The Summer of 42

Onderwijsminister Crevits kreeg een bizar voorstel: "Mevrouw Crevits, maak van klimaatopwarming een apart vak op school."  Historicus Pieter Boussemaere richt zich op gebiedende toon tot de minister. Hij vraagt niet, hij smeekt niet, hij beveelt.

Ik hoop dat de minister zijn bevel in de doos met oud papier gooit.

Boussemaere schreef een boek: 'Eerste hulp bij klimaatverwarring', waarom de opwarming van de aarde veel meer is dan een milieuprobleem, waarom de huidige opwarming uitzonderlijk is, waarom zoveel mensen de klimaatkwestie negeren... daarover gaat zijn boek en dat wil hij nu waarschijnlijk in de scholen promoten.

En dan hebben we ook nog milieuactivist paus Franciscus. In zijn nieuwe encycliek roept hij westerlingen op om soberder te leven, om minder te consumeren en te verteren. We moeten welvaart inleveren om het milieu en onze planeet te redden.

Minder welvaart? Meer milieu?... Eerst bewerkt de paus de gevoelens van westerlingen om hen week te maken voor de toekomst van de aarde, om vervolgens te suggereren dat de westerse welvaart onrechtvaardig is en verdeeld moet worden over de minderbedeelden van de hele wereld. Hoor ik daar geen linkse geluiden over 'iedereen gelijk en iedereen evenveel'?

Het probleem is de overbevolking. Er zijn teveel mensen. Nu al lopen er 7 miljard mensen rond op deze aardbol, en er zullen nog vele miljarden bijkomen. Hoe meer mensen hoe meer conflicten en oorlogen, hoe meer mensen hoe meer afvalstoffen. Ik denk niet dat de paus de mensen zal oproepen om minder kindjes te maken. Daarom zal ik het maar doen: "Totale afschaffing van alle kindergeld en extra belasting betalen voor elk kind dat er bijkomt"... Voor het welzijn van onze planeet.

... een Triporteur From Heaven. Dat is een Vlaams biertje, drie jaar geleden uitgevonden door brouwer Bert. Bert bakt zijn mouten zelf en ontwerpt ook nieuwe mouten in zijn eigen moutbakkerij in Bree (Limburg).

De afbeelding laat drie bierviltjes zien die in elkaar passen als een stripverhaal. We zien een guitig mannetje met een bakfiets. Wel dat mannetje bestaat echt! Het is Bert himself, hij woont in Bree waar hij in zijn brouwerij ook nog andere lekkere biertjes op het vuur heeft staan.

Links en rechts van Bert zien we de twee sterkste troeven van de triporteurbieren: bier uit de hemel en bier uit de hel. Het mannetje met de bakfiets heeft in de hemel blonde biertjes afgeleverd en neemt wuivend afscheid van zijn twee verleidelijke stoeipoesjes. Daarna brengt hij het helse donkere bier naar de duivels in de hel. Duivels zijn ongeduldig en pikken al enkele flesjes... terwijl Bert nog in volle extase aan het genieten is van het hemelse uitzicht inclusief glooiende boezems en een vol glas in de hand. Wat kan er nog erger zijn dan volle boezems en volle glazen?

"Griekenland op Rand van Chaos"... Ja, dat komt er van als Grieken hun handen niet uit de mouwen kunnen steken en gewend zijn om altijd geld toegestopt te krijgen.

Ondertussen ligt Europa te zieltogen en te kreunen onder de instroom van massa's vluchtelingen. En toch las ik onlangs in HBVL een column van Lore Abrahams over Bootvluchtelingen. Een jonge vrouw, een mama van drie kindjes, komt ONS vertellen over het zielige lot van bootvluchtelingen. En daarbij gaat ze op de sentimentele pathetische toer, waarbij ze het drama van bootvluchtelingen in een handomdraai verdraait in een beschuldiging aan het westen dat niet bereid is om die zwalpende stumperds op te vangen. "En wat doen onze staats- en regeringsleiders ondertussen? Vrolijk de andere kant uitkijken."...

Terwijl Europa bezig is met zichzelf te vernietigen, raaskalt de mama van 3 kindjes voort over bootvluchtelingen: "Smachtend naar een ander leven in betere oorden... Hoe radeloos ben je als je zulke gevaren trotseert?"... "60 miljoen mensen op de vlucht voor oorlog, geweld of vervolging. Zij lieten alles achter op zoek naar bescherming... Kinderen, ouders, grootouders, studenten, arbeiders, journalisten... die hun leven riskeren op gammele bootjes op de Middellandse Zee, weg van de miserie, op zoek naar veiligheid en geluk."

Haar verhaal is geromantiseerd, niet levensecht: "Met mondjesmaat worden vluchtelingen toegelaten op westers grondgebied... het liefst worden hulpeloze mensen op grote afstand gehouden... het gespuis moet van ons erf weggejaagd worden"... Ik denk dat de mama haar verhaal van achter haar kookfornuis bedacht heeft, ver weg van de realiteit...en toch mocht ze haar verzuchtingen kwijt in de krant?...

Eerder al schreef HBVL over "De helse tocht naar Europa, met de Dood als enige Metgezel"... Klinkt tragisch, het is zo'n beetje spelen met de gevoelens van de lezer, om hen op een dwaalspoor te brengen, om hen te overtuigen van de slechtheid van Europeanen wiens armen niet wijd genoeg open gespreid zijn om die arme drommels op te vangen.

De mama van 3 kindjes legt ons uit hoe schaamteloos het westen is in de opvang van al die sukkelaars die hun leven wagen in een bootje waarvan ze weten dat het schuitje nooit heelhuids Europa kan binnendrijven. En toch worden die wanhopigen opgehemeld tot in de verste uithoeken van het hemelijk halfrond.

De 'Ode aan de Vluchteling' van Lore Abrahams kwam op mij over als een 'Weg met het westen, weg met Europa, leve de Vluchteling, leve de Overrompeling van Europa, leve de Vernietiging van Europa'... WEG MET ONS...

Nu ga ik iets vertellen over één van mijn eerste ervaringen met een islamleraar.

Op een zwoele zomerdag werden Lieve en Wies  op pad gestuurd naar het atheneum waar de islamleraar op hen wachtte. Het beloofde een moeilijke dag te worden, met moeilijke mensen en onmogelijke gesprekken. Hier komt gesodemieter van... De mussen op het dak van het schoolgebouw voorspelden al kwekkend een akelige dag: "Lieve, zet je schrap want er gaan rare dingen gebeuren vandaag." Mussen kunnen in de toekomst kijken, dus luisterde ik naar hen. Ik haalde mijn opperste alertheid tevoorschijn en begaf me in het hol van de leeuw, samen met Wies aan mijn zijde. Het liefst was ik in m'n eentje de arena binnengestapt, maar collega Wies wilde graag het spektakel meemaken.

En inderdaad, daar begon het Turks gezeik al. De islamleraar weigerde om te bemiddelen in een Turks gezin, waar de zoon iedere woensdagmiddag koranlessen volgde en daarom geen tijd had om zijn huiswerk te maken. De islamman werd gesteund door mensen van het integratiecentrum die ook aanwezig waren. Deze integratiemensen kozen uiteraard partij voor het Turks gezin. Ik heb me altijd afgevraagd waarom het 'integratie'centrum eigenlijk bestond. Uitzichtloze discussies volgden, en intussen bleven de integratiemensen bij hun eenzijdige standpunt.

Het wartaaltje van de islamleraar maakte de miserie compleet. Toén was de maat vol. Lieve en Wies besloten eensgezind om ermee te stoppen. Zonder afscheid te nemen vertrokken we naar betere oorden. En als er een cafeetje op je weg ligt, moét je er binnengaan, aangezogen door geheimzinnige krachten, en zo. En daar zaten we dan, Lieve en Wies, op gelijke golflengte, achter een schuimende kelk. De spanningen vloeiden zó van ons af en de frustraties van vanochtend ook.

Lieve en Wies waren trots op hun geslaagde wraakactie van vandaag. Zij wensten de lastigaards van vanmorgen naar de maan, ze mochten ook allemaal naar de pomp lopen, of de boom in kruipen.

Het woord 'woonwagenbewoner' is al keurig ingeburgerd.  'Zigeuner' mag niet meer. We moeten echt op onze tellen passen om niemand te kwetsen of te stigmatiseren. 't Is allemaal vlug gebeurd tegenwoordig, met al die kwetsbare groepen en andersgesocialiseerden.

Het Gelijkekansencentrum en het Minderhedenforum, beiden overeind gehouden door Vlaams geld, bewieroken etnische minderheden. Stamhoofd Wouter Van Bellingen en bendeleider Jozef De Witte protesteerden eerder dit jaar tegen het woordgebruik 'Zigeuner'.

Nu heeft het Minderhedenforum een prijs uitgereikt aan het Kinderrechtencommissariaat omdat het commissariaat zich zo fel inzet voor zigeuners en opkomt voor de rechten van zigeunerkinderen. De prijs was een Gouden Woonwagen. 

Met kinderen rondzeulen van de ene drassige weide naar het andere onherbergzaam terrein, het moest strafbaar gesteld worden, het is een vorm van kindermishandeling. Straffen? Neen, er worden prijzen uitgereikt.

Wegwuiven van regels en voorschriften

Als een school een maatschappij in het klein is, dan moeten we ons hart vasthouden. De algemene tendens op school is dat leerlingen hun voeten vegen aan het schoolreglement en met hun klak gooien naar bevelen en orders... Allochtone leerlingen bezaten een bijzondere gave om dat allemaal te kunnen, zonder blikken of blozen. Alsof onaangepast gedrag in de genen van een vreemde etniciteit zit. Logisch, ontworteling brengt gewetenloosheid met zich mee. We hoeven het niet te ontkennen of te negeren, het ís gewoon zo, het was gewoon zo, en dat waren ook mijn ervaringen.

Waarom de leraar zich zo boos maakte

Toen twee Turken een A-attest kregen tijdens de deliberatie van juni 1990, geslaagd dus, was de maat vol voor leraar Huybrichs. Hij ontplofte. En sloeg toen zó hard met zijn vuist op tafel, dat het hele gebouw op z'n grondvesten daverde. Leraar Huybrichs was boos omdat twee Turken geslaagd waren zonder iets gepresteerd te hebben, terwijl een Vlaamse leerling die hard gestudeerd had, een tegenvaller had met wiskunde en wetenschappen, en dus gebuisd was.

De vulkaan barst uit en de kruik breekt op het water

Telkens ik vroeger in de nabijheid kwam van leerkrachten, hield ik pen en papier in de aanslag. Zo heb ik heel wat wijsheden en onzin kunnen vergaren. Een leraarskamer was voor mij een snoepwinkel waarin ik moeilijk kon kiezen tussen de uitspraken van leerkrachten, inclusief de islamleraar. Zo noteerde ik ook flarden van kreten van leraar Huybrichs toen die in volle colère schreeuwde: "Leerlingen die studeren worden gestraft, en die niét studeren worden beloond... De gebuisde leerling heeft zijn best gedaan, terwijl twee luieriken en spijbelaars wél geslaagd zijn! Waar zijn we naartoe aan het gaan?!". Zijn gelaat liep rood aan, hij was het kennelijk écht beu dat migrantenleerlingen beschermd en bevoordeeld werden. Leraar Huybrichs was duidelijk in zijn speach, je kon hem niet mis verstaan. Zijn collega's waren het met hem eens, maar ze zwegen...

Het gezeur over luxeverzuim is alweer in volle gang. Terwijl we een heel schooljaar lang niets horen over allochtone spijbelaars, die veel meer bedreven zijn in onwettige afwezigheden dan onze Vlaamse leerlingen.

Vlaamse luxespijbelaars gaan gewoon de laatste week van een trimester mee met hun ouders de vlieger in, ofwel op de achterbank mee naar zonnige zuiderse oorden of naar verre skigebieden... Het wordt echt een gewoonte. En de scholen breiden de laatste vrije dagen hoe langer hoe meer uit. Want delibereren valt niet mee als ouders en leerlingen om de haverklap een beoordeling kunnen aanvechten. Een B- of C-attest moet grondig verantwoord worden of er staan ouders aan de schoolpoort om te protesteren tegen de beslissing van de klassenraad. Ik vind dat ouders teveel macht gekregen hebben, en hun klachten zijn bijlange niet altijd gegrond. Mijn kind, schoon kind... Geef ouders minder macht, dan zal de tijd tussen het einde van de examens en het begin van de vakantie vanzelf beduidend ingekort worden.

Vroeger, met de broederkes en nonnekes was het anders. Er waren oppassers genoeg in de school om op de leerlingen te letten. Die geestelijken mochten toch niet het klooster verlaten om zich te laven aan wereldse genoegens.

Het derde trimester in het onderwijs! Om te beginnen: ik ben voorstander van 'tot-de-laatste-snik', dat wil zeggen volgende week dinsdag 30 juni 16 uur luidt de bel en begint de zomervakantie. En geen seconde eerder! Het derde trimester stelt zo al niets voor als het gaat om leerstof aanbrengen. Leerlingen keren nauwelijks terug van de Paasvakantie of ze tuimelen alweer in allerhande verlengde weekends, 1 mei, Hemelvaart, Pinksteren... en dan volgen examens waarna helemaal niets meer gebeurt tot een eind in september, want de eerste weken van september moet er warm gelopen worden én... worden er al plannen gemaakt voor de herfstvakantie. Leerstof aanbrengen, kennisoverdracht, daarvan is er weinig sprake van zowat april tot september, een half jaartje ligt alles zo goed als stil. Hoe kunnen scholieren dan degelijk voorbereid worden op Hoger Onderwijs als de fundamenten in het middelbaar zo wankel gelegd worden?!

Terug naar het allochtoon verzuim. Over de geroutineerde spijbelaars in allochtone middens sijpelt er weinig door in de media. Ik denk dat journalisten de opdracht krijgen om er fel over te zwijgen, zeker die van het linkse Belang van Limburg. En tóch zijn ze d'r, de hardnekkige onwettige afwezigen, waarvan de klassenraad zich in bochten wringt om hun afwezigheden wit te wassen. Zo heb ik het zien gebeuren dat migrantjes samen met de hele familie in de helft van juni vertrokken naar Turkije of Marokko. Om dan in de loop van september rustig terug te keren vanuit hun verre thuisland naar onze Vlaamse scholen. Ik herinner me nog dat er heel even sprake was om deze allochtone schoolafwezigheden te legaliseren. Dat was de tijd dat het woord 'luxeverzuim' nog niet bestond.

Het Europees Milieuagentschap onderzocht de toestand van de zeeën en besloot dat alle zeeën rondom Europa vies en ongezond zijn. Afval en schadelijke stoffen drijven er rond, meestal afkomstig van het vasteland...

Van het vasteland? Ik denk eerder in de richting van de overbevolkte wateren waarop nog nooit zoveel mensen tegelijk rondgezwalpt hebben als de laatste paar jaren. Het lijkt er op dat het Milieuagentschap de werkelijke vervuilers wilt verschonen van de smeerboel die in de wateren terecht gekomen is. Het zwijgt over de massa's bootvluchtelingen die in hun zucht naar avontuur aangezogen worden door het beloofde continent Europa. De lange boottochtjes werken op darmen en ingewanden. Bootvluchtelingen zijn ook maar gewone mensen, zeggen ze toch, en die hebben ook hun gewone noden net zoals wij. Maar WIJ hebben een propere badkamer. En wat doen bootvluchtelingen? Juist ja.

En als iedere vluchteling ook nog een paar lege blikjes overboord kiepert, komen we al gauw aan een héle afvalberg. Om nog maar te zwijgen van de ontelbare lijken die in de zeeën drijven. Ja, ook menselijke resten en stoffelijke overschotten maken zeewater vuil en ongezond.

Ziezo, wie gelooft er nu nog dat het drijvend afval in de zeeën afkomstig is van het vasteland?...

Het is nu bijna 3 jaar geleden dat Caroline Gennez (sp.a) voorstelde om schooldagen te laten duren tot 18 uur (Walter Buijs als bedenker van de verlengde schooldag). Tijdens naschoolse activiteiten, onder leiding van 'trainers', zouden kinderen moeten 'leren leven', omdat de school, naast kennisoverdracht, ook belangrijk is voor het prikkelen van andere talenten bij leerlingen... Tot hier in 't kort het nieuws over langere schooldagen.

Gelukkig is Lieven Boeve, topman Katholiek Onderwijs, het niet helemaal eens met het voorstel van langere schooldagen (hoera!!!): "... op die manier de opvoedende rol van het gezin voor een stuk relativeren, daar ben ik niet voor te vinden."

Klinkt dat niet prachtig?... Ik ben in mijn archief gedoken en vond op 15 oktober 2012 precies dezelfde uitspraak die ik deed over verlengde schooldagen: "Door leerlingen 's avonds langer op school te houden, wordt een belangrijke opvoedingstaak van de ouders afgenomen."

Ik zal mijn blogbericht van toen even samenvatten voor de lezer, want het is niet meer terug te vinden. Alles gewist door mijn CGKR-perikelen.

Merkwaardig is dat het voorstel van langere schooldagen toen heel anders ingekleed werd. Het voorstel kwam er om schoolmoeheid, spijbelen en demotivatie bij leerlingen te bestrijden door hen 's avonds langer op school te houden. En probleemleerlingen zouden een persoonlijke coach toegewezen krijgen. Zo klonk het toen.

De titel was: "Leerlingen langer op school houden". En onmiddellijk zocht ik al naar addertjes. Zo was er het probleem van kinderopvang (!) dat opgelost wordt als kinderen van 8 uur tot 18 uur op school blijven. Geen kopzorgen meer voor werkende moedertjes.

Mijn gedachten gingen toen ook naar beroepsspijbelaars, bedreven in het uitvinden van smokkelpaadjes om te kunnen ontsnappen aan langere schooltijd.

En elke dag nóg langer op school blijven? Ik denk dat alleen gemotiveerde leerlingen er baat bij hebben. De niet-geïnteresseerden zien het als een overlast.

En schoolmoeheid bestrijden door verlengde schooldagen? Neen, dat gaat echt niet lukken.

Drie jaar terug was er de langere schooldag om schoolmoeheid, spijbelen en demotivatie te bestrijden... en nu moeten ze leren leven en hun talenten ontwikkelen door langer op school te blijven?!... Gelukkig hebben we Lieven Boeve die op de opvoedende rol van het gezin wijst.

Ik vergat je nog iets te vertellen Walter, over NT2 en de thuistaal. En dan weten andere lezers en passant ook hoe het er vroeger aan toeging in het atheneum waar begin jaren 90 de Nederlandse taal verkwanseld werd aan een vreemde thuistaal, waar de Nederlandse taal ondergeschikt werd aan de moedertaal van allochtone leerlingen.

NT2, Nederlands Tweede Taal, was een miljoenenproject dat linguïst Koen Jaspaert introduceerde in het migrantenonderwijs. Het NT2-project ambieerde een perfecte Nederlandse taalvaardigheid bij migranten, MET behoud van hun eigen taal en cultuur. Koen Jaspaert over de thuistaal: "Anderstalige ouders moeten thuis met hun kinderen de eigen moedertaal spreken. Kinderen moeten een moedertaal hebben, voor ze aan een andere taal beginnen." Op z'n 'Erdogans' dus. Erdogan zei ook tegen de Turken in Hasselt dat ze hun Turkse taal als eerste taal moeten beschouwen...

Schooldirecties namen klakkeloos de opvatting van Jaspaert over, maar in de praktijk werkte het niet, omdat migrantenleerlingen door de verknochtheid aan hun thuistaal niet ontvankelijk waren voor de Nederlandse taal. Het werkte echt niet.

Enkele getuigenissen - Directeur Blauwbaard: "Het NT2-project is een drama"... Directeur R.V.: "Het is fout om te vertrekken van de thuistaal bij het aanleren van de Nederlandse taal"... Onderwijskrant Vlaanderen 2013 over de uitholling van het taalonderwijs: "De taalmethode 'Toren van Babbel' voor het basisonderwijs werd een echte flop en leerkrachten secundair onderwijs hadden geen belangstelling voor de taakgerichte leermaterialen van het Steunpunt NT2... Taakgericht taalonderwijs staat haaks op een effectieve achterstandsdidactiek... De linguïstische opiniemakers - meestal stuurlui aan wal - propageren al lange tijd een radicale breuk met het klassieke taalonderwijs... Dit leidde tot een uitholling van het vak Nederlands, tot een vak op lemen voeten: zonder kennisfundament, zonder vaardigheidsmethodiek, zonder voldoende kennis van de Standaardtaal ... De nieuwlichters hebben geschopt en getrapt tegen het taalonderwijs, maar ze geven zelf toe dat ze niets blijvends hebben neergezet. Dit alles leidde tot een sterke aantasting van de talige talentontwikkeling en van de onderwijskansen en tot schuldig verzuim inzake NT2."

Lieve, ge zijt een zaag. Walter, ik ga er nu een hele tijd over zwijgen, over NT2 dat brandhout maakte van het klassieke taalonderricht.

Vandaag had ik 2 gegronde redenen om Bertie te gaan bezoeken in haar café. Eerst was er De Zevende Dag op tv die ik wou ontvluchten, en daarna was er grote panne op seniorennet namiddag. Geen nood. Er zijn altijd andere interessante alternatieven.

Ze zeggen dat het niet goed is voor de gezondheid, zowel psychisch als fysiek, om naar De Zevende Dag te kijken op tv. En daarom ben ik vanmiddag Bertie gaan groeten in 't café, een vriendelijke groet, en toen wist ik ineens niet wat bestellen. Ja, zo besluiteloos als ik ben. Al m'n hele leven lang. Nooit weten wat kiezen. Alles negeren en toch alles willen. En op d'n duur heb je natuurlijk niks... Wat zal 't worden? Een saai koffietje of iets pittigers? Bertie-de-Therapeute snelde me te hulp en suggereerde voor mij een 'Absintje'. Omdat 't zondag is. Zij weet precies wat elke klant nodig heeft op elk moment. Ik wou dat iedere cafébaas zoveel mensenkennis had.

Absint is een sterke drank op basis van anijs, absintalsem, venkel en een aantal aanvullende kruiden. In Europa was het een van de populairste alcoholische dranken van de late 19e eeuw. Absint werd in het begin van de 20e eeuw in diverse Europese landen verboden, wegens de vermeende hallucinogene werking en neurotoxiteit van het bestanddeel thujon... Hallucinogeen en neurotoxisch? Uitproberen waard!

Vincent van Gogh dronk grote hoeveelheden absint, wat mogelijk heeft bijgedragen aan zijn kenmerkende schilderstijl. Zijn royale gebruik van de kleur geel wordt vaak toegeschreven aan overconsumptie van absint. Ook de crises in zijn laatste twee levensjaren hangen mogelijk samen met thujonvergiftiging samenhangend met overconsumptie van absint.

Maar ik ben Vincent van Gogh niet, bijlange niet, mijn kladwerkjes zijn wel beklad met verfkladden en mijn tekeningen zijn allang vergeeld. Nooit een cent aan verdiend. Van Gogh wel.

Ze mogen zeggen wat ze willen over Absint, maar nog nooit voelde ik me zo nuchter en helder en alert na dat ene Absintje. Geen hallucinaties, geen neurotoxische bijwerkingen, niks. Misschien komen die hallucinaties met terugwerkende kracht?

En nu marcheert Seniorennet weer als weleer...

Atheneum, begin jaren 90. De school deed haar uiterste best om Turkse leerlingen in de watten te leggen, om hen kost wat kost mee te sleuren in het alledaagse schoolleven. Het heeft niet mogen baten.

Dure projecten, gemotiveerde leerkrachten, gesofisticeerde lesprogramma's... Parels voor de Zwijnen!

Turkse leerlingen waren hardleers, hen motiveren om correct Nederlands te spreken en te schrijven was een Mission Impossible.

De bekende uitspraak van een vermoeide en moedeloze leraar typeerde vroeger de mentaliteit van ongeïnteresseerde  Turken: "Er zijn 3 leraren Nederlands voor 10 Turken en nóg kunnen ze en willen ze geen Nederlands spreken."

Mijn nieuwsgierigheid kon ik me niet meer bedwingen. Ik had al meerdere nevenactiviteiten op mijn palmares staan die als racistisch bestempeld werden. Zo was er mijn lijstje van onwillige migrantenouders die nalieten om formulieren in te vullen of die nooit naar ouderavonden kwamen, zo was er ook mijn lijstje van 'beroepen' van allochtone vaders, en ook mijn gesnuister in doktersbriefjes, op zoek naar excuusjes om moslimmeisjes vrij te stellen van turnen en zwemmen... veel te westers en zo.

Honderden Turken heb ik in de loop van één schooljaar gesproken en aan elk van hen vroeg ik of ze een woordenboek in hun boekentas hadden zitten: Nederlands-Turks en Turks-Nederlands. Niet één Turkse leerling kon mij een woordenboek laten zien. Niet één!... Sommigen vonden mijn vraag belachelijk en vele anderen wisten niet wat een 'woordenboek' betekende... De peperdure migrantenprojecten beknotten de initiatieven van de leerling, zoals het zelfstandig opzoeken van de betekenis van woorden. Het belang van een woordenboek werd zwaar onderschat. Een simpel woordenboekje was misschien niet chic genoeg voor de groots opgezette projecten?...

En ondertussen werd mij het zwijgen opgelegd omdat mijn vaststellingen 'racistisch getint' waren. Net zoals mijn 'zwarte' lijstjes mochten mijn bevindingen niet naar inspectie, niet naar integratiecentra...