Open monumentendag in Oud Rekem trekt veel volk

Het is wel niet te vinden op de Gemeentelijke website maar toch gaat open monumentendag door in Oud rekem.
Het toonaangevende grafelijk kasteel staat voor u open tussen 11.00h en 18.00h. onder begeleiding van gidsen kunt u terug gaan in de tijd.
Zou hier een oproep willen doen om de grafelijke steen die op het gecreëerde kerkhofje ligt te verweren een bijzondere plaats te geven in het 'stedeke'. bv tegen de zijmuur van de museumkerk zou een waardige plaats zijn.
Ik kon overigens op de gemeentelijke website niets vinden in de aktiviteitenkalender over deze monumentendag, spijtig.

Begin van de week stopten twee vrachtwagens van de rioleringsfirma Helma in de Brugstraat. Aan het eind van de straat stelden zij zich op en begonnen met de reiniging van het rioleringsstelsel. Het is een Nederlandse firma die deze werken uitvoert. Een van de mannen zegt nog dat er over een paar dagen een inspectievoertuig komt die de riolering met camera zal inspecteren. Inderdaad, enkele dagen later (vrijdag) stopt een busje van de firma Oomes, om de riolering met camera te inspecteren. Weer betreft het hier een Nederlandse fa.

In de wagen mag ik mee volgen wat de man precies doet. In ons gesprek dat volgt legt de man -Frans Vincent -, uit Eindhoven uit waarom het hier Nederlandse fa’s betreft. Het is op grond van een Europese aanbesteding dat Oomes deze diensten uitvoert voor Infrax. Het zou ook een Belgische en zelfs een andere Europese firma kunnen zijn zegt Frans, waarbij hij een Belgische firma uitsluit omdat zo’n firma niet in België bestaat.

We krijgen regelmatig de vraag waarom een Nederlandse fa. dit werk doet en dan moeten wij steeds hetzelfde zeggen.
In het begin, nu drie jaar geleden, reed er één busje voor de inspecties . Nu rijden we met vier busjes rond en komen wij langzaam op schema voor wat betreft de inspecties en reiniging. Eens in de tien jaar moet een riolering gereinigd en geïnspecteerd worden.

Op een gegeven moment gaat ons gesprek over bokkerijders die een speciale aandacht krijgen in de Efteling.
Ik vertel Frans dat de scherprechter, die de Bokkerijders op de pijnbank legde, ooit de baas was van de Vilders. De vilders stonden in Maastricht en andere steden in voor het ledigen van de secreten van mensen en dieren en andere onreine werken. Eveneens het villen van dode dieren en het uitslepen van dolle honden.
De Scherprechter diende toezicht te houden op deze vilders die net als hemzelf gemeden werden als de pest.
De tijden zijn veranderd, scherprechters zijn niet meer, gevild worden alleen nog dieren die voor de slacht aangeboden worden, zieke dieren worden met huid en haar naar een destructiebedrijf gebracht voor vernietiging  of diervoeding en de secreten werden vervangen door riolering.
Om ziekte vroegtijdig te ontdekken worden de mannen die dit werkje nu opknappen halfjaarlijks gecontroleerd door bloedafname en krijgen zij injecties tegen verschillende ziektes. Zij hebben een eerbaar beroep.

Negen-negen-negen. Een warme dag en ik besluit met kleinzoon Martijn nog eens over de `Hochterbambt´te gaan wandelen. Eerst even langs de Maas waar we zien dat een hybride Sneeuwgans zich tussen de Canadese Ganzen heeft genesteld. De Sneeuwgans komt maar zelden voor in onze contreien. Ze hoort meer zuidelijk te vertoeven, maar komt hier als dwaalgast voor. Ergens heeft er een minnespel plaats gevonden tussen een sneeuw- en een andere ganzensoort en het product daarvan zwemt nu hier op de Maas bij Smeermaas.

Als wij in de ´Hochterbambt´aankomen zien wij dat de werken aan de vijver bijna voltooid zijn. De afgraving van de Maasuiterwaarde, die valt onder het Grensmaasproject,  is verlaagd en de vijver heeft een doorlaat naar deze verlaging. Bedoeling is dat door de afgraving de Maas eerder in haar winterbed zal overvloeien alvorens de vijver overvloeit wordt. We merken er een aantal vlindersoorten op waaronder de dagpouwoog, een witje en enkele blauwtjes.

Bij toeval zien wij een merkwaardig vliegend insect. Ik dacht eerst een oranjekleurige mot. Toen ik dichterbij ging bleek het een kolibrievlinder te zijn, die al vliegend de nectar aan het opzuigen is in de bloemen. Dit is voor het eert dat ik het wezentje in levende lijve zie en het is prachtig om te zien dat dit nachtvlindertje op zo´n handige manier de zoete vloeistof tot zich neemt.

Er zijn meer mooie dingen te zien als je er tenminste oog voor hebt en niet aan voorbij fietst of wandelt.

Voor de tweede maal en na meer dan 20 jaar werd er in de leemgroeve van steenfabriek Nelissen, een cross gereden. Net zoals verleden jaar wordt deze verreden over twee dagen. De eerster dag is het de beurt aan de jongeren. In een van de manches waarbij de piloten rond de 10 jaar zijn valt nummer 8 in het gele pak vanaf het begin op. De piloot gaat er als een speer vandoor en blijft vanaf het begin van de wedstrijd aan de leiding rijden en met grote voorsprong de eindstreep passeren.

Als ik de piloot volg tot aan de caravan van de ouders blijkt de piloot een pilote te zijn. Everts Amber is een tienermeid, die een stempel drukt op deze van oudsher mannenwereld. Everts is geen onbekende naam in de motorcrosswereld, papa blijkt dan ook een neef te zijn van de bekende crosser. Peetoom Peter  Everts die ook crosst (eveneens met het nummer 8), heeft de kleine Amber gepusht om, evenals haar 13 jarig broertje Robin, deel te nemen als crosser  (crosster?) in dit mannenwereldje.  
Zou er een toekomst zijn voor vrouwen in de Crosswereld? Als het aan Amber ligt in ieder geval wel, maar voor mama Everts is dat nog niet zo zeker in deze harde sport. De toekomst zal het uitwijzen.

Vandaag (zondag) rijden de "grote mannen"voor het kamioenschap van Limburg in de leemgroeve van Kesselt, u kunt er dus nog van gaan genieten..
Alle fotos komen morgen op de link in de rechterkolom bij fotos Nol.

Enige tijd geleden stond er aan de Maas in Smeermaas een personenauto met aanhangwagen, op de plaats waar vroeger de kajaks afvoeren.De aanhangwagen van Dave -zo heet de eigenaar- is uitgerust om er in te kunnen slapen, want Dave is een sportvisser, die toen voor het eerst in de Grensmaas kwam vissen.
Of hij toen iets gevangen heeft weet ik niet, maar gisterenavond was hij er weer en nu in het gezelschap van zijn vriend Kevin uit Diepenbeek, Dave is afkomstig van Genk en zijn beroep is elektricien, dat van Kevin is tuinier.

Ze vissen beiden met twee hengels, die aan de bovenkant van de maasboord vastgelegd worden, nadat ze tot ver in de Maas zijn ingeworpen.
Het aas,bestaat uit boilies dat zij zelf geprepareerd hebben. Er worden een aantal rond de haak vastgelegd aan de lijn. De haak is blank want de vis die zij willen vangen slikt al die bolletjes in waardoor zij aan de haak geslagen worden. Eigenlijk vissen zij op karper doch vandaag is het resultaat voor Kevin een brasem en een grote Barbeel van exact "4 KG", waar hij maar wat trots op is.

De vangst van de barbeel werd dan ook op beeld vastgelegd.

Gisterenavond om 22.00 zocht Kevin zijn slaapplaats in zijn auto al op, gewapend met een ontvangsttoestel dat verbinding heeft met een zendertje aan de hengels, dat het geluid van een bieper op de vislijnen verzend.

Hij zou de nacht door kunnen slapen en in de ochtend pas:,zijn Brasem en iets later zijn geweldige Barbeel binnen halen.
Ik ben rond 02.30u nog  eens gaan kijken maar toen waren de loze vissers beiden in volle rust, terwijl hun hengels nog opgesteld stonden. Rond 08.00u  werd dan de grote vangst binnengehaald, die na weging teruggezet werd in de rivier.

Naar verluid zou deze bodemvis de laatste jaren weer veel voorkomen in de Grensmaas en wordt daar dan ook regelmatig aan de haak geslagen .

Verleden week toen ze op hun stek aankwamen zaten daar twee andere visser. Ze besloten toen stroomafwaarts te gaan vissen, op de plaats waar er Maaswerken uitgevoerd worden. Hier haalde Dave een grote karper aan de wal van maar liefst “zeventien komma acht kilo”. ook Grrensmaasbewoner Jef Mullers komt een kijkje nemen. Jef is zelf een sportvisser die pal aan de Maas woont.
Er volgt dan ook een gesprek in Visserslatijn en merkwaardige vangsten in cm. en kilo´s.
De vissers keerden om 11,00u naar huis maar zullen zeker terugkeren naar deze wondermooie plaats in de Grensmaas.

De vistrap langs de Stuw van Borgharen bij Maastricht (NL) is reeds sedert maart 2008 voltooid.

De mogelijkheid voor migrerende vissen zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts werd daarmee gerealiseerd. Deze vistrap was de laatste van negen te realiseren vistrappen (twee in België en zeven in Nederland), die overeengekomen was bij Benelux-beschikking  van 1996. 

De vissen die in het voorjaar naar de paaigebieden stroomopwaarts getrokken zijn en daar hun kuit geschoten hebben trekken nu in de maanden augustus tot november, stroomopwaarts naar hun overwinteringgebieden.

 

Zou het groot aantal Aalscholvers op de Maas bij Smeermaas te maken hebben met de migratie van de naar hun overwinteringgebieden vissen te maken hebben?

Twee mannen, uit Maaseik ,wisten te vertellen dat in de Maas rond Maaseik eveneens een groot aantal Aalscholvers te zien zijn.
Tot in de jaren 30 van vorige eeuw werd er Zalm op de grensmaas gevangen. De kanalisatie van de Maas zou de teruggang en het verdwijnen van deze vissoort zijn. Zouden de negen vistrappen die nu klaar zijn en het zuiverder worden van de Maas ervoor zorgen dat er weer Zalm de Maas optrekken. Een sportvisser aan de Maas, is van mening dat er dan eitjes uitgezet zouden moeten worden in de paaigebieden stroomopwaarts, om voldoende effect te krijgen van de migratie, “maar wie zal dat betalen”?

Op een mooie zomerse dag op weg naar Oud Rekem kom ik een opvallende man tegen. Op een driewieler. Op zijn hoofd een lederen ´Cowboyhoed´en aan zijn heup een holster voor een pistool. Ik heb een neppistool dat heel erg op een echt gelijkt, maar draag dat nooit op straat om moeilijkheden te voorkomen met de politie. Opvallend is de ruwe baard en de twee neusringen die op zijn neusschelpen prijken. Op beide polsen die met verband zijn omwonden heeft hij drie grote horloges, die allen nog gaan maar waarvan geen enkele het juiste uur aangeeft. Tijd heeft hij genoeg zegt hij.
Rudolf, zo heet de man is afkomstig van Maaseik. Hij deed zijn ondewijs bij de Kruisheren waarna hij naar Leuven trok om er rechten te studeren. Na een jaar studie in Leuven ging het mis en belandde hij in de Psychiatrie. 25 jaar geleden is dat en sindsdien verblijft hij -na eerst in Turnhout te zijn verbleven- in Rekem. Waaarom niet naar PVT Lanaken verhuisd een tijdje geleden?, beantwoordt hij met,  ´als ik nu nog eens verhuis dan is het naar hierboven´ en terwijl hij dit zegt wijst hij met zijn vinger naar de blauwe hemel. "Ik ben al in heel wat afdelingen binnen psychiatrie geweest en vind dat wel genoeg".
Waar de foto´s verschijnen vraagt hij nog als hij vertrekt. Als ik hem zeg dat het op deze site komt knikt hij tevreden want hij zal gaan kijken op zijn PC. Hij heeft internet en daar steekt hij heel wat tijd in. 

50 Jaar, een halve eeuw. Zolang en nog enkele jaren verkering duurt de verbinding, ´in voor en tegenspoed´, tussen de landbouwerskinderen, Willem Nicolaes Gerits destijds 22 jaar oud  en Maria Agnes Schols toen 27 lentes jong. Zij deden hun huwelijksbelofte op 26 juli 1959, voor burgemeester Mathieu Martens in Gellik.
Na een  treffen tussen vrienden in een écht´café in Gellik, sloeg de vonk over tussen Willy en Maria. Verkering hebben was niet elke dag over de vloer komen bij de aanstaande schoonouders, neen! Enkel op de donderdagen mocht men vlinders in de buik hebben, bij moeder  en weduwe Maria Beatrix Schols-Schellingen. ´dan bleef ´t wel spannend´zegt Maria, nu komen ze elke dag bij elkaar over de vloer en dat vind ik maar niks´.

Maria loopt nog rond als een jong veulen. Voor Willy ligt dat wat anders, reuma in de benen, doen hem al jaren lang de das om en dat wordt voor hem steeds moeilijker naargelang de jaren verstrijken. ´Dat is een familiekwaal die wij van vader Teel hebben geërfd, want ook broers en zussen zijn ermee behept´. Binnen kort wordt er bij één zus een nieuwe heup en bij de andere zus een nieuwe knie ´gestoken´, vroeger een ondenkbare ingreep.

Tilman Gerits en Geurts Helena Elisabeth waren de ouders van Willy. Moeder Leen had de gezegende leeftijd van 104 toen ze stierf. Pa , ´Teel`,  kreeg bij zijn stramme beenderen ook nog eens een ongeval op het land waaraan hij enige tijd later stierf.

Er werden drie kinderen op de wereld gezet: Bea, Lilianne en Tonny die op hun beurt samen voor zeven nakomelingen zorgden: bij Bea en Jean, zijn dat Cindy, Wim en Bart , .
Inge en Kim bij Lillianne en Freddy.
En bij Tonny (ex bakker, ex Prins en nu meubelmaker) en Mariëlle, Anne en Sophie 

De feestzaal in Kikmolen te Opgrimby, zat vol met kinderen, kleinkinderen familie en vrienden. ´Ons huwelijk hebben wij destijds thuis op de boerderij gevierd zegt Maria tevreden, nu is dat wel een beetje anders´.

 


Tussen famile, vrienden en buren.

boven      Samen met kinderen en kleinkinderen
onder       Zo als het begon 50 jaar geleden

Een aloud gebruik, dat op vele plaatsen in onbruik is geraakt, is de zegening van de kroetwusj. De kroetwusj werd door de parochianen zelf samengesteld en bestond uit een zevental kruiden waar een tros van werd gemaakt, die op 15 augustus de hoogdag van Maria ten Hemelopname mee naar de kerk of kapel werd genomen voor de zegening.

Na de zegening in een kapel of kerk werd de kruidenbos weer mee naar huis genomen. Op sommige plaatsen mocht de bos niet door de deur binnengedragen worden. Hij moest eerst over de haag of omheining geworpen worden waarna hij dan wel binnengedragen mocht worden. In huis of stal werd hij dan opgehangen om te drogen.

In een heel ver verleden werd de kruidwusj op de eerste korenschoof geplaatst als dankbetuiging voor de opbrengst. Ook werd een deel van de gedroogde wusj gemalen om bij het zaadgoed te mengen, om zodoende  een goede oogst te bekomen.

Bij ziek vee werd er eveneens een deeltje gemalen en bij het voer gedaan om genezing te bekomen.

Als het hevig onweerde werd een takje in de oven verbrand om zodoende het huis te vrijwaren van blikseminslag. Kortom er werden en worden heel wat krachten toegedicht aan deze bos gezegende kruiden en planten.

Zoals meerdere heidense gebruiken is de kruidwusj gekerstend en in vele katholieke parochies nog altijd in zwang.

De kruiden die in de kruidwusj zijn opgenomen zijn: Twee soorten aren (rogge en tarwe) om de geestelijke en lichamelijke honger te stillen.

Twee soorten onheilwerende kruiden (Alsem of bijvoet , St Janskruid,  wilde marjolein) Om de de Heer bescherming af te smeken tegen onheil en ziekte.

Twee soorten geneeskrachtige planten  zoals; Hazegerf (bloedstelpend) witbloeiend Duizendblad, boerenwormkruid of reinvaert (tegen wormen), om de Heer genezing te vragen voor ziekte en onheil bij mens en dier

en tenslotte een walnotentak (insectenwerend)

 

DE KRUIDWISCH (gedicht)

Goudgele reinvaer, donderkruid, gebloemte dat in 't wilde spruit en eenzaam bloeit in barre gronden: wat schuilt in u voor wonderkracht, dat wij ter wording wordt gebracht, boersch tot een bundel samengebonden? Verfrisschend door den kerkenbeuk spreidt gij uw vreemden, sterken reuk. In kinderhanden opgeheven spreekt over u, o nietig kruid, het priesterwoord den zegen uit, daar wierookwolken u omzweven. Als over het dorp het onweer woedt, de hemel ramp en onheil broedt, grijpt u het gezin met vroom vertrouwen. Keer dan, o kruidwisch, 't bliksemvuur van huis en hof, van stal en schuur, wen ge, in dat angstverwekkend uur, tot zoenvlam oplaait in den schouwen.

Kempens dichter, Arnold Sauwen

 

Gebruik van wormen bestrijdend Boerenwormkruid.
"In de lente pleeght men van de teere bladerkens van dit cruydt, sooi het erst uyt der aerden komt, en noch mals is, met eyeren koeckskens te maken"!
Aldus verwees Rembert Dodoens, vermaarde kruidenkundige, reeds in 1550 naar een eeuwenoud volksgebruik in de streek van Diest om met REYNVAERT (BOERENWORMKRUID) in het vroege voorjaar pannenkoeken te bakken.