Archief

K' liep vanmorgen in de hof,
en ik bekeek de bloemen om mij heen,
 alsof ze wilden zeggen,
geniet nog eens van ons,
het weer is goed ,de zon is er,
en straks wordt het weer herfst.
wij zullen straks weer verdwijnen, in een diepe winterslaap.
Maar weet ; daarna wordt het weer lente,
en dan ; dan zijn wij er weer,
en kan je weer genieten , 't zal zijn,
alsof wij nooit zijn weggeweest.
En die gedachte maakt mij steeds gelukkig.

( met de groetjes van ploef )

Ik wens een mooie zondag aan alle bloggers maar in t bijzonder Johan De Soete,Jen.the,PAUL Geyskens en Leen  Truyens bedankt voor je bezoek. Mij is 't druk gezien de verkiezingen ,maar terugkomen doe ik zeker. Voor allen een bloemken uit dank, Roger
In ieder geval de beste groetjes van ploef

Aldus richtte men de verdediging van Diksmuide in.zwak slechts was de borstwering, waarop nu den vijand zijn stormpoopen zou doen. Het bombardement was de voorbereiding. Onze soldaten hadden er weinig beschutting tegen. De granaten regenden onophoudelijk op hun onvoldoend ingerichte instellingen. Kommandant Pomplier  op den weg naar Beerst was een der eerste slachtoffers.Hij werd door een granaatscherf gedood.Rond drie uur verminderde het vuur. De officieren wisten wat zulks beduidde.Een aanval zou volgen. Op welk punt zou hij losbreken? Overal, maar 't hevigst tusschen Beerst en Eessen ?  Een grijze vloed stort aan."Hoch ? Hoch?" huilen de Duitschers . Ze ondervinden nog geen tegenstand. " Hoch ?" schreeuwen ze overmoediger.Dan een geweldige uitbarsting. Onze  artillerie heeft de  vijandelijke benden laten naderen tot ondr goed bereik der kanonnen en deze spuwen eensklaps hun volle vuur.Als graan voor de zeis vallen de mannen neer. De anderen aarzelen."Voorwaarts ?"tieren hun officieren en slaan de weifelaars met het plat van den sabel of dreigen ze met een revolver.De bressen worden gestopt. De grauwe massa rolt weer aan. Nogmaals ontploffen granaten in dien menschenhoop.Hen hoort gehuil en smartgeschrei."Vorwarts ?" herhalen de oversten.Even naderen de scharen. Weer wankelt de muur.Talrijker liggen de gewonden en dooden in bloedplassen op het veld. Door dien storm kan men niet."Vorwarts, Vorwarts ?. Maar de Duitschers luisteren niet meer,wenden zich om, botsen tegen elkander, vluchten en verdwijnen in hun dekking van Beerst en Eessen. Maar de onzen in den Noordelijken sektor hebben eveneens zware verliezen geleden. Zooveel mannen werden gegrepen in de hagelbui der machienegeweren. Kommandant Pouplier zagen wij vallen. Luitenant Hanut neemt 't kommando over, stort gewond neer, nahem ook luitenant Mostenne. Een onderofficier voert nu het bevel,kan de mannen niet weerhouden en deze wijken een eind. De beweging brengt de gansche linie in gevaar. De Duitschers worden naar de loopgraven gestuurd en nemen ze onder zegegroep in. Onze kompagnie die van labeau rechts moet nu ook achteruit,want hij wordt niet in het front,doch ook in de flank bedreigd.Ten zuiden van den weg naar Eessen en Woumen valt den tegenstander ook geweldig aan.Daar vraagt men dringend versterking. Kolonel Jacques op den markt hoort dien kreet,hoort insgelijks  hoe den toestand bij Beerst kritiek wordt. Aldus ontstaat gevaar voor het bruggehoofd.Als den vijand op een punt doorbreekt en met een groot aantal in de stad dringt ,bestookt  hij de andere, zwakke troepen in den rug en komen dan tusschen twee vurenJacques geeft zijn bevelen: aan den Noordelijken sektor.Neem nu stellingen terug"en aan de Zuidelijken:" Houd vol, de versterking komt." vervolg op 11) Foto Diksmuide brand)

Dadelijk bevonden zich onder de gewelven zestien muzikanten, twee kinderen en de herbergiester. Daar bij deze laatste de tanden klapperden, zie een vrouw om haar gerust te stellen:" Wees niet bang,madam, binnen vijf minuten zal alles over zijn."De woorden waren pas geuit, toen een granaat den buitenmuur als een blad papier doorboorde en in den kelder kwam ontploffen. Eerst werden allen tegen den muur geslingerd of op den grond geboogen... waar weldra klonk uit het puin een lang gehuil van ontetting en angst op; lieden, die slechts een been of een arm meer hadden, de oogen uit de kassen, hieven zich op, vol wonden en begonnen te kermen.Een der kinderen was dadelijk gedood geweest,evenals een der muzikanten. Anderen waren in den buik gewond of verblind,doof, kreupel.Zij, die niet aan de beenen getroffen waren, ontvluchtten al schreeuwend, gevolgd door hen die niets hadden, maar toch ook huilden. Eenige oogenblikken later verliet kolonel Jacques  de herberg Den Vrede,waarvan den top afgeslagen was, en richtte zich naar den andere zijde van het plein,naar " De gouden Balance", toen door dit koffiehuis een granaat vloog, waarvan een scherf de kolonel aan den voet kwetste.Terwijl hij te midden van een vreeselijke gedaver voortging met spreken tot den kommandant Leclercq, die hem verbond, wees Jacques , toen de andere huizen ook vernield werden, de beneden verdieping van het stadhuis als zetel van de staf aan. Terwijl men er de papieren overbracht, droegen brankardiers op baren de gewonden uit de Concorde heen, die men door een bres in den keldermuur haalde.Het was nu middag voorbij. Het mombardement verminderde. Wat burgers kwamen te voorschijn, een bakker keerde naar zijn oven terug.Bij het gebouw der Broeders van Liefde  zag men boven boven een puinhoop een vrouwenhoofd. In het gesticht zaten de kinderen onder de gewelven godsdienstige liederen te zingen.Weldra hernamen de Duitschers hun beschieting.Diksmuide's leger afdeelingen stonden onder bevel van admiraal Ronarc'h, die van de Belgische groot hoofdkwartier afhing. Onder eijn kommando had hij ook de Belgische brigade Meiser van het 11°en 12° linie en de artillerie van kolonel Vleeschhouwer. Ronar'h had zijn post aan de halte van Kaaskerke gevestigd en kolonel Meiser aan de Hooge Brug. De verdediging der stad elf was toevertrouwd aan kolonel( later generaal) Jacques, dien wij op de markt zagen.Neen, het was niet de beloofde rust in Frankrijk voor onze soldaten ?Nooit was de beproeving zoo waar geweest als thans. Nimmer in de vorige gevechten had men van de Belgen geeischt, wat men nu van hen vergen zou, dagen,neen weken vol te houden, zonder zwaar geschut,met weinig munitie, bijna zonder voedsel, en ook zonder rust, tegen een overmachtigen vijand, welke geen volk ontzag en tekens nieuwe troepen liet aanrukken.De loopgraven begonnen bij den IJzer BIJ Beerst-Bloote, kruisten dan den weg Diksmuide-Beerst even ten Noorden van Keizershoek, bogen zich langs het Bloedputteken iver het kanaaltje van Handzae, doorsneden de spoorweg en steenweg naar Eessen, richtten zich naar het kerkhof op de baan van Woumen en stuitten opnieuw op den rivier: ze vormden dus een halven cirkel. . Daarna zaten one troepen, het 1° bataljon van het 12° linie ten noorden van den spoorlijn het 2° ten Zuiden, het bataljon was bij de stad in reserve.De fusilliers-mariniers bevonden zich nog over den IJzer,gereed om als versterking aan te rukken.vervolg op 10) foto Oude abdij te Meessen)

De vijand bezette met een dichte troepen -massa dus al de dorpen, die hij bij Diksmuide bereiken kon.Aldus verscheen hij ook spoedig te Woumen, de eerste gemeente op den weg van  Diksmuide naar Iperen. Aan Jonkershoeve kwamen een tietal burgers om. Op 't dorp zelf schoot men een hagelbui kogels af; een jongeling en een meisje, die op straat waren, werden aldus gedood. Tusschen Woumen en Diksmuide stuitten de aanrukkende benden op hevigen weerstand van de onzen en de Fransche fusilier-mariniers.Zij konden zich meester maken van het kasteel van ridder Henderickx, welk gebouw in hun handen zoo'n geduchte sterkte werd. Maar aan het kerkhof bleef geruime tijd de linie schommelen. Zoo vormden de belegeringstroepen een kring rond Woumen en Eessen. 't Kanaal van Handsame, Beerst tot Keiem rond het IJzerstedeke, dat toch geen moderne vesting was,slechts een open plaatsje hetwelke in vredestijd zelf nog geen garnizoen telde. Daar nu stelde de vijand zijn zwaar geschut op en Diksmuide lag aan de monsterkanonnen overgeleverd. Dit ervoeren de bewoners dus dien dinsdag morgen 20 October. En al dadelijk stortten daken in, botsten gevels neer, vlogen de keien uit de straten en verhieven zich de vlammen, die wijder en wijder om zich heen grepen.Een verschrikte menigte rende naar de hooge Brug, den eenigen uitweg naar Veurne-Ambacht. Maar zooals ze reeds zeiden, bleven velen nog. De politie-kommisaris Foeke, zorgde dat menschen uit getroffen huizen in sterke kelders werden geleid, o,m. onder 't stadhuis of onder de brouwerijen en kloosters, want al spoedig ging het geweldig in het dtedeke toe.Ziehier eenige tooneelen van dien dag, geteekend in het treffend werk van M.Baudu:"La Bataille de I'Yzer"."De Groote Markt werd in 't bijzonder bestookt.Elk oogenblik vedween ze al sidderend in het geweld van een zwarte wolk, door vlammen verlicht, waaruit ze dan weer te voorschijn kwam met een droevig uizicht van vernieling; reeds maakten hoopen steenen en pannen en balken den doortocht moeilijk. Tegenover het stadhuis bij de herberg de Concorde, speelde een muzikant, op de saxophone, bij een fusilier, toen een granaat, die op een meter van hem terecht kwam, den matroos op den slag doodde en de beide beenen van den muzikant verbrijzelde. De weinige voorbijgangers waren haastig de Concorde binnengeloopen waar de muzikanten van het 12° voetvolk hun vleesch braadden en met fusiliers koutten. Het was bijna middag en de toestand scheen reeds nog vreeselijker te worden. Naar Zarren op hoorde men op dat oogenblik een hevige fusillade: het was de achterhoede van de Fransche ruiterij, die terug geslagen werd.Ten Noorden klonk een langgerekt geroffel op den IJzedijk. Bij elke ontploffing schommelde de stad op haar turfachtigen ondergrond."Het regent flink" zei de muzikant Leroy tot de waardin van het koffiehuis de Concorde ."Latenn we naar den kelder gaan ?" ( vervolg op (9)( foto Duitsche verkenners aan den Yzer)

Het beste geluid van mijn
kindertijd was jou sleutel in het slot.
'k zat altijd in je stoel tot je thuiskwam.
Dat was de speciale plaats voor het wachten,
de plaats die jou vorm had,
de geur van je boeken,
het oude kussen dat je in je rug stopte.
We hebben die stoel weggedaan,
maar ik mis hem nog steeds wanneer je er niet bent.

Weet je nog,Pap,die dagen toen 't huis mijn hele wereld was?                                                            Hoe kleine dingen groot dreigden?
Ik kende jouw wijdere wereld nog niet,
maar je boog je voorover en deelde mijn regenboogplassen,
kikkerkoppen aan de rand van 't water,
 de glans van een kevervleugel,
kiezelstenen en kroonkurken.
Allemaal even spannend.
Jij toonde mij geheime dingen:
hyacinten die in de lente hun kopje uit de grond staken,
een noot gekraakt door een vogelsnavel.

Uitgelopende zaadjes.
Sporen van hondepoten in het stof.
 Je tilde mij hoog op je schouders en liet mij de bomen aanraken.
Je gaf me een schelp om te bewaren.
Ik denk dat ik jou ook iets gegeven heb-
een wereld die je half vergeten had.
Een kleine hand in de jouwe.
Ik ben grootgegroeid,
maar die lange vriendschap heeft elke verandering doorstaan.
En alles wat je mij schonk,
is voor altijd een deel van mij.

(Met de groetjes van ploef) ('t Is wat mijn dochter schreef)

In de brouwerij werd het een ellendig leven. De oudsten lagen in den kelder. Daar kwijnde de negentigjarige vrouw W...., die in geen tien jaar meer uit haar woning was geweest en welke men nu op haar matras door een raam binnengeschoven had. Daar ijlde in koorts V.H..... die men 10 minuten na haar bevalling in een beddezak gewikkeld, herwaards voerde. Daar kreunden grijsaards en schreiden zuigelingen die de moeders met genoeg voeden konden. Idioten staarden dol voor zich uit. In de muiterij en op den zolder ook zaten ze samengehoopt, de slachtoffers van de Duitsche dwingelandij. 't Voedsel was schaarsch. In een maand tijds hebben de Duitschers geen  vijftig brooden gegeven. 't Kon hen niet schelen of de gevangenen honger hadden. Hoogstens lieten ze enkelen in de reeds door soldaten geplunderde huizen wat levensmiddelen te zoeken, en zoo vond men toch wat meel. De bakkers onder de opgeslotenen bakten brood, dat met stukjes van een vinger lang zuinig bedeeld werd. In drie fornuizen kookte men koffie, aardappelen en soep. Drie aardappelen was, per hoofd, 't dagelijkse rantsoen.... Of een schepje aardappelen met soep tot een stamppot gekookt. De doompelaars namen het voedsel in de handpalm, in een muts, een ledige konservendoos, op een plankje, een teloorscherf, en verslonden het gretig. De dochter en de zoons van Costenoble hielden het toezicht, deelden de spijze uit en bemoedigden nog hunne lotgenooten. Een walgelijke geur walmde door de vertrekken. die niet gelucht konden worden. Kindsch geworden ouderlingen lieten hun ontlasting onder zich loopen op 't mul geworden stroo. Er ontstond buikloop. Wasschen kon men niet, want men mocht geen vodoend water halen. Ongedierte plaagde de ongelukkigen. En  dag aan dag kroop voorbij, zonder uitzicht op de bevrijding?. Want de vijand had besloten hun hier te vervolhouden, tot Diksmuide gevallen was.Wij zullen zien hor dat duurde tot 15 November. 't Volk noemt nu deze brouwerij ( ze werd later bijna geheel door het geschut vernield)." het pesthol van Eessen." En zwaarder werd het lijden in 't pesthol der brouwerij, waar de opgeslotenen zich nauwelijks bewegen konden, honger leden en stiklucht inademden. Toen begonnen er gevangenen van ellende te sterven. Dan haalden eenige gevangenen planken van de binnenplaats, timmerden een kist en brachten den doode weg naar 't kerkhof. Dat mocht wel van de Duitschers, en men vroeg zich waarlijk af of den beul van Eessen de hoop koesterd dat allen wel bezwijken zouden. We ullen naderhand vernemen, hoe het dezen rampzaligen verder verging. Achter Eessen op 't Roggeveld hadden de Duitschers in hoeven lazaretten ingericht.En al dadelijk vloeide er een stroom van Duitsche gewonden heen.Nu moeten wij nog een ander deel der vijandelijke linie beschouwen.( vervolg op 8) (Foto Belgen in aftocht over een noodbrug).

Dag; mijn lieve, lieve  meisje,
't is al weer lang geleden,maar hoe is het nou.
Ja echt; echt dat wil ik weten,
ik kan je niet vergeten,hoe is het nou.
Nee dat is niet wat ik vroeg,
je stem alleen is niet genoeg,
omdat ik van je hou,
maar dat kan ik nu niet zeggen tegen jou.
Waarom zeg jij nu niet,
denk niet dat het zo maar over is,
daarom bel ik je op,
alleen  omdat ik je zo vreeslijk mis.
Als alles anders was mijn lieve meisje,
dan had ik nu bij u kunnen zijn,
alleen ondat ik van je hou,
maar dat kan ik nu niet zeggen tegen jou.

Dag mijn lieve lieve meisje,
laat nu de rest maar zitten ,
't is wat ik  zeggen wou.

Wat jij en ik  nu mogen vinden,
wij komen toch niet verder, dan hoe is het nou.
Nee je stem  alleen is niet genoeg,
maar dat kan ik nu niet zeggen tegen jou.
Omdat ik van je hou,
Omdat ik  toch zo heel veel van je hou.

(Met veel liefs geschreven van ploef)

De man overdreef niet. zoo was het inderdaad gebeurd. De Heer Jules Maes was schepene van Eessen. De ongelukkigen waren van de wagens gesprongen. De weerloozen schuilden dan onder het voertuig. Het hielp hen niet. Weldra lagen daar op den weg elf dooden. En tusschen de lijken kreunde een dochtertje van Maes, dat twee dagen later gewond, maar nog levend gevonden werd.We zagen het in 1919 terug.Het kind is nog altijd zeer zenwachtig. De vrouw van Maes was langs een andere richting gevlucht, maar werd toch vermoord. Serpieters vluchte met zijn kind door de velden. Hij vertelde dan ook:"Ik kroop door 't aardappelloof lijk een slakke 'k Had 't dutske van mijn kind mee...Zoo zagen ze mij niet....Anders ware ik er ook aan geweest.... O, 't zijn razende duivels.... 't Is aan Eessen- Kapelle gebeurd. Volkaert en zijn schoonbroer zijn ook dood ?" "Die ook al ?" " ze lagen bij Becu aan elkaar gebonden op den mesthoop. En Maes' vrouwe ook ?. " We moesten er allemaal aan ?. kreet een der aanwezigen. Nog sloopen er gedaanten binnen, schuwbevend onder den indruk van hevige tooneelen. En ieder was bode van gruwelen. Uitenhoven was op den weg van Pikkelboon naar Diksmuide eerst geweldig geslagen en dan doodgeschoten. De Duitschers hadden bij Tuitens' bakkerij een gelm en een bebloede vest gevonden. Ze wilden niet gelooven dat Uitenhoven een, gewond soldaat had moeten vervoeren met 't rijtuig van den bakker. Dien helm en het vest waren van den gekwetste. Wat hielp het, dat alles te zeggen ?.Francs-tireurs, moordenaars", antwoordden de woestelingen, die alleen aan burgerhaat wilden gelooven en daarom niet onderzochten. Alois Vevne en zijn vrouw waren op straat vermoord. Als de soldaten maar een burger zagen, losten ze een schot. " We moeten er allemaal aan ?" herhaalde een doffe stem uit den koek. Er aten nu 22 mannen en 40 vrouwen in de kelder van de brouwerij. In 't geheel bleek dat ruim veertig dorpelingen omgebracht waren geworden. Altijd maar meer gevangenen werden er in de brouwerij gebracht en weldra waren er ruim 500 ?Ze werden van dichtbij bewaakt. De Duitschers metselden vensteropeningen dicht, of maakten ze met nettedraad af.... en in 't eerst verboden de gevangenen zelfs buiten aan hun natuurlijke aan hun natuurlijke behoeften te voldoen. In den omtrek dwaalde 't vee,dat talrijke bonte vee der welige streek. Eenige burgers mochten toen de koeien gaan melken. Dat gelukte enkele dagen. De arme beesten lieten de menschen naderen maar weldra werden ze wild door het oorlogsgeweld en stormden ze  brullend over de velden tot een granaat of 't schot van een Duitscher hen neervelde.(wordt vervolgd op 7) Foto De Belgische grenadiers doen een charge en werpen den vijand achteruit aan den IJzer in 1914)

En hij slingerde het beeld van de Man der smarten op de biljarttafel. Dan ging hij heen. Welk een nacht voor al die rampzaligen? 's Morgens werden ze op het kerkhof bij de brandende kerk geleid . Dat leek nu zeker een voorteeken naar de dood.En om het nog meer te laten gevoelen,hoe nabij hun laatste oogenblik kon zijn, tierde de commandant, dat ze maar een laatste gebed of akt van berouw moeten bidden.Men plaatste hen tegen den kerkhofmuur. Het regende vonken voor de voeten. Nieuwsgierige militairen kwamen zien. Achterwaarts weenden en kermden vrouwen, die het gevaar  der beschietingen en de Duitsche moordwoede trotseerden om het keven van een vader of een man te bepleiten. Welk een foltering om de laaiende kerk van Eessen. Onder de soldaten waren er toch, die het gelaat afwendden om hunne tranen af te verbergen. Anderen daarintegen spotten en scholden, en in den gloed van den brand zag men hun grijnzend wezen als dat van een duivel. Vele burgers zonken neer, wierpen zich op de knieén, kropen weenend rond,betuigden hun onschuld, en smeekten om hun leven. De een gewaagde van zijn vrouw of oude moeder, de andere van zijn talrijk gezin, en den kommandant genoot van het schouwspel,'t bewijs van zijn macht,de bekroning van zijn ruwe militaire trots."AL moordenaars ,laffe francs-tireurs?" bulderde hij nog steeds. En nu deelde hij slagen,dan schoppen uit, want 't was voor hem maar als vee, dat daar stond of kermend aan zijne voeten kroop. Eindelijk zond hij de mannen naar den brouwerij-kelder terug. Op de binnenplaats lag nog de arme doode , Alberic Costenoble.En met het beeld van dien vermoorden dorpsgenoot, doken de ongelukkigen weer in hun schuilplaats, angstig dat deze vrijstelling slechts een voorloopige was. "Kon ik maar vluchten?" dacht menigeen. Maar rondom stonden soldaten, voor wie een menschenleven geen waarde scheen te hebben, en die het op de weerlooze burgerij wreken wilden, dat een kolonel, en zooveel makkers door de Fransche of Belgische soldaten neergeveld waren. Daarna zochten de Duitschers de nog elders verblijvende inwoners op en brachten ze allen naar de brouwerij, waarvan ze nu een gevangenis wilden maken, om de Eessenaren beter te kunnen bewaken. Ze beweerden , dat deze door spionnage hun eigen leger hielpen. Door dezen maatregel zouden ze dat beletten. Zoo hoorde men in de brouwerij wat er verder in de gemeente gebeurd was. Daar kwam een arme vluchteling. "Achille Serpieters" klonk het. Jozef-Maria toch, m'n arme vrouwe?" jammerde hij. "waar is ze?" "Wat is er gebeurd?"Maar de man kon op de vele vragen nog niet antwoorden, hij gaf 't kindeke aan een meisje over en zakte tegen den muur, waar hij lag te snikken en te jammeren, en men hoorde tusschen zijn weenen slechts den herhaalden kreet:" Mijn arme vrouwe is doodgeschoten?" Wat later vertelde hij meer. Verscheidene dorpelingen hadden op den wagen van boer Maes willen wegrijden. De Duitschers zagen het en schoten naar de weerloozen " Mijn vrouwe,boer Maes, en twee kinderen, dienden zijn vermoord. En anderen ook nog van den wagen."  (Foto ) Wat overblijft van het bloeiende West-Roosebeke)(Vervolg op 6)