WERKEN !

 Heraanleg begraafplaats Hoegaarden centrum

Een dierbare verliezen is een emotionele en gevoelige aangelegenheid. Als we niet kiezen voor crematie en bewaring van de urne thuis of uitstrooiing van de as, dan brengen we een bezoek aan de begraafplaats.
Een begraafplaats is een laatste rustplaats voor de overledenen, maar moet evenzeer een plaats zijn om tot rust te komen voor de nabestaanden die regelmatig een bezoek brengen en hun verdriet verwerken.
De centrale begraafplaats Hoegaarden heeft dan ook nood aan een modernere invulling.

Waarom de begraafplaats herinrichten?
Het decreet van duurzaam gebruik pesticiden verbiedt de gemeenten om vanaf 01 januari 2015 te sproeien met pesticiden, waardoor het onderhoud zeer arbeidsintensief en tijdrovend wordt. Onderhoudsvriendelijke vergroening vergemakkelijkt het beheer.
Er is nood aan actualisatie en regularisatie van de administratieve procedures.
Nieuwe vormen van begraven zoals uniform urneveld, verticale stenen, sterretjesweide voor kindergraven, ... zullen worden geïntroduceerd. Naast uniformiteit is er ruimte voor persoonlijke benadering. Dit biedt garanties om verdere begravingen mogelijk te maken. We hebben bij de herinrichting meer aandacht voor rouwbeleving en ontmoeting. Er komen rustbanken en er wordt een degelijke schuilmogelijkheid en ceremonieruimte gecreëerd. Voor de graven die verwijderd worden, komt er een gezamenlijke herdenkingszuil zodat iedereen nog een plaats heeft om zijn dierbaren te gedenken. Er komt eveneens een soort museummuur met oude foto's en kransen.

Hoe wordt er tewerk gegaan?
Via open dialoog en persoonlijke aanpak en met aandacht voor de emotionele gevoeligheid van de materie en met respect voor de overledenen en nabestaanden wil de gemeente de bestaande begraafplaats herinrichten via een gefaseerd en betaalbaar project.

De gemeente besliste om met de heraanleg van de begraafplaats te beginnen na Allerheiligen volgend jaar. De eerste fase van de heraanleg betreft enkel het stuk van de ingang tot aan de grote eerste dwarsweg, zowel links als rechts van de centrale laan. Alles wordt aangenamer en minder strak maar blijft sereen, met cirkelvormige lijnen, banken, meer groen en ook minder onderhoud. Aan de rechterzijde voorbij de ingang komt een sterretjesweide voor kinderen tot 12 jaar, met zitruimte. Daarnaast komt het urneveld, met uniforme graven in de vorm van een lessenaar. Links komt de strooiweide en het ceremoniehuis met groendak, waar de mensen bij een begrafenis bij slecht weer degelijk afscheid kunnen nemen van hun dierbare. De columbariummuur komt vooraan links in het groen met in het midden columbariumcarrousels. De begraafplaats wordt in terrassen aangelegd om het hoogteverschil te overbruggen en de waterafvoer te vergemakkelijken.

Fase 1: Bekendmaking eerste perkontruiming
Het decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging van 16 januari 2004, voorziet de procedure tot ontruiming. De nabestaanden worden op de hoogte gebracht door een brief op een paaltje, geplaatst bij elk te ontruimen graf en een algemeen infobord aan de ingang van de begraafplaats.

Dit wil niet zeggen dat al deze graven zomaar verwijderd worden.

De nabestaanden krijgen een jaar tijd om te reageren.
Graven worden verwijderd indien er geen reactie komt van de nabestaanden. Graven met een geldige concessie en/of verplichte grafrust worden verplaatst op kosten van de gemeente. Graven zonder of met een verlopen concessie, kunnen, indien gewenst, worden verplaatst op kosten van de betrokken familie. Voor het wegnemen van de graftekens krijgen nabestaanden de mogelijkheid om deze af te halen om als herinnering te bewaren. Er zijn ook andere mogelijkheden om de overledene een nieuwe rustplaats te geven. Via het bijzonder loket begraafplaatsen zijn persoonlijke informatiemomenten mogelijk waarin alle mogelijke opties duidelijk worden toegelicht aan de nabestaanden.

De gemeente doet er alles aan om open, eerlijk en respectvol te communiceren in het bijzonder in deze moeilijke en emotionele materie. Het is een onmogelijke opdracht om alle betrokken families op te sporen, de juiste contactgegevens te vinden en hen persoonlijk te informeren. Daarom communiceert het gemeentebestuur op de begraafplaatsen zelf, via de media en de bestaande communicatiemiddelen (website en infoblad). Er komt ook een aparte folder omtrent de ontruiming en herinrichting van de begraafplaats Hoegaarden-centrum. En er zijn de zitdagen van het bijzonder loket begraafplaatsen. Nabestaanden maken vooraf een afspraak via de dienst burgerzaken (telefoonnummer 016/768 768). Afspreken kan tijdens de openingsuren van het gemeentehuis (dus ook op dinsdagavond).

 Hoegaarden - De aanleg van trottoirs in de Kalverstraat heeft vertraging opgelopen. Het zal voor verschillende straten ook uitkijken zijn naar minder koud weer om ze te herasfalteren.
Kalverstraat, Putzeysstraat, Gasthuisstraat en enkele kleine weggedeelten krijgen een nieuwe toplaag in asfalt. Dat gebeurt overal tegelijk, met dezelfde machines, nadat op alle plaatsen de boordstenen, goten en trottoirs zijn heraangelegd. In de Putzeysstraat is dat werk deze week aangevat. In de Kalverstraat is men in de vijfde week aan de afwerking begonnen, terwijl er aanvankelijk maar een termijn van twee weken was vooropgesteld. Dat alles maakt dat de datum van de asfaltering opschuift en dat werk kan niet gebeuren bij te lage temperaturen.

Op de jongste gemeenteraad informeerde Herwig Princen (Open VLD) naar de stand van zaken: 'Er was toch maar één dag weerverlet. Misschien was de aannemer goedkoper omdat de gemeente geen boete oplegde bij vertragingen. Aan de woningen dienen nog inritten aangepast te worden. Er is een niveauverschil ontstaan met de nieuwe trottoirs.'

Burgemeester Jean-Pierre Taverniers (CD&V) geeft toe dat de termijn 'een beetje te krap' was. Maar doordat de aanbesteding van de fietspaden tussen Oorbeek en Meldert goedkoper is uitgevallen, spaarde de gemeente 200.000 euro uit. Die kon worden besteed aan méér werken in de Kalverstraat. De volgende straten zijn eenvoudiger aan te leggen.

In de Putzeysstraat worden de boordstenen en goten niet aangelegd met glijbekisting. Er komen gewone hoge borduren, verlaagd aan de inritten. Op het brede stuk nabij het Gemeenteplein blijven de parkeervakken maar er komen uitstulpingen bij om het oversteken door voetgangers te vergemakkelijken. Het wegdek ter hoogte van Don Camillo is in de heraanleg vervat. De Gasthuisstraat zal op haar beurt ook aansluiten op het vernieuwde kruispunt met de Dotremontstraat .

bron Nieuwsblad Raymond Billen

De heraanleg van het kerkhof in Hoegaarden begint na Allerheiligen volgend jaar. Schepen voor Begraafplaatsen Jos Cauwberghs (CD&V) bezoekt er dagelijks het graf van zijn zoon Tom die tien jaar geleden overleed. "We plannen meer groen, meer banken, een ceremoniehuis en graven met één verticale steen. Nabestaanden moeten er tot rust kunnen komen."

CHRISTIAN HENNUY

Schepen voor Begraafplaatsen Jos Cauwberghs (CD&V) weet dat de herinrichting van het kerkhof voor veel mensen moeilijk zal worden. Zijn zoon Tom overleed in mei 2006 op 26-jarige leeftijd aan een hartfalen.

"Het is bij ons in het Kouterhof gebeurd, de taverne van de brouwerij. Ik stond bij hem. Het was een verschrikkelijke schok. Sinds zijn dood ga ik dagelijks naar de begraafplaats. Ik dacht dat de pijn zou wegebben, maar dat is niet zo. Op het kerkhof ontmoette ik mensen die dagelijks het graf van hun dochtertje bezoeken dat gestorven is in de jaren 60. Die hadden mij verwittigd dat de pijn blijft. Tijdens mijn dagelijkse bezoeken vond ik het jammer dat er geen banken stonden. Ik heb zelfs overwogen om op eigen kosten banken te plaatsen. Maar toen kwam het plan voor een heraanleg. Dat is goed, want nu trekt het op niets."

Ceremoniehuis

Na Allerheiligen volgend jaar start de heraanleg. De eerste fase van de heraanleg betreft enkel het stuk van de ingang tot aan de grote eerste dwarsweg, zowel links als rechts van de centrale laan. "Alles zal minder strak worden, met cirkelvormige lijnen, banken, meer groen en ook minder onderhoud.We willen iets zoals de begraafplaatsen voor militairen, alleen graven met een kopsteen. En daartussen overal gras. Aan de linkerzijde voorbij de ingang komt er een ceremoniehuis met groendak, waar de mensen bij slecht weer afscheid kunnen nemen van hun naaste. Er komt ook nog links een soort museummuur met oude foto's en kransen. De strooiweide krijgt een herdenkingszuil. Daar kunnen de plaatjes komen van de ontruimde graven. Er komt ook een sterretjesweide met zitruimte en graven in de vorm van een lessenaar. De begraafplaats wordt in terrassen gelegd om het hoogteverschil te overbruggen", vertelt Cauwberghs. "Het is een grote investering, maar achteraf zal het onderhoud goedkoper uitvallen", aldus burgemeester Jean-Pierre Taverniers.

Jaar tijd om te reageren

"Er werden ondertussen plaatjes geplaatst op de graven die moeten ontruimd worden aan de kant Walenstraat. De nabestaanden krijgen een jaar tijd om te reageren. Graven waarvoor geen reactie komt, worden vernietigd. Graven met een concessie worden verplaatst op kosten van de gemeente, die zonder concessie op kosten van de betrokken familie. Niet alleen de ontgraving, maar ook een nieuwe grafsteen. Uiteraard verwachten we wel emotionele reacties, en we zullen ook informatiemomenten organiseren", aldus Cauwberghs.

Andere kerkhoven

Voorlopig is er nog niets concreet gepland voor de kerkhoven in Meldert, Outgaarden en Hoxem. "Ideaal zou zijn dat alle begravingen in het centrale kerkhof zouden gebeuren, maar dat zal wel moeilijk liggen bij veel mensen", besluit Cauwberghs, die niet denkt dat de begraafplaats dan zou moeten uitgebreiden. "Er zijn steeds meer asverstrooiingen in de weide en ook steeds meer mensen nemen de as van hun overledenen mee naar huis."

Duivenmelker Luc De Bruyn werd door de gemeente gevierd als kampioen in de duivensport. Niets verwonderlijk, ware het niet dat de nu 80-jarige duivenliefhebber vorig jaar aangekondigd had dat hij er volledig mee zou kappen.

"Ik heb geprobeerd mijn duiven te verkopen. Ik wilde er 21 verkopen. Mijn beste duif had 79 prijzen gespeeld, mijn slechtste nog 47. Men wilde er nauwelijks iets voor geven op de verkoop. En toen ik dan zag dat men voor duiven, die geen of nauwelijks prijzen hadden gewonnen, gewoon omdat ze een stamboom hadden, wel 300 euro per stuk gaf, heb ik besloten verder te doen. Ik had nagelaten om een stamboom op te maken, maar echte duivenliefhebbers zouden toch beter moeten weten dat zo'n papiertje niets betekent. Ik moet dan toch inzien dat de liefde voor deze prachtsport, die veel werk vraagt, ver zoek is bij heel wat liefhebbers. Ik ben dan aan het nieuwe seizoen gestart. Van mijn 21 overblijvende duiven heb ik er twee in de kookpot gestoken, en met de andere 19 ben ik beginnen te spelen. Ik heb er dit jaar 224 prijzen uitgehaald, en dat met duiven zonder stamboom. Dit jaar ben ik ook weer beginnen kweken", besluit Luc.

(HCH)

De Universiteit van Gent heeft gisteren een interactieve kaart gelanceerd waar verschillende dialecten uit Vlaanderen werden opgelijst in honderden geluidsfragmenten. Een van de geluidsfragmenten kwam van Albert Guilluy, een krasse 99-jarige uit Hoegaarden, de voormalige conservator van het heemkundig museum en voormalig schoolhoofd van de gemeenteschool.

CHRISTIAN HENNUY, SELIEN DIDDEN

Het 'dialectloket' van de UGent toont met de stemmen uit het verleden hoe mensen vroeger dialect spraken. Ook de verschillende dialecten die het Hageland rijk is, komen in het overzicht aan bod. Onder meer in Aarschot, Schaffen, Oplinter, Vissenaken en Rummen werden in de jaren 60 en 70 inwoners geïnterviewd over de dingen des levens om hun dialectgebruik te onderzoeken. Een ervan was Albert Guilluy, dorpsfiguur en kenner van het Hoegaardse dialect. In het interview voor de universiteit vertelt Guilluy, intussen 99, honderduit over Hoegaardse karamellen, het gemeenteschooltje waar hij directeur was en het heemkundig museum 't Nieuwhuys. Hij bouwde ook de eerste waterput van bierbrouwer Pierre Celis en maakte de muntkaramellen, een echt Hoegaards streekproduct.

"Ikzelf ken tweeënhalve taal, Hoegaards, Nederlands en een beetje Frans. In mijn tijd als schoolmeester sprak iedereen dialect, zowel de leerkrachten onderling als de leerlingen", vertelt Albert. "Ik zou geen AN kunnen spreken met een echte Hoegaardier. Ikzelf heb Nederlands geleerd tijdens mijn militaire dienst, en ook omdat mijn vrouw uit Hasselt kwam. We moesten dus wel Nederlands spreken. Want zelfs bij mijn onderwijzersopleiding spraken we dialect onder elkaar. Toen ik onderwijzer was, spraken de leerlingen thuis dialect met hun ouders. Nu spreken de jongeren amper Hoegaards. De uitspraak is niet zozeer veranderd, maar er verdwijnen veel woorden. Gewoon omdat ze geen reden van bestaan meer hebben. Zo is 'krinse' verdwenen, of dorsen met de vlegel. En ook de 'zwik' een veiligheidklep met roggearen op de vaten bier, bestaat niet meer."

Grammaticaboek

Albert Guilluy werkte onlangs zelfs nog mee aan een nieuw grammaticaboek over het Hoegaards van Christian Hennuy dat op 10 november uitkomt. "We zijn misschien de laatste generatie die nog dialect spreekt en daarmee is een belangrijk deel van ons immaterieel erfgoed bedreigd. Vandaar een poging om het Hoegaards anno 2015 te bewaren via een praktische grammatica. Het Hoegaards en het Tiens behoren tot het Getelands, maar verschillen wel eens in uitspraak. Vandaar dat er ook veel verwijzingen in staan naar het Tiens", aldus Hennuy.

"In de streken rond Tienen en Hoegaarden leeft het dialect nog sterker dan bijvoorbeeld in Diest. In Diest spreken de jongeren geen dialect meer", vertelt dialectenkenner Glenn Geeraerts uit Averbode. Hij schreef acht jaar aan een boek over het Averboodse dialect. "Het feit dat er de laatste tijd zoveel interesse is voor dialecten is positief, maar tonen ook dat het dialect er slecht aan toe is. Anders zouden er niet zoveel woordenboeken of theaterstukken in het dialect verschijnen."

Je kan de geluidsfragmenten beluisteren op de website: www.dialectloket.be/geluid/stemmen-uit-het-verleden/kaart

 De Confrerie der Vijf Geslachten van Hoegaarden viert op 10 oktober haar mombaarvader e.h. deken Jan Vandervelpen. Bij die gelegenheid wordt uit de doeken gedaan waar het kruis van de mombaar vandaan komt.

Het blad Familieschoon meldt dat het ereteken van de mombaarvaders van de confrerie al twee keer verloren ging. Het eerste exemplaar uit 1745 werd overhandigd aan pastoor Henricus Sweerts. Het ging nadien over op zijn neef Joannes Huberts Sweerts, ook pastoor-deken. Bij zijn overlijden in 1805 was het kruis-met-edelstenen onvindbaar. Zijn opvolger ontving dus geen ereteken. In 1815 werd een nieuw kruis gekocht. Het werd gedragen door Jacobus Sweerts en door Charles Van Nerum. Na diens overlijden ging het kruis weer verloren. De volgende mombaarvaders stelden het zonder waardigheidsteken.

In 1988 kwam daarin verandering. Mombaar Jan Vandervelpen kreeg een kruis met zes rode kornalijnstenen. Vanwaar kwam dat? Hubert Van Nerum kreeg het van zijn grootvader Emile Logist. Die was stalmeester bij de Tiense familie Goossens-Blijckaerts en ontving het kruis bij hun verhuizing naar Brussel. En de familie die kreeg het kruis van koningin Maria-Hendrika, na een bezoek aan Tienen samen met koning Leopold II in 1894. De koningin had het sierraad uit het familiebezit van Wurtemberg. 'Que cette croix puisse vous porter bonheur', zei ze erbij.

Bron Nieuwsblad Raymond Billen 

  Christian Hennuy heeft een roeping: hij wil alle Hoegaardiers de eigen taal zonder fouten leren schrijven.

De auteur ondervond (bij publicaties, straatnaamborden, liederteksten,...) dat alle medestanders de taal op een eigen manier schreven. Dat er duidelijke verschillen bestaan tussen Tienen, Hoegaarden, Honsem... en zelfs tussen de Hoegaardse gehuchten maakte de zaak niet eenvoudiger. En de uitdaging niet kleiner...

Chris Hennuy: 'Vergeten we niet dat het Hoegaards een levende taal is. Dikwijls zijn er varianten in de uitspraak en het taalgebruik, zeker onder invloed van het Nederlands en de omliggende dialecten. Dan zullen we beide vormen geven, of ernaar verwijzen in voetnoot. Zo worden de werkwoorden 'doen' en 'zien' in het Hoegaards 'deng' en zéng', maar onder invloed van het Tiens hoort men ook dikwijls 'doown' en 'zeujn'.'

'We verwijzen af en toe wel in voetnoot naar een aantal kleine verschillen tussen het centrum, de gehuchten en de deelgemeenten. Verder verwarren mensen al te gauw een dialectstudie met een opsomming van dialectwoorden, als een soort woordenboek. We geven geen opsomming van zeldzame Hoegaardse woorden als 'pismeroewej', 'roeweskes',' moesje' en 'pééjàrààter', hoewel die erin zitten, maar gewoon de dagelijkse taal, zoals die nu gesproken wordt, met ook vervormde Nederlandse woorden. We hebben een schrijfwijze gebruikt, met zo weinig mogelijk symbolen, alleen wat er voorkomt op het klassieke klavier van een schrijfmachine.'

Het boek is beschikbaar vanaf de Armistis (10 november, in het Paenhuys) en op 13 november in het Kapittelhuys. Wie nu intekent betaalt 19 euro (nadien 22). Op rekening BE 42 3630 1467 7554 van Hennuy-Dotremont met vermelding Grammatica.