Wetenschappers hebben met de Keck-telescoop op Hawaï een vierde
planeet ontdekt rond ster HR 8799, maar de reuzenexoplaneet hoort
eigenlijk niet te bestaan, zo hebben Amerikaanse media op gezag van het
vakblad Nature gemeld.
Rond de jonge en heldere ster HR 8799 op bijna 130 lichtjaar van ons is
een nieuwe planeet ontdekt, die zeven keer de massa heeft van "onze"
Jupiter, ruwweg dezelfde als de drie eerder in het stelsel gevonden
exoplaneten. Het nieuw gevonden object draait op 14,5 keer de afstand
Aarde-Zon rond de ster, wat veel dichter is dan de drie eerder gevonden
collega's.
De astronomen staan voor een raadsel. Geen enkel model
van planeetvorming omtrent de geboorte van reuzenplaneten kan immers
verklaren hoe alle vier objecten in het stelsel zijn ontstaan en hun
huidige baan hebben bereikt. (belga/dea)
Zit je pc opgezadeld met een krakende harde schijf die elk moment de
geest kan geven? Zweet het nog even uit, want het heeft er alle schijn
van dat Google een einde maakt aan de harddisk.
Het nieuwe Google Chrome operating system (OS), dat dinsdag werd
voorgesteld, biedt al een vooruitblik op de pc van de toekomst. En die
komt eraan zonder de vertrouwd zoemende schijf aankomen, die al 25 jaar
lang het kloppend hart van elke pc vormt.
Online servers
Het
Chrome OS zal eerst op Samsung- en Acer-laptops beschikbaar zijn. Het
nieuwe platform slaat letterlijk alles op op online servers in plaats
van op je pc: bestanden, applicaties, data, bits en bytes, noem maar op.
Daardoor heeft de pc geen grote opslagvolumes meer nodig, en kan-ie
eigenlijk helemaal zonder opslagplaats werken. De nieuwe laptops zullen
dus zonder harddisks worden geleverd.
Google staat overigens niet
alleen met die strategie: ook een aantal ebook-readers, de iPad en de
nieuwe MacBook Air stellen het al zonder harde schijf. De online opslag
van gegevens zorgt volgens het bedrijf overigens niet voor
veiligheidsproblemen, want alle data wordt versleuteld bewaard.
Systemen herdenken
Voor
de internetgigant is de nieuwe stap de logica zelf, omdat pc-gebruikers
toch voortdurend online zijn. "De systemen die we vandaag gebruiken
werden ontwikkeld in een tijd dat er geen intrernet was", zegt
Google-woordvoerder Eitan Bencuya tegenover Fox News. "Google Chrome OS
is ontwikkeld voor mensen die het grootste deel van hun tijd op het web
doorbrengen. We hebben getracht om het concept 'operating system' te
herdenken."
De vernieuwing heeft volgens een aantal demo's alvast
één voordeel: een bijzonder scherpe opstarttijd. Omdat Chrome OS weinig
moet laden, zou het systeem in zeven seconden of minder opstarten.
De nieuwe laptops zouden medio volgend jaar in verschillende landen in de winkelrekken moeten liggen. (hlnsydney/tw)
De dokters van het Charité ziekenhuis in Berlijn hebben voor een
medische doorbraak gezorgd door MRI beelden (magnetic-resonance imaging)
te maken van een geboorte. De foto's, die nieuwe inzichten kunnen
verschaffen omtrent het geboorteproces, kwamen tot stand nadat een
Duitse vrouw bereid was gevonden om te bevallen binnenin een
MRI-scanner.
MRI-toestellen zijn normaal buisvormig maar het ziekenhuis ontwierp een
exemplaar met een opening zodat de dokters en vroedvrouwen konden
assisteren tijdens de bevalling. Volgens gynaecoloog Ernst Beinder
verliep de geboorte helemaal volgens het boekje terwijl de machine alle
bewegingen in de baarmoeder registreerde. Moeder en baby stellen het
bijgevolg uitstekend.
Het is de bedoeling dat in de nabije
toekomst nog vijf vrouwen bevallen in de MRI-scanner van het Berlijnse
ziekenhuis. Aan de hand van de beelden zal men dan kunnen ontrafelen
waarom complicaties optreden en moet overgegaan worden tot een
keizersnede. (kve)
In Zuid-Korea is een tot nu toe onbekende gehoornde dinosaurus
ontdekt. Het gaat om de eerste van deze soort die gevonden werd in een
zone waar dinosaurusfossielen erg zeldzaam zijn. Dat melden
wetenschappers.
De dinosaurus met een hoofd gelijkend op dat van een papegaai en een
staart die mogelijk gebruikt werd om te helpen bij het zwemmen, was
ongeveer 1,67 meter groot en woog tussen de 27 en 45 kilo. Volgens
wetenschappers verplaatste hij zich waarschijnlijk op zijn achterste
poten.
De ontdekking van "deze soort is belangrijk in de mate
dat het een leegte van 20 miljoen jaar invult tussen de oorsprong van
deze dinosauriërs in Azië en hun eerste verschijning in Noord-Amerika".
(belga/kve)
Meer nauwkeurige bestraling bij kanker door nieuwe CT-scanner
Meer nauwkeurige bestraling bij kanker door nieuwe CT-scanner
In het AZ Turnhout is vandaag het allernieuwste model CT-scanner van
Siemens in gebruik genomen op de kankerafdeling. Dankzij de 'Somatom
Definition AS Open' CT-scanner is er een naadloze overgang van de scans
die een bestraling voorafgaan om de tumor te lokaliseren en de
eigenlijke bestraling.
Revolutionair
Volgens
het ziekenhuis gaat het om een "revolutionair" apparaat dat ervoor zorgt
dat de tumor een zeer hoge dosis bestraling krijgt en de gezonde
weefsels een zo laag mogelijke dosis. Een CT-scan wordt ingezet om de
bestraling van kankerpatiënten voor te bereiden, legt dr. Jean Meyskens,
oncoloog-radiotherapeut en diensthoofd afdeling oncologie AZ Turnhout,
uit.
Beweging
"Deze nieuwe scanner levert
zeer precieze beelden op. Bestraling als therapie voor kankerpatiënten
wordt zeer vaak herhaald en daarom is het belangrijk dat er een
nauwkeurige voorbereiding aan voorafgaat. Dankzij de nieuwe CT-scanner
zullen we bij patiënten met longkanker bijvoorbeeld de bestraling zo
kunnen aanpassen dat ze rekening houdt met de beweging tijdens hun
ademhaling." Bij het nieuwe apparaat kan voorts de dosering bij medische
beeldvorming worden aangepast en kunnen patiënten dezelfde houding
aannemen als bij bestraling.
De eerste patiënten hebben deze week
gebruikgemaakt van de scanner. AZ Turnhout is het eerste ziekenhuis ter
wereld dat het nieuwe model van Siemens Healthcare inzet op zijn
afdeling oncologie. De CT-scanner kost ongeveer 600.000 euro, zegt
Meyskens. (belga/ep)
Microsoft heeft een patentaanvraag ingediend voor een aanraakscherm
met reliëf. Met het nieuwe scherm kunnen gebruikers de beelden echt
voelen, meldt New Scientist.
Bij dit soort braille voor aanraakschermen zit bovenop het
aanraakgevoelige scherm een soort intelligent plastic dat zich pixel per
pixel kan aanpassen. Dat gebeurt door het van onder te beschijnen met
verschillende frequenties ultraviolet licht.
Dat laatste brengt
meteen wel problemen met zich mee, doordat de frequenties van dat licht
hoorbaar zijn voor mensen. Gebruikers horen daardoor de hele tijd een
gezoem of gebrom, maar Microsoft belooft dat probleem te verhelpen. Het
is nog niet duidelijk wanneer de nieuwe technologie op de markt komt.
(sam)
Er zijn nieuwe aanwijzingen dat een planeet buiten ons zonnestelsel
water bevat. In de dampkring van de planeet GJ 1214 b is stoom of dichte
bewolking aangetroffen. Dat heeft de Europese Zuidelijke Sterrenwacht
(ESO) vandaag naar buiten gebracht. De ontdekking verschijnt morgen in
het wetenschappelijke tijdschrift Nature.
Het is de eerste keer dat de atmosfeer van een zogeheten superaarde is
geanalyseerd. Een superaarde is een planeet buiten ons zonnestelsel, die
qua samenstelling lijkt op onze aarde, maar groter is. Vorig jaar
hadden de onderzoekers al beschreven dat GJ 1214 b mogelijk voor
driekwart is bedekt met water en ijs.
GJ 1214 b is bijna drie
keer zo groot als de aarde en meer dan zes keer zo zwaar. De planeet
staat heel dicht bij zijn ster, waardoor een omloop kort duurt. Om de 38
uur trekt de planeet voor de ster langs. Het licht van de ster schijnt
dan door de dampkring van GJ 1214 b. Door naar dat licht te kijken,
hebben de astronomen de atmosfeer van de planeet kunnen onderzoeken.
De
planeet GJ 1214b staat op ongeveer veertig lichtjaar afstand van de
aarde, in het sterrenbeeld Slangendrager. Ondanks de aanwezigheid van
water lijkt de superaarde te warm voor leven zoals op aarde. (anp/mvdb)
Grootste zoogdieren groeiden dankzij uitsterven dino's
Grootste zoogdieren groeiden dankzij uitsterven dino's
Enkele zoogdieren zijn tegenwoordig de giganten van onze planeet.
Deze dieren konden zich volgens Amerikaanse en Canadese wetenschappers
enkel op die manier ontwikkelen omdat de dinosauriërs 65 miljoen jaar
geleden zijn uitgestorven
Na het verdwijnen van de dino's bleven er veel voedselbronnen achter.
Sommige zoogdieren maakten hierdoor een groeispurt door, stellen
wetenschappers volgens Nu.nl. De Paracetartherium, een voorouder van de
olifant, werd zo het grootste landzoogdier ooit, met een lengte van ruim
5,5 meter.
In het tijdschrift Science melden onderzoekers dat de
meeste zoogdieren ten tijde van de dinosauriërs niet veel groter waren
dan een muis. Reptielen en dino's stonden immers aan de top van het
ecosysteem. Toch zijn de zoogdieren na het verdwijnen van de dino's lang
niet zo groot geworden als hun voormalige concurrenten.
Dino's
waren immers koudbloedig, terwijl zoogdieren als warmbloedige dieren
veel energie verbruiken om hun lichaamstemperatuur te regelen. De
grootste dino's waren liefst tien keer groter dan de grootste
zoogdieren. (gb)
Wetenschappers hebben een biologisch opslagsysteem ontwikkeld dat
enorme hoeveelheden data kan bevatten. Met het onderzoek behaalde het
team de eerste plaats op de International Genetically Engineered Machine
(iGEM)-wedstrijd, georganiseerd door het Massachussetts Institute of
Technology.
Het team van de Chinese Universiteit van Hong Kong (CUHK) gebruikt
meerbepaald het plasmische DNA van de e.coli-bacterie om data mee op te
slaan, weet Webwereld. De onderzoekers schatten dat een gram
e.coli-bacterieën voldoende is voor maar liefst 900 TB aan gegevens.
De
opslag van digitale gegevens met behulp van bacteriën bestaat volgens
de begeleider van de studenten al langer, maar is nooit echt in de
praktijk gebracht. De studenten konden zowel tekst als beeldmateriaal
bewaren, en die gegevens ook versleutelen. De gegevens worden eerst
gefragmenteerd, en vervolgens ondergebracht in het DNA van de
bacterieën. (sam)
Wetenschappers van de prestigieuze Harvard-universiteit zijn er in
geslaagd om het verouderingsproces bij muizen om te keren. Grote vraag
is nu of de verworven inzichten ook voordelen voor de mens kunnen
opleveren, meldt de Britse krant The Guardian.
De onderzoekers konden het verouderingsproces bij testmuizen niet alleen
afremmen, maar zelfs omdraaien. Dat deden ze door enzymen bij de dieren
in te spuiten, die weefsel zouden herstellen en de aanmaak van nieuwe
neuronen in de hersenen zouden versterken.
Herstel na veroudering
Men
keek tijdens het experiment vooral naar de zogenaamde telomeren, de
'kapjes' op het einde van chromosomen die de chromosomen tegen
aantasting beschermen. Telkens onze cellen zich splitsen, worden die
telomeren korter tot op het punt waar ze niet meer werken en de cel
afsterft.
De researchers kweekten nu muizen zonder telomerase,
het eiwit dat het proces van het korter worden afremt. Die dieren bleken
veel sneller te verouderen dan normaal. Wanneer dat enzym echter bij de
proefdieren werd ingespoten, vertoonden ze tekenen van 'belangrijk
herstel'.
Kanker
Of we nu een stap
dichterbij 'de eeuwige jeugd' staan, is ver van zeker. Een aantal
verschillen tussen mensen en muizen maken het niet alleen ingewikkeld
maar ook gevaarlijk om de praktijk zomaar op mensen te gaan toepassen.
Zo is er bij de mens een link tussen telomerase en kanker.
"Toch
kan een behandeling in theorie ook bij mensen veilig zijn", zegt een
van de medewerkers. "Op voorwaarde dat ze wordt toegepast op jonge
mensen wiens lichaam vrij is van kankercellen." (hlnsydney/tw)
Een digitale reconstructie toont een botsing van loodionen eerder deze maand.
Wetenschappers van het CERN zijn er met de grootste
deeltjesversneller ter wereld in geslaagd het universum te reconstrueren
zoals het enkele ogenblikken bestond na de oerknal, meldt het Europese
deeltjesonderzoekscentrum.
De botsing van loodionen in de 27 kilometer lange tunnel, 100 meter
onder de Frans-Zwitserse grens, heeft het bewijs geleverd dat er
quark-gluonplasma is geweest juist na de geweldige ontploffing die naar
de meest gangbare theorie de kosmos heeft doen ontstaan.
Quarks
Twee
experimenten hebben de eerste rechtstreekse observatie toegelaten van
het fenomeen van 'jet quenching'. In de plaats van het ontstaan van
paren quarks die min of meer symmetrisch zijn, werd er één volkomen
'versmacht'.
Dit versmachten van een jet betekent dat er heel
krachtige interacties zijn tussen de quark en zeer hete materie", legt
kernfysicus Daniel Fournier van het CERN uit. "Dit komt overeen met een
nieuwe toestand van de materie, het quark-gluonplasma waarvan men nu een
bewijs van bestaan heeft."
Botsingen
Wetenschappers
vermoedden al lang dat het universum een microseconde na de oerknal een
toestand van gigantisch quark-gluonplasma heeft doorgemaakt.
De
botsingen van loodionen zijn begonnen op 5 november en duren tot 6
december. Bij de botsingen in de cyclotron zijn temperaturen ontstaan
die 100.000 keer hoger zijn dan in de kern van de zon, zegt woordvoerder
Jürgen Schukraft van het Alice-experiment. Bij dergelijke temperaturen
smelt materie. (ats/sam)
IJslandse vulkaan spuwde megarots van miljoen kilo uit
IJslandse vulkaan spuwde megarots van miljoen kilo uit
De Eyjafjallajökull zal straks heel wat jaaroverzichten domineren. De
IJslandse supervulkaan die in het voorjaar het wereldwijde vliegverkeer
in de war stuurde, was echt geen klein bier. Dat toont deze foto van de
IJslandse fotograaf Ragnar Sigurdsson. De Eyjafjallajökull spuwde deze
megarots van liefst 1.000 ton, een miljoen kilogram, uit.
Voor miljoenen vliegtuigreizigers was de Eyjafjallajökull een heuse
nachtmerrie, maar niet voor vulkanologen en fotografen van de
lavaspuwende bergen. Zij verkneukelden zich in het bijzondere
natuurfenomeen.
Bliksem
Zo ook Ragnar
Sigurdsson die de spectaculaire scènes na de uitbarsting op de gevoelige
plaat vastlegde. Hij maakte gedetailleerde fotoreportages van de
evolutie van de uitbarsting en zette daarbij zelfs zijn leven op het
spel door over de pruttelende krater te vliegen. Zo heeft Sigurdsson
adembenemende kiekjes waarop bliksemschichten rond de vulkaan schieten
terwijl de bloedhete lava in de lucht wordt gespuwd.
Boek
Zo
verzamelde Sigurdsson liefst 10.000 foto's over de uitbarsting. De
strafste is misschien wel het beeld waarop een gigantische rots van 1
miljoen kilogram te zien is. De Eyjafjallajökull had die uitgespuwd. De
megarots is voor altijd een stille getuige van de omvang van de
uitbarsting van de IJslandse supervulkaan. Samen met de bekende
IJslandse geoloog Ara Trausta Gudmundsson maakte Ragnar Sigurdsson het
boek 'Untamed Nature' ('Ongetemde Natuur') over de vulkaanuitbarsting
die een groot deel van de wereld wekenlang gijzelde. (kh)
Op het vlak van nieuwswaarde is 11 april 1954 de saaiste dag aller
tijden. Dat is volgens de Daily Mail het resultaat van een studie die
werd uitgevoerd door wetenschappers van de universiteit van Cambridge.
Op 11 april 1954 gebeurde volgens de wetenschappers helemaal niets van
belang: er deden zich geen belangrijke gebeurtenissen voor en er waren
geen beroemdheden die op die dag geboren werden of om het leven kwamen.
Belgische verkiezingen
Zowat
het enige nieuwsfeit die dag, maar volgens de Britse wetenschappers dus
niet het vermelden waard, waren de parlementsverkiezingen in... België.
De
vorsers in Cambridge ontdekten die datum dankzij het krachtige
computersysteem 'True Knowledge', dat 300 miljoen gegevens analyseerde.
Volgens William Tunstall-Pedoe, oprichter van 'True Knowledge', gebeurde
er in de twintigste eeuw elke dag wel iets van belang, op die ene dag
na. (belga/tw)
Nieuwe techniek kort nabestraling borstkanker drastisch in
Nieuwe techniek kort nabestraling borstkanker drastisch in
Peroperatieve bestraling (bestraling tijdens de operatie) kan de
levenskwaliteit van borstkankerpatiëntes sterk verbeteren door de
nabestralingsperiode drastisch in te korten en bijwerkingen te
reduceren. Hoewel de techniek nog gedeeltelijk in de studiefase zit,
zijn de testresulaten veelbelovend.
Huidbeschadiging
Bij
klassieke borstkankerbehandelingen volgen na de operatie nog zes weken
nabestraling, waarvoor patiënten zich dagelijks naar het ziekenhuis
moeten verplaatsen. De vrouwen moeten ook rekening houden met
belangrijke bijwerkingen, zoals huidbeschadiging. Bij peroperatieve
bestraling zouden die ongemakken (gedeeltelijk) vermeden kunnen worden.
Minder bijwerkingen
Peroperatieve
radiotherapie kan onder twee vormen gebeuren, zo legt dr. Reinilde
Weytjens uit. "Ten eerste als 'boostbestraling', waarbij een extra
stralingsdosis toegediend wordt om de nabestralingsperiode een tweetal
weken in te korten. Ten tweede kunnen artsen in bepaalde gevallen de
volledige bestraling, die normaal over zes weken gespreid wordt, al
tijdens de chirurgische ingreep toedienen", aldus Weytjens. Bijgevolg
zijn er minder bijwerkingen voor de aangrenzende en bovenliggende
weefsels en de huid. Veelbelovende resultaten
Peroperatieve
boostbestraling geeft vergelijkbare resultaten met klassieke
behandelingen. Voor de volledige dosis straling moeten nog bijkomende
studies gebeuren, al wordt dat al toegepast onder heel strikte criteria.
"Bij patiëntes met één gezwel kleiner dan 2 cm, gezonde lymfeklieren,
geen uitzaaiingen en geen vaatverstoppingen zijn de resultaten
veelbelovend", zegt Weytjens, die verwijst naar een Italiaanse studie
met eveneens positieve resultaten.
Stichting tegen Kanker
organiseert morgen een infodag voor het ruime publiek in het Dexia
Auditorium in Brussel. Dr. Weytjens zal toelichting geven bij de nieuwe
techniek. (belga/ep)
De maan bevat ijs, kwik en mogelijk zelfs zilver, zo heeft de
Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA gemeld. De stoffen zijn ontdekt
toen een onbemande raket vorig jaar op de achterkant van de maan
ploften. De NASA had de onderzoeksraket afgevuurd om te zien welke
stoffen zouden opstuiven.
De instrumenten ontdekten relatief grote hoeveelheden lichte materialen,
zoals natrium, kwik en mogelijk zelfs zilver. Zo'n 20 procent van het
materiaal bleek te bestaan uit methaan, ammoniak, CO2 en andere
vluchtige materialen.
Het zilver op de maan zou in zeer kleine
deeltjes zijn, niet in een vorm voor mijnbouw. Het vele kwik was een
onprettige verrassing voor de onderzoekers. De giftigheid van kwik is
een minpunt voor menselijke expedities.
Cabeus
De materialen zijn waarschijnlijk op de maan beland door kometen en asteroïden, stelde NASA-wetenschapper Anthony Colaprete. De
raket landde in oktober vorig jaar in de krater Cabeus. Die ligt op een
plaats op de maan waar nooit zonneschijn komt. De inslag van de raket
zorgde voor zo'n vier- tot zesduizend kilo aan opdwarreld stof en damp,
schatten de NASA-onderzoekers.
Colaprete schat dat zo'n 5,6
procent van de massa in de krater Cabeus bestaat uit ijs. Dat er water
op de maan ligt was al eerder ontdekt. Nieuw is wel het inzicht dat de
watermoleculen niet gelijkmatig zijn verdeeld over het oppervlak. De
moleculen liggen in een soort putjes.
Het bestaan van zuiver
ijswater is nuttig voor toekomstige mensen op de maan, meent de NASA. De
organisatie stelt bovendien dat de overvloedige aanwezigheid van
waterstofgas, ammoniak en methaan kan worden gebruikt om brandstof te
produceren. (anp/mvl)
Wetenschappers van het Erasmus MC in Rotterdam hebben een methode
gevonden waarmee aan de hand van een druppeltje bloed iemands leeftijd
kan schatten. De uitvinding kan bijvoorbeeld helpen om de daders van
misdrijven of slachtoffers van rampen te identificeren.
De onderzoekers ontdekten dat met de jaren een bepaald DNA-molecuul
minder vaak in het bloed voorkomt. Op basis daarvan hebben zij een
eenvoudige maar doeltreffende test ontwikkeld waarmee de
leeftijdscategorie vast te stellen van de persoon van wie een bloedspoor
afkomstig is.
De wetenschappers zijn bezig de test verder te
verfijnen zodat die nog nauwkeuriger wordt, zegt hoogleraar forensische
moleculaire biologie Manfred Keyser. De resultaten zijn verschenen in
het vaktijdschrift Current Biology. (anp/sam)
De VS hebben vannacht hun geheime diensten een nieuw werktuig
gegeven, dankzij de succesvolle lancering door een Delta-IV draagraket
van een spionagesatelliet die de grootste ter wereld zou zijn. De
Delta-IV van Boeing is de krachtigste klassieke draagraket waarover de
VS beschikken.
De 72 meter hoge Delta-IV, uitgebaat door de United Launch Alliance
(ULA), vertrok - na enkele keren uitstel om technische redenen - zondag
om 23.58 uur Belgische tijd op Cape Canaveral in Florida, met als
nuttige lading de ultrageheime NROL-32 van het National Reconnaisance
Office, de overheidsdienst die de Amerikaanse spionagesatellieten
ontwerpt, bouwt en uitbaat.
Afluisteren
Officieel
is over de satelliet niets meer gezegd dan dat het de grootste
kunstmaan ter wereld is en dat het tuig de nationale veiligheid ten
goede komt. Deskundigen menen dat het een afluistersatelliet is. Ze
beschikt "waarschijnlijk uit gevoelige radio-ontvangers en een antenne
waarvan de diameter tot 100 meter zou kunnen bedragen", aldus
ruimtevaartdeskundige Ted Molczan.
Ter vergelijking heeft de
website space.com het over de lancering in juli 2009 met een Ariane-5
gelanceerde TerreStar-1 die 6,91 ton woog en bestempeld werd als de
"grootste commerciële satelliet ter wereld".
Het was de achtste
en laatste lancering van ULA voor dit jaar, de 45ste sinds het bedrijf
in december 2006 is gevormd door Boeing en Lockheed Martin. Het was de
derde operationele vlucht van de futuristisch uitziende Delta-IV. Die
kan 24 ton in een lage baan brengen en 11 ton in een geoysnchrone baan.
(belga/gb)