Berichten van 1 mei 2009 tot 31 mei 2009

Wapenschild.



Onderaan het wapenschild van 'Marnix de Termonde'.

Beelden van de Dender in de binnenstad vanop de noodbrug...

Een wandeling in de omgeving van het zwembad Olympos levert ons enkele mooie beelden op...







De visvijver aan het zwembad, waarin ieder jaar de ijsberen een duik nemen.



Richting Mechelse Poort...



Kijkend in de richting van de Kalendijk...

Billekes mè-j-ouitlèg...

Sedert Van Dale het woord ‘ritsen’ uitgevonden heeft, zou men nu zonder enig probleem moeten kunnen invoegen. Ritsen moet je bijvoorbeeld doen op de Noordlaan, als je van de Mechelse Poort richting Appels rijdt. Geloof me, ‘ritsen’ is waarschijnlijk voor sommigen niet gemakkelijk om uit te spreken, maar nog minder makkelijk om het te doen! Om de beurt zou er een auto moeten worden tussen gelaten, zodat het verkeer vlot verloopt en er zowaar geen file ontstaat…




De meeste bestuurders zijn nog altijd van het principe ‘eerst is eerst’ en ‘achter mij ben jij de eerste’! Het kan ook wel gebeuren dat je gewoon de pas wordt afgesneden door een of andere kittige chauffeur, die waarschijnlijk om bepaalde redenen tijd te kort heeft. Durf je te reageren door met je lichten te knipperen of door te claxonneren (wat ook niet mag!), dan zie je de gevolgen wel. Oeps, agressie in het verkeer heet dat tegenwoordig. De gekende middenvinger gaat een drietal keer de hoogte in, en dan mag je al tevreden zijn dat de bestuurder niet bruusk op de rem gaat staan, uitstapt, en je een oplawaai of zelfs een oorveeg verkoopt als je deuren niet slotvast zijn (wat dan ook weer in strijd is met de veiligheidsvoorschriften)…

Van Dale zal ’t wel zeggen, 'ritsen'… En, als het even kan, als ik op de baan ben, laat mij er tussen hé!

In 1892 koos een jury voor een ontwerp van een monument ter ere van de Dendermondse dichter Prudens Van Duyse. Het winnende ontwerp werd ingediend door beeldhouwer Godfried De Vreese en architect Victor Horta.
Het beeld werd op 27 augustus 1893 op de Vlasmarkt - nabij zijn geboortehuis - plechtig onthuld door burgemeester Omer Van Damme, in aanwezigheid van een talrijke menigte en van vele tientallen verenigingen uit het Vlaamse land.



In 1927 besloot het stadsbestuur het beeld een andere standplaats te geven. De reden hiervan was de ophoging van de Vlasmarkt. Enkele weken later werd het heropgericht in een 'lusthof' ook 'Square Van Duyse' genaamd naast het gerechtsgebouw aan de Franz Courtensstraat.



In 1986 diende het beeld een reinigingsbeurt te ondergaan, en bij de leden van de Marnixring 'Ros Beiaard' groeide het plan om het terug naar de Vlasmarkt te brengen. 

       

Pas in 1993 was het stadsbestuur voor dit plan gewonnen. In 1994 startten de voorbereidende werken en de demontage van het monument. Nadat de fundering op de Vlasmarkt werd teruggevonden, werd de sokkel in zijn oorspronkelijke staat hersteld en werd een smeedijzeren afsluiting gemaakt. Op 16 april 1994 werd het beeld op zijn oorspronkelijk plaats onthuld door toenmalig burgemeester Maurits Dierick. De vrijgekomen plaats aan de Franz Courtensstraat werd enkele maanden later ingenomen door het monument van baron Franz Courtens.

Enkele vrienden poseren... Uiterst rechts Jozef Verhofstadt.



Bij 'den troep'. Rechts: Jozef Verhofstadt.

Billekes mè-j-ouitlèg...

We publiceren de tekst van een lied, dat hoogstwaarschijnlijk ooit werd gezongen in een revue. De tekstschrijver is ons onbekend, alsook de wijze waarop het lied werd gezongen...


In Dèremonde is niks tekèrt
van oën de stoësse tot op de Mèrt.
Wingkels mè-j-uëpe
en ge kèn van diën stammenéi in d'ander luëpe.
de mensje zain ier iël sjantie,
en op 't Vèstsje noeme ze bekan ammel Mie.
Tot verwonderingk van iederiën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Eite dâ kend' auveral,
en zouipe nog 't miest van al.
Ieder stat éi zan spésjalletait,
vèr iet te préparéire vèr 't ontbait.
Mor ier, in Dèrremonde, stoë m'n on de kop,
as g'er doed' een kladde mostoërt op.
Een schèlle kopvliës zonder biën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Den Dejnner, dâ's 't siëroët  van ons goeje stéide,
en 't mag gezèt wèrre mè réide,
â sierd' ons vajnsters en ons déire,
mè zan oëgenoëme géire.
Ons kauper en ons zilver, 't sloëgd' ammel ouit
wanniër kom er nâ toch dâ wétsjbeslouit.
Wéir zitte mè mikraubes van on onze kop tot on onze klainstjen tiën
daâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Ons pompiers zain nâ-j-uëk gemodèrnizéirt,
't stat éi d'éir ne nieven ottau g'offréirt.
E stik van duuzende frange,
't is nâ t'aupe dâ z'er ni blaive mè-j-ange.
Nâ zain ze fiër mè-j-éir nieve spouit,
want éirezn ottau éid' uëk woëter in zannem bouik.
Spaiteg â-j-is ewwâ gruët!
Tot verwonderingk van iederiën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Mor ons Ros Bajjortpèirt,
zanne kop alliën diën miljoene wèirt.
En vierentwinteg pajnners die-j-èm kènne droëge
omdâ die mènsje uëk ne goejen drippel kènne verdroëge.
Die van Oilsjt èmme 't isj wille ontvoere,
mor ons azjènte èmme 't éir loëte voele.
Ze trapten op d'Ajoinen éiren tiën,
want azuë-j-e Pèirt,
dâ, dad'èmme wéir in Dèrremonde alliën!

19 mei, de verjaardag van vader, die ons 10 jaar geleden verliet.
10 jaren van immens verdriet.
Hij wilde nog zo heel lang leven
en in zijn stad nog zoveel beleven...
Maar het lot gunde hem dit niet.

  







Jozef Verhofstadt
° 19 mei 1935
+ 30 maart 1999

Een lied over onze stad...
De tekst van het lied werd geschreven door Paul Mortiers (?).
De wijze waarop het wordt gezongen is onbekend.
De tekst, oorspronkelijk in het AN, werd voor dit blog in het dialect omgezet door Piër van Tatjes.




Ik bèn van Dèrremonde, van 't Ros Bajjortbloet,
diën ingst, dië liep terstonde, gelèk nen ingst dâ moet.
A liep mè fiëre knoëpe, de vajjant grat omvèir,
die vluchtege gelèk oëpe, mè-j-oëkeleg geblèir,
die vluchtege gelèk oëpe, mè-j-oëkeleg geblèir,

refrein:
Van la tira lalalala
Van la tira lalalala
Ik wéit et van de maine en èi vâ zanne pa
Ik wéit et van de maine en èi vâ zanne pa

't Zwiët vâ Sjarlemanje, dâ stont tot in zam broek,
zuë'n biltsj dad' moet gin franje, 't was zjust ne péiperkoek.
De Kaizer riep: "mikt dieper", schitj duët dâ viereg pèirt,
mor 't Ros gaf èm ne zwieper, mè zanne zwèrte stèirt,
mor 't Ros gaf èm ne zwieper, mè zanne zwèrte stèirt.

Ik blaif ne kopvliësfrètter, dâ vliës beval mè goet.
't Mok mè toch ni vetter, ik waik vâ giëne voet,
zuë bènne'k lèk 't Ros Bajjort, mâ voën géive'k ni-j-af
en zelfs azze'k duët bèn, tèn zinge'k i mâ graf
en zelfs azze'k duët bèn, tèn zinge'k i mâ graf.

In de tuin van Bond Moyson...




Irma Gerlo.



Jules Van Damme en echtgenote Irma Gerlo.

Billekes mè-j-ouitlèg...

Een tekst geschreven door René Legat (in oktober1990)...
René was en is nog steeds woonachtig aan de Kasteelstraat en had het onder meer over de slechte toestand van de parking 'gedempte Dender'...

Dèrremonde 'k zien â gèire...

Azze'k 't smèires déir man vajnsjter kaik nor 't sant
nor dië stomme plaasj, de liëlekste van 't lant.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
Azze'k wandel in de Damme op den Dejnnerdaik
en tristeg nor dâ zwèrt en stinkent woëter kaik.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
'k Em zjiër on 't èrt azze'k dem Bèlzjika zien stoën
worrom moeste z'èm kuëpe, vèr kapot te loëte goën.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
De Mechelse Puërt èmme ze doen klasséire,
mor z'èmme gië gèltsj vèr te loëte restauréire.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
Vèr alles ister gèltsj, balve vèr kiltier,
daddis vèr d'iëre vèil te dier.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.

Mor ik pèis op al die schuëne dinge,
die-j-ons in 't stat auveral omringe.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
Wéir kènne nen uëp dinge, die vrèmde ons benain,
awèl, zèg mè, woër kan dâ tèn nog béiter zain?
't Statouis, 't Begainof, d'Abdèi en de muzéi,
de Gruëte Kèirek, Poëter De Smètj en Van Douize doen zelfs méi!
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
En as dem bajjort spèltj van 'Ons Banier',
zouë 'k wel kènne schrië vâ plezier.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
As mè Katouit de Réize déir de stroëte goën,
wor dâ de mènsje op vier vaif raute stoën.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
En azze'k tèn 't soëvest nor mam bèdde goën
as tèn wèrral ne schuënen dag verbèi-j-is gegoën.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â toch zuë gèire!


   

Robert Korte en Clementine Vereecken poseren in hun tuin.



Robert Korte en Clementine Vereecken met een van de kleinkinderen.

Indiaan, Mars en Goliath in actie...



Reus Indiaan omringd door fakkeldragers.



Reus Mars met dragers Marc en Rudolf Buggenhout.



Reus Goliath met dragers Jean-Pierre Buggenhout en
Johnny Van Gijseghem (+).

(met dank aan JP De Donder).

Billekes mè-j-ouitlèg...


   

Naast volksliederen werden ook sportliederen gemaakt. Het meest bekende is waarschijnlijk het thans nog gangbare KAVD-clublied. Het werd geschreven in 1922 door F. De Vuyst en 'op muziek gezet' door Frans De Clercq. Het was clubsupporter nummer 1, Gustje Mestdag, die de aanhangers van paarsblauw het lied aanleerde... Dit gebeurde tijdens een 'plechtigheid' op de Grote Markt, ter hoogte van het café van Gustje. Honderden supporters verdrongen zich voor het café en ook de harmonie van August Mestdag had postgevat op de Grote Markt. Mestdag stond op de eerste verdieping van zijn herberg in het open venster en dirigeerde gans het gezelschap!
De tekst:
Onze club door iedereen gekend
al bezit ze genen cent
Heeft toch rijkdom in overvloed
als men rekent haren moed
Lacht de zege ons eens tegen
Dan zingen wij allen blijgezind;
Maar slaat het spel soms eens tegen
Laat datgeen dat keert toch als de wind...
Onze club ...
Moedig gekampt en wint ohé
Mannen van den A-V-D - Aa-Vé-Dé ...



Sommigen hadden wat moeite met het onthouden van de originele tekst en improviseerden er maar op los. Zo ontstond onder meer het welbekende:
Aa-Vé-Dé killemodee dee dee
pak ze vast en speelt er mee...

Hoewel op 6 mei jl. de start werd gegeven van de werken aan de Vlasmarktbrug, kan men nog altijd over de brug rijden. De geplaatste afsluitingshekken zijn verdwenen. Volgens de verantwoordelijken zijn de werken wel gestart, maar is het niet nodig om de brug af te sluiten voor het verkeer. Zoals u al hebt vernomen, wordt de vaste brug vervangen door een ophaalbrug om pleziervaartuigen tot de stad toe te laten. De werken passen in een project ‘De Dender loopt’. Later wordt het openmaken van de gedempte Dender én tevens de bouw van een nieuwe brug aan het kruispunt Bogaerdstraat-Veerstraat voorzien.



Een beeld uit het verleden, dat we wellicht binnen afzienbare tijd terugzien: werken aan de Bogaerdbrug..

Oud grondplan (staalgravure).

Enkele details uit oorlogskranten met betrekking tot de stadsbrand van 1914...

Billekes mè-j-ouitlèg...

De affichecampagne voor de nakende verkiezingen lijkt maar stil op gang te komen. Vele plaatsen op de voorziene borden blijven onbenut… Crisis bij de kandidaten? Besparingen? Wie zal het zeggen.

Maar helpt een dergelijke campagne wel? Iedereen zal stilaan wel gaan weten zeker wie zijn stem krijgt op 7 juni? De politieke peilingen zien er voor sommigen niet al te rooskleurig uit, maar ja, dat hebben wij in het verleden nog meegemaakt… Na het bekendmaken van de uitslag hoor je vaak: “Het zijn weeral dezelfden die er aanzitten”… En degenen die dat zeggen, hebben wellicht voor ‘dezelfden’ gekozen. Anderen zien de verkiezingen van 7 juni als een aanvullend evenement voor de start van de zomer (die moeten waarschijnlijk niet gaan ‘zitten’ op die dag)… Geef mij maar andere evenementen!

Ja, van het zomerseizoen gesproken… De kalender voor de zomeractiviteiten in de stad ziet er redelijk gevuld uit als je het mij vraagt. Er zijn geen specifieke nieuwigheden, maar kom, de Grote Markt en omliggende straten zullen weer regelmatig ‘bezet’ zijn. Bij dit alles kan men maar hopen dat het weer meezit… Vorig jaar waren de weersomstandigheden voor diverse activiteiten niet zo denderend.

De Ros Beiaardlegende is internationaal bekend!



Het Ros Beiaard kent ook een internationale uitstraling. In Duitsland, Nederland, Spanje en Italië vindt men sporen van het Ros terug.
In het Duitse Keulen vertelt men dat Reinout na een roemrijk ridderleven monnik werd en als steendrager werkte aan de bouw van de beroemde Dom van Keulen. Medearbeiders verdronken hem in de Rijn... In de Sankt Reinoldkirche staat een meer dan levensgroot houten beeld dat de Heilige Reinout voorstelt als ridder.
In die regio hebben zich twee legenden verweven. Het gaat om de sage van Reinout en de Vier Heemskinderen en om de legende van monnik Reinoldus.
In het Nederlandse Breda kwam er een ommegang van een Ros Beiaard voor van 1502 tot 1574. In de sacramentsprocessie van 1506 is er sprake van een 'volbeyert' en 'Vier Heemskinderen'. In 1572 maakte de reformatie een eind aan de processie.
In 's Hertogenbosch voerden de Rederijkers in 1610 en in 1619 een spel op over het Ros Beiaard. Een processie met een Ros trok van 1413 tot 1572 door Bergen-op-Zoom, en in 1437 werd in Eindhoven een 'volbeyert' rondgedragen.
Geldrop bezit een Ros Beiaardstandbeeld van Guus Hellegeers en een "Vierheemskinderenlaan".

In Frankrijk vindt men de stad Montauban waar volgens de legende de vier heemskinderen een tijdje in het 'Chateau Renaud' verbleven.
Bogny-sur-Meuse bezit een standbeeld van de vier heemskinderen en in Pontcharra staat er een standbeeld op de Place Bayard. Het stelt ridder Pierre de Terrail voor, Seigneur de Bayard.



In Italië was de sage van de vier heemskinderen in vorige eeuwen een geliefkoosd thema van straatzangers.

Nog meer informatie hieromtrent kan u terugvinden op de website www.rosbeiaard.be/historiek/de-sage/internationale-uitstraling

In navolging van ons artikel over 'Den Dèrremonse Raf''...



Op 'Den Dèrremonse Raf' na hoort men tegenwoordig nog weinig oude liedjes uit het Dendermondse repertoire naar voor brengen. Het is misschien een teken des tijds? Vroeger hoorde men regelmatig liederen als 't Lied der Rosiers of Het Lied van de Leeuwerckenaers weerklinken. Misschien mag dit een hint wezen om in de toekomst bij de voorstellingen van de genoemde toneelkringen hun lied te laten horen bij de aanvang of tijdens de pauze... Het zou zeker een middel zijn om de liederen van een teleurgang te vrijwaren...

We hebben het even over het ontstaan van liedjes tijdens WO I.
Tijdens die oorlog werd in de stad een 'Komiteit' opgericht dat zich inliet met 'goede werken' voor de bevolking. Zo voorzag het 'Komiteit' gratis klompen voor al degenen die er om verzochten. Gezien de klompen niet steeds in de juiste maat konden worden geleverd - "à la guerre comme à la guerre, n'-est-ce pas!" - had de man in de straat de actie al vlug in een kernachtig liedje uitgedrukt. Tijdens de sombere bezettingsperiode kwam de geest van Uilenspiegel tot uiting in het liedje dat als volgt luidde:
Dames en Heren, ziet ons eens gaan.
Altijd marcheren met blokskens aan.
Niet om te stoefen, ze zijn al gelijk,
zeggen de heren van 't Komiteit.

Dendermonde is door de jaren heen steeds een 'kazernestad' geweest. Er werden destijds diverse 'Lotelingsliederen' geboren en gezongen. Hierna één van de liedjes omtrent de opeising der jonge mannen die met de 'poepers' (typisch Dendermonds voor 'schrik') zaten:
Moeder, moeder, wat is dat?
Heel mijn hemd is nat!
Mijn vloeren broeksken dat is vol .....
Wij gaan naar Lessen en dan naar 't front!

Tijdens WO I was er nog geen sprake van 'Winterhulp' of 'zegelkens'. Wel kende men 'het lazareth', waar behoeftigen gratis soep konden verkrijgen. Terwijl werd aangeschoven aan de Zwarte Zusterschool met het eetketeltje onder de arm, zongen zij:
En wij gaan naar 't Lazareth,
naar 't Lazareth, naar 't Lazareth.
Wij hebben thuis toch gene fret, gene fret...

De geringste aanleiding volstond om een 'volksliedje' in 't leven te roepen.
Eens de oorlogmiserie voorbij was, kwamen de revue-schrijvers op de proppen en werden liederen geschreven die veelal plaatselijke toestanden hekelden. 

Een tekening van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Billekes mè-j-ouitlèg...

Als prelude op iedere herfst componeren zwaluwen hun afscheidsliedje op telefoon- of andere draden. Eens de trekvogels op zoek gaan naar de zon van het zuiden, is voor het verenigingsleven in het algemeen het tijdstip aangebroken om intense aandacht te besteden aan het programmeren van de winteractiviteiten, waarvan bij velen het ‘teerfeest’ een belangrijk onderdeel is. Het is duidelijk dat dergelijke feesten vroeger intenser werden gevierd. Op elk teerfeest was er muziek en werd gezongen. Ook het volkslied had vroeger heel wat bijval. Thans moet je ver gaan zoeken om een straatzanger of een folkloregroep te vinden die dergelijke composities ten gehore brengen. Eén van die liederen die in onze stad op zowat elk teerfeest werd gezongen is ‘Den Dèrremonse Raf’… Een lied dat bijwijlen in de vergeethoek is geraakt. Ouderen hoort men soms nog eens uitpakken met dit lied na een of andere braspartij aan de toog van een estaminet.

Een Dendermondenaar is zowat alle talen machtig (hm…), vandaar wellicht de eigenaardigheid van het lied, samengesteld uit Franse en Vlaamse verzen… Wij publiceren tekst en muziek.

C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
Lai tjou lai tjou lai tjou
C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
Nonnes qui reposer sous ces froides pierres - rrrraf !
Pour une heure quitter votre lit funéraire - rrrraf !
Botermelk met kaneel - rrrraf !
Botermelk met kaneel - rrrraf !
Eet patatte met saus...
Suiker, suiker met platte kaas
Suiker, suiker met platte kaas
Suiker, suiker met platte kaas
Eet patatte met saus
Eet patatte met saus
Eet patatte met saus
rrrraf !  rrrraf ! rrrraf !

Via verschillende mediakanalen wordt gewaarschuwd voor het stijgend aantal diefstallen van nummerplaten! Vorig jaar nog werden meer dan 25.000 platen gestolen. Men raadt aan om antidiefstalbouten (met gladde kop) te gebruiken om de plaat op de wagen te bevestigen.

       

Ook kan men gebruik maken van zelfklevende banden of antidiefstalhouders om het mogelijke verwijderen sterk te vertragen. Hopelijk houdt de overheid rekening met dit feit bij de voorbereidingen van de invoering van de Europse nummerplaat die voorzien is volgend jaar. De nieuwe nummerplaat zou volgens onze gegevens een witte achtergrond bevatten met daarop zwarte cijfers en letters. Links zou de 'B' op een blauwe achtergrond komen te staan.

Een tekening van het Vleeshuis op de Grote Markt.

Een opname in het station...

Onlangs lieten wij u via dit blog weten dat een tentoonstelling omtrent het Ros Beiaard op de agenda staat. In 1990 werd een gelijkaardige tentoonstelling houden. Een verslag:

*  *  *  *  *

In het Ros Beiaardjaar 1990 organiseerden de Stedelijke Musea een tentoonstelling over “De Ros Beiaardommegang door de eeuwen heen”. De expo liep van 8 april tot 31 oktober in het pas gerestaureerde Vleeshuismuseum. Er werd een beroep gedaan op de inwoners van de stad en de respons was behoorlijk.

De expo bestond uit twee delen. Een eerste deel gaf met oude voorwerpen, documenten en stadsrekeningen een idee van de ommegang vanaf het einde van de 14^e eeuw tot het einde van de 18^e eeuw. Een tweede luik behandelde de periode van 1807 tot 1975. Elke ommegang uit die periode werd met documenten, verslagen, foto’s en affiches voorgesteld. Er werd een brochure voorgesteld. Het boek dat ongeveer 200 bladzijden telde werd geïllustreerd met tientalen zeldzame documenten en oude foto’s, en werd verkocht aan de prijs van 350 Belgische franken.

In 1884 werd in de Dijkstraat een Stadslagere School voor Jongens en Meisjes opgericht, naar de plannen van stadsarchitect Edouard Bouwens. Daarnaast bouwde men een monumentale Academie voor Schone Kunsten. Deze werd opgericht in 1800, maar was aanvankelijk gevestigd aan de Grote Markt. Omwille van het steeds toenemende aantal leerlingen volgde in 1861 een verhuizing naar de Ridderstraat en in 1884 vestigde men zich in het pand aan de Dijkstraat. Het gebouw werd in brand gestoken tijdens WOI.

In de jaren twintig werd de Stadslagere School herbouwd op de hoek van de Dijkstraat en de Bogaerdstraat. Daarnaast werd eveneens een nieuw gebouw opgericht voor de Academie voor Schone Kunsten (tussen 1924 en 1927).



De school omvatte een drietal vleugels met klaslokalen rond een binnenkoer en aan de straatzijde een monumentale voorgevel in art deco, met verwijzingen naar de Egyptische architectuur. In de loop van 2001 werd de gevel gerestaureerd. Enkele jaren daarvoor werd langsheen de Oude Vest een nieuwbouw gerealiseerd naar de plannen van architectenbureau Van Severen.

"Inventaris van het kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen - IV - Dendermonde" Dr. Elisabeth Dhanens, 1961



Het boek telt 255 bladzijden en 210 zwart-wit afbeeldingen.

In de Brusselsestraat, tussen de Vlasmarkt en de Sint-Rochusstraat, kende men vroeger de Torenstraat, genoemd naar de Torregracht die daar liep en de Torenpoort, een vroegere (wellicht de oudste) stadspoort.



In de Torenstraat bevond zich de 'Grand Bazar Parisien', omzeggens de voorloper van de huidige grootwarenhuizen. Naar onze mening was daar later ook de 'Electro Bazar' gevestigd.

    

Uit het repertoire van Péike Rammekesant...

Aute, pataute, woër zain mam bèste naute,

ier en doër, ge wètj wel woër,

bè den appetéiker op de Kuërenoërt. 

*  *  *  * 

Trien, Trien, woëter in gedoën,

‘k èm ze mè de pomp nô de klèine zien goën.

*  *  *  * 

Mèskes van dem bouite,

éite gèire sprouite.

Mèskes van ’t stat,

kis mâ gat!

*  *  *  *

Waar thans het Vrij Technisch Instituut gesitueerd is, stond in de middeleeuwen het 'Wevershuis', waar de vakbroeders van dat ambacht hun bijeenkomsten hielden. Tegenover het gebouw achter de huizen aldaar waren velden waar de spanramen stonden opgesteld waar de lappen stof na het vollen en verven werden opgehangen om te drogen.



Later komt hier het Heilig-Maagdcollege, zoals we in een vorig artikel beschreven.
Na de vernieling van het college tijdens WOI, wordt de 'Vrije Vakschool' opgericht in december 1922.

Ik doen ni liever as nikker ront luëpe in ’t stat. Ge zied’isj immant, ge kènd’isj klappe auver ’t iën en ’t ander, en ge komd’isj iet te wéite nowô…

On ’t Eldeplain doër blaive’k nimmer stoën nekiër dâ’t béiter wéir wèrt. As die fontaine dor stoën te spiëte moete’k nondedzjuë gediereg pisse! Dâ geklatsj en gespringkel van dâ woëter werkt op mam bloës!

Vandewéik passéirdege ‘k d’r on de Kaddemie. Ik stont azuë-j-‘m bitsje te kaike nor ’t gebaa en d’r kwamp d’r in iëne kiër e vraamènsj nor mèi gestapt. Ze vroeg of dâ’k gin goestingk at vèr modèl te spéile. Ik vroeg em bitsje miër ouitlèg, mor man konkluuze was rap getrokke! Ik moest pozéire i mannem bluëte flikker… Ze mauge mè na vroëge wâ dâ ze wille, mor dâ ni. As kintsj liepe’k nâ wel réigelmoëteg i mannem bluëte mor den dag vâ vandoëg ziene’k dâ nâ wel nimme zitte!

Een 'muntstuk' van '50 rossen' - 1981(?).

Mei 2003 - Opendeurdag Middenschool Zwijveke.

Op het einde van de 11^e eeuw behoort de stad nog tot het bisdom Kamerrijk, wanneer Ringoot, Heer van Dendermonde, een romaanse kerk laat bouwen op wandelafstand van zijn burcht aan de Dender. In 1106 verbindt hij daar een kapittel aan. Met zo’n college van kanunniken wordt de Onze-Lieve-Vrouwekerk een collegiale of kapittelkerk.

Een eeuw later wordt voorzichtig aan een uitbreiding begonnen. De romaanse stijl wordt vervangen door de gotiek. Stap voor stap wordt de kerk veranderd in een grotere gotische kerk met de vorm van het kruis, aan de hoofdzijde afgesloten met een drieledig vlak koor. Waar de lange en de korte ‘balk’ mekaar kruisen (de zogeheten viering), wordt een achtzijdige toren gebouwd.

De achterkant van de kerk oogt niet meer vlak, dit komt door de aanbouw van een absiskapel in barok in de 17^e eeuw (de ronde aanbouw met het middentorentje).

Bij een restauratie in de 20^e eeuw vervangt het architectentrio Henri en Valentin Vaerwyck en Alexis Sterck in 1910 het lage dak van de oude toren door een nieuwe spits.



De spits is bij een storm in 1940 helemaal afgewaaid. Sindsdien heeft de kerk een plat torendak met op de hoeken pinakels. Achter de gelmgaten hangen twee oude klokken uit 1466 die respectievelijk 2000 en 3000 kg wegen.

Onder het dak van de zijbeuk zit een ‘ballingkamer’. Een woordje uitleg… In de middeleeuwen kan een misdadiger die in een kerk binnenvlucht, niet door het gerecht worden opgepakt en krijgt ‘kerkasiel’. Misdadigers verblijven dan in de ‘ballingkamer’.

't Kalledèkske...

Zjust op 't schië van 't stat
ligt er e vergéite gat...
Wéir èmme 't ier auver de Kallendaik,
doër groeit 't groen nog raik!
Van on't park kènde d'r déir
en ge kènd in iënen trok tot op 't Kéir!

2003 – Viering van de leerlingen die 50 jaar geleden afstudeerden aan het Koninklijk Atheneum.



We herkennen o.m. Frieda Claessens, Luc Dhaen, Georges De Kerpel en Willy Van Laere.

Het gebouw met rondbogen, casementen en een boogfries in zandsteen en arduin aan de Kerkstraat nummer 60 is het Heilig-Maagdcollege.
In de 17e eeuw woont Willem du Carne, deken van de nabije Onze-Lieve-Vrouwekerk, in een voormalig huis dat toebehoorde aan het Gentse Sint-Baafskapittel. In 1652 schenkt hij het huis en een belangrijke som geld aan de stad om er een weeshuis in te richten. Stadsbouwmeester Johan Beekman breekt het pand af in 1845 om het door een nieuwbouw te vervangen in neo-byzantijnse stijl.



Intussen heeft priester Van Baveghem een congregatie van de Heilige Maagd gesticht, waar diepgelovige burgers samenkomen om actief met hun geloof bezig te zijn, en voegt daar in 1834 het Heilig-Maagdcollege aan toe in een gebouw op de hoek van de Beestenmarkt en de Ridderstraat. Dat overleeft de stadsbrand van 1914 niet.



Na de oorlog verhuist het college naar de Kerkstraat. Tussen 1920 en 1925 wordt het gebouw duchtig gerestaureerd en in 1922 wordt een kapel gebouwd die nog steeds intact is.

Stadszichten...



De Bogaerdbrug en de passerelle...



Het Heldenplein met het monument en de "Staatsscholen".

'Oude Vismijn'...

Doorgaans vind je de plaats waar vis wordt verhandeld in riviersteden zo dicht mogelijk bij het water. Dat was ook het geval in onze stad. Bij de burcht van de lokale Heren splitste de Dender zich in twee takken, waarvan de ene de 'Vischgracht' werd genoemd.



Daarlangs werd de vismarkt aangelegd met een halle als verkoopsruimte. In de late 17e eeuw werd deze afgebroken en kwam er een 'afdak' in de plaats dat met een ijzeren leuning werd omgeven en waaronder de aangevoerde vis werd gemijnd.



De stadsbrand van 1914 betekende ook het einde van de vismijn langs de Dender. Na de oorlog werd een gebouw aan de Vlasmarkt opgetrokken.

De vismijn aan de Vlasmarkt werd later de stalplaats van het Ros Beiaard en de drie Gildenreuzen. Thans is het een overdekt winkelcentrum geworden.





Het Ros Beiaard verhuist uit de oude vismijn...

Een beetje geschiedenis omtrent Moederdag...



In bijna alle landen ter wereld worden de moeders wel op een of andere manier geëerd, al gebeurt dat niet overal op dezelfde manier of hetzelfde tijdstip.

Als we heel ver teruggaan in de geschiedenis, vinden we bij de vroegste uitingen van menselijke kunst al afbeeldingen van moeders, die aanbeden werden en die verondersteld werden geheime krachten te bezitten.

Bij de oude Grieken vinden we eerste sporen van een speciale Moederdagviering in de lenteriten ter ere van Rhea, de Moeder der Goden.

In België wordt Moeder(kes)dag op de meeste plaatsen op de tweede zondag van mei gehouden. De oorsprong van die traditie kennen we met zekerheid: de ”moderne Moederdag” hebben we te danken aan de Amerikaanse Anna M. Jarvis. Nadat haar toegewijde moeder op de tweede zondag van mei van het jaar 1906 overleed, begon Anna Jarvis in haar geboorteplaats Grafton in de staat West Virginia een campagne bij de kerkleiders om op de tweede zondag van mei een speciale dienst ter ere van alle moeders te houden.

In 1907 werd in Grafton de eerste Moederdag, zoals wij die kennen, gevierd. Na een ”one-woman” campagne van Anna Jarvis vond de gewoonte al snel ingang in de rest van de staat West Virginia en in de rest van de Verenigde Staten. In 1914 riep de toenmalige president, Woodrow Wilson, de tweede zondag van mei uit als officiële feestdag ter ere van alle moeders.

In veel landen werd deze van oorsprong Amerikaanse feestdag overgenomen: Denemarken, Finland, Italië, Turkije, Australië, en ook in België. Het overnemen van een feestdag ter ere van moeder in onze katholieke contreien was trouwens een dankbaar gegeven voor de kerk, want is de maand mei ook niet de Mariamaand?

Niet overal wordt moederdag op dezelfde dag gevierd. Zelfs in België zijn er verschillen, want in het Antwerpse wordt moeder vaak op 15 augustus - met Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart - gevierd. En in Engeland is het Moederdag op de 4de zondag van de lente, een traditie die teruggaat tot in de 15de eeuw.

Moeder is’t waurt worméi dâ’t léive begintsj…

Moeder is ’t waurt dad’ uërt bè-j-ieder kintsj…

E waurt vèr zachtekes te zègge

dor val niks on ouit te lègge.

Moeder is een ander waurt vèr ‘liefde’!

Dag moeder main, mè-j-â wèirem ande

en de attait lieve lach…

vèr mèi-j-is ’t ale doëge moederkesdag…

De dolfijnen die op de Brusselse Forten werden gezet, lijken hun 'job' te verrichten... Soms liggen ze wel op hun 'zomerzij'...

Toen er nog kasseien lagen en er auto's mochten parkeren...