"Komt de winter in't verschiet, vergeet dan onze vogels niet"

Omdat het vanaf november voor vogels moeilijker wordt om aan voedsel te geraken, wil Vogelbescherming Vlaanderen 31 oktober uitroepen tot nationale "startdag vogels voeren". De organisatie lanceert daarvoor een nieuwe weerspreuk: "Komt november in 't verschiet, vergeet dan onze vogels niet".

Nu november voor de deur staat, slinken ook stilaan de natuurlijke voedselbronnen voor de vogels. De dagen worden kouder en vogels hebben dan meer voedsel en energie nodig om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. "Wat extra hulp in de vorm van voedselrijke zaadmengelingen en noten komt hen vanaf nu dus heel goed van pas", zegt Vogelbescherming Vlaanderen.

Nog vroeger starten met het voederen van vogels, heeft volgens de vogelorganisatie ook niet veel zin. Normaal gezien hebben de vogels ook in de nazomer en herfstperiode nog voldoende natuurlijke voedselbronnen. Zo pikken de vogels een graantje mee wanneer de velden worden geoogst in augustus en september, zijn er nog veel struiken met bessen en vruchten en zijn er ook nog insecten die tot diep in de herfst kunnen overleven en die voor de vogels kunnen dienen als "proteïnerijke hapjes". (belga/gb)

Cartoon

Dagboek dr Livingstone ontcijferd

Amerikaanse wetenschappers hebben het verloren gewaande velddagboek van de beroemde ontdekkingsreiziger David Livingstone ontdekt en hebben de nauwelijks leesbare tekst met moderne technieken ontcijferd, zo heeft de Nederlandse publieke omroep NOS gemeld.

Volgens de onderzoekers werpt het dagboek een nieuw licht op een belangrijke episode uit de reizen van de Schotse zendeling: het bloedbad in het plaatsje Nyangwe, in het huidige Congo. Hoewel latere versies gekuist werden, blijkt Livingstone over de moordpartij te hebben geschreven toen die nog gaande was.

Livingstone was in 1866 in Afrika op zoek gegaan naar de bronnen van de Nijl. Het was zijn vierde ontdekkingsreis op het continent. Maar de tocht verliep niet voorspoedig. Plaatselijke handelaren hinderen hem, zijn voorraden werden gestolen en Livingstone liep cholera op. Wegens het gebrek aan voorraden was de man gedwongen zijn dagboek bij te houden op een oude editie van een Londense krant. Als inkt gebruikte hij bessen die door de Afrikanen als kleurstof werden gebruikt.

Livingstone zou het dagboek altijd bij zich houden. Het werd samen met zijn lichaam teruggescheept naar Schotland na zijn dood in 1873. Daar verdwenen de papieren. Onderzoeker Adrian Wisnicki vond ze in 2009 terug in een ongemarkeerde doos in het Livingstone-archief. De vorser gebruikte een spectroscoop om de stukken tekst te bestuderen. Door de tekst te fotograferen in verschillende soorten licht raakten de woorden leesbaar. Voor het project was anderhalf jaar nodig, aldus de NOS. (belga/kve)

Gran Canaria: meer dan strand

De meeste toeristen die landen op Gran Canaria, trekken meteen naar de stranden in het zuiden van het eiland. Maar dan missen ze wel hoofdstad Las Palmas. De oudste koloniale stad van Spanje is perfect voor een daguitstap.

Las Palmas, de hoofdstad van Gran Canaria, telt 400.000 inwoners. Dus moet je even door de zure appel bijten alvorens je kan doordringen tot la Vegueta, het historische hart van de stad met zijn mooie koloniale pleinen, kerken en huizen. Maar dan kom je ook in een andere wereld terecht.

Waar kan je beter de sfeer opsnuiven dan in de Mercado de Vegueta? Op de dagelijkse overdekte markt (behalve zondag) is het druk en krap, omdat kramen dicht bij elkaar staan en mensen zich ertussen wringen. Vis, vlees, fruit en groenten worden er verkocht, maar ook wijn en honing. In een hoekje kan je pastei proeven, gedrenkt in de hete chocolade.

De markt aan de Calle Mendizabal is open vanaf 7.30 uur tot een heel stuk in de namiddag.

Palmenpleinen

Vlak ernaast kan je met de Canarios verbroederen in El Herreño, een drukke tapasbar met lokale specialiteiten. Het is eens wat anders dan een smakeloos buffet in je all-inhotel. De bar is verspreid over twee verdiepingen, met veel hout. Wil je echt Canarisch eten, bestel dan 'ropa vieja', of vlees met groenten, tomaten en groene pepers.

Laat je daarna voortdrijven door de steegjes met hun afgesleten kinderkopjes en op een stille zondag waan je je al gauw in de 15de eeuw.

In de onopvallende kerk Ermita de San Antonio Abad bad Christoffel Columbus voor hij in 1492 aan zijn eerste reis naar de Nieuwe Wereld begon. En aan de overkant in het Casa de Colon - het huis van Columbus - kan je alle 'souvenirs' vinden die de veroveraars uit Amerika meebrachten.

In de Vegueta wandel je van het ene authentieke palmenplein naar het andere. De Plaza del Pilar Nuevo ziet er al 500 jaar hetzelfde uit en de Calle de los Balcones heeft haar naam niet gestolen: hier staan de fraaiste koloniale huizen van de Vegueta. Sommige met stijlvolle patio's waar planten en bomen voor schaduw zorgen.

Het lievelingsplein van de inwoners van Las Palmas is de Plaza de Santa Ana en het grootste van de Vegueta. Hier staat ook de pronte Catedral de Santa Ana met haar dubbele torens, weliswaar uit 1497, maar door geldgebrek pas tegen 1800 voltooid.

Jugenstil

De tweede wijk die je niet mag missen is Triana, die vooral levendig is omdat er zich veel studenten ophouden. Rond de bibliotheek barst het van de cafés en restaurantjes. Heel veel jugendstilpanden zijn mooi gerenoveerd, zoals Café Hotel Madrid op de Plaza Cairasco, een eeuw geleden hét trefpunt van kunstenaars en schrijvers. In het hotel verbleef dictator Franco net voor hij een staatsgreep ging plegen, maar ook de filmploeg van Moby Dick.

Het voetgangersgebied van Triana heeft ook drukke winkelstraten, behalve op zondag, wanneer de rustbankjes weer ingenomen zijn door de Canarios en de rest naar het strand is. Aan de andere kant van de stad ligt immers een van de breedste stadsstranden van Europa, Playa de las Canteras. Dankzij het zachte klimaat heerst hier altijd een uitgelaten vakantiesfeer.

Flaneren op de brede boulevard, een ijsje eten en een plekje zoeken op het strand, meer hoeft dat niet te zijn. hln

Cartoon

Om de twee dagen botsing tussen vliegtuig en vogel(s) in België

Vorig jaar gebeurde in het Belgische luchtruim om de twee dagen een botsing tussen een vliegtuig en een of meerdere vogels. Dat zijn 179 botsingen in totaal. In 2009 waren dat er nog slechts 99. De aanvaringen kunnen variëren van enkele bloedspatten tot een heuse crash. Daarvan bleven we vorig jaar gelukkig gespaard.

"We doen er alles aan om aanvaringen te voorkomen, maar gemakkelijk is dat zeker niet", laat Jan Van der Cruysse (Brussels Airport) weten. "Hoe meer vliegverkeer, hoe groter immers de kans op botsingen."

"Als een kleine vogel in een van de motoren vliegt, is dat meestal geen probleem. Er ontstaat pas een groot gevaar als een zwerm kleine vogels of een grote vogel (een buizerd, gans of valk bijvoorbeeld) met de motor in aanraking komt." Volgens een piloot van KLM kan de motor dan zo zwaar beschadigd raken dat hij ontploft of simpelweg uitvalt, wat niet betekent dat het vliegtuig meteen een crash te wachten staat.

De meeste aanvaringen gebeuren tijden het landen of opstijgen.

Oefenen in vliegsimulator

"Een passagiersvliegtuig kan immers landen op een moter. Om risico's te vermijden moet het toestel wel meteen aan de grond gezet worden." Piloten bereiden zich op dergelijke noodsituaties voor in een vliegsimulator.

In ons land is ook een comité opgericht dat oplossingen moet zoeken om luchthavens en hun omgeving vogelvrij te houden. Er zijn continu zeven vogelbeheerders in de weer om de dieren te verjagen. Dat gebeurt met lichtkogels of het geluid van roofvogels. Af en toe wordt er ook gejaagd, op een diervriendelijke manier.

Vliegtuig in drie door torenvalk

In 2008 vond op de luchthaven van Zaventem nog een zware crash plaats nadat een torenvalk in een van de motoren van een Boeing 747-209 F van Kalitta Air was gezogen. De motor van het transporttoestel ontplofte en het vliegtuig brak in drie stukken. Er vielen in totaal vijf gewonden bij het incident.

Er deden zich volgens het Air Transport Safety Institute vorig jaar ongeveer 20.000 botsingen voor tussen vliegtuigen en vogels. Een aantal dat nog elk jaar stijgt, ondanks alle maatregelen. De aanvaringen gebeuren meestal op lage hoogte, vooral bij het landen en opstijgen. (adha) hln

Qantas herneemt geleidelijk vluchten

De Australische luchtvaartmaatschappij Qantas zal geleidelijk de vluchten hernemen nadat de vloot 44 uur aan de grond bleef. Dat heeft topman Alan Joyce gemeld. Het zal minstens tot dinsdag duren vooraleer alle vliegtuigen opnieuw volgens schema vliegen.

Door een sociaal conflict bij Qantas zitten wereldwijd meer dan 70.000 passagiers vast. Het conflict sleept al weken aan. Afgelopen zaterdag besliste de directie om alle toestellen aan de grond te houden. Maar een abritrage-instantie beval Qantas gisteren opnieuw te vliegen en riep de vakbonden op hun acties te beëindigen. (afp/mvl)

Natuur

Amerikaanse architect laat ons reizen op wolken

Vergeet vliegtuigen of treinen want volgens de New Yorkse Architect Tiago Barros zijn gigantische wolken het transportmiddel van de toekomst. Zijn 'Passing Cloud' is een enorme nylon ballon, die zich laat meevoeren met de wind. Op die manier wordt reizen opnieuw een echte belevenis want je weet nooit van tevoren wanneer je ergens zal toekomen. De wind bepaalt de eindbestemming.

Snelheid

Het ontwerp met de zeppelin als inspiratie bestaat uit een stalen constructie die met wit nylon wordt overspannen. Reizigers beklimmen de 'Passing Cloud' met behulp van een ladder en dan laat de wolk zich meevoeren met de wind. Het milieuvriendelijke transportmiddel stoot geen schadelijke stoffen uit.

Volgens de architect is de wereld dringend toe aan een nieuwe manier van reizen. "Het moet opnieuw een belevenis worden waarbij snelheid geen enkele rol speelt", verklaart Tiago Barros. "The journey becomes your destiny", besluit hij. (kve)

Neutrino's wel of niet sneller dan het licht? Test moet uitsluitsel brengen

Er is een nieuwe test aan de gang om na te gaan of neutrino's wel degelijk sneller dan het licht kunnen reizen, zo heeft adjunct-directeur Stavros Kasavenas van het Franse Instituut voor Kern- en Deeltjesfysica (IN2P3) vandaag gezegd.

Het Europees Centrum voor Deeltjesonderzoek CERN. © reuters

Op 22 september maakte het internationaal Opera-onderzoeksteam bij het Europees Centrum voor Deeltjesonderzoek CERN bekend bij herhaling in proeven te hebben vastgesteld dat neutrino's, die subatomaire ongeladen elementaire deeltjes zijn, vanuit Genéve 730 km hadden afgelegd aan 6 km per seconde sneller dan het licht (bijna 300.000 km per seconde). Dit nieuws sloeg in als een bom want het werd onmogelijk geacht. Het zou ook de hele fysica, met inbegrip van de theorievorming van Albert Einstein, op zijn kop zetten.

Test duurt tot 6 november

De "enkele dagen geleden gestarte" test van het IN2P3 duurt tot 6 november en omvat een nieuwe methode om de deeltjes vanuit het CERN in Genève doorheen de aardkorst naar het ondergrondse Italiaanse laboratorium Gran Sasso te sturen.

De nieuwe methode wil een antwoord bieden op critici die de onverwachte vondst aan een "statistisch effect" toeschreven. De onderzoekers gebruiken nu een nieuwe bundel protonen om de neutrino's voort te brengen, die naar Italië reizen. Bij aankomst worden ze één na één gemeten.

Mogelijk is deze test sluitend. Maar het meest waarschijnlijk is dat het een proef is voor een "heel belangrijke test" vanaf april en die mogelijk een maand duurt. (belga/mvdb)