Laatste studiebezoek 2012

En vandaag hadden we onze studiedag.

We proberen continue onze collegae te bevoorraden. Op onze studiedag "Brugge" mochten we in het provinciaal archief de schatkamers betreden en kregen we de zeer deskundige begeleiding van de erfgoedzorgers van het provinciaal archief. 

We trokken met het bestuur - sorry voor de sterk gereduceerde bezetting - naar de provinciale tentoonstelling van de kapelletjes. Dat mochten we niet missen en hebben op de valreep een studiedag ervan gemaakt.

Inderdaad 14u00 was het afgesproken moment en ... de klok op de toren gaf het signaal om vanuit de geparkeerde wagen naar onze bescheiden depotruimte af te dalen...

Straks het gidsenonderhoud. We ontvangen binnen kort en we gaan op uitstap. Het is inderdaad alsof alles nog moet gered worden tegen het einde van het jaar. 

Als er iets is waar we spijts crisistijden niet kunnen over klagen dan is de GULheid waarmee onze schenkers onze erfgoedkoorts remediëren. Even een kijkje op de werkvloer, zeg tafel.

Volgend jaar STOP de tijd

Herfst is in het land.

Denk nu niet dat we met de zevenmijl laarzen en de grove borstel alle memorabel en respectabele gebruiken aan de kant hebben gezet en uren in oude boeken hebben gezeten. De beelden, die we hier presenteren, zijn amper de neerslag van een etmaal puzzlen. We zouden op halloween en consoorten kunnen inspelen op zo'n dag, maar dat doen we nu eens niet. We kregen een karrevoer oude boeken. Ja, oude boeken 17e eeuws enz. De schenkers vroegen een lijst en dan moet daar ook tijd voor worden gevonden. Dat was dan ook zo. We zaten enkele uren.. en daar volgen nog meer dan enkele uren aan de schrijftafel. Vooral onze Jef maakte er zijn werk van...  De secretaris zal hem wel bijbenen.



Dat was dan ook zo. Zo kom je ook in de buurt van onze voorgangers. Mensen die - als je het zo ziet - wat hebben afgebeden? Devote christelyke oeffeningen.. psalterium en penetentie...  Tot La préparation à la mort. Zo ben je meteen in de stemming van Allerzielen. We hebben vaak de indruk dat er veel boeken ongebruikt uit de rekken komen. Dat is ook zo van tal van recente boeken. Maar bij deze 17e en 18e eeuwse exemplaren, ook kerkboeken en gebedenboeken zie de bruine sporen van de lezer of lezeres...... Bij recente schenkingen gebeurt het meer dan de boeken niet eens werden opgesneden.

Gidsenonderhoud

Onzen Heertje erfgoedvereniging vzw, Doornstraat 15, 8970 Poperinge

We hopen enkele gidsen of geïnteresseerden in de folklore bijeen te brengen in twee beurten.

Als heemkunde en erfgoed-cel hebben we heel wat expertise opgebouwd. We willen hierin delen. Het is vaak nuttig vondsten of ongerijpte wetenschap in de groep te gooien. We plannen precies daarom enkele onder-onsjes waar we onze feesten willen onder de loupe nemen.

Waar komen de verhalen en de inkleding, de symbolen en de mythen rond de feesten vandaan?

WANNEER

In December 2012 twee woensdagnamiddagen Vanaf 13u30 tot ongeveer 16u00. Het kan ook langer als de uitverkorenen dat wensen. We voorzien woensdag 05 12 en 12 12 2012.

WIE?

Alle geïnteresseerden die het nuttig kunnen gebruiken.

Maximaal een elftal.

Er wordt geen prijs vastgesteld. Er is geen syllabus maar je kan wel je stick meedoen om de pps (voorbereidde gegevens) op te laden. Steunen mag. We zien het als een studienamiddag met collegae.

In onze jachtige TIJD, vol onzekerheden en kwetsbaarheid hebben we vaker dan vroeger de neiging om te roepen. STOP de wereld, ik wil er af.

Maar dat is niet eens een haalbare optie.

We leven in de TIJD. Met wat we kregen – erfden – uit het VERLEDEN maken we NU TOEKOMST. En wat kregen we? Als we diep nadenken bijna alles.

Als kinderen van onze TIJD, nooit tevreden, proberen we onze TIJD voorbij te steken. We snappen niet eens wat we gekregen hebben.

Er zijn zoveel middelen bedacht om de TIJD te beheersen, kalenders, foto's, zandlopers en digitale apparatuur.

Deze klok staat onder het gesternte van Onze Lieve vrouw van St.-Jan in Poperinge.

De teletijdmachine is er wel nooit gekomen. Maar creatief zijn we. We hebben als homo sapiens al gretig aan de beheersing van het wiskundig apparaat om de tijd te beheersen gesleuteld. Toch blijven alle hulpjes begrensd. Enkel wanneer een getuige van het moment naast een foto of een affiche staat kan iets van de persoonlijke beleving van dat moment: verleden – heden en toekomst onthuld worden.

En enkel wanneer er mensen zijn die erfgoed – geërfd goed – oordeelkundig bewaren materieel en met de immaterieële bijsluiter blijft het voor de nakomelingen nog be-teken-isvol.

STOP de TIJD heeft als boodschap om in context van de duurzaamheid ook duurzaam om te gaan met de erfenis van het verleden. Iets meer op zijn Vlaams een gekregen paard kijk je niet in de muil. We hebben wat we bezitten, wat we geërfd hebben, gekregen laten we het in zijn waarde respecteren.

We ondervinden dat de kennis over de verschillende bidsnoeren al in de nevelen der t§ijden aan het verdwijnen is.

Enkele van onze bedrijvigste medewerkers stelden de tentoonstelling op in de Onze Lieve Vrouwekerk. Onze vitrinekasten zitten goed vol.

Inderdaad het is al een tijdje geleden dat we onze blogverversten. Voor het ogenblik zijn er 497 gedigitaliseerd. Daarnaast hebben 22 bidringen.  
Soms is er een reliek aan het bidsnoer verbonden. Dit kruisje heeft Lourdeswater meegekregen.

We stellen ons op als informatietank rond devotionalia.
Dat is geen ronkende holle titel gebleken. We konden al af en toe de zoeker van dienst zijn om wat hij op internet niet kon vinden.
Af en toe signaleerden we het.
Een fervente Lourdes-fan stelde ons de vraag i.v.m bidsnoeren. Een vriend verzamelt paternosters en al heeft hij er al een behoorlijke verzameling. Hij vernam dat er wellicht bidsnoeren bestaan om de kruisweg te doen. Ja, vriend, kom maar eens zien!
En of er bidsnoeren bestaan rond de verschijningen van Onze Lieve Vrouw te Lourdes. Daar kunnen we enkel van zeggen dat we er nog geen hebben gezien. Ondeugend antwoord: een gat in de markt?
Een sterker verhaal brengen we rond een penning. Onze uiterst gulle leverancier van penningen (medailles) uit Brussel zend ons af en toe dubbele zomaar.. Laatst zond hij ons een vraag waar we toch wel iets langer hebben moesten aan knabbelen.
Hij kocht een  penning (zie afbeelding). De titel en de naam is duidelijk leesbaar. Ook de Latijnse afkortingen zijn klassiek, uitg. het woord POPER.

De zusters van het gasthuis te Poperinge vieren. Een ode aan eeuwen Franciscaans leven.
We krijgen via hun publicatie, een degelijke historische studie, een bloemlezing van de wapenfeiten.

Kerk- en keuken voorwerpen stonden in de tentoonstelling. Een zeldzaam voorwerp - althans volgens de geschiedkundige - een 14e-15e eeuws phylacterium (Sorry maar zo werd het aangeduid) trok onze aandacht. Je kan je inbeelden onze oren suisden.


Het woord zelf bracht ons al op de rand van onze kennis. We zochten het dan, ook even op. Zelf hadden we het nog nooit gebruikt. Het hoorde naar ons gevoel bij de joodse ornamenten, nl. de doosjes met hun Sjema-teksten. Nu blijkt het ook gewoon een reliekhouder te zijn.

Onze kruisreliekhouder ziet er uit als de foto hieronder. Een phylacterium?  Zie ook kruisreliekhouder OH

In het bakkerijmuseum hebben we geleerd dat publiekswerking een pluspunt is.
Inderdaad als kleine jochie in de erfgoedverenigingen gaat het bij ons niet in 1, 2, 3.. Wij hebben er vier tellen voor nodig. We hoorden in het bakkerijmuseum dat men vroeger meermaals vaste. Dat gebeurde rond de quatertemperdagen (quater=4). We zijn dan ook gaan  quater-temperen. En hebben vier keer nagedacht over publiekswereking.

We zijn inderdaad  uit onze schelp aan het komen. Als achterkomertje in de museale bezigheden hadden we de uitdagende stoutmoedigheid een broer te bezoeken. We kozen voor het bakkerijmuseum. Waarom?

Als we eerlijk zijn omdat we in onze doordeweekse bezigheden toch vrij dikwijls bij brood gerelateerde items stilstaan. Brood heeft - zoals toch al behoorlijk gevisualiseerd in het bakkerijmuseum - meer heiligen geïnspireerd, brood breken, Eucharistisch Brood en de Heilige Teerspijze: allemaal items om er een tentoonstelling mee te maken om U tegen te zeggen. Het dagelijks brood gaat mee met de sociale en mondiale geschiedenis. Het beroerde pauzen om encyclieken te schrijven...

Echt je hoeft er geen professoren, academici of kamerstrategen bij te roepen om er een boek over te schrijven. Het bezoek heeft ons - mede door de persoonlijke attentie van de directeur himself - die ons, klein broertje bij de hand nam, formidabel bemoedigd. We willen er zeker voor uitkomen. Vooral hun doe-activiteiten scoren in de publiekswerking.



En wat hebben we geleerd:
- dat we ook  voor grote broer nuttig kunnen zijn dooreen stuk ter beschikking te stellen dat er trouwens in de vitrine staat.
- dat onze vzw formule beantwoordt aan het patroon van de transparante en succesvolle vorm van erfgoed-werking.
- dat ook al is bakkerij verbonden met BROOD, er nog veel andere voeding gebakken wordt.

We zochten het woord brood op. Het zou verwijzen naar koken, bakken, grondstoffen via het vuur bewerken om te nuttigen.

Wij die dachten al heel wat in huis te hebben van de kloosterlijke attributen en religiosa... zijn door het bezoek aan de prestigieuze tentoonstelling Comme des sœurs naar het
Timmermans-Opsomerhuis in Lier iets wijzer geworden.
Onze textiel verzameling, vooral misgewaden, is ten volle verhuisd naar KADOC.



We hadden ook nog een drietal boeken waarvan we het belangrijk vonden dat we ze - als dubbels - niet zouden mogen zomaar weggeven tenzij aan het documentatiecentrum KADOC.

De studietocht was een verruiming omdat we hier kennis maakten de typische  nonnen en paters garderobe stijlvol geflankeerd door modernere creaties en creatieve non-sense's.

Bij de voorwerpen die er lukraak bijlagen - Sorry, spijtig zonder commentaar - herkenden we alle devotionele items waar we zo te zien aardig zijn in voorzien.

Deze studietocht was afgezien van het vooropgestelde doel even te duiken het archief van de BEZ mede door dit paralleele extraatje toch meegevallen.

 

Waar we nog niet op gedacht hebben is dat zo'n schaar en sleutels ook wel bij de religieuze attributen kan horen. Een bidsnoer met water van Lourdes in het kruisje zoals hier is afgebeeld heeft wel al de weg  naar ons depot gevonden.

Voor onze hoofddoelstelling moeten we terugkeren. Inderdaad je weet nooit genoeg. Een formulier tot aanvraag van inzage moest eerst worden afgewerkt.

Nu we mogen/kunnen/moeten niet klagen voor een bezoek aan Onzen Heertje graag ook een mailtje vooraf.