Archief

Kapelletjestocht

We hadden een gezellig weertje, de huis- en andere goden (en heiligen) waren met ons. Weliswaar niet met de grote groep, maar met een groot aantaal deskundigen in van alles wat hop en architectuur, fotografie en reportages…

We zijn de regionale landschapen dankbaar dat ze ons nu twee jaar naeen de honneur van de tocht geven. We blijven zo in de streek niet ten achter bij andere regionen… De derde CD-rom komt na nieuwjaar uit.

Ondertusen beloofde de Heer Deforche de kapelletjes van de Klijtte te ontsluiten, zodat we ze ook op de CD-rom kunnen plaatsen.

De foto hierboven is ook van zijn deskundige hand.

Kapelletjes worden tegenwoordig geïnventariseerd. Dat is leuk. Wat nog leuker is dat is zelf de weg opgaan om dit erfgoed even van naderbij te gaan bekijken.

De regionale landschappen west-vlaamse heuvels vroeg aan de erfgoedvereniging Onzen Heertje om er werk van te maken om jaarlijkse een smaakmaker te verzorgen. Verleden jaar was het de beurt aan de kapelletjes van Roesbrugge-Haringe. Dit jaar is Reningelst aan de beurt. Met de fiets wordt een bescheiden parcours afgelegd. De gids geeft enkele typische aandachtspunten waarmee je zeker zelf nog heel wat zult kunnen meedragen om aan te voelen hoe de traditie dit religieus fenomeen heeft beleefd.

Kapelletjes getuigen van hoe mensen ervaren wat er tussen hemel en aarde kan meespelen. We hebben de magie afgezworen en vechten tegen holle magie…Maar wat hebben we in de plaats? Is ons dodend materialisme geen brug te ver? Hebben we wel het recht onze schouders op te halen voor de ontwapenende eenvoud van een hemelbestormend gebed?

Kapelletjes vertellen ons van de verscheidenheid waarmee mensen de menselijke miserie en angst – de condition humaine – beleven.

De kapelletjes tocht in Reningelst ingericht door de regionale landschappen vertrekt 26.08.2007 met de fiets om 14u00 aan de kerk van Reningelst en is gratis.

Van de kapelletjes van groot-Poperinge is voor het ogenblik een CD-rom van Poperinge stad en van Roesbrugge beschikbaar bij Onzen Heertje erfgoedvereniging vzw. Volgend jaar Reningelst!

De foto hierboven is wat we op een andere schouw vonden... de man is het noorden niet kwijt en ploegt voort... zal ook wel een nuttige filosofie zijn.

We kregen een mailtje van een ijverige bezitter van een veldkapelletje. We eren hem zeker met deze vermelding op de blog. Dit is de mail.

Derde werksessie

We hebben al twee locaties doorgekamd. De CD-roms van de kapelletjes van Poperinge en Roesbrugge zijn een feit. Die kunnen nog altijd aangevraagd worden (mvchvdb@skynet.be).
Het zal niemand verwonderen dat daar een berg werk aan verbonden is.
Niet alleen het fotograferen en digitalisen van de beelden vergt een behoorlijk aantal uren. Ook het verzamelen van gegevens. Vooral de laatste lootjes wegen zwaar.
Ons derde project behelst RENINGELST.
We durven hopen dat er wellicht internetvrienden zijn die zelf her en der gegevens over de veld-, muur-, gevel- en veldkapelletjes van Reningelst liggen hebben... of die vermoeden dat er ergens een half verdoken grot of kapel niet onmiddellijk kan gevonden worden. Indien er nuttige gegevens zijn omtrent de geschiedenis van bepaalde kapelletjes dan bevelen we ons aan.
Zelf deden we volgende opvallende ontdekking.
In de foto hierboven zie je een 'schouw-kapelletje'. In de pastoorstraat zijn er nl. twee schouwen waar een H. Hartbeeld in werd geplaatst.

We zijn al weer ijverig ons aan het voorbereiden op de erfgoeddag 2008. Hier de prille affiche voor dit project. Onze ijver is zoals trouwens ook vorig jaar weer doorkruist door de 'behoedzaamheid' van de platforms die ons breiedwillig willen steunen. Aanvankelijk waren we via via erop gekomen dat het thema TOEKOMST zou zijn vandaar onze TOEKOMSTaffiche. Vandaag kregen we het bericht dat de algemene campagne 'wordt verwacht' zal zijn.

Even wat publiciteit voor onze heemvrienden.  Zaterdag 16 06 2007: heksenwandeling
Toen we ergens de zin lazen "Alle heksengeschiedenissen verloren hun kracht sinds het boek in de kerk één keer werd omgedraaid" hebben we de' speurtocht naar de hekserij eens hernomen. Inderdaad historisch werd het Sint Jansevangelie (de laatste evangelist van de vier) op een bepaald moment aan het einde van de mis toegevoegd. In de Middeleeuwen werd dit evangelie, wellicht om zijn theologisch, enigszins 'gnostisch', zeg maar 'onbegrepen' inhoud als een soort exorcisme gebruikt. 

Vele volkskundigen  ontdekten in de mondelinge verhalen dat het Sint Jansevangelie wordt gelezen ter herinnering van de heksen die in de kerk aanwezig waren en die men wilde kennen.

Het Johannesevangelie begint in de trant van het eerste verbond "in het begin..". Johannes is tevens de schrijver van het boek over het einde met zijn apocalyptisch 'onbegrijpelijke' uiteindelijke boodschap. Het alomvattend beeld van de strijd van het licht tegen de duisternis suggereert de openheid om het Woord te 'gebruiken' – een eerder magisch fenomeen – tegen het kwade. Of  het omgekeerd "lezen van de mis" door de zwarte magie en het satanisme hiermee te maken heeft zou moeten onderzocht worden. Hier zou dan sprake zijn van het bestrijden van het kwaad door het kwaad. De "zwarte mis" zou dan begonnen zijn met het Sint Jansevangelie.

In Kasterlee werden volgens de verhalen rond de keksen door het begin van het Evangelie van Johannes heksen herkend (rapport Jef Goossens). Men wilde eens weten hoeveel heksen er eigenlijk in het dorp waren. De pastoor deed het volgende: na de mis begon hij het St.Jansevangelie te lezen terwijl de mensen buiten gingen. Maar de heksen die in de kerk zaten konden niet van hun stoel af en dat waren er verschillende.

We vonden in de massa devotieprentjes in ons depot een restant van dit naar ons gevoel 'superstitieus' gebruik nl. de oproep van de pastoor van Krombeke in 1944 om dit stuk uit het evangelie te lezen. De doeltreffenheid is ondertussen afgezwakt naar een remedie tegen nood en dreigend onweer.

Juni: Maand van het H. Hart

Zo hebben ze het bij Onze Lieve Vrouw Gasthuis, de RVT, de Plataan, de zusters aan de Ieperstraat en de Bruggestraat begrepen.
Het pastorale team, Zuster Rita en haar medewerkster zochten hun toevlucht bij Onzen Heertje – hoe kan het ook anders -… De erfgoedvereniging heeft uiteraard heel wat dat voor dit doel kan gebruikt worden.
De mini-tentoonstelling siert voor het ogenblik de glazen kast aan de ingang nog geheel de maand juni.
Zo zien de bewoners nog eens de schouwgarnituur, het borstbeeld en de bijhorende vazen. Het beeld met de gestrekte handen verwijst naar de Intronisatie, die in vele huisgezinnen, het beeld van het H. Hart terug in ere had hersteld. Het typische kruisje dat vaak aan de deur ging en de zware spijkers, die spreken over de gekruisigde herinneren ons aan de centrale theologie hoe uit het hart van Jezus de kerk werd geboren, bloed en water, eucharistie en doop…
Zijn 'striemen' heeft ons verlost.
Daar willen we met onze erfgoedvereniging ook onze verantwoordelijkheid nemen. De achtergrond van 'vervlogen' devotie willen we bewaren. Inderdaad enkele drunkwerken die met de H. Hartdevotie te maken hebben liggen op de planken.Ga maar gerust eens langs.

1 06 2007
Het verwondert natuurlijk niemand dat er hoge gasten over de vloer komen. Papieren afbeeldingen van pauzen en heiligen, nieuwe en oude, afgeschafte en recent heilig verklaarde hemelingen doen er dagelijks hun opwachting.
Maar we houden niet van 'plastic' VIP's. Een ogenblik hebben we gedacht dat we een verkeerde afspraak maakten. Er kwamen inderdaad 'hoge gasten'. De firma Verbiese kwam ons dak herstellen.
Inderdaad het was al een tijdje gepland en nu kwamen ze. En toch wel op de dag van ons 'hoog bezoek'. Iedereen mag het weten. We krijgen heel wat aandacht vanuit Ieper voor ons project. We zijn er echt dankbaar voor…
Elisabeth, van CO7, speurde naar de patroonheilige. We waren aangenaam verrast hoe de beschermelinge van Koningin Elisabeth van Hongarijë zich neerboog over de stumpers met een locatie waar het binnen regent en…- vooraal niet te denigrerend er is sanitaire voorziening, ook al is dat assorti met het erfgoedgeheel.
Nele, 'Cornelia' bewees haar erudiete achtergrond. We waren gedwongen de jeugdige horde, die onze santeboetiek bestormde, om hun leergierigheid en hun flarden religieuze kennis, anders in te schatten dan de doorsnee 'stuurlui aan wal' dat gewoon zijn.
Zo te zien zou er wel eens een klimaatverandering kunnen gepusht worden. De 'hoge gasten' van de erfgoedcel Ieper betokkelden de gevoelige snaren. Onze Frans die zat al 'world on line'. Dat heeft niets met de drank te maken, maar wel met het enthousiasme dat de bestuursploeg spijts de enge locatie toch deelt.
Ondertussen werden de gaten in het dak gedicht. De gesprekken optimaliseerden even geleidelijk de visies. Alle aanbevelingen worden meegenomen naar de volgende bestuursvergadering.

Margareta bracht de onmisbare kwinkslagen. Zonder Queen Margaret trekjes, maar met de spontane opgeruimdheid die het moreel van de deze klimaat-sessie op tijd opkrikte, kwam ze met haar opmerkingen te gepaste tijd het erfgoed in ere herstellen. Onzen Heertje, Poperinge, heeft weer 'een dak zonder gaten', letterlijk en figuurlijk.