Archief

We zijn fier om de 15de keer mee te doen met de erfgoeddag (vroeger erfgoedweekend).

We kunnen weer eens wat materiaal ter beschikking stellen. De clawierders van het stadsarchief zullen ons amateurswerk (zes pps-sjes) deskundig onder handen nemen. Ja, noblesse oblige!

Het is onze bedoeling om de iconografie van de bidprentjes als ritueel te belichten. We geven een specifiek overzicht van wat er aan ideeën rond de dood leefden in de catholieke weg om met de dood om te gaan in onze zuid-westhoek anno 19de en begin 20ste eeuw.

Het spreekt voor zich dat ons erfgoeddepot in belangrijke mate kon meehelpen om de tentoonstelling in de gasthuiskapel te stofferen. Even de sfeer opsnuiven kan door deze muziekjes te beluisteren

https://www.youtube.com/watch?v=dsn9LWh230k

https://www.youtube.com/watch?v=TjrsqJaLDOg

Sinds hun ontstaan verzorgt de erfgoedvereniging Onze Heertje tentoonstellingen. De laatste jaren is er een permanente tentoonstelling in de Onze Lieve Vrouwekerk telkens met een ander thema.

Dit jaar is heel toepasselijk gekozen om in de marge van de herdenking van de beeldenstorm - als niet verkeerd te verstaan signaal - te herinneren aan de beeldenstorm 1566.

We kozen dit thema: opdat men niet opnieuw martelaren zou motiveren, opdat men de andere niet langer zou etiketteren als ketters, die de hemel eigengereid de hemel worden ontzegd, opdat we van de geschiedenis zouden leren en stil zouden staan bij iets wat we - als catechismus - ondoordacht hebben van buiten geleerd, opdat we de beeldenstorm niet zouden herhalen door wat er aan kunstwerk ons patrimonium groot maakte in de coulissen te verbergen.

Hierboven de catechismus van 1921

De tentoonstelling is alle dagen te bezichtigen omdat de Onze Lieve Vrouwekerk voorlopig nog altijd open is van smorgens 9u00 tot savonds 17u00.

In de vitrine: de martelarenboeken van de nieuwgezinden, geschienishandboeken uit het middelbaar en catechismussen.

Catechismus 1899

Nog een maand ervan af, maar we plannen...

In de derde week van mei ergens willen we weer eens samenzitten met gidsen. Het is telekns een intense babbel geweest om met d egidsen samen te zitten.

Je hoeft geen gids te zijn om met ons mee te komen babbelen.

Onze schatbewaarder is een serieuze verzamelaar van postkaarten van Poperinge. Via Poperingeverbeeldt is bekend als dé kenner van Poperinge. Aan d ehand van zijn verzameling wil hij met ons een sessie kennsi delen opzetten.

Ben je ook zo'n fan van recente en minder recente geschiedenis en geïnteresseerd kom dan maar af. Het wordt alvast even boeiend als de vorige beurten.

We zijn over de 25.000 prentjes geraakt.

Onze scanneer begingt te hakkelen. Af en toe blauwe strepen, de wolken die door het licht gaan...

Ja, aan het kwart van honderd duizend OH-prentjes, en al de scans die niet in de prentjes thuis horen!

Gelukkig is er dan af en toe een onverwachtte ontdekking.

We scanden vandaag een authentieke litanie van de H. Cornelius. Wacht! Het speciale eraan is dat het een exemplaar betreft van de bedreigde Onze Lieve Vrouwekerk. Toen we uistudeerden of er een verering geweest is vonden we de documenten ertoe niet. Er staat een beeld, maar een bron op papier daar hadden we geen weet van. En toch! Zo kan je je zelf ervan vergewissen.. 

In dezelfde scanbeurt troffen we de Notre-Dame de Grace aan. Dit is het Mariabeeld uit Frans Vlaanderen dat zoals de Onze Lieve Vrouw van Sint Jan vereerd wordt omwille van de enfants de répit - kinderen die uiteindelijk in gewijde grond mochten begraven worden zoals het verhaal van Onze Lieve Vrouw van Sint Jan het vertelt. Deze Maria wordt vereerd in Caëstre. 

Ze wordt hier door bisschop Liénard uit Rijsel voorzichtig Notre-Dame de grâce genoemd. Vol van genade (is de oude term) - begenadigd is de rijke vertaling. Merk op dat hij de oude naam Notre-Dame du miracle ontwijkt. Maria heeft die gave als genade, gegeven door Haar Zoon.

Met de vieringen rond de beeldenstorm in het verchiet goed even door te geven dat we als kathollieken ondertussen ook wel weten dat er een verschil is tussen de werken en de genade.

De tafel sober gedekt. Niet alleen omdat het nog vasten is, maar om de karige centjes niet te verkwanselen.

Het was een boeiend jaar.

Met alle klassiekers: een permanente tentoonstelling in de Onze Lieve vrouwekerk, een aangroeiende digitale bank online, studie op meerdere platforms (studiereizen naar de parochiekerken in het rond, info aan onze correspondenten C07, inventarisatie parochiekerken, universiteitsthesis....)

En het dagdagelijkse kommerverhaal van financiën en digi-geklungel. We moesten onze server vernieuwen en het zijn onze companen van het online verhaal dankbaar dat we virtueel een haalbaar imago kunnen  houden.

De award van onze vereniging gaat naar onze op en top vrijwilliger DE ICT-er van ONZEN HEERTJE.

Bij de gelegenheid van onze Algemene vergadering ging onze gedachte ook naar de drie overleden broeders uit ons 15 jarig bestaan: Albert DECROCK, Joel GODUESEUNE en Henri LEFEVER.

NA de 300ste scan ongeveer vonden we in onze prentjes opnieuw iets waar we niet direct kennis van hadden.

Een schets van een kapelletje in Vlamertinge we laten je mee genieten van de scan.

Ondertussen was mijn bedrijvige secretaresse... mijn vzeer verdienstige vrouw medailles aan het sorteren en... de vondst van het jaar: een penning van Onze Lieve vrouw van Sint Jan, die we nog niet hadden.

Ik vermoed dat het de oudste moet zijn van degene die we in onze verzameling hebben.

De term Onze Lieve Vrouw van mirakel wijst ons daarop en de schrijfwijze van de stad POPERINGHE...

De prentjes blijven toestromen.

Het digiatliseren is weer op kruissnelhied gekomen omdat we ons hebben laten griepen... en dus knusjes thuis kunnen digi-foefelen.

Leerzaam, bijzonder instructief. We namen een pakje doopkaartjes door.

Uit de vier exemplaren die we hier reproduceren kan je makkelijk de tijdsgeest afeiden

We zien in 1950 nog iets van de katholieke doopouders in een kars, een Mariabeeld, kerktorens ... en de clichés van moeder aan de spinrok het doopkleedje spinnend, de kruik en de duif... de schommelwieg..

Wij zien er de authentieke Anton PIECK.

Dat het om een doopkaartje gaat  kunnen we in de rand nog aflezen, de ooievaar die verklapt dat het om een geboorte gaat...

Van doop of opname in de kerk amper in een woordje in de tekst. Het prentje van 1935 is er onmiddellijk uit te halen. nog een twintigtal jaren en dan zijn we helemaal weg van wat er in de symboliek van die doopkaartjes zat. Het water, de drie vissen (geloof, hoop en liefde) en het Latijnse PAX (vrede). [Kunst adelt - Maaseik.]

Sommige vragen worden wel eens zo plost gesteld dat je er even moet naar zoeken. Vooral als het dan in de branche gaat waar wij mee te maken hebben.
Zo ondervinden we vaker dat bij quiz of vragenspel de ondervraagde zich tegen het hoofd slaat en .. 'k weet het! Zie het zo voor de ogen. Of als de bel rinkelt en de vraagsteller begint met een letter .. Ja, dat is 't.
Zie je wel 'k wist het.

Zo is d evraag naar de priesterkledij en de oorspronkelijke vorm genoeg bestudeerd. Maar weinigen kunnen de geschiedenis traceren van de soutane, de priestercol, en...

Maar we konden er ook niet onmiddellijk op antwoorden toen we de sepcifieke vraag kregen. Hoe noemde die priesterhoed ten tijde van Napoleon?

Onlangs konden met plezier collegae helepen met de opgebouwde wetenschap.

Uit de schat aan religieuze voorwerpen in de parochiekerk van Vlamertinge diepten ze een oliedoos of chrismatorium op.

Hierin werden de drie olieën bewaard die dienden én bij het doopsel, én bij het Vormsel, én bij de "berechting" (De H. Oliesel). Het olielampje symboliseert de olie die staat voor de H. Geest.

Die olie wordt op Witte Donderdag gewijd door de bisschop en naar de parochies gebracht.

INF = infirmorum = zieken

Gewijde Olie dient om gebruiksvoorwerpen e/of personen, te zalven. Liturgisch gaat het meestal om sterken tot een bepaalde opdracht of toewijding. Christus is de Gezalfde, de prefeet, de Koning, de priester van de Eindtijd. Zalven, Gr. Chrino, is de stam van het woord chrisma. Dat chrisma wordt bewaard in het chrismatorium = oliedoos.

We zijn van oordeel dat het recipient dat is afgebeeld verwijst naar én het olielampje (vlammetje) en een ampul met olie (druppel olie).

Het olielampje is in de symboliek ook een verwijzing naar waakzaamheid. Denk maar aan de tien maagden. 

Om de erfgoeddag voor te bereiden hadden we vandaag MAZEL....

Op de rug van een oud boek uit 1589 toen we de geuzen aan het opsporen waren troffen we deze teksten.

Parce mihi Domine: nihil enim sunt dies mei. Quid est homo, quia magnificas eum: aut quid apponis erga eum cor tuum? Visitas eum diluculo, et subito probas illum. Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam? Peccavi. Quid faciam tibi, o custos hominum; Quare me posuisti contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis; Cur non tolles peccatum meum; Et quare non aufers iniquitatem meam? Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non subsistam.

Zo luidt de tekst van Job 7 in het Latijn. Bij de begrafenis zong met getijden zoals in het klooster. De Metten ter gelegenheid van een begrafenis lazen uit dat boek Job. De aflijvige zong in de geest van de liturgie mee: God waarom zou je mijn foute dingen niet verdragen, God. Zie, hoe ik nu in stof slaap. Als je me zoekt dan zal ik U niet weerstaan....

Dat is de eerste tekst op de afbeelding.

Het onderlijnde einde van de zin: Incipiendum est matutinum geeft aan hoe het kleine officie begon met de klassieke zin: 

Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. R. Domine ad adiuvandum me festina. Gloria Patri et filio et Spiritu Sancti. Sicut erat in principio et nunc et semper.

En dan volgt het Wees Gegroet: 

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, Iesus. Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc, et in hora mortis nostrae. Amen.

Let wel: in het Latijn heb je heel veel afkortingen. 

De heilige Job (toch een van die figuren uit het eerste Verbond die bij de nederdaling ter hellen meegesmokkeld werd ?) is niet onbedeeld in onze contreien. Hij wordt o.a. vereerd in Vlamertinge.