Een hobby die een obsessie werd !!
Niet alle afgebeelde kant is door mij gemaakt,
dat zou trouwens onmogelijk zijn.
Ik wil alleen
ALLE
facetten van
KANT
belichten !!
Chrysantenwerk
Chrysantenwerk
Belofte maakt schuld...hier een foto van een " echt " Chrysantenwerk. Zoals je kunt zien heeft deze kantsoort zijn naam niet gestolen want de bloem gelijkt sterk op die mooie "kerkhofbloem".
Chantilly-kant
Chantilly-kant
Chantilly-kant is ontstaan in de omgeving van Chantilly, nabij Parijs en kende een enorm succes.
Later werd deze kant ook te Caen, te Bayeux in Normandië en het Belgische Geraardsbergen vervaardigd.
Kenmerken
Het meest typische kenmerk van Chantilly-kant is wel dat ze wordt geklost in zwarte zijde en zeer uitzonderlijk in witte zijde.
De tulegrond wordt op dezelfde manier gewerkt als bij de Rijselse –en Beverse kant.
De zeer mooie, meestal florale motieven, zijn geklost in halflinnen en omgeven door een sierdraad.
Lichte siergronden, tussen het volwerk, fleuren het geheel op.
In Chantilly-kant maakte men vaak hele grote stukken zoals stola’s, mantilla’s, jurken,enz. Dan werd de kant in delen geklost en later werden de verschillende delen met een onzichtbare steek aan elkaar gehecht.Deze verbinding noemt men raccroc steek.
Het is op die plaats echter dat de oude kanten eerst stuk gaan.
Chantilly is een kantsoort die heel veel machinaal vervaardigd is !
De zijden Chantilly-kant moet met veel zorg bewaard worden nl niet té veel licht want anders “versterft” de zijde en valt de kant uiteen.
In Geraardsbergen is er een museum waarin prachtige stukken te bezichtigen zijn. Momenteel is het echter gesloten.
Hedendaagse Chantilly kantRijden maar!!!Mechelse kant
Mechelse kant
Mechelse kant wordt ook wel
Het grondwerk is een zeshoekige tralie en de motieven , geklost in linnenslag, zijn omgeven door een sierdraad.
De zeer fijne motieven,meestal ontleend aan de natuur, waren zeer onderhevig aan de mode.
De pracht en de verfijning van de Mechelse kant wordt benadrukt door de vierkante kunstslagen en de siertralies,die het hartje van de bloemen versieren.
Ten tijde van Napoleon waren het voornamelijk strooimotiefjes die de boventoon voerden.
Gedurende verschillende jaren werd er geen of weinig Mechelse kant geklost maar dank zij de inzet van Mevr. Rita Thienpondt behoort deze prachtige kant niet langer tot het verleden en worden er weer cursussen gegeven !
Het voorbeeld is een prachtig stukje oude kant.
DUCHESSE KANTDuchesse kant
Dit is een oud stukje Duchesse kant ! Prachtig geklost met ragfijne draad. Vandaag de dag worden zulke kanten niet meer gemaakt en daarom ben ik reuze blij dat ik een stukje in mijn bezit heb.
Zulke “staaltjes” zijn soms te koop in een kantwinkel.
Oude kanten worden versneden, de goede stukken worden er uit gehaald en verkocht. Zo blijft er toch nog iets over van de vroegere kantrijkdom!!
Anekdote :
Een vriendin ging, een 25 jaar geleden, het altaarkleed bewonderen in de Gentse Sint-Baafs kathedraal. Een non was bezig met het poetsen van de koperen kandelaars. Tot grote verbazing en ontzetting van mijn vriendin, was het vod een stuk van een priesterkleed met een stuk kant aan!!!
Voor de non had dit geen waarde, het was gewoon een versleten stuk stof. Maar ze toonde haar goed hart en heeft het “vod” aan mijn vriendin gegeven.
EEN VLAAMSE SPIN
Een Vlaamse spin
Een Vlaamse spin die voor zijn webben
Het liefst een stropkant wilde hebben.
Wist niet wat hij moest beginnen
Toen hij zijn volwerk in half-linnen
Verknoeid zag door een vlieg, een WAALSE !
Die in het Frans zei : “ BAALSE “ !
Bert Velthuijzen
STROPKANT
StropkantBrugs Bloemwerk
Brugs BloemwerkBrugs Bloemwerk
Brugs bloemwerk
Het verwondert mij enorm dat er nog niemand gereageerd heeft op het feit, dat ik nog niets geschreven heb ivm Brugs bloemwerk !
Het is namelijk zo dat, als men tegen iemand over kant spreekt, de meeste mensen enkel Brugge associëren met kant.
Inderdaad Brugge heeft er haar handelsmerk van gemaakt, er zijn veel winkeltjes met kant en soms kun je nog een dametje in folkloristische klederdracht zien klossen. Doch de meeste kant die in Brugge verkocht wordt komt uit de derde wereld landen ,is goedkoop en dikwijls van inferieure kwaliteit.
Wil je een waardevolle kant van Belgische oorsprong dan kost dat natuurlijk meer maar je krijgt er een certificaat of kwaliteitslabel bij.
Het leven is een spellewerk
Het leven is een spellewerk…
Het leven is een spellewerk
Een web van draden, zwak of sterk
’t Patroon is gegeven.
Maar er komt een eind aan elk patroon
Bij ’t spellewerk van ’t leven
Er vaart een trilling door uw hand…
De laatste klos glijdt naar de kant
Gods hand wordt zichtbaar… even.
Als God de laatste spelle steekt
De allerlaatste draden breekt
Van ’t spellewerk van ’t leven…
Uw levenskant van ’t kussen licht
Het ophoudt voor zijn aangezicht
Uw fouten zal vergeven.
Het glasraam is een werk van kunstenaar Armand Blondeel.
Vroeger directeur van de academie van Deinze.
kanten-krant
Bij 't kussen met veel klosjes
ziet men hoe zij keer op keer
ogenschijnlijk heel losjes
stokjes werpt heen en weer.
Toch moet ik u vermelden
hoe zij met strak beraad
langs de vele spelden
geleidt elk dunnen draad
Zo wordt het tere kant
een kunstwerk van een vrouwenhand
Jan Uitentuis
Brusselse Duchesse
Brusselse Duchesse-kant
Deze kant is sterk verwant aan het fijn Brugs bloemwerk wat betreft techniek, grondslagen en versieringen.
De tekeningen zijn meestal fijner en meer gezocht. Vooral personages, dierenfiguren en wapenschilden worden afgebeeld.
In bloemen en blaadjes krijgen kleine reliëfs als versiering en rond de motieven wordt een sierdraad gewerkt.
Zeer typisch is het incrusteren van stukjes Brusselse gaaskant (zeer fijne naaldkant) tussen de gekloste delen. Dat geeft het kantwerk een prachtig uitzicht !!!
Goed om weten is, dat de Brusselse duchesse NIET in Brussel zelf geklost werd maar in de streek rond Aalst. De kantwerksters werkten echter in opdracht van Brusselse " fabrikanten" die de kant in de hoofdstad aan de man brachten. Daardoor spreekt men van Brusselse Kant !!
Beverse Kant
Beverse of Rijselse Kant
Deze fijne en lichte kant werd voornamelijk in de streek rond Antwerpen geklost.
Beveren was echter het centrum bij uitstek!!!
Er was een gerenommeerde kantschool en de huisvlijt bloeide dank zij de verschillende “kantuitzetters” of “fabrikanten”.
Beverse kant is een kantsoort met doorlopende draden (geen afgeknoopte delen ).
De grond bestaat uit tule ,versierd met vierkante kunstslagen die men in Beveren “ Dutse slagen “ noemde!
De rechte buitenrand is voorzien van een picot of inkeloog.
De tekeningen zijn hoofdzakelijk bloemmotieven,zoals de boeren roos, omgeven door een sierdraad.
Indien er grote bloempotmotieven in de tekening voorkomen, spreekt men van Antwerpse “pottenkant”.
Beverse kant werd voornamelijk vervaardigd voor de Hollandse mutsen. De strenge protestanten eisten rechte kanten want gebekte randen waren te frivool!!!
Indien de buitenranden gebekt zijn ,spreekt men van Rijselse kant.
De kanten kregen specifieke namen : de boeren roos, de pluim, het kammetje, het vliegend hartje…
Het kantwerk werd verkocht per el .Men sprak van een éénbloemer, een tweebloemer enz. afhankelijk van het aantal bloemmotieven er in 1 el gingen.
Bijgaande foto is de “boeren roos”.Oorspronkelijk is de kant maar één roos breed maar ik heb de patroon hertekend en aangepast.
Beverse kant
Voorbeeld van een oude Beverse kant nl \"DE Pluim\".Liedje uit de oude doos !!
Voor ‘t kantkussen
Dit is de tekst van een oud liedje en het komt tamelijk oubollig over maar toch leuk om lezen.
De muziek is van Emiel Hullebroeck en de tekst van René Declercq.
De dichter stelt zich de spellewerksters voor, die een kant vervaardigen voor het prinsje of het prinsesje,
het “KONINGSKIND”.
Losjes, losjes, losjes. Vliegen doen de klosjes.
Van den enen kant, naar den anderen kant.
Vrouwkens komen vragen : Wie zal dat kantje dragen?
Het liefste kind, het Koningskind!
Het liefste kind van ’t land! (2x)
Zachtjes, zachtjes, zachtjes. Reizen ons gedachtjes.
Van den enen kant, naar den anderen kant.
Kan er iemand peizen : Waar die gedachtjes reizen?
Naar ’t liefste kind, naar ’t koningskind!
Naar ’t liefste kind van ’t land! (2x)
Losjes, losjes, losjes.Kinderen gaan als klosjes.
Van den enen kant, naar den anderen kant.
Kinderkens der armen : Wie reikter U zijn armen?
Het liefste kind, het koningskind!
Het liefste kind van ’t land! (2x)
Voetnoot voor de uitvoerders
(zoals vermeld door componist en tekstschrijver)
Het lied moet zeer licht uitgevoerd worden : meestal de noten staan “staccato” getekend. Uitspraak van de woorden fijn verzorgen !
Patroon en Prikking
Voor men aan het kantwerk kan beginnen komt er heel wat voorbereiding aan te pas.Perkament 1
Prikking, francien, van de "PLUIM" op perkament.
Op de achterkant staat de naam van de kantfabrikant, Odile ANDRIES Beveren-Waas en ook de kostprijs nl 360 fr per el.
Legende van Serena !
Geloof het of niet maar volgens de legende dankt \"kant\" haar ontstaan aan deze gebeurtenis !
legende van Serena
Er was eens een lieftallig meisje in de wondermooie stad Brugge. Serena was haar naam, ze was verliefd op de jonge beeldhouwer Arnout. Van een huwelijk kon helaas geen sprake zijn, want Serena moest dag en nacht spinnen voor haar moeder, een arme weduwe, voor haar vier zusjes en haar broertje.
Op een zonnige herfstdag ging zij wandelen om in de eenzaamheid te dromen van haar onmogelijke liefde. Zij vlijde zich neer onder een boom en viel in slaap. Opeens vielen zilverdraden naar beneden en tekenden een mooi patroon van bloemen op haar schort.
Toen ze ontwaakte kon zij haar ogen niet geloven, liep haastig naar huis om er met draden en haar spinnewiel de wonderbare tekening na te maken.
Als het werk af was kwam een rijke koopman voorbij en kocht Serena\'s kant. Haar werk geraakte weldra over heel het land bekend en rijke heren en edelvrouwen kwamen van alle uithoeken om Serena\'s kantwerk te kopen. Serena werd rijk en kon eindelijk trouwen met de prins van haar dromen. Zij leefden samen lang en gelukkig.
Zó ontstond het kantwerk, dat reeds meer dan vijfhonderd jaar de roem is van Brugge, het wereldcentrum van die betoverende kunst.
Détail van perkament 1
Détail van perkament 1. De ingetekende vierkantjes zijn voor de "Dutse slagen" of vierkante kunstslagen.