Waarom struisvogels niet kunnen vliegen

Vogels zijn gemaakt om te vliegen, dus hoe komt het dan dat de struisvogel en de emoe, dat niet kunnen? Het zou allemaal de schuld van het uitsterven van de dinosaurussen zijn.
 
Volgens vorsers aan de Australian National University (waar anders) blijkt uit moleculair onderzoek dat de in dat land voorkomende vogels als emoe's en struisvogels oorspronkelijk wel degelijk konden vliegen. Dat is op zichzelf al een verrassing, omdat tot dusver werd gedacht dat ze afstamden van niet-vliegende dieren. Maar de struisvogel en de emoe konden ook goed lopen en zochten en vonden hun voedsel vaak op de grond. Waar ze dan weer bedreigd werden door roofdieren zoals de dinosauriërs.
 
Toen die zo'n 65 miljoen jaar geleden waren uitgestorven zo schrijft onderzoeksleider dr. Matthew Phillips in het tijdschrift Systematic Biology, "was er voor de vogels geen reden meer om weg te vliegen wanneer ze bedreigd werden, waardoor ze geleidelijk aan de kunst van het vliegen verloren. Ook waren ze intussen te dik en zwaar geworden om het luchtruim nog te kunnen kiezen". (belga/mvl)

Ook 'derderangsrook' is schadelijk voor de gezondheid

Dat naast roken ook passief roken een groot risico vormt voor de gezondheid, wordt dezer dagen algemeen aangenomen. Maar wetenschappers waarschuwen nu ook voor de gevaren van 'derderangsrook', de rookdeeltjes die onder meer tussen kledingvezels en op de huid terug te vinden zijn.

De nicotineresidu's die rook achterlaat op onder meer de huid en op kleding, tapijten, gordijnen en autobekleding, werken de vorming van kankerverwekkende stoffen in de hand. Dat schrijven wetenschappers van de Berkeley University in de Verenigde Staten in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). 

De onderzoekers troffen bij laboratoriumtesten 'substantiële' hoeveelheden gifstoffen aan op materiaal dat eerder blootgesteld was aan tabaksrook. Rookdeeltjes zouden reageren met het wijdverbreide salpeterigzuur, een stof die op zijn beurt vrijkomt bij verbrandingsprocessen in onder meer auto's. Het resultaat is de vorming van kankerverwekkende TSNA's (tobacco specific nitrosamines).  

De wetenschappers waarschuwen vooral voor het gevaar dat deze stofffen vormen voor kinderen, die door hun kleine gestalte en gedrag vaak direct in aanraking komen met 'besmet' materiaal. 

In welke mate de TSNA's de kans op kanker vergroten, wordt nog onderzocht.

Aardgasprijs explosief gestegen

BRUSSEL - Aardgas is in zes jaar tijd 50 tot 70 procent duurder geworden voor wie klant is bij Electrabel en Luminus. Een grote meerderheid van de Belgische gezinnen is klant bij deze leveranciers.

Aardgas is niet alleen fors duurder geworden, opmerkelijk is ook dat de prijs ervan tussen 2003 en 2009 veel sterker is gestegen dan de elektriciteitsprijs in dezelfde periode. Dat blijkt uit een studie van de Creg, de Belgische energieregulator. Die vergeleek de energieprijzen van begin 2003 met die van december 2009.

De sterke toename van de gasprijs is volgens de regulator toe te schrijven aan almaar hogere brandstofprijzen, maar ook aan de wijzigingen van de tariefformules door de leveranciers.

De particuliere gasverbruikers mogen bovendien van geluk spreken dat de Creg er de voorbije jaren in geslaagd is om de andere grote kostenpost op de gasfactuur onder controle te houden. De distributienettarieven voor aardgas lagen eind 2009 niet hoger dan in 2003, bij de vrijmaking van de energiemarkt in Vlaanderen.

Het resultaat is dat voor een gezin met een gemiddeld verbruik dat zich met aardgas verwarmt, de eindprijs in december van vorig jaar uiteindelijk tussen de 35 en 40% hoger lag dan zes jaar geleden.

Het rekenwerk van de Creg wat elektriciteit betreft toont dan weer aan dat de gezinnen met een klein verbruik er zeer bekaaid afkomen. Voor hen was eind vorig jaar stroom bijna 40 procent duurder dan zes jaar geleden. De kleine verbruikers lijken het minst geprofiteerd te hebben van de vrijmaking van de elektriciteitsmarkt in 2003.

Een Belgisch gezin met een gemiddeld verbruik – met elektrisch kookvuur, wasmachine en droogkast als grootste stroomslokoppen – is iets beter af. Als het klant is bij marktleider Electrabel, betaalde het eind vorig jaar gemiddeld 20 procent meer dan in 2003. Bij Luminus zou het maar 7 procent zijn geweest. Electrabel vindt echter dat zo'n vergelijking niet opgaat wegens verschillen in de tariefformule. Net als bij aardgas is de duurdere stroom vooral toe te schrijven aan de stijging van de energieprijs die de leveranciers afficheren. Eind 2008 lag de elektriciteitsprijs overigens nog een stuk hoger. De crisis heeft nadien stroom heel wat goedkoper gemaakt.

Maar de gezinnen plukken niet alle vruchten van deze prijsdaling. Dat komt omdat de distributienettarieven sinds 2008 sterk aan het klimmen zijn. Terwijl deze tarieven eind 2007 vaak nog onder het peil van 2003 lagen, zitten ze nu in sommige regio's in Vlaanderen al 35% boven het peil van zes jaar geleden.                             (pse)

Endeavour succesvol aan ruimtestation ISS gekoppeld

Het maandag in Florida gelanceerde ruimteveer Endeavour heeft zich woensdag succesvol aan het Internationaal Ruimtestation ISS gekoppeld, zo was rechtstreeks op NASA TV te zien.

De vijfde laatste shuttle klonk zich om 06.06 uur Belgische tijd vast aan de Harmony-module van de spacemeccano, boven de Atlantische Oceaan ten westen van Portugal.

Bedoeling van de 'kamer met uitzicht missie' is in Europa voor de VS gebouwde hardware aan te hechten: de 280 miljoen euro kostende module Tranquility met de 20 miljoen euro kostende waarnemingskoepel Cupola. Er zijn daarvoor tijdens deze dertiendaagse vlucht drie ruimtewandelingen.
 
De montage van de Tranquility gebeurt op de vijfde vluchtdag, tijdens het eerste uitje. De Cupola met zijn zeven ramen verhuist enkele dagen later van plaats op de drukmodule die de werk- en levensruimte in de spacemeccano verhoogt. Na deze missie is het ISS voor 90 procent klaar.
 
De Endeavour vervoert zes astronauten. Er is geen bemanningsruil met een of meer van de vijf opvarenden van het ISS. (belga/vsv)

Snelwegen worden bouwwerven

Vooral filemiserie verwacht op E40, VAB raadt aan om deze zomer de trein te nemen naar de kust

NVT - Wie deze zomer vanuit Limburg en Leuven naar de kust rijdt, zal minstens vier werven moeten passeren op de E40. 'We gaan zware maanden tegemoet op onze snelwegen: overal wordt er gewerkt', zegt Maarten Matienko van VAB. Tom Le Bacq

Meer dan twintig werven op snel- en ringwegen telt de automobilistenvereniging VAB de komende maanden. Het zal voor fileleed in heel Vlaanderen zorgen. 'We hebben het dan alleen nog maar over structureel onderhoud', zegt Maarten Matienko van VAB. 'Ongetwijfeld komen er nog een flink pak noodherstellingen bij aan de scheuren en gaten die zijn veroorzaakt door het strenge winterweer.'

E40

De E40 is het grootste slachtoffer. 'Die wordt maandenlang de grootste bouwwerf van Vlaanderen', zegt Matienko. 'Veel werken zullen tijdens de zomervakantie worden uitgevoerd. Dat is goed, omdat dat een verkeersluwe periode is, maar het betekent wel dat de toeristen die deze zomer naar de kust willen vaak met grote vertragingen te kampen zullen krijgen.'

Een voorbeeld: wie vanuit Limburg via Brussel naar zee wil deze zomer, moet langs werven tussen Bertem en Sterrebeek (verkeer over drie versmalde rijstroken), Erpe-Mere (drie versmalde rijstroken), Merelbeke (tot 15 juli twee rijstroken) en Drongen (drie versmalde rijstroken). 'Reken maar dat je op drukke momenten een uur tot anderhalf uur langer onderweg zal zijn naar de kust', zegt Matienko.

Filetickets

De VAB raadt iedereen deze zomer aan om met de trein naar de kust te reizen. 'Dat klinkt misschien raar uit de mond van een automobilistenvereniging, maar soms is het gewoon zinvoller om de auto thuis te laten', zegt Matienko. We hopen dat de NMBS goedkope filetickets lanceert om deze zomer toeristen naar zee te brengen. In Nederland wordt dat al gedaan en heeft het veel succes.'

Toch dreigt niet alleen het verkeer naar de kust vast te lopen. 'Ook rond Antwerpen zullen automobilisten de komende maanden veel vaker dan anders met werkzaamheden geconfronteerd worden', zegt Matienko. 'De herstellingswerken aan de E313 tussen Ranst en Geel beginnen waarschijnlijk in juni of juli, en het is nu al duidelijk dat ze erg veel hinder zullen veroorzaken.'

Broodnodig

'Er staan inderdaad zeer veel werkzaamheden op het programma, maar ze komen niet zomaar uit de lucht vallen. Ze zijn broodnodig: we hebben de afgelopen jaren een flinke achterstand opgelopen in het onderhoud van onze snelwegen', zegt minister van Openbare Werken Hilde Crevits (CD&V). 'Het is voorbarig om nu al te zeggen dat die werken tot gigantische files zullen leiden. Vorig jaar moest het verkeer op de E40 in Affligem een tijdlang over versmalde rijstroken, en daar is de doorstroming nog vrij vlot verlopen.'

20 procent meer geboekte vakanties bij Jetair in krokus

In vergelijking met de vorige krokusvakantie noteert touroperator Jetair dit jaar in België zo'n twintig procent meer boekingen voor vliegvakanties, citytrips en autovakanties dichtbij. Deze krokusvakantie werden er even veel sneeuwvakanties geboekt als vorig jaar, luidt het in een persbericht van Jetair.

In vergelijking met vorig jaar voorziet Jetair extra vliegcapaciteit. De bezettingsgraad reikt deze krokusvakantie bovendien boven de negentig procent.
 
Vakanties richting sneeuw zijn goed voor een derde van het totale aantal krokusboekingen bij Jetair. Vliegvakanties en citytrips enerzijds en autovakanties naar dichtbije bestemmingen anderzijds vertegenwoordigen elk op hun beurt eveneens een derde van de boekingen.
 
Spanje, Egypte en Marokko zijn deze krokusvakantie in België de drie populairste bestemmingen bij de vliegvakanties. Bij de sneeuwvakanties vormen Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland de top drie van meest geboekte reizen en Londen, Parijs en Rome zijn de drie meest geliefde citytrips bij Jetair. (belga/dea)

'Liefde en waanzin liggen niet ver uit elkaar'

Seksuoloog en psychotherapeut Wilfried Van Craen schreef boek over gekke liefde en liefdevolle gekte

NVT - Liefde doet je hart sneller slaan en brengt je hoofd op hol. Maar soms doet liefde de stoppen ook echt doorslaan. Psychotherapeut en seksuoloog Wilfried Van Craen legde het gedrag van erotomanen, stalkers, geobsedeerde geliefden en love junkies onder de loep en schreef er een boek over. Eline Bergmans

Bloemblaadjes tellen of je geliefde wel echt van je houdt. Aan een sjaal ruiken om te controleren waar je partner geweest is. De mailbox van je lief nakijken. Wie verliefd is, doet dwaze dingen. Maar wanneer wordt het echt ongezond? Hoe ver mag je jezelf wegcijferen voor je een pathologische liefdesjunkie wordt? Psychotherapeut en seksuoloog Wilfried Van Craen schreef er een boek over. 'De grens tussen gezonde en ongezonde liefde is niet zo gemakkelijk te trekken. Verliefdheid is bijvoorbeeld altijd een beetje waanzin. Als je niet weet dat iemand verliefd is, zou je zeggen: Die mens draait door, bel een ziekenwagen!'

Hoe komt dat die gekte wel maatschappelijk aanvaard is?

Wilfried Van Craen: 'Verliefdheid is de enige aanvaarde toestand waarin emotie de rede mag overstijgen. Mensen die verliefd zijn, zijn zo gek als een achterdeur. Wie verliefd is, verliest contact met de realiteit en het enige wat de persoon nog interesseert, is of zijn geliefde evenveel van hem houdt. Maar verliefdheid wordt ook alleen maar als 'normaal' getolereerd als ze beperkt blijft in tijd, dominantie en wederzijdsheid. Dat is een belangrijk verschil met de echte liefdeszieken. De ziekelijke minnaar denkt het amper of nooit, maar bij de gezonde minnaar komt de gedachte wel eens op dat hij gek aan het worden is.'

Kan iedereen gek worden van de liefde?

'Liefdesgekte is des mensen. Het kan iedereen overkomen en dat trof me in het onderwerp. Al zijn er natuurlijk bepaalde factoren die mensen vatbaarder maken. De eventuele trauma's in de kindertijd spelen een belangrijke rol. Erotomanie of liefdeswaan is de meest pathologische vorm van liefdesgekte. Het is een psychotische toestand waarbij iemand zich heel sterk gaat inbeelden dat een andere persoon verliefd is. Het bizarre is dat de erotomaan niet in eerste instantie verliefd is op jou, maar ervan overtuigd is dat jij verliefd bent op hem of haar.'

'Die wanen blijven vaak een leven lang duren en zijn moeilijk te behandelen, omdat de zieke zijn waan zo sterk gelooft dat hij geen probleem ziet. Léa-Anna B., een patiënte van de Franse psychiater Gaëtan de Clérambault, is daar een beroemd voorbeeld van. Zij dacht in het begin van de vorige eeuw de koning van Engeland verliefd was op haar en reisde vaak naar Londen om aan de beweging van de gordijnen in Buckingham Palace zijn boodschappen te interpreteren. Ze was ervan overtuigd dat hij niet aan zijn liefde toegaf door zijn functie en omdat hij getrouwd was.'

Dat denken misschien wel meer mensen.

'Dat klopt en daarom vind ik het onderwerp ook zo interessant. Liefde en waanzin liggen niet zo ver uit elkaar. Alleen worden die redeneringen bij pathologisch zieken systematisch. Ze gaan je leven beheersen. En dat is ook zo bij de twee andere vormen van liefdesgekte die ik onderscheid: obsessie en verslaving. Obsessionele minnaars bevinden zich in een tunnel. Ze idealiseren hun geliefde. Of het zijn vaak narcistische persoonlijkheden die niet in staat zijn om te gaan met afwijzing. Om hun geliefde terug te krijgen, nemen ze vaak hun toevlucht tot stalking of agressie. De laatste groep liefdesgekken zijn de verslaafden, de zogenaamde junkies of love, die zo bang zijn de ander te verliezen dat ze die op allerlei manieren trachten te controleren.'

Hoe genees je liefdesgekken?

'Een behandeling bestaat - afhankelijk van de vorm - uit psychotherapie en medicijnen. Maar de erkenning van het probleem is essentieel. Zeker bij erotomanie is dat niet evident.'

Waarom worden zoveel meer vrouwen waanzinnig gek?

'Misschien hebben vrouwen meer een passionele roeping dan mannen. Ze kunnen soms een levenslange passie koesteren voor die ene, onbereikbare figuur. Mannen hebben eerder een roeping om kruisvaarder te worden, of vliegtuigpiloot. (lacht) Bij erotomanen en liefdesverslaafden vinden we meer vrouwen. Bij obsessionele minnaars is het aantal vrouwen en mannen ongeveer gelijk, maar er is wel een overwicht aan mannen als het om obsessionele minnaars gaat die eerst een relatie hadden. Vaak kunnen ze heel moeilijk verkroppen dat die wordt afgebroken en gaan dan aan het stalken.'

Bestaat er een remedie om gezond verliefd te blijven?

'Een boeiend leven leiden. Het is belangrijk om ook passies te ontwikkelen op andere gebieden dan de liefde. Want zoals ondertussen genoegzaam bekend is, is al die passie heel boeiend, maar ook erg vermoeiend. En vooral heel dominant. Het is fijn om een grote passie mee te maken, maar er vallen nog zoveel andere zaken te ontdekken.'

Wilfried Van Craen, Gek van liefde, Uitg. Van Halewyck, 19,95 euro, www.wilfriedvancraen.tk.                                                                            Eline Bergmans

Beyonce wint zes Grammy Awards

Beyonce was de grote winnares tijdens de 52ste uitreiking van de Grammy Awards, de jaarlijkse prijsuitreiking voor populaire Amerikaanse muziek. De R&B-zangeres won er in totaal zes, waaronder de Grammy voor 'Beste nummer van het jaar'. De 28-jarige zangeres-actrice was genomineerd voor 10 Grammy’s.

'Single Ladies' won de Grammy voor het beste nummer van het jaar en het beste R&B-nummer. Beyonce won ook beste hedendaagse R&B album, beste vrouw R&B, beste zangeres in de categorie pop en beste traditionele R&B performance voor At Last, dat ze zong op de inauguratie van president Obama.

Lady Gaga mocht de op televisie uitgezonden show openen met haar hit Poker Face, dat de award voor de beste dance-opname won. Haar album The Fame was het beste dance album.

De Kings of Leon kregen de Grammy voor het beste rocknummer en het beste groepsoptreden, waarmee ze Bruce Springsteen, U2, Pearl Jam en Green Day achter zich lieten.

De jonge countryzangeres Taylor Swift kreeg de prijs voor het beste album van het jaar voor 'Fearless'. Swift, 20 jaar, moest het opnemen tegen 'I Am... Sasha Fierce' van Beyonce, 'The E.N.D.' van Black Eyed Peas, 'The Fame' van Lady Gaga en 'Big Whiskey and the Groogrux King' van Dave Matthews Band.

Hoop op minder ontslagen bij Sylvania

Er is nog steeds geen akkoord over een sociaal plan bij de Tiense lampenfabrikant Havells Sylvania Lighting Belgium. Het aantal aangekondigde ontslagen (182) zou wel iets lager kunnen liggen.

Bijna vier maanden nadat de directie van de Tiense lampenfabricant Sylvania aankondigde dat 182 van de vierhonderd werknemers mogen uitkijken naar een andere job, verlopen de onderhandelingen bijzonder stroef. Dat zeggen de vakbonden. ‘Wij zijn vragende partij voor een brugpensioen op vijftig jaar, om het aantal gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te beperken', zegt vakbondsafgevaardigde Patrick Schouters (ACV). ‘Maar de directie wil niet verder gaan dan de leeftijd van 54 of 55. Er is ook nog onenigheid over de premie voor wie vrijwillig wil vertrekken. De directie wil ook niet ingaan op de syndicale eis voor werkzekerheid tot eind 2011 voor het personeel dat blijft.'

Wel positief: er zullen wellicht minder mensen moeten afvloeien dan eerder was aangekondigd. De directie is op vraag van de vakbonden immers bereid werk maken van tewerkstellingsmaatregelen. Ook hierover wordt nog onderhandeld. ‘Wij pleiten voor uitbreiding van tijdskrediet en mogelijkheden tot arbeidsduurvermindering', zegt Schouters. ‘We willen ook een pool van tijdelijk werkloze werknemers vormen.' Donderdag gaan de onderhandelingen verder.

Onderhandelingen bij Sylvania verlopen stroef

Tienen - Vandaag 11 februari wordt er verder gepraat over de afvloeiingen bij Sylvania. Het gaat onder andere over alternatieven voor een aantal van de ontslagen.

Bijna vier maanden nadat de directie van de Tiense lampenfabricant Havells Sylvania Lighting Belgium aankondigde 182 van de circa 400 jobs te schrappen - 125 arbeiders en 57 bedienden - is er nog steeds geen akkoord over een sociaal plan voor dit collectief ontslag. De onderhandelingen verlopen volgens de vakbonden bijzonder stroef.

'Wij zijn vragende partij voor een brugpensioen op 50 om het aantal gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te beperken, maar de directie wil niet verder gaan dan de leeftijd van 54 of 55. Er is ook nog onenigheid over de premie voor wie vrijwillig wil vertrekken. De directie wil vooralsnog ook niet ingaan op de syndicale eis voor werkzekerheid tot eind 2011 voor het personeel dat blijft', aldus vakbondsafgevaardigde Patrick Schouters (ACV).

Er zullen minder mensen moeten afvloeien dan eerder was aangekondigd. De directie is op vraag van de vakbonden immers bereid werk maken van tewerkstellingsmaatregelen maar ook hierover  wordt nog onderhandeld. 'Wij pleiten voor uitbreiding van tijdskrediet en mogelijkheden tot arbeidsduurvermindering en voor de vorming van een pool van tijdelijk werkloze werknemers', aldus Schouters aan Belga.                        Raymond Billen

Boeing 747-8 maakt eerste testvlucht

Het nieuwe vrachttoestel 747-8 van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing heeft maandag zijn eerste testvlucht gemaakt. Problemen deden zich niet voor. De start moest wel even worden uitgesteld als gevolg van zware bewolking en mist.

De 747-8 steeg op vanaf het vliegveld Paine Field nabij Seattle en maakte een vlucht van ongeveer vier uur. De komende weken volgen nog een aantal testvluchten.

De 747-8 is een uitgebouwde en gemoderniseerde versie van de 747-400 Jumbo Jet. Het vrachttoestel heeft een maximum startgewicht van 442 ton en een reikwijdte van meer dan 8100 kilometer. Het is het grootste toestel dat Boeing ooit heeft gebouwd. De ontwikkeling van de 747-8 duurde een jaar langer dan oorspronkelijk gepland, wat Boeing veel geld kostte.

De eerste vrachtvliegtuigen moeten vanaf eind dit jaar worden afgeleverd. De eerste leveringen van de passagiersversie (747-8 Intercontinental) staan gepland voor eind 2011. De catalogusprijs van het nieuwe vliegtuig bedraagt ongeveer 310 miljoen dollar (227 miljoen euro).

De passagiersversie kan 467 reizigers vervoeren over een afstand van 15.000 kilometer. De 747-8 wordt een concurrent van de Airbus A380. De Europese dubbeldeksjumbo kan meer dan vijfhonderd passagiers vervoeren en in bepaalde opstellingen zelfs achthonderd.
 jns (anp, dpa)