Religieus erfgoed 't Vogeltje - Poperinge





Religieus erfgoed 't Vogeltje - Poperinge




Asdag
We hebben een heel praktisch ingestelde maatschappij. We zijn trots op onze vaardigheid om te spelen met apparaatjes, om arbeidsbesparende instrumenten te produceren, fascinerende speeltjes, die snorren, draaien en entertainen. Een reeks aan belangrijke uitvindingen – van de elektrische lamp tot de elektronische agenda, typeren allemaal deze Amerikaanse verrukking over technologie en efficiëntie.
Deze instelling heeft ons leven zo getekend dat als iets niet meer practisch nut levert dat we het dan weggooien, op de container, als afval, stof van onzee voeten...



We heroriënteren
Het is onze bewuste keuze
Misschien is het niet onmiddellijk het meest trendy, het meest sprankelend idee ...
Al vaker zagen we de wenkbrauwen fronsen "Onzen Heertje"... een aftands woordgebruik.
Vast overtuigd bleven we de vlag ontplooien. Telkens met in onze backstage het bewustzijn dat we hiermee de heemkunde dienden en terug koppelden naar onze voorouders die de term bijzonder goed kenden en met eerbied en vertrouwen hun kroost en de toekomqt toe vertrouwden aan "Onzen Heere".
We zijn er ons van bewust dat de huidige post post moderniteit zeker niet meer ervan uitgaat dat men voor zijn overtuiging mag uitkomen.. Het zou ons kunnen zover verdwazen dat de Kerk van het Vliegend Spaghettimonsters hun kinderen mogen naar school sturen met een spagethettikom op hun hoofd.
Precies om die verdwazing tegen te gaan. Herorënteren we.
Het aan de kant zetten van de betekenis van ons erfgoed i.c. ons relgieus erfgoed is helemaal het tegenovergestelde van onze bekommernis. Waar het bij ons om te doen is. Behoed ons voor de ridiculisering en de caricaturisering van religieuse erfgoedelementen. De achtergrond van het gebruik van het beeld van de Spaghettimonsters door B. D. tegen M. V. refereerde naar de Noodly One, een ongelukkige omschrijving van het Godsbeeld dat hij "zomaar" met het Bijbels Godsbeeld vergeleek.
We zouden aan dezelfde onzorgvuldigheid schatplichtig zijn als we niet ernstiger met ons erfgoed omgaan.

We zijn telkens op onze tenen getrapt als gesprekspartners meewarig bekennen dat de kerk ons al altijd van alles heeft "wijs gemaakt".
Ons ultiema antwoord is. Zoals wij de kerk niet zijn, zo hoop ik dat je wel "wijs" bent en "wijs" wil zijn. En dat kun je door uit te zoeken, te leren, niet als enige die denkt dat je de wijsheid in pacht hebt... Ook wij hebben dat niet.
Daarom bedachten we de initiatie van het leerhuis. De school (Hebreeuwse betekenis), het samen leren, in voortschreidende kennis (bij benadering wat we bedoelen) dieper begrijpen wat de boodschap van De Eeuwige, The Only One (?), de Ene... voor ons is....
Daarom is er iedere derde donderdag bij ons in Poperinge, Veurnestraat 15 om kwart voor zes tot kwart voor zeven Bijbels leerhuis
Lichtemesse




Moge van oud naar nieuw


Met vreugde ingeschakeld

Als onbetaalbare vrijwilliger
een kostelijke term
ingeschakeld
vrijwillig
omdat het ons
de onmeetbare voldoening geeft
dat we eens kunnen uitpakken
met waat we in twee decennia
hebben kunnen opbouwen
Invenarisseren van
de kapel van het Vogeltje
We waren onder andereals de kippen erbij om deiconische afbeelding van Onze Lieve Vrouw van gedurige bijstand op een van de kazuifels te vinden. M monogram en typische "icoon" met de twee engeltjes die de arma christi dragen. Maria en Jezus die als verschieten en Jezus die zijn sandaaltjes voelt afglijden...
En op de voorzijde de tuilen met gouden bloemen. De Franse lelei wijst naar haar koningin zijn... Zijn de drievoudige tuilen - de eer voor de koningin der engelen, der apostelen en der martelaren? Is de Franse lelie een verwijzing naar Koningin van Frankrijk (de OLV van Pontmain 1871?) Dat zou wat vergaande zijn. Maria is ook nog Koningin van de vrede (Medjugorje), Koningin van de hemel, van de aarde envan de paternoster of rozenkrans.
Beelden
Zo komen we weer eens aan bod.
De sage met het beeldje dat de protestanten niet konden neerhalen was altijd een succesnummer voor de verteller en de entertainment-gidsen. Tot het naar beneden is gehaald en de Ieperse beelden verkoper die er zijn naam op zette de wijze heren tot de orde riep.
Is het nu een uitgemaakte zaak. Is dat wel Catharina van Alexandrië. Onze referentie: de acta sanctorum geeft een tegenindicatie. We betwijfelen niet dat er een Catharinakapel is geweest in Poperinge, maar dat is nu zeker geen beeld die rechtstreeks van daar is verhuisd niet als zovele ontstaans geschiedenissen of door mensen handen verplaatst.
Is het Onze Lieve vrouw met de stadssluetel (van de koffer met de stadsdocumenten?) Zo'n verhalen bestaan maar zijn nog nooit in Poperinge gerapporteerd, tenzij als alternatief verhaal voor de verteller...
Een ander beeld dat we kregen ter bevraging is gemakkelijker - de tekst het beeld siert is oud-Nederlands... Het is weliicht een beeld van een van de negentien martelaren van Gorcum. De ciborie en het presterkleed zijn zeker bij de attributen bekend. De slogan hebben we niet teruggevonden tot op hedend dat zou de complete vestiging zijn.


Handen uit de mouwen
Save our souls
Ah, ja daar zijn we voor...
We staan erop dat alle bedreigd religieus erfgoed wordt beschermed en beveiligd wordt bewaard voor het nageslacht. En .. we zijn het aan onszelf verplicht dit niet alleen met de mond te belijden.
Dan moet je wel je handen uit de mouwen steken...
We zijn geen goochelaars die zomaar uit de mouwen kunnen toveren. We hebben ook altijd onze ergernis geëtaleerd tegen kamerstrategen en woorddgladiatoren die voor de energietraditie zijn maar geen windmolen in de eigen buurt willen.
Het gaat om geen windmolens, het gaat om religieus erfgoed. En daar is niet weinig dergelijk erfgoed in de buuut bedreigd. Onze kerken zonder de geregelde bediening, kloosters en kapellen, .....
CO7 is er al geruime tijd mee bezig - het oude bisdom Ieper slorpt de werkkracht op, Poperinge staat nog altijd virtueel een beetje onder de middeleeuwse grafelijke tweederangs waardering. De dijkgraaf is pas heengegaan... In de weezerij zal dit religieus erfgoed wellicht nooit ter harte worden genomen... We hebben het alvast aangebracht.
Voor wat er in laatste instantie naar de dekenij van Poperinge ging hebben we wel het aanbod gekregen om te helpen inventariserren. Vandaar de handen uit mouwen!
We organiseren een infomoment op donderdag 21 oktober van 18:00 tot ongeveer 20:30 uur in de kapel ’t Vogeltje in Poperinge (Loviestraat 18).
We kunnen aansluiten om te helpen
e


Prentjes van de plechtige communie
We spitsen ons voor het ogennblik wat toe op de prentjes van de plechtige communie.
We maakten een studie rond de teksten die men erop plaatste.
In zoverre deze vormgeving plaatselijk gebonden was is de studie beperkt.
Maar deze materie verschillende allicht niet zoveel van streek tot streek.
Wee zijn er bijna zeker van dat bv. de dichtkunst van Guido Gezelle in west en oost vlaanderen voorkwam..
Ad en toe zien we versjes van nonkel pater, en of tante zuster....
In het algemeen was de inhoud niet direct ad captum vooral wanneer het om de verwerking ging van Latijnse zinnen..
Een kwartaalschrift is voorbereid voor volgende jaar.
Liefhebbers kunnen inschrijven....



We vieren twintig jaar.
Corona is voor ons geen groot probleem. We waren al in quarantaine.
Onze werkzaamheden , vooral de de typisch materiele bekommernissen, zijn door de herbestemming flink gedaald.Dat deed ons terugbuigen op een intense digitalisering.
Twintig jaar terugblikken op een rijkdom aan kennis.
Het komt erop aan de zeoker te motiveren en heen te wijzen naar onze opgestapelde "wijsheid". We zijn zoekend
Er is een website met tientallen kwartaalsschriften. Misschien boeit je daar iets.
We hebbn een databank met medailles, prentjes en digitale beelden van materieel religieus erfgoed.
Heb je en vraag contacteer ons: facebook devotionalia, facebook bible questions..
Al deze tentakels willen we professioneler uitbouwen... Help
en vooral heb je vragen we doen er samen iets aan - samen kan je veel meer.



Jos SPEYBROUCK
Omdat we nogal wat succes hebben geboekt op facebook in devotionalia willen we ookonze bezoekers op de blog helpen meedelen van de opmerkelijke verzameling die we bijeenbrachten van prentjes getekend door Jos SPEYBROUCK.
Jozef (Jos) Speybrouck (Kortrijk, 10 januari 1891 - Kortrijk, 23 augustus 1956) was een Belgisch kunstenaar, schilder, graficus, tekenaar en illustrator.


Twintigeenentwintig uitgaven kwartaalschrift





De laatste tijd wat aan het commentarieëren en beschrijven van de plechtige communieprentjes. Er is in de loop der jaren al heel wat verandering van decorum.
De eeuwwisseling 1900-2000 verspreidde heel wat onveteerbaar geestelijk voedsel voor de communican. De onvergetelijke mooie dag zal bij de meeste bijgebleven zijn ub het kroontje en de strik. Waarom? Het mooie zieltje dat met kaars en misboek naast de bidstoel moest staan om naar de jaren '20-'30 toe ook al een bedje kon lezen op zijn prentje voor de lieve ouders.
De theologie werd in Latijnse woorden opgelepeld en alleen door de humaniorastudenten vertaalbaar verwerkt.
Met de art deco werd de kunstzin wat opgetrokken. Saint Silpice voorbij werden kortere tekstjes geschreven en na het Concilie werd de symboliek van brood en druiven hoofdbestanddeel. Met de foto's werden meer beelden van de natuur en de onmiddellijke omgeving teken van het impact van de secularistie. Een klleine studie hiervan is bij ons bestelbaar.




Opzoeking bidsnoer
Collega Jean Pierre van het museum in Noord Frankrijk stuurde ons een vraag.
Hij was van een ebzoker gebraagd welke congregatie dit bidsnoer waarvan hij de detaiul opstuurde zou kunnen gedragen hebben.
Een vraag waar we alleen met gissingen konden op antwoorden.
Het sluitstuk verwees naar een penning die we ook in onze verzamling hadden nl. van archiconfrerie van de Heilige Familie Jezus, Maria, Jozef.
Bij de illustratie lezen we Associalion de la Sainte Famille Jésus, Marie, Joseph.
In die buurt moet het zijn. Is dat de orde van de redemptoristen die ervoor bekend waren het model van de Heilige Familie te verbinden methet bidsnoer in hun predikatie. De bedenking is op de rand te algemeen om zeker te zijn.. De broeders en pater maristen wijzen eveneens in die richting. Ook bij de Nederlandse orde van de paters van Steyl merkten we sporen. De archiconfrerie van de H. Failie werd oospronkelijk gesticht in Luik en dan door Rome overgenomen.
De vele details geven iets weer van de mogelijke bindingen maar uitsluitel kunnen we niet geven.


We zoeken medewerkers
We zoeken geïnteresseerden om te bouwen aan een groep die op alle manieren kan meewerken om de oecumene en de bijbel vooruit te helpen. We breken uit!
Dat is in onze branche soms heel eng, soms nogal belerend en precies of we verkapte kruistocht zouden willen, terug naar de traditionele devotie,...Juist dit willen we doorbreken..
Dat was in zijn tijd doenbaar, maar we kennen er te goed de overgebleven kwetsuren van. We kunnen deze methodieken best even on holt zetten. Pinksteren laten passeren om NIEUW te worden..
Weet jij een project waar we de schouders kunnen onder zetten om de vrede, de opwekking, de bevrijding van PASEN door alle christenen te doen herleven, zodat we elkaar erkennen en herkennen: zie hoe ze elkaar liefhebben, die mensen van de De Weg, de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Té algemeen? Inderdaad.
Als jee goed idee hebt neem contact dan gaan we erop af.



Witte Donderdag
We hadden het indertijd over de communisten waar de mensen de religieuze diensten niet konden volgen. We vonden dat erbarmelijk. Terwijl we het aan het typen zijn en onze woorden aan het zoeken werd het nog duidelijker. We zijn niet geconfronteerd met communisten en toch geen paasdiensten life te volgen...
Smeken om erbarmen is ook al weer zo'n wereldwreemd element. Times they are changing.
En of? Witte donderdag een even zo vreemde omstandigheid. Het fameuse witte feest in de Goede Week.
Inderdaad omwille van het eucharistisch element en de viering van Jezus die de voeten van de apostelen was. En Petrus die roept zomaar als U dat wil, Heer. Met de inhoud van de psalm was me witter dan sneeuw..... Dat is nogal een start van de driedaagse... met het wit van het feest, maar ook met de onkreukbaar witte openbaarheid van iemand zal me verraden.
Inderdaad erbarming hebben we nodig want zo untouchabel, zo onkreukbaar, zijn we niet.
De klokken trekken naar Rome.
Rome?
En onze herinneringen aan de eucharistie


Pasen
Opwekking
Verrijzenis
Bevrijding
Vrijheid


Dat moeten we eens proberenWe krijgen af en toe nog voorwerpen aangeboden voor onze herbestemde verzameling devotionalia. Het stemt ons iedere keer weer weemoedig dat we mensen moeten ontmoedigen. Ons premuseum is noodgedwongen opgedoekt.
We vergeten uiteraard De Pelgrim niet. Jan, de verlossende hand, stouwt nog altijd verder zijn kapel vol in Scherpenheuvel en het http://www.museumvoorvolksdevotie.be/ in Kersbeek Miskom doet met veel goesting verder. Ze hielpen ons uit de nood.
Met dubbels zijn die mensen ook niet super gelukkig. Vandaar even een ander manoeuver.
We hebben een mis- en verspersboek van 1935 in de de aanbieding. Indien er iemand interesse heeft dan weten we waar je kunt aanbellen. Even mailing.... zolang de voorraad strekt (2 ex.). Enkel voor persoonlijk geïnteresseerden, we beloofde het niet aan verkopers te beschikken.
Afb. een paar van onze mooiste uitgeleverde stukken. Reeds in veilige handen: Het luciferdoosjes-kruis en de pre-kruisdood-clip kader.

Vastentijd - herleven


Lichtemesse
1 reactie op dit bericht
Onze gemeente, anno 1908. Nog ene fijne avond.