Archief

In Heugem (NL) werd op 26  mei voor  de eerste keer het feest van Santacruzan gevierd. Het was een kleurrijk feest dat enkel door vrouwen uitgebeeld  werd. De vieringen van Santacruzan worden in de maand mei gevierd in de Filippijnen en is ook wel bekend als ‘Flora de Mayo’.
De Filippijnse vrouwen die in onze contreien sedert decennia wonen en met Europese mannen gehuwd zijn hebben het feest naar hier gebracht. Het feest herinnert aan de legende van Koningin Helena de moeder van Constantijn de Grote, die het heilig kruis gevonden heeft 300 jaar na de kruisiging van Christus. Voorafgaand aan het feest wordt er een negen daagse noveen gehouden.

De volgende Reyna werden verbeeld in de religieuze stoet. (we behouden hiervoor de Engelse tekst)

Reyna Banderada Banderada - a young lady dressed in a long red gown carrying a yellow triangular flag. She represents the coming of Christianity.
Reyna Mora - represents the dominant religion before Christianity (feminine of Moro from the Moslem religion).

Reyna Fe - symbolizes the virtue of faith - the first of the theological virtues. She carries a cross.
Reyna Esperanza - symbolizes the virtue of hope - the second theological virtue. She carries an anchor.

Reyna Caridad - symbolizes the virtue of charity - the third theological virtue. She carries a red heart.

Reyna Abogada - the defender of the poor and the oppressed. She wears a black graduation cap (toga) and gown and she carries a big book.

Reyna Sentenciada - has her slim hands bound by a rope. She is the symbol of the innocents who have been convicted. She is accompanied by two Roman soldiers.

Reyna Justicia - a personification of the "mirror of justice". She carries a weighing scale and as word.

Reyna Judith - representing Judith of Pethulia who saved her city from the Assyrians after she beheaded the cruel holoferns. She carries the head of the beheaded man on one hand and a sword on the other.

Reyna Sheba - who visited the famed King Solomon and was overwhelmed by his wisdom, power and richess. She carries a jewelry box.

Reyna Esther - the biblical Jewish who spared her countrymen from death and destruction through timely intervention with the King Xerxes. She carries a scepter.

Samaritana - the woman who Christ spoke to at the well. She carries a jug on her shoulder.

Veronica - the woman who wiped the face of Jesus. She carries a bandana imprinted with the three faces of Jesus.

Tres Marias: Mary of Magdala - she carries a bottle of perfume; Mary, Mother of Christ - she carries a handkerchief; Mary, mother of James - she carries a bottle of oil.

Marian - celebrating the many titles of the Virgin Mary.

 a. A-v-e--M-a-r-i-a -- represented by eight (8) girls all Wearing long white dressess with wings to make them look like angels. Each one carries a letter to complete the word "AVE MARIA."

b. Divina pastora (Divine Shepherdess) - she carries a shepherdess' staff.

c. Reyna de las Estrellas (Queen of Stars) - she carries a wand with a star.

d. Rosa Mystica - she carries a bouquet of roses.

e. Reyna Paz (queen of peace) - she carries the symbol of peace.

f. Reyna de las Propetas - she carries a hour glass.

g. Reyna del Cielo (Queen of Heaven) she carries a flower. She has two (2) angels.

h. Reyna de las Virgines - she carries a rosary and is surrounded by two (2) little angels.

i. Reyna de las Flores (Queen of Flowers) - she carries a bouquet of flowers.
Elena represented  Queen Helena, the legendary founder of the Holy Cross, represented  by the small Cross she carries. She is escorted by her son, Constantine.
Deze viering wordt in de Filippijnen tot op de dag van vandaag gehouden, sinds de christianisering door de Spanjaarden
 

Na de Mis en processie was er een eet en drankfestijn in het ontmoetingscentrum van de parochie.

Smeermaas 1870 op weg naar Parochiewording.

Rond die periode, staken de inwoners van Smeermaas de koppen bij elkaar om bij de Bisschop van Luik de toestemming te verkrijgen tot het bouwen van een eigen kapel. De afstand naar de parochiekerk in het centrum van Lanaken was voor velen de oorzaak van deze aanvraag. Smeermaas telde toen als gehucht rond de 400 inwoners.

De aanvraag van de inwoners van Smeermaas bij  Bisschop  Monseigneur Theodore Alexis Joseph de Montpelier, had aanleiding gegeven tot een spoedvergadering van de kerkfabriek van lanaken. (wij behoorden destijds tot het bisdom Luik tot in 1967 het bisdom Hasselt tot stand kwam met als eerste Bisschop Monseigneur Joseph Maria Heusschen)

De op deze vergadering (gehouden op 11 januari ??) bekomen beslissing inzake deze aanvraag werd bekend gemaakt aan de Bisschop.

Het advies aan de Bisschop was voor Smeermaas negatief. Het kerkfabriek was gekant tegen de bouw van dit Godshuis.

De parochiekerk was maar  1 ¾ km verwijderd van de inwoners, dus maar 21 minuten ver. De weg ernaar toe ging over een van de schoonste wegen van de provincie,het gehucht telde maar 413 inwoners (bestaande uit landbouwers, schippers, douaniers en dagloners) en er waren meerdere gehuchten in Lanaken die dezelfde eisen zouden kunnen gaan stellen bij een toestemming voor Smeermaas. Smeermaas mocht dan ook geen financiële tegemoetkoming van Lanaken kunnen verwachten.

In Smeermaas volhardde men in de wens, voor het bekomen van een eigen Kapel of kerk en was er een bouwcomité in het leven geroepen om te komen tot de geldelijke middelen voor de oprichting van een hulpkapel of eigen kleine kerk.

Het  bouwcomite bestond uit de volgende Heren: Jules Hustinx zoutzieder van beroep was de voorzitter en verder de leden; Adrianus Huysmans (landbouwer) Jan Hubert Breuls (koopman), Jozef Duchateau (landbouwer), en Jacobus Fissette (landbouwer).

Er werd dan ook  begonnen met inzameling van gelden ter verwezenlijking van de bouw. Naast de vraag bij notabelen werden de bewoners benaderd voor een gift en werden er in de cafés collectebussen geplaatst bij, veldwachter Janssen, Breuls, de weduwe Wahlen, Hateboer, Maria Van Gasselt en bij Broeren (6 cafe’s rond 1870 waarvan het merendeel onder de brug gelegen).

Een overblijfsel uit die periode,  in de vorm van een kwitantie, kreeg ik in mijn bezit. Het betreft de kwitantie die vastlegt dat Madam J. Gilissen intekent voor een bedrag van Vijftig Franken. Gedaan op 21 julij 1873.

De kapel kwam er toch want op 22 april 1875 werd de eerste steen gelegd in aanwezigheid van het bouwcomite waarin Jos. Wahlen  en Jos. Russel toegetreden waren naast de hier eerder genoemde leden Pastoor Smeyers die in eerste instantie tegenstander was van de drang naar een zelfstandige parochie bracht een heildronk uit.

Op de 7 december van het jaar 1875 werd dan de kapel ingezegend door Pastoor Wijndorps die intussen Pastoor Smeyers vervangen had als parochieherder van Lanaken. Het was een succursale kapel van de parochie Lanaken.  In smeermaas bleven ze bij de Bissschop (nu bij Monseigneur Victor-Joseph Doutreloux), ijveren voor een zelfstandige parochie. Eerst in 1892 op de 20 juni werd bij K.B. de St Jozefparochie van Smeermaas een feit en werd ze zelfstandig.

Intussen is de kapel gesloopt en staat er een nieuwe parochiekerk meer naar het centrum van Smeermaas.
Van het vorige Godshuis staat enkel noch de Pastorij die onlangs een grondige renovatie heeft ondergaan.

Zie op de foto de copie van deze originele kwitantie.

a.s. Donderdag 24 mei zal dhr Wieërs Thieu een lezing verzorgen in Lanaken, voor de Koninklijke Geschied en Oudkundige Stichting Sint Ursula., over de:
'De opgang en de teloorgang van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en de gevolgen voor onze provincie'.
De spreker zal zijn lezing opsplitsen in twee delen: allereerst zal hij het ontstaan van het Koninkrijk en de (mogelijke) redenen van de teloorgang schetsen en in het tweede deel zal hij de gevolgen van de scheiding toelichten met vooral de zeer vreemde noordergrens van Limburg.
De stomme van Portici en Het voorlopig bewind zal naast de actoren destijds, Willem I en Leopold I zonder twijfel onderdeel van deze lezing worden.
Onder de leden van het voorlopig bewind bevond zich Felix van Merode een telg uit het geslacht van de Heren van Merode Petersheim, een zéér verdienstelijke Adellijke familieiuit het verleden van Lanaken.
Deze lezing vindt plaats in de kleine zaal van het cultureel centrum in Lanaken.
K.GOSSU houdt elke maand op de derde donderdag van de maand een lezing in het CC van Lanaken. De stichting heeft als voorzitter Jean Maenen. Het contactadres is J; Maenen Pastoor Lindestraat 3620 Lanaken. Om de twee maanden verschijnt er een uitgave van deze stichting.
Kom gerust eens een keertje kennismaken tijdens een van de lezingen en misschien wordt U dan wel lid van de stichting.
Foto's in linkerkolom bovenaan geven enkele daden van de strijd in Brussel  in 1830 weer in de straten van Brussel, aan de poort van Schaerbeek , die leidden naar de onafhankelijkheid van België .
en op ingevoegde foto in dit artikel de intrede van Leopold II in Brussel de eerstgeborene zoon van Leopold I.

Beppie Kraft 50 jaor op de buun. Zoewel in 't Hollandse és 't Belsje 'n 'groete' vedette.
De Mérret waor te klein (de vriethof zaow dat aog zien gewees). Bep wèt és geine aander de luij te boeie en te bespeule. 'n Hiel leve laank de minse plezeere. De kroonsel deeg in al die jaore hiel veul luij  leef en leid deile. Dat kleineke dat op de middestip bij MVV 't stadsleed zingk en eederein z'n hand nao de boors deit griepe és wie echte Amerikane dat doen beij hun nasjenaal volksleed. Dee greumel is ein vaan de 'groetse' Mestreechtenere in de létste fieftig jaor.
Bep de 'carnavalisima formidabile' leet iers heure vogel oontsnappe met 'ne evvergreen en leet 't jaor d'rop weete dat dee vogel gelökkig weer in 't kuiwke zaot weer 'ne evvergreen.
Bep is evezoe geleef in Belsj Limburg és in heur eige Limburg en daoveur vin iech 't eigelik 'n bitsje jaomer dat 't optreije op de Mérret neet veur eine euro mét de bös te bezeuke waos zoewie dat in Zuid limburg is gebeurd. Spietig 't waos 'n sjoen sjeste veur al die Belsje féns. De 'toeriste die mét d'n oto' nao heur evenemint in Mestreech hadde wélle kaome luustere en geneete zoonder parkeerprobleme.
Bep in eeder geval veer blieve fan vaan diech de bis de blom vaan limburg.
En és de Beppie zégks moos te dirrék aoch aon Frans deenke.
daorum de foto vaan  't duo hei beij geplaots.

Hemelvaartsdag. voor velen een vrije dag midden in de week waarbij een snipperdag een lang weekend vervolledigd. Vrij, vakantie, maar ook de dag dat De Heer, 40 dagen na eerste Paasdag, naar de hemel opsteeg naar zijn Goddelijke Vader en plaatsnam aan Zijn Rechterhand. Vanaf die dag  voelden zijn apostelen zich  zonder Hem, reddeloos verloren en trokken zich angstig terug, totdat De Heer 10 dagen later verscheen (Pinksteren) aan zijn leerlingen.
Deze dag  is ook het feest ven de Christelijke Arbeidersbeweging die dan de pauselijke encycliek over de sociale rechtvaardigheid herdenkt en de daarmee gepaard gaande vorming van vakbonden.
Paus Leo XIII schreef in 1891 het Rerum Novarum (Over nieuwe dingen).
Deze dag doen ook héél veel kinderen hun Eerste Heilige Communie en dat wordt in familiekring gevierd. Maandenlang hebben de juffen hun leerlingen voorbereid op deze bijzonder dag voor de kindjes en de kerken zitten dan ook die dag uitzonderlijk vol met mensen.

Omdat bij het afbreken van de huizen in de Brugstraat, die eens toebehoorden aan de familie Pelssers een groot aantal brieven tussen en in het puin terecht kwamen en bij nader onderzoek door Pater Jan Pelssers vanuit de Filippijnen geschreven waren, heb ik mij daarover ontfermt, met de bedoeling ze eens bij het LADOC  (Lanakens Documentencentrum) neer te leggen, vanwege de historische waarde van missionering in het algemeen en in de Filippijnen in het bijzonder.

Ook zijn zus Maria was missionaris op het grootste eiland in de Filippijnen. Zij was lerares in Manilla.

Bij het lezen van deze brieven die geschreven waren vanuit de Filippijnen door zowel Pater Jan als door zijn zus Maria raakte ik meer en meer geinteresseerd door de leefwijze van deze twee Smeermasenaren in hun missiegebied.
 

Ziehier een antwoord dat ik kreeg van een Pater missionaris van Scheut die in het missiegebied leeft waar Pater Jan tot aan zijn levenseinde het leven van de arme bevolking deelde.

“Jan Pelssers werd geboren in Smeermaas, Lanaken, op 2 februari 1891. Hij deed zijn lagere school in zijn geboortedorp en zijn humaniora aan het college van het H. Kruis in Maaseik (1904-1910).

 Hij trad binnen in Scheut en legde er zijn eerste geloften af op 8 september 1911. Hij volgde filosofie in Scheut (1911-1913) en begon dan theologie te studeren in Leuven(1913-1915), maar wegens de oorlog werd hij opgeroepen als brancardier met dienst aan het front (in de loopgraven aan de IJzer).

Na zijn demobilisatie in 1918 zette hij de studie van theologie in Leuven verder. Hij werd tot priester gewijd in Scheut op 2 februari 1920 en vertrok naar de Filipijnen op 22 october 1920.

Na zijn aankomst begon hij met taalstudie en een eerste opleiding in Itogon. Hier kreeg hij vrij vlug de zorg van een bijpost, Daluperip, waar hij materialen verzamelde om een nieuwe kapel te bouwen.

Hij was pastoraal werkzaam op verschillende posten, o.m. in Bontok, Trinidad, Bokod, Bayombong en de laatste jaren in Baguio.

Hij kwam twee keer op verlof in België; een eerste keer in 1931 en een tweede keer in 1948. Met een verzwakte gezondheid bleef hij toen een drietal jaren in België om op krachten te komen, en verbleef bij familie, maar ook in de rusthuizen van Schilde en Ramet.

Pater Jan wilde echter terug naar ‘zijn Igorotten’. Na veel aandringen mocht hij in 1951  toch terugkeren, maar omdat zijn gezondheid toch nog zwak was, bleef hij ditmaal in Baguio waar hij vanuit Home sweet Home nog zoveel mogelijk diensten bewees.

De laatste maanden van zijn leven moest hij echter voor behandeling en verzorging naar het ziekenhuis in Manilla. Hier is hij op 65-jarige leeftijd gestorven op 22 september 1957. Hij werd begraven op het kerkhof van de paters van Quezon City”.(Dalapurip)

Met hartelijke groeten

Ad van Dijk.
Op de foto staat Pater Jan en zijn zus Maria (D.M. Virginia) tijdens de plechtige geloften van Maria. Vanaf dan  Virginia (Maria's moeder heette Virginie Bruijstens misschien vandaar haar naamkeuze)

Erlinda is Psychologe en werkt aan de Highschool. Naast haar beroepsactiviteit staat haar leven geheel in het teken van de armoedebestrijding en speciaal voor kinderen.
Hendrik Stevens werd bij een bezoek aan de Philippijnen door haar inzet geinspireerd en startte in Belgie een hulpaktie op. Deze organisatite draagt intussen de naam JPAF Foundation oftewel de Jhon Pelssers Asthma Foundation. Deze naam is ingegeven door een bezoek aan de noordelijke Bergprovincie in de Filippijnen. Twee jaar geleden bracht Hendrik daar een bezoek aan de Missionarissen van Scheut. Zijn vriend en webmaster van deze site, had hem gevraagd om 'eens langs te gaan' bij de nog aanwezige scheutisten ter plaatse. Even langs gaan, in dit immens grote land bestaande uit 7107 eilanden, dat zat er niet zo direct in. Doch, doordat er steeds meer verteld werd door mij, over de Missionaris Jhon Pelssers, afkomstig uit Smeermaas in de huidige Brugstraat, en zijn eigen opzoekingen op internet, raakte Hendrik in de verleiding om er eens 'een kijkje' te gaan nemen.
Zijn volledig geplande vakantie moest daarom een herplanning ondergaan, waarvoor Hendrik het reisbureau ''Withe Sun'' nog steeds dankbaar is.
Ter plaatse heeft hij toen rondgelopen in de voetsporen van Pater Pelssers en had er een gids van de Paters Scheutisten en een gids die de talen ter plaatse beheerste, deze laatste was de psychologe Erlinda Loria.
Pater Pelssers vertrok voor het eerst in 1920 om te gaan missioneren in de bergprovincie alwaar er nog geen missionering had plaats gevonden. De spanjaarden die het katholicisme in de Filippijnen brachten (voor koning Philipps II, vandaar de naam Philippijnen), hadden deze provincie nog niet gemissioneerd omdat het het onherbergzaam gebied was, waar zelfs tot in de tijd dat Pater Pelssers er arriveerde nog koppensnellers actief waren. Pater Pelssers trok daar de Bario's in alleen vergezeld van zijn pony en een brave hond. de volledige overgave van Pater Pelssers voor het welzijn van deze arme bevolking (Igorotten) deed Hendrik besluiten de naam van deze Pater aan de Stichting te geven.
zaterdag is er ten gunste van deze foundation een benefietdag die u niet mag missen.

Vanaf 16.00 uur John Pelssers Foundation nodigt U uit op haar Benefietdag op 19 mei 2007 in het ontmoetingcentrum 'Jeugdpark' Smeermaas Lanaken
De opbrengst van deze dag gaat integraal naar de Foundation die instaat voor gratis verstrekking van medicijnen en verstuivingapparatuur voor de kinderen in de Filippijnen waarvan de ouders de middelen niet hebben om deze medicijnen en apparatuur aan te kunnen schaffen.

Het programma voor die dag ziet er als volgt uit:

16.00 tot 18.00 uur Senioren Dansfeest met DJ DARDY en het Seniorenorkest Lanaken.

18.00 tot19.00 uur Optreden van de Dancing Goup, ‘FILIPINIANA Europe’

19.00 uur Academische zitting en Projectvoorstelling werkjaar 2007.

20.30 Benefietconcert met, G R E N S G E V A L.

Iedereen is welkom de inkom is gratis

Bij Hendrik Stevens thuis wordt er nu een tijdje Engels gesproken. Vier gasten uit de Filippijnen logeren er nu bij de familie Stevens in Smeermaas.. De vier gasten Carmencita Arevald (een weldoenster van de foundation in de Filippijnen), met haar zoon Dokter in de geneeskunde Sidney Arevald en Erlinda Loria, die de Foundation leidt in de Filippijnen, met haar zus Elizabeth Delmo.

Aanstaande zaterdag zullen zij aanwezig zijn tijdens de Benefietdag in het ontmoetingscentrum van Smeermaas. Speciaal voor deze gelegenheid hebben ze in de Filippijnen vervaardigde sierraden zoals, halskettingen, oorbellen, armbanden T-shirts etc. meegenomen die tijdens deze dag voor een democratische prijs aan de man gebracht zullen worden.

Erlinda vroeg ik wat haar eerste indruk is van haar bezoek aan België. “Ik vind het hier erg stil ik zie  maar weinig mensen in het straatbeeld, iedereen is in zijn eigen huis. Het is hier wél allemaal goed in orde de huizen zijn mooi maar ik mis de mensen. Bij ons thuis is het veel drukker, kinderen spelen  buiten en als je rondloopt wordt je overal begroet en ga je in gesprek met de mensen, dat mis ik hier”.

Erlinda is psychologe en brengt de hele dag door met kinderen en na haar dagtaak wijdt zij al haar beschikbare tijd aan de goede werken van de foundation.