Archief

De afgebeelde illustratie in mijn bezit is een kleurenafbeelding van een fragment van "De kapstok" uit 1917, 67 cm bij 48 cm, eigendom van het Van Buuren Museum, Léo Erraralaan 41 te 1180 Brussel.
De prentkaart is uitgegeven door Est-Quest-Br. -Staat Br. voor Bruxelles?- en bevat opschriften in het Nederlands en het Frans. Het Nederlandse luidt: Thevenet: "De kapstok" - (fragment). / 1874-1930, schilder van werken met een volks- en intimistisch karakter. Opmerkelijk is dat de Franse tekst het over over Thévenet heeft.
 De korte bovenzijde van de kaart is gekarteld. Zat er ooit iets anders, misschien wel een andere prentkaart, aan vast?

In 1978 verscheen postuum Lyrs "Ceux que j’ai défendus". Il a été tiré de cet ouvrage 100 exemplaires sur édtion Climatic numérotés de 1 à 100. Ce tirage constitue l’édition originale. [1]. Mijn exemplaar heeft vreemd genoeg geen nummer.
Het boek bevat fragmenten uit Lyrs dagboeken en kan als een vervolg op "Les mots et les couleurs" [2] gezien worden. Opnieuw komen immers schilderen en schilders, naast Lyr zelf, aan bod.

Thevenet is geregeld aanwezig, maar treedt minder op de voorgrond dan in "Les mots et les couleurs" [2]:
-op 67 pagina’s komt hij in 12 pagina's al dan niet terloops aan bod;
-een potloodtekening van Lyr die Thevenet frontaal voorstelt met deukhoed en pijp, is ingelast na pagina 64.
De kaft echter ademt vooral Thevenet. Het is een kleurenweergave van een olieverfschilderij van Claude Lyr, Renés zoon, met als titel ""La Collection". De symboliek ervan verwijst volledig naar (het belang van) zijn vader:
-15 schilderijen die aan de muur hangen, verbeelden niet alleen Lyrs belang als kunstcriticus én vriend van schilders, maar ook als kunstliefhebber en verzamelaar van schilderijen. In verband met dit laatste spreekt de titel van het werk van Claude Lyr boekdelen;
-in een open deur liggen op een lage tafel 5 boeken. Ze verwijzen naar het feit dat Lyr schrijver was. De boeken liggen op 2 stapeltjes. Duiden ze aan dat Lyr kritisch -schilderkunst en muziek- én creatief schijver -dichtbundels en andere creatieve werken- was?
7 van de 15 schilderijen zijn van Thevenet. Ik som ze op:
Eerste rij vertikaal (helemaal links):
-1. Bovenaan: "Gerookte haringen met tas", 20 cm x 40 cm, 1915;
-2. Onderaan: "Het harmonium", 50 cm x 60 cm, 1924;
Tweede rij vertikaal:
-3. Bovenaan: "Mijnheer gaat uit", 65 cm x 55 cm, 1916;
-4. Onderaan: "Boemkool en regenscherm", 50 cm x 33 cm, 1922;
Vijfde rij vertikaal (links van de deur):
-5. Bovenaan: ik heb titel, noch jaar kunnen achterhalen;
Zesde rij vertikaal (boven de deur):
-6. Bovenaan: "Hoed met bloemen", 60 cm x 70 cm, 1928;
Zevende rij vertikaal (helemaal rechts):
-7. Onderaan: "Le chevalet" of La chaise rouge", 60 cm x 70 cm, 1922.

Net als in "Les mots et les couleurs" [2] kan moeilijk ontkend worden dat Lyr meer door Thevenet en zijn werk dan door (dat van) andere schilders getroffen werd. In "Ceux que j’ai défendus" is de aandacht echter verlegd naar het pure visuele zoals uit de kaft blijkt.

In 1978 verscheen postuum Lyrs "Les mots et les couleurs". Il a été tiré de cet ouvrage : 100 exemplaires sur Holland Van Gelder numérotés de 1 à 100. Ce tirage constitue l’édition originale [1]. Mijn exemplaar heeft het nummer 15.
Het boek bevat fragmenten uit Lyrs dagboeken die 36 schriften bevatten en geschreven zijn van 1924 tot en met 1940. Slechts schilderen en schilders komen, op uitzondering van een musicus, aan bod.
Uit het voorwoord blijkt dat Lyr met het idee rondgelopen heeft om zijn dagboeken of fragmenten eruit te publiceren. Hij had zelfs een titel voor ogen. Die titel is de uiteindelijke titel van het boek geworden.

Thevenet is prominent aanwezig:
-op de 164 pagina’s komt hij in 40 bladzijden al dan niet terloops aan bod;
-de kaft bestaat uit een afbeelding van "Mijnheer gaat uit", 65 cm bij 55 cm, uit 1916, één van Thevenet’s bekendste werken. Het behoorde ooit tot Lyrs verzameling;
-2 foto’s van Thevenet in Halle, ingelast na bladzijde 112: op de ene speelt hij pijprokend harmonium en op de andere poseert hij pijprokend met de pijp in de rechterhand tussen kast met vazen links en spiegel, schoorsteenmantel en kachel rechts. Het niet-armoedige interieur doet me veronderstellen dat de foto’s genomen zijn in de woning op de Consciencestraat.

Het kan moeilijk ontkend worden dat Lyr meer door Thevenet en zijn werk dan door (dat van) andere schilders getroffen werd.

In de vijftiger jaren van vorige eeuw heeft de Stad Halle bijzondere aandacht aan Louis Thevenet besteed. In de onmiddellijke omgeving van het kanaal Brussel-Charleroi kwam een L. THEVENETLAAN, zoals uit het straatnaambord blijkt. Aan de gevel van zijn vroegere woning op de Hendrik Consciencestraat 58, 41 toen de schilder er van 1927 tot 1930 woonde, werd in de zeventiger jaren van vorige eeuw een gedenkplaat van Camille Colruyt ingehuldigd. Over het wanneer, waarom en hoe moet ik nog onderzoek verrichten. Wel staat vast dat rond beide zaken officiële ‘dingen’ gebeurd zijn. Toch durf ik te gewagen van gemiste kansen.

Het opschrift van de gedenkplaat vermeldt slechts de eerste letter van de voornaam, familienaam en geboorte- en overlijdensdatum. Dat Thevenet schilder was, wordt onvermeld gelaten zodat de toevallige voorbijganger die zeer goed een Hallenaar kan zijn, niet te weten komt wie die Thevenet was.
De naam van de straat waar de gedenkplaat kwam, werd niet veranderd in Thevenetstraat. Thevenet heeft er nochtans de laatste 4 jaren van zijn leven gewoond en nog verscheidene meesterwerken voortgebracht. Conscience daarentegen is nooit in Halle gedomicilieerd geweest en heeft, ondanks korte en minder korte verblijven, niets met die straat te maken. Denk niet dat ik wil dat de Consciencestraat uit Halle moet verdwijnen. Verplaats ze naar elders waar wel een link met Conscience is. 2 mogelijkheden: het stuk van de Ninoofsesteenweg vóór het café van "Lamme Gisj" en het pleintje vóór dat café.
Ontneem Thevenet het eerbetoon waarop hij recht heeft, toch niet.

Dat een laan langs het kanaal Brussel-Charleroi, die slechts in de vijftiger jaren van vorige eeuw ontstond, naar Thevenet genoemd werd, is een raadsel, gewoon maar omdat er geen link tussen de schilder en die plaats geweest is.
Maar ja, gedane zaken … Ik moet er dus mee leven. Toch stoort het straatnaambord, waarvan ik in mei 2007 een foto genomen heb, dat de schilder onwaardig is, me. Het gaat om een verbleekte plaat waaruit stukken ontbreken en die met verroeste moeren vastgeschroefd is. Ooit moet de naam van Thevenet er in melkwitte letters op een hemelsblauwe achtergrond geprijkt hebben. Er is geen enkele verwijziging naar wie Thevenet was.
Daarom moet ook de recente gemiste kans aangeklaagd worden. Toen enkele jaren geleden nieuwe straatnaamborden aangebracht werden, viel de Thevenetlaan (?) uit de boot. Dat het nochtans anders kan, blijkt door het straatnaambord van onder meer het Sollenbeemd waar Thevenet 12 jaren gewoond heeft: onberispelijk wit op blauw met de naam van de stad, haar wapenschild en een verklaring van de naam van de straat.
Vreemd is dat de naam van de L. THEVENETLAAN in hoofdletters afgedrukt is en die van het Sollenbeemd in gewone letters. Twijfelde de Stad eraan of de schilder Thevenet of Thévenet heette? Heeft ze door het gebruik van hoofdletters een polemiek willen vermijden? Heeft ze haar eigen onkunde verdoezeld? Wie zal het zeggen?

Feit is dat de Stad Halle werk mag maken van een opfrissing van het straatnaambord van de L. THEVENETLAAN. Nee, geen opfrissing, maar een actualisering door het plaatsen van een nieuw bord met vermelding van de voornaam en de situering van de schilder.
Feit is dat de Stad Halle werk mag maken van de erkenning van Thevenet als schilder en de (h)erkenning van de schilder als authentiek Hals kunstenaar!

De afgebeelde illustratie in mijn bezit is een zwart-wit-foto van de "Commode met open lade", 51 cm bij 73,5 cm, uit 1907. De foto is genomen door "Photo l'Épi" van R. Devolder uit Hamoir tijdens de "Exposition Universelle et Internationale de Bruxelles" in 1935.