Sint-Niklaas

Grootste zwarte gaten ooit gevonden

Een team van de Universiteit van Berkeley heeft de twee grootste zwarte gaten ooit ontdekt, meldt het wetenschappelijke vakblad Nature.

Een team rond Nicholas McConnell en Chung-Peri Ma ontdekte met onder andere de Keck-telescoop op Hawaï en de Hubble Ruimtetelescoop in de kern van het heldere sterrenstelsel NGC 3842 op meer dan 310 miljoen km van de Aarde een zwart gat dat 9,7 miljard keer de massa van onze Zon heeft. Op zowat 330 miljoen lichtjaar van ons bleek NGC 4889 een "vergelijkbaar of groter zwart gat" te hebben. De zwarte gaten lieten zich verschalken door de rotatiesnelheid van de sterren in die sterrenstelsels.

Deze twee massa's zijn absolute records. De vorige recordhouder was het spiraalvormig sterrenstelsel M87, op meer dan 53 miljoen lichtjaar, één van de grootste in de buurt van onze Melkweg. Het zwart gat daar heeft 6,3 miljard keer de massa van onze ster.

Het zwart gat in onze eigen Melkweg heeft "maar" vier miljoen keer de massa van onze Zon, dus 2.500 keer minder dan de nieuw gevonden objecten. De twee nieuw gevonden zwarte gaten zijn "duidelijk groter" dan de voorspellingen aangaven. Wat laat veronderstellen dat het groeiproces van de grootste sterrenstelsels en hun zwart gat verschilt van kleinere sterenstelsels.

Er zijn ook aanwijzingen dat er zwarte gaten zijn met meer dan 10 miljard keer de zonnemassa, in het bijzonder in quasar OJ287. Maar zeker is dat nog niet, aldus astrofysicus Michele Cappelari van de Universiteit van Oxford. (belga/vsv)

Blauwe planeet ontdekt waar leven mogelijk is

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA heeft een planeet ontdekt die op de aarde lijkt en die op "levensvatbare" afstand rond haar ster draait. Het is de derde potentieel leefbare planeet die ruimtewetenschappers ontdekken.

De planeet, Kepler 22-b, ligt op ongeveer 600 lichtjaren afstand, is ongeveer 2,4 keer groter dan de aarde en draait in 290 dagen rond haar ster. De temperatuur zou er circa 22 graden Celsius bedragen. De astronomen weten echter nog niet of de planeet vooral bestaat uit steen, gas of vloeistof, zo meldt de Britse omroep BBC.

De bevestiging van het bestaan van de "zusterplaneet" betekent dat de NASA-astronomen de planeet minstens drie keer voorbij haar ster hebben zien passeren. Ze kunnen niet zeggen of er een bepaalde levensvorm aanwezig is op de planeet, alleen dat de nodige voorwaarden vervuld zijn opdat leven zich er zou kunnen ontwikkelen.

Kepler 22-b werd ontdekt door de Amerikaanse sonde Kepler. Die werd in maart 2009 gelanceerd en is ontworpen om planeten in de Melkweg te zoeken die op de aarde lijken. De sonde heeft momenteel 2.326 kandidaat-planeten gevonden, waarvan er 207 min of meer de omvang van de aarde hebben. "Deze ontdekkingen bewijzen dat er veel leven in het universum aanwezig is", zegt Alan Boss van Carnegie Institute.

In mei was het Franse Centre national de la recherche scientifique (CNRS) de eerste die een potentieel leefbare planeet aankondigde: een planeet die rond de dwergster Gliese 581 draait, op 20 lichtjaren van de aarde. Zwitserse astronomen bevestigden in augustus het bestaan van een andere dergelijke planeet, HD 85512b, op 36 lichtjaren afstand.

Wetenschappers houden de potentieel leefbare planeten bij in een index. Op dit ogenblik zijn al 47 planeten en manen gevonden die in het plaatje passen. (belga/sps/gb)

Natuur

Naaktprotest voor EK-loting

De activisten van de Oekraïense vrouwenbeweging FEMEN trekken wel vaker naakt de straat op, maar vandaag hebben ze extra veel aandacht van de media gekregen. Ze gingen immers naakt voor het Olimpisky Stadium in Kiev staan, enkele uren voor de loting van het EK voetbal. Wat gaat dat komende zomer tijdens het EK zelf geven?

Japans Autosalon presenteert wagens van de toekomst

Nog tot en met 11 december wordt de 42ste 'Tokio Motor Show' gehouden. Zoals gebruikelijk biedt de beurs enkele primeurs maar we zijn toch voornamelijk geïnteresseerd in de vindingrijke conceptmodellen die hier gepresenteerd worden. Het zijn stuk voor stuk innovatieve oplossingen voor onze mobiliteit in de toekomst. Een overzicht.

Pamela

Wereld viert Nieuwjaar

In de hele wereld wordt 2012 feestelijk ingezet. Nieuwjaarsduiken, corrida's, vuurwerk en ander feestgedruis steken overal de kop op. Wij kozen voor jullie de fraaiste feestbeelden uit. reuters hln 

Prachtig vuurwerk verlicht Opera House in Sydney

In de haven van het Australische Sydney knalt het oudejaarsvuurwerk bij het iconische Opera House en de prachtige Harbour Bridge. hln

De mooiste foto’s van de mist in Europa

Niet alleen in België kregen we de afgelopen dagen af te rekenen met mist. Het natuurfenomeen hield een groot stuk van Europa in zijn greep en dat leverde schitterende plaatjes op.