Maasverbreding legt oude overloop sluis19 bloot te Smeermaas


De werken aan de Maasoevers zorgen dag na dag voor een veranderend beeld vanuit Smeermaas.
De mannen aan de overzijde zijn nog niet in vakantie dus zal dat nog een tijdje doorgaan.
Aan de Belgische zijde is dat anders. Hier heeft men een werkweg aangelegd nog net voordat de mannen gingen “genieten’ van hun verdiende vakantie. Duidelijk in een periode waarin regen een prettige vakantie uitsluit, tenzij ze naar zonnige oorden vertrokken.
Bij het aansnijden van de Maasdijk bij het meethuisje van de dienst der scheepvaart, heeft men nu een stuk blootgelegd waar ooit een overloop werd aangebracht naar de Zuid Willemsvaart.
Deze overloop is er gekomen in de periode dat België zich afscheidde van Nederland. Maastricht lag daardoor als een enclave in België, want rondom de vestingstad was toen Belgisch gebied. In het ‘ene Limburg van toen’ wapperde in de periode van 1830 tot 1839 de Belgische vlag. In dat memorabele jaar werd Limburg gescheiden van elkaar en kwam er een Nederlandse en Belgisch Limburg.
Een gevolg van de afscheiding was dat, het in 1826 in gebruik genomen kanaal ‘De Zuid Willemsvaart’ van Maastrichtse zijde, geen of onvoldoende water meer verkreeg vanuit de Maas, ondanks verdragen daar rond zoals de conventie van Zonhoven gesloten op 18 november 1833. Dit bemoeilijkte vanzelf de scheepvaart.
In 1837 besloot België om , ter hoogte van Hocht een overlaat aan te brengen, van de Maas naar de Zuid Willemsvaart. In het kanaal zelf kwam er een sluis. Deze sluis kreeg het nummer 19 toebedeeld. .Ingenieur van Scheepvaart U.N. Kümmel, adviseur van Koning Leopld, had de leiding in de aanleg van dit vernuftige waterwerk. Hij kwam wonen in Smeermaas met personeel en koetsier in een van de huizen langs de Maas, richting Maastricht. Later zou hij een nieuwe villa betrekken in de nabijheid van de sluis, op de plaats waar nu de witte villa staat.
Men koos een laag punt in de Maas waar de Keukelbeek in de Maas aan Belgische zijde en de Kanjel aan Nederlandse zijde uitmondde.
Sluis en overlaat deed dienst tot het jaar 1867, nadat er op 12 mei 1863 een handels en scheepvaartverdrag kwam tussen beide landen.
In 1867 werd, de in Smeermaas afgebroken Sluis19, in gebruik genomen in het zuidelijker gelegen Bosscherveld. Een heel karwei zoals oude foto’s van destijds te zien geven.
Na het bouwen van een geheel nieuw sluiscomplex, iets verderop in Bosscherveld, kwam Sluis19 weer stil te liggen en verzande door dichtslibbing. Enkele jaren geleden werd de sluis onder handen genomen en maakt ze deel uit van de Historische vaarroute in verbinding met het Bassin in Maastricht, een vaarroute voor pleziervaart vanaf de Maas bij sluis20 en het Bassin in Maastricht via sluis19, richting Vlaanderen.
Nu in juli 2011, is tijdens de grensmaaswerken het resultaat van de watertwist tussen Nederland en België weer bloot komen te liggen.
Samen met Jasper nemen we de maten van de eens zo belangrijke werken voor de kanaalvaart tussen Smeermaas en het noorden.
sluis19 in Bosscherveld
25 geheide palen begrenzen de Maas en de overlaat. 16 meter breed op 'n hoogte van +/-42m T.A.W.
De kleine archeoloog Jasper aan 't inmeten
Armen net iets te kort
onder: de huidige inlaat van maaswater ter bosscherveld de drie kronen van WillemI met het jaartal 1867







