Archief

Zondag 26 december 2021.

Wandeling s’Herenelderen.

Toerisme Tongeren.

Een wandeling van toerisme Tongeren. Zij hebben verschillende wandelingen uitgezet. Allemaal bordjes met Ambiorix op en de kleur van het te volgen route. Vandaag doen we de wandeling s’Herennelderen. De start is aan De Kleine Graaf, Ginstraat 31, ’s Herenelderen en bedraagt een kleine 7 kilometer.

Wandeling doorheen het pittoreske 's Herenelderen

De wandeling start aan de vierkantshoeve de Kleine Graaf. Deze gesloten kwadraathoeve is typisch voor het Haspengouws landschap. De grootte en opbouw van dit soort hoeves weerspiegelen perfect de rijkdom van de Haspengouwsde bodem. De kern van deze hoeve gaat terug tot de 17 de eeuw. Vandaag vind je er een brasserie en restaurant waar je proeft van de bourgondische Haspengouwse levensstijl. Verderop wandel je door de pittoreske dorpskern van 's Herenelderen. De mergelstenen St-Stefanuskerk werd opgetrokken in Maasgotische stijl ter ere van de eerste Christelijke martelaren en dateert uit de 15de eeuw. Het u-vormig Kasteel van 's Herenelderen was van oorsprong een waterburcht. Daarvan getuigen de 16de-eeuwse laatgotische delen. In 1162 woedde een hevige brand. Het landgoed ging in vlammen op. Bijna 50 jaar duurde het voor het gebouw in zijn huidige barokke stijl gestalte kreeg. Het kasteel is privé eigendom en niet toegankelijk voor bezoekers. Even later stap je door Ketsingen. Oorspronkelijk was dit een onafhankelijke gemeente. Tot de Fransen het dorp in de 18de eeuw als gehucht bij Berg voegden. Hier in Ketsingen ontspringt de Demerbron. Het is de authentieke bron van de Demerbeek die samen met de Molenbeek en 's Herenelderenbeek de Demer voedt.

Een prachtige wandeling,

>

In 1667 werd de laatste Limburgse heks verbrand op de Tjenneheuvel

Wie kent er Jeanne Machiels?

Volgens de ene bron uit Helshoven, volgens een andere uit Mettekoven. Een braaf mens, dat zich onledig hield met kruiden, maar Tjenne was blijkbaar bij enkele andere dorpelingen een doorn in het oog. Zo erg, dat ze dood moest.

De naam ‘Tjenne’ verwijst naar een zekere Johanna Machiels uit het Zuid-Limburgse Helshoven, in beschuldiging gesteld voor hekserij in 1665 en na een twee jaar durend proces veroordeeld tot de doodstraf in 1667. ‘Tjenne de heks’ zou de verpersoonlijking van het kwaad zijn geweest en anderen tot allerlei wandaden hebben aangezet. Haar straf werd uitgesproken aan de voet van een reusachtige linde nabij een vierdorpenkruispunt van twee oude Romeinse heirbanen. De verbranding van Johanna Machiels vond plaats op de brandstapel zo’n honderd meter verder op het hoogste punt van de vallei, later de Tjenneheuvel genoemd.

Klassenjustitie van de bovenste plank

Vanop de Tjenneheuvel liggen Borgloon, Heers en Sint-Truiden aan je voeten, de vroegere gemeenten Hoepertingen, Mettekoven, Gotem en Voort vormden er een vier-dorpen-kruispunt. Op dat kruispunt stond een boom, die door alle reizigers gebruikt werd als baken in het landschap. Zijn omtrek bedroeg 5,6 meter en in zijn spleten konden gemakkelijk vier personen zitten. Hier werd Tjenne levend verbrand, “ten veure” (door het vuur) terechtgesteld. Dat het proces al twee jaar geduurd heeft, en voeg daarbij de nodige martelingen toe om een bekentenis af te dwingen, dat mogen de heren en geestelijken-rechters van toen een hele bussel pluimen op hun hoed van klassenjustitie steken.

Tjenneheuvel met Tjenneboom

Een kruispunt, op een hoogte gelegen, op de dorpsgrens, dat was de ideale plek om terechtstellingen uit te voeren. Op de plek waar de brandstapel van Tjenne stond werd een lindeboom geplant die uitgroeide tot een reusachtig exemplaar. In 1888-1889 stierf de oude lindebomen er schoot een populier (een canadaboom) uit de grond. Die boom kende een woeliger bestaan, want volgens de overlevering was de rusteloze geest van de veroordeelde Jeanne Machiels in de buurt van de Tjenneheuvel blijven rondwaren. Bij het begin van de Eerste Wereldoorlog werd de boom getroffen door natuurgeweld, of was het de toorn van Tjenne, maar hij overleefde deze slag. Intussen deed de Tjenneheulvel dienst als uitkijkpost voor het Belgisch leger, nog voorn de Duitse inval. Vanop de heuvel heb je inderdaad een panoramisch zicht op Haspengouw, een groot deel van Limburg en Luik. Ook de Duitse en Amerikaanse troepen maakten gebruik van deze strategische locatie.

Levend verband door snotneuzen

De Yankees waren nog maar net vertrokken, of een blikseminslag reet de stam van de boom open en rond 1960 waren het spelende kinderen die vuurtje-stook speelden en de holle boom ging in de vlammen op. Bijna 300 jaar na de terechtstelling van Tjenne, werd ook de Tjenneboom levend verbrand. Enkel een stronk bleef nog staande maar het bleek -excusez le mot- slechts uitstel van executie en de restanten van de eens zo machtige populier kwamen terecht in een nabijgelegen tarweveld.

Een derde Tjenneboom

Dankzij de inspanningen van lokale bezielers rees er uiteindelijk een derde Tjenneboom uit de as van Jeanne Machiels. Op 22 april 1970, tien jaar later, werd onder impuls van burgemeester Vrancken van Voort en broeder Arsène Martens van Zepperen, de bezieler van de kapel van Helshoven, een nieuwe boom geplant, een witte abeel (zilverpopulier). Jozef Weyns, de eerste conservator van het Openluchtmuseum van Bokrijk, schreef een gedicht voor de gelegenheid, dat voor kort nog naast de Tjenneboom prijkte:

Opnieuw geplant

Door Vranckens hand

Waar ‘k eeuwen overschouw

Ons vruchtbaar Haspengouw

Er werd ook een monument opgericht: Jeanne Machiels kreeg eerherstel in de vorm van een beeld waarbij ze ten hemel wordt gedragen en de bijbehorende zuilen voor meer samenwerking en verdraagzaamheid staan. Die witte abeel staat er nog steeds, al 50 jaar. Nog steeds is hij een merkpunt voor kaartentekenaars en landmeters. Nog steeds in het zicht van onder zijn kruin adembenemend. De rust op de Tjenneheuvel lijkt wedergekeerd. En nog steeds wordt Tjenne herdacht. Of het nu nog gebeurt weten we niet, maar voor 10 jaar toch alleszins werd Tjenne opnieuw verbrand door de dorpsbewoners die het verhaal van de vermeende heks tussen Mettekoven en de Tjenneheuvel nieuw leven inbliezen. Alleszins een traditie om, als ze verdwenen zou zijn, weer in ere te herstellen. Als je er met de fiets op uittrekt, zorg dat knooppunt 161 op je fietsroute ligt. En als je houdt van wandelen, parkeer aan de Kapel van Helshoven en wandel naar de Tjenneboom toe. Wees wel voorzichtig, want de fietsers die van boven naar beneden komen, hebben vaak grote snelheden, en soms heb je daar exemplaren tussen met weinig respect voor voetgangers.

Vrijdag 01 januari 2021,

WANDELING KANNE,

REGIONAAL LANDSCHAP HASPENGOUW EN VOEREN,

KANNE,

Vandaag het nieuwe wandeljaar ingezet met en wandeling in Kanne, Hier is een nieuwe wandeling toegevoegd en wij gaan ze even verkennen. Het vertrek van de wandelingen is verplaats onder de brug van Kanne, hier is e rook meer parking. We wandelen een stukje langs het Albertkanaal, het dorp wordt sinds de jaren 1930 in tweeën gedeeld door het Albertkanaal. Het gedeelte aan de noordoostelijke kant van het kanaal heet Neerkanne; het zuidwestelijke deel heet Opkanne. Aan de noordzijde grens het aan de Nederlandse gemeente Maastricht. Het zuidelijk deel van Opkanne ligt in de Waalse gemeente Visé. Wij wandelen verder de Sint-Pietersberg. Op en rond dit kalkplateau kan je eindeloos kuieren en je in het zuiden van Frankrijk wanen. De kalk en het microklimaat trekken bijzondere planten en dieren aan. De Sint-Pietersberg is het plateau gelegen tussen de lage valleien van Jeker en Maas. De kalkachtige ondergrond van deze streek werd gevormd tijdens de krijtperiode, meer dan 65 miljoen jaar geleden, in een zeemilieu waarin dieren goed gedijden. Dat blijkt uit de ontdekking van talrijke fossielen waaronder de befaamde mosasaurus. In de loop der eeuwen ontstond in deze streek geleidelijk aan een typische plantengroei, de kalkgraslanden, vooral door gebruik van de hellingen als weilanden voor schapen en geiten. Omdat hier gemiddeld weinig neerslag valt, de zon meer schijnt, de hellingen beschut liggen en de kalkbodem strek doordringbaar is, komen hier veel zeldzame dier- en plantensoorten voor. Om deze unieke biotoop van de kalkgraslanden te behouden moet regelmatig opschietend struikgewas en bos gekapt worden. Eenmaal ontbost, onderhouden sterke mergellandschapen deze graslanden. Door eeuwenlange mergelontginning is er in dit gebied een indrukwekkend ondergronds gangenstelsel ontstaan dat een van de belangrijkste overwinteringscentra is voor duizenden vleermuizen uit heel West-Europa, over het gehele gebied liggen ook tientallen open mergel-, krijt-, en silexgroeves verspreid. Van zodra de ontginning in een groeve stopt, neemt de natuur op spectaculaire wijze weer de bovenhand, in dit mooie gebied wandelen we vandaag, bijzonder zijn ook de Doline. Een doline komt voor in gebieden waar kalksteen aan de oppervlakte ligt en ontstaat wanneer deze steenlaag door de werking van zure regen wordt aangetast. Er zijn twee manieren waarop een doline kan ontstaan: ofwel door een plaatselijke sterke verwering aan het oppervlak, ofwel door de (gedeeltelijke) instorting van een onderliggende grot. Dolines kunnen tot tientallen meters groot worden. Op onze wandeling komen we er verschillende tegen. We steken ook even de taalgrens over, hier ligt Hoeve Caestert. Hoeve Caestert maakte deel uit van het in 1972 afgebrande Kasteel Caestert. Deze hoeve is gebouwd in de karakteristieke Maaslandse renaissance . De sluitsteen boven de ingang stamt uit 1686 en geeft toegang aan het binnenterrein van de hoeve op 1 april 2013 brandde de hoeve af, vandaag zijn de restauratie werken bezig. We wandelen verder en flirten met de grens met Nederland. We gaan nu terug richting Kanne met een prachtig zicht op Kasteel Neercanne, langs de begraafplaats wandelen we Kanne terug binnen, Langs de Sint-Hubertus kerk waar we even binnen kijken en dan eindigt onze wandeling terug onder de brug van Kanne. Een mooie en aangename wandeling op de 1ste januari 2021, een fijn begin om het nieuwe jaar en wandeljaar in te zetten,

TIJDELIJKE WANDELING.

DEMERSTAPPERS BILZEN.

BILZEN.

De wandeling van de Demerstappers vertrekt aan Sporthal De Kimpel. Ruime parking en een ideale plek om de wandeling te starten. We verlaten het sportcomplex en wandelen langs het dierenpark en zo verder, dan komen we langs een prachtige vakwerkhoeve. Deze hoeve heft een lange geschiedenis. In 1685 kwam familie Compeer hier landbouw bedrijven vandaag de naam van de hoeve “Van Compeer” gelegen op de Roode Borneveld. De familie Compeer bleef op de hoeve tot 1957 toen de laatste Henri Compeer overleed, hij was een jonkman en er was geen verder familie meer. Bijna 3 eeuwen hebben de Van Compeer op deze hoeve geleefd en gewerkt. Wat verder komen we in de Demervallei. Dit stukje Demervallei, ongeveer 13 ha, werd in 1996 in het kader van natuur- en landschapsbehoud door Limburg.net in huur gegeven aan Orchis vzw. Ondertussen heeft Orchis vzw er verschillende terreinen weten te verwerven. Oorspronkelijk was dit gebied deels KMO-zone, deels agrarisch, landschappelijk waardevol gebied. Op voorstel van Orchis kwam er een bestemmingswijziging. Nu is het op het gewestplan ingekleurd als natuurgebied. Dit terrein heeft ook een cultuurhistorische waarde door de aanwezigheid van de ruïne van de Motmolen. Het natuurgebied omvat ecologisch zeer waardevolle terreinen, bestaande uit een kwelgebied met elzenbroekbos, graslanden en verruigd rietland. In het broekbos vinden wij massaal eenbes, gevlekte aronskelk, vogelmelk en keverorchis. In het natte gedeelten staat er moerasspirea, moesdistel, dotterbloem en herfsttijloos. In een groot deel is er een sterke ontwikkeling van een rietland. Kleine karekiet, ijsvogel, buizerd en boomvalk zijn er regelmatige broeders. We wandelen door het gebied en we krijgen Alde Biezen in zicht. We wandelen nu naar het kasteel. Door de lanen met bomen in prachtige herfstkleuren. We wandelen langs het kasteel en gaan even onder het poortgebouw binnen. Hier nemen we even pauze. Alden Biesen is de vroegere landcommanderij van de Duitse Orde in Rijkhoven, Bilzen en tot 1795 de hoofdzetel van de balije Biesen. De architecturale uitwerking van het geheel geeft blijk van een verrassende dualiteit tussen enerzijds een middeleeuwse besloten waterburcht met krijgskundige betekenis en anderzijds geeft het geheel vorm aan een weids openliggend classicistisch opgevat kasteel. Het geheel gelegen in een prachtig domein is zekekr de moeite omeens te bezoeken. Wij moeten verder met onze tocht. Langs de Rentmeesterij, de voormalige Rentmeesterswoning van het Kasteel van Alden Biesen, dat dateert uit de 17e eeuw. We wandelen verder en gaan langs een van de 7 dreven van het kasteel om zo het domein te verlaten. Langs een geel veld –mosterzaad- komen we op de plek waar op 16-17 augustus 1941 een Britse vlieger neerstorte en de 5 militairen om het leven kwamen, een gedenkplak verteld het verhaal. Weer verder met onze tocht. Verder met onze tocht en we komen op “De Tram” een stoomtramlijn die gebouwd werd vanaf 1908 en in gebruik genomen in 1910. Deze tramlijn verbond Genk met de Luikse staalindustrie om kolen naar daar te vervoeren. In augustus 1948 einde het verhaal van de lijn en in 1952 werden de sporen opgebroken, vandaag is het een mooie wandelweg. We volgen de tramlijn tot we aan he park van Bilzen komen. Het Park Haffmans is een Engelse landschapstuin uit de 19de eeuw (6 hectare) en een stuk grond in de Katteberg (4 hectare). De stad kocht het park van de erfgenamen van Leon Haffmans, burgemeester van 1947 tot 1979. Aanvankelijk was het de eigendom van Petrus Lambrechts, een notaris in Hoeselt. Met het oog op een carrière in Bilzen kocht die een flinke lap grond in de buurt van de Brugpoort waarop hij een monumentale villa met koetshuis en paardenstal liet bouwen. Burgemeester Hauben, de volgende eigenaar en eveneens notaris, maakte van de tuin een park van 5 hectare. Het grootste deel van het park is biologisch waardevol. Omdat het langs de Demer ligt, is het een belangrijke corridor en buffer. In het park en de aanpalende Kattenberg staan allerlei prachtige bomen: amberboom, Japanse notenboom, tulpenboom, magnolia, zomereik, zwarte walnoot, valse christusdoorn… De mix van golvende grasvelden, beboste delen, twee vijvers, een beek, de oude molen, de helling met rotsblokken en het bronnetje zorgt voor een romantisch landschap met verrassende doorkijkjes. De Engelse landschapstuin heeft een heel natuurlijk uitzicht dat bij veel bezoekers in de smaak valt, het is een beschermd dorpsgezicht. De Bilzermolen, gelegen in het Park Haffmans, draait opnieuw zoals vroeger! De geschiedenis van deze watermolen gaat terug tot de 13de eeuw. Meerdere malen is de molen verbouwd. In de tweede helft van de 19de eeuw liep de Bilzermolen ernstige schade op, maar het grote rad en het molenaarshuis werden gerestaureerd. De watermolen is voorzien van een vistrap die de vissen de mogelijkheid geeft om te paaien in het stroom opwaartse gedeelte van de Demer. We wandelen over de trambrug en dan langs de vijver en zo komen we terug in de sporthal de Kimpel

HERSTWANDELING.

TIJDELIJKE WANDELING.

DE SCHOVERIK.

DIEPENBEEK.

Vandaag een tijdelijke wandeling van de wandelclub De Schoverik Diepenbeek. We vertrekken met de wandeling aan cafe De Schoverik, waar we kunnen kiezen welke afstand we willen doen. We kiezen voor de 12 km met rust aan het Demerstrand. Langs de kapel die nu mooi kleurt in de herfstzon, de bomen beginnen nu prachtig te verkleuren. We wandelen het veld binnen langs weilanden en akkers. Na een tijdje komen we aan de dreef van Sint Lutgardus instituut. We wandelen door het park, langs de stilte plek. Een monument en een plek voor de bewoners van het instituut waar ze tot rust kunnen komen, we wandelen hier in het Park Rooierheide / Patersbos. Het Park Rooierheide vormt een groene stapsteen tussen de Maten en de Dorpsbemden-Dauteweyers. Dankzij de ligging op de overgang tussen de Kempen en Haspengouw is er op deze relatief kleine oppervlakte (12 ha) een buitengewone diversiteit aan biotopen. Zo vind je er een glanshaverhooiland, een dotterbloemgrasland, vijvers, een eiken-beukenbos en enkele oudere dreven. Er is een vlonder, een prieel en een Mariagrot. We moeten verder. Door de mooie omgeving en komen aan de visvijver “De Pomperik” . We wandelen verder en komen zo de Dorpsbemden, (60 ha) strekt zich uit ten oosten van de Stationsstraat tussen de visvijver “De Pomperik” en de Demer. De Dorpsbemden zijn ontstaan uit de vroegere gemeenschappelijke weidegronden. Na een tijdje komen we aan het Demerstrand. We nemen hier even onze pauze. Daarna wandelen we gewoon verder, en wie zit daar op de bank onze vriend Moustafa. We wandelen langs de vijver en zo het bos in. Mmoi si het nu wel door dat de hersft zijn intrede gedaan heeft. We komen zo aan De Dauteweyers en het Ganzebroek. De Dauteweyers zijn ontstaan enerzijds door de aanleg van visvijvers en anderzijds door de winning van ijzererts in de 19e eeuw. Tegenwoordig zijn de vijvers een thuis voor heel wat dieren, waaronder wel 70 soorten broedvogels en verschillende amfibieën zoals de kamsalamander en de gemeentelijke adoptiesoort de boomkikker. De vijvers staan we laag, weinig water. Aan de eerste vijver daar lopen paarden om te begrazen. We wandelen verder langs de vijvers en genieten van de natuur. We komen ook nog wat libellen tegen en een enkle vlinder. Toch prachtige dieren nog een eindje verder en daar komen we onze eertse paddenstoelen van de wandeling tegen en wat een fijne ontdekking de rode met witte vlekken paddenstoel. De vliegenzwam is een opvallende paddenstoel. Verder nog enkele prachtige exemplaren. Wat kan de herfst toch voor verrassingen zorgen, de natuur die zich voorbereid op de winter. Wat verder door de prachtige natuur en we komen zo terug aan ons vertrek. Het si een prachtige herfstwandeling geworden dank zij de wandelclub De Schoverik.