Mammoeten hadden antivriessysteem in bloed
Mammoeten hadden meer dan een dikke vacht om zich te beschermen tegen
de ijzige koude van hun habitat. De uitgestorven kolossen hadden
antivriesbloed dat hun lichamen van zuurstof voorzag bij
vriestemperaturen.
De Britse krant The Guardian geeft de resultaten van wetenschappelijk
onderzoek weer, gebaseerd op het dna dat aan 43.000 jaar oude resten van
een mammoet werd onttrokken.
Eiwit houdt warmte bijEen
genetische aanpassing in de hemoglobine, een eiwit dat in het bloed
voorkomt, verloren mammoeten in koude streken veel minder lichaamswarmte
dan gebruikelijk is.
Voorouders van de mammoet kwamen zeven
miljoen jaar geleden vooral voor in Afrika, maar dik een miljoen jaar
geleden migreerden een aantal populaties noordwaarts. Dat gebeurde in
een periode waarin de temperatuur op aarde als gevolg van
klimaatsverandering sterk daalde.
In tegenstelling tot de
hedendaagse olifanten, die heel wat eigenschappen ontwikkelden om beter
bestand te zijn tegen de hitte, overleefden de oeroude mammoeten dankzij
manieren om warmte te bewaren. Zo hadden ze veel kleinere oren en
staarten dan hun hedendaagse afstammelingen.
Bloed
stroomt koudIn de jongste studie over het onderwerp,
uitgevoerd aan de Universiteit van Manitoba, in Canada, ontdekte met een
andere fysiologische eigenschap de mammoeten aanwendden om de ijstijd
door te komen.
Het team van onderzoeksleider Kevin Campbell
isoleerde hemoglobine-dna dat bij een Siberische mammoet uit de ijstijd
werd aangetroffen, en vergeleek het met de genetische code van olifanten
die vandaag in Azië en Afrika leven.
Het dna van de mammoet
vertoonde kleine maar belangrijke verschillen. Aanpassingen in één
procent van de bestudeerde eiwitten toonden aan dat de hemoglobine van
mammoeten veel minder energie nodig had om zuurstof in het lichaam te
laten. "Dankzij de aanpassing kon het bloed van mammoeten letterlijk
koud stromen", stelde Campbell vast.
Geen extra voedsel
nodig"Zonder deze genetische aanpassing, zouden de
mammoeten veel meer energie verliezen gedurende de winter. Dat
energieverlies zouden ze dan moeten opvangen door meer te eten,
uitgerekend in een periode waarin voedsel schaars is. Het extra eten
vermijden, is dus duidelijk een voordeel."
Volgens de
wetenschapper wordt het dankzij nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
steeds beter mogelijk om oude natuurgeheimen te ontrafelen. "Dna van een
mammoet opbouwen, dat is alsof we met een tijdmachine 40.000 jaar terug
in de tijd kunnen gaan en een bloedstaaltje van het dier nemen", zegt
hij. (tw)