In 1798 werd een aanwijzing gevonden waarmee de hiërogliefen konden begrepen worden.

Bij Rosetta, in de delta, werd een steen gevonden door een franse soldaat uit het leger van Napoleon. Deze ‘steen van Rosetta’ bevatte drie maal dezelfde tekst alleen in drie verschillende talen.

 Nu  is de ‘steen van Rosetta’ te vinden in Britse Museum van Oudheden in Londen.

Jean François Champollion (1790-1832), een Franse professor, vergeleek de Griekse tekst met de hiërogliefen en wist na 14 jaar de tekst te vertalen, dit na voorbereidend werk van de Zweed Johan David Åkerblad en de Engelsman Thomas Young.
Champollion wist echter voor de doorbraak te zorgen door de tekens niet als aparte woorden te zien zoals in het Chinees
 Dit kwam omdat de tekst ongeveer 500 Griekse woorden telde terwijl de Egyptische  1400 tekens kende.

De tekst was  een decreet  van in Memphis verzamelde priesters. Dat decreet was gericht aan koning Ptolomeus

Het griekse deel op de steen is te verklaren door het feit dat de koning een Griek was
Het demotisch was voor de normale egyptenaar
De aanwezigheid van de hiërogliefen is te verklaren  dat het een priesterdecreet betreft van heilige teksten

Als schrijfmateriaal gebruikten de Egyptenaren  \'papyrus\', gemaakt van de papyrusplant.

De stengel van de plant werd in stroken verdeeld, die in twee lagen, dwars op elkaar en dan werden samengeperst. De vellen \'papier\' werden daarna tot rollen samengevoegd.

 Zowel de plant, de vellen, de rollen als de aangebrachte teksten en afbeeldingen werden als \'papyrus\' bekend.

Papyrus bleef tot in de 10e eeuw in gebruik als schrijfmateriaal. De tekst werd geschreven met een schrijfriet, dat in inkt werd gedoopt. Dikwijls werden de hiërogliefen van een kleur voorzien.

 Hij gaf het hiërogliefenschrift als een volledige openbaring aan het volk van Egypte.
Het schrift kende echter niet, zoals andere geschriften, een lange tijd van ontwikkeling maar werd, volgens een legende, aan hen plotseling vanuit het niets geopenbaard.

Het schrift bevat aanduidingen van dingen, spreektekens en verborgen geheime tekens.

Zo heeft het Hiërogliefenschrift een driedubbele betekenis.
De geheime betekenis van het schrift werd door de priesters bewaard.
De vertaling van het schrift werd slechts aan priesters, die in het mysterie van Thot werden ingewijd, geopenbaard en geheim gehouden.

Egyptologen zijn nooit verder gekomen dan de gewone vertaling.
Van de ongeveer 7000 tekens, die men heeft ontdekt, zijn er door de wetenschappers slechts 700 ontcijferd. Dat betekent, dat er 6300 tekens zijn waar men niet eens de betekenis van kent.

Herodotus, men noemt hem de vader van de geschiedenis, zegt over het hiërogliefenschrift ;
\"Het hiërogliefenschrift is een Heilig schrift met een verborgen betekenis, die alleen via een symbolische weg is te vinden, want de taal der hiërogliefen werd alleen door de Goden gebruikt\".

In 1822 werd de sleutel van het schrift ontdekt door een Franse geleerde, Champollion, die 21 jaar lang naar de betekenis van het schrift heeft gezocht.

Bij (toeval) werd door een soldaat van het leger van Napoleon een steen ontdekt in de buurt van het plaatsje Rosetta, in de buurt van Alexandrie.

Eeuwenlang is het schrift een groot raadsel geweest en al denkt de wetenschap dat zij van Champollion de sleutel heeft gekregen.... hij geloofde daar zelf niet in. Hij dacht dat hij niet alle geheimen had ontcijferd...
.
Een vroegtijdige dood belette  hem om verder het schrift te onderzoeken en latere onderzoekers stelden zich tevreden met de sleutel die Champollion  had aangereikt.

Het was de droom van Champollion een boek te schrijven met  symbolische verklaringen van het schrift.Doch hij stierf vroegtijdig..

Alzo sprak hij op zijn sterfbed:
\"Verwonder U er niet over,
 Verwonder U er niet over dat ik ween.
Gij zult niet denken dat ik een zwakkeling was, of dat ik mij ongerust maakte over wat de dokter mij te vertellen had, ik was op alles voorbereid.\"
\"Het koste mij alleen de grootste moeite om de wetenschap vaarwel te zeggen, want er is nog zoveel wat ik niet weet en wat ik nog zo graag had willen leren.
De Egyptenaren zijn waarlijk grote kunstenaars\".

De ware betekenis van het schrift is voor veel egyptologen een doorn in het oog.

De priesters, die de geheimen kenden, kenden ook de code van Thot;
\"Hij die de ware betekenis van het schrift ontdekt, dient er voor te zorgen deze in geheimnis te bewaren en indien men er over spreekt dat te doen op een gesluierde en raadselachtige manier\".