De kroetwusj aloud gebruik tijdens de Mariaverering op 15 augustus
Een aloud gebruik, dat op vele plaatsen in onbruik is geraakt, is de zegening van de kroetwusj. De kroetwusj werd door de parochianen zelf samengesteld en bestond uit een zevental kruiden waar een tros van werd gemaakt, die op 15 augustus de hoogdag van Maria ten Hemelopname mee naar de kerk of kapel werd genomen voor de zegening.
Na de zegening in een kapel of kerk werd de kruidenbos weer mee naar huis genomen. Op sommige plaatsen mocht de bos niet door de deur binnengedragen worden. Hij moest eerst over de haag of omheining geworpen worden waarna hij dan wel binnengedragen mocht worden. In huis of stal werd hij dan opgehangen om te drogen.
In een heel ver verleden werd de kruidwusj op de eerste korenschoof geplaatst als dankbetuiging voor de opbrengst. Ook werd een deel van de gedroogde wusj gemalen om bij het zaadgoed te mengen, om zodoende een goede oogst te bekomen.
Bij ziek vee werd er eveneens een deeltje gemalen en bij het voer gedaan om genezing te bekomen.
Als het hevig onweerde werd een takje in de oven verbrand om zodoende het huis te vrijwaren van blikseminslag. Kortom er werden en worden heel wat krachten toegedicht aan deze bos gezegende kruiden en planten.
Zoals meerdere heidense gebruiken is de kruidwusj gekerstend en in vele katholieke parochies nog altijd in zwang.
De kruiden die in de kruidwusj zijn opgenomen zijn: Twee soorten aren (rogge en tarwe) om de geestelijke en lichamelijke honger te stillen.
Twee soorten onheilwerende kruiden (Alsem of bijvoet , St Janskruid, wilde marjolein) Om de de Heer bescherming af te smeken tegen onheil en ziekte.
Twee soorten geneeskrachtige planten zoals; Hazegerf (bloedstelpend) witbloeiend Duizendblad, boerenwormkruid of reinvaert (tegen wormen), om de Heer genezing te vragen voor ziekte en onheil bij mens en dier
en tenslotte een walnotentak (insectenwerend)
DE KRUIDWISCH (gedicht)
Goudgele reinvaer, donderkruid, gebloemte dat in 't wilde spruit en eenzaam bloeit in barre gronden: wat schuilt in u voor wonderkracht, dat wij ter wording wordt gebracht, boersch tot een bundel samengebonden? Verfrisschend door den kerkenbeuk spreidt gij uw vreemden, sterken reuk. In kinderhanden opgeheven spreekt over u, o nietig kruid, het priesterwoord den zegen uit, daar wierookwolken u omzweven. Als over het dorp het onweer woedt, de hemel ramp en onheil broedt, grijpt u het gezin met vroom vertrouwen. Keer dan, o kruidwisch, 't bliksemvuur van huis en hof, van stal en schuur, wen ge, in dat angstverwekkend uur, tot zoenvlam oplaait in den schouwen.
Kempens dichter, Arnold Sauwen
Gebruik van wormen bestrijdend Boerenwormkruid.
"In de lente pleeght men van de teere bladerkens van dit cruydt, sooi het erst uyt der aerden komt, en noch mals is, met eyeren koeckskens te maken"!
Aldus verwees Rembert Dodoens, vermaarde kruidenkundige, reeds in 1550 naar een eeuwenoud volksgebruik in de streek van Diest om met REYNVAERT (BOERENWORMKRUID) in het vroege voorjaar pannenkoeken te bakken.







