Archief

Diep in de duistere wateren van Lake Bernerhof huist een voorhistorisch monster. Zijn voorouders bevolken reeds miljoenen jaren de planeet. Met veel lawaai laten ze soms horen dat ze er zijn. Ik heb het hier niet over de T Rex maar over de meerkikker.

De meerkikker op zich is eigenlijk al een exoot. Een wettelijk beschermde invasieve exoot zelfs! Hoe valt het te rijmen da een exoot wettelijk beschermd wordt? Da's een gril van moeder natuur. Wanneer 2 inheemse bastaardkikkers "het" doen is het mogelijk dat er bij het nageslacht ineens kleine meerkikkertjes opduiken! Dus als we alle meerkikkers kwijtwillen moeten we ook de bastaardkikkers een kopje kleiner maken en dat kan de bedoeling niet zijn want de bastaardkikkers zijn hier al minstens een paar 100.000 jaar aan het rondhuppelen. Bastaardkikkers zijn overigens een natuurlijke kruising tussen meerkikkers en de kleinere poelkikkers. Kan je nog volgen? Ik heb het ook 3 keer moeten lezen voor ik het doorhad!

Maar het kan nog ingewikkelder, zo af en toe ontstaat er een monster dat 2 keer zo groot is als de rest van de familie. Een soort Meerkikker op steroïden. Officeel noemt men dit een "meerkikker senso lato". Gisteren zag ik er zo eentje in de tuinvijver. Reusachtig, gifgroen en doodstil zat hij daar onder water. Toen kwamen er 2 "gewone" meerkikkers zijn richting aangezwommen. Ik vermoedde dat onze Goliath korte metten zou maken met de meerkikkers (kikkers eten alles wat in hun bek past, ook soortgenoten). Maar toen gebeurde het onverwachte, onze reus koos het hazenpad, achterna gezeten door zijn kleinere neefjes!

Besluit : grootte is niet alles, met wat lef kan je er ook komen!

Op de eerste foto zie je de aanval gebeuren ( het monster zit links onder water, ongeveer 20cm groot)

Ken jij iets of iemand die over water kan lopen? Ik wel!

Spinnen van het geslacht Tetragnata of 'echte strekspinnen' leven meestal vlak in de buurt van water. Er zijn honderden soorten die een wereldwijde verspreiding hebben. De meeste soorten komen echter tussen de keerkringen en in de subtropen voor. In België en Nederland komen verschillende Tetragnata-soorten voor. Ze exact determineren op basis van een foto is onmogelijk. Ze kennen ook nog een speciaal trucje, ze kunnen namelijk over het water lopen als er gevaar dreigt!

Strekspinnen weven een wielweb, waarvan het midden een opening heeft en dus niet is dichtgesponnen zoals bvb. bij de Kruisspin. Zij hebben alle een voorkeur voor vochtige omgevingen. Zo vinden we het web van de Tetragnatha’s bvb. vaak aan de waterkant.

In rust verankeren de spinnen zich met de vier achterste poten en camoufleren zich door de voorste 4 poten te strekken zodat ze minder opvallen. De naam tetra-gnatha betekent vierkakig en verwijst naar de extreem grote kaken.

Gelukkig moeten wij mensen daar geen schrik van hebben, voor ons zijn ze totaal ongevaarlijk.

De twee dikke vriendinnen bij mekaar. Meneer de haan kijkt toe of er niks ongepast gebeurt !

De Geranium familie is één van de grootste plantenfamilies die we in onze tuinen tegenkomen. Geraniums mogen wel niet verward worden  met de “bloembakgeraniums” die tot de Pelargonium familie behoren. Deze laatsten hebben bijna allemaal hun origine in Z-Afrika en zijn niet winterhard. Dit in tegenstelling met de “echte” geraniums die wel volkomen tegen onze winters bestand zijn. Er zijn vele tientallen soorten Geraniums en ontelbare cultivars beschikbaar voor onze tuinen. We bespreken er hier nu eentje van, maar er zullen er nog volgen.

Geranium macrorrhizum “Spessart” is een halfwintergroene, sterkgroeiende ooievaarsbek. Na enkele jaren vormen ze een bodembedekkend tapijt. De bladeren zijn licht-  tot middelgroen, een beetje kleverig en zeer aromatisch. In de herfst verkleuren ze mooi rood. Deze geranium bloeit rijkelijk van mei tot juli met kleine enkelvoudige lichtroze bijna witte bloemen.De bijen en vlinders zijn er dol op.

De plant staat graag in de volle zon, lichte schaduw wordt ook getolereerd. Ze voelen zich goed in goed doorlaatbare niet te vruchtbare grond. Ze zaaien zich makkelijk spontaan uit. Wil je dit voorkomen dan moet je na de bloei de bloemstengels en zaaddozen verwijderen. Ze zijn perfect winterhard zolang ze niet met hun voeten in het water staan.

En ja, de kikker is een echte !

Het blad van Tetrapanax papyrifer is groot genoeg om als paraplu te gebruiken. Helemaal waterdicht zijn ze helaas niet want de slakken hebben gesnoept van het jonge blad. Maar da's enkel een detail voor muggenzifters.

Meerkikkers zijn uitgesproken waterratten. Ze hebben een voorkeur voor grotere, voedselrijke en diepere wateren : meren, oude rivierarmen, visvijvers, de oeverpartijen van grote rivieren, brede sloten. Ook duiken ze regelmatig op in (kunstmatige) tuinvijvers. In België zijn de meeste populaties vermoedelijk ontstaan als gevolg van uitgezette dieren. Meerkikkers kunnen (door een zeer ingewikkeld systeem van hybridogenese) ook ontstaan uit een kruising van 2 inheemse bastaardkikkers. Dat is dan ook de reden dat de meerkikker toch een beschermde diersoort is alhoewel het een exoot betreft. 

Volwassen meerkikkers eten vooral dagactieve ongewervelden (spinnen, loopkevers, mieren, snuitkevers, zweefvliegen, wantsen), landslakken en rupsen. Ze kunnen ook vissen, salamanders, spitsmuizen, jonge zangvogeltjes en andere meerkikkers eten.

De eerste waarneming in Vlaanderen dateert van 5 december 1975, toen de Bulgaarse triucker Vacil Boev Mancev een lading levende meerkikkers voor consumptie afleverde in Bourg-en-Bresse (Frankrijk). Vacil reed door naar Wetteren, om planten in te laden voor transport naar Bulgarije. Bij het inladen van de planten bleken nog wat kikkers tussen de paletten rond te springen. Alle exemplaren werden uit de laadruimte verwijderd, recht de Wetterse wateren in. Wat volgt, is een goed gedocumenteerd succesverhaal van een invasieve exoot.

Meerkikkers zijn op zicht bijna niet te onderscheiden van bastaardkikkers, Je kan het verschil wel duidelijk horen, de meerkikker wordt soms wel de “lachende kikker” genoemd. Ook de naam verwijst hiernaar : Pelophylax ridibundus (ridire = lachen in het Latijn).

Pech dus voor de kikkerhaters, het zijn inderdaad nogal lawaaimakers, vooral in het paarseizoen (mei-juni). Ik kan wel met de hand op het hart verklaren dat alle beestjes in Bernerhof zelf uit eigen vrije wil zijn toegekomen (met uitzondering van de Berners zelf). De meerkikkers wegvangen heeft geen zin, binnen de kortste keren zullen er andere hun plaats innemen omdat ze hier blijkbaar een goed biotoop vinden. En de duiven maken 's morgens vroeg om 5 uur ook lawaai. Dat zijn nu éénmaal de geneugten van "op den buiten" te wonen !

De eerste foto toont een meerkikker, de tweede een bastaardkikker. Hoe ik dat weet? Omdat ik ze zag kwaken toen ik de foto 's maakte!

Soms wou ik dat sommige dingen anders waren. Neem nu de tuin,elke maand word ik jaloers als ik in mijn tuintijdschrift naar de foto's kijk van de quasi perfecte tuinen die daar gepresenteerd worden. Blijkbaar bestaat er ergens een land waar geen onkruid bestaat, geen slakken en leliehaantjes die gaten in de bladeren vreten. Waar dat dan juist zou gesitueerd zijn word er nergens bij verteld.

Zelf heb ik het al lang opgegeven om de perfectie na te streven, het is toch een utopie. Zeker als je nog enkele viervoeters hebt rondlopen mag je al blij zijn dat je 's avonds nog een gazon overhoudt. Wat mij wel opvalt is, dat als je een foto van je eigen tuin bekijkt, er minder onkruid op staat dan er in werkelijkheid te vinden is. Ik ga niet zover te beweren dat er een soort automatische fotoshop op mijn toestel staat maar het effect is wel mooi meegenomen. Als je dan volgende winter die foto's nog eens bekijkt ben je de realiteit toch al lang vergeten en kan je nog eens nagenieten.

Dus daarom, laat die laatste spriet onkruid voor wat het is, neem je fototoestel en trek de tuin in.

De eerste waterlelie dit jaar heeft zich laten bewonderen. Als het nu terug wat warmer wordt kan het vijverspektakel beginnen. We schrijven één van de volgende weken nog wel eens een artikeltje over waterlelies.

Vandaag zou het 26° gaan worden. Ik vraag me af wanneer ze daar gaan mee beginnen, op dit moment is het nog steeds grijs en is het 12.5° !

in ieder geval, de tuinmeubeltjes zijn er klaar voor, en ik ook !

Stilaan evolueert de tuin met de seizoenen mee. De overgang van zuivere voorjaarsbloeiers naar zomerbloeiers gebeurt naadloos en is mooi om te volgen. Elke dag komt er weer iets nieuws in bloei. De Weigelia's komen nu ook geleidelijk aan de beurt. De Gouden regen steekt nog een tandje bij en bereikt nu stilaan zijn hoogtepunt.

Waar zitten al die kikkers nu ?