Unieke aarde?

Ongeluk

In blijde verwachting
Geboorte
Hemels gevoel met baby
Fiere ouders
Voelen wat echte liefde is
Beschermen en vertederen
Dokter, prikjes, zalfjes en siroopjes
Eerste lachje, oogcontact
Eerste woordjes, mama, papa
Kruipen, leren lopen
Eerste schooldag
Eerste letter lezen
Eerste lettertje schrijven
Verwennen, berispen, meeleven
Sinterklaas en de Kerstman
Eerste nieuwjaarsbrief voor mama en papa
Verhaaltjes over school
Eerste verjaardagfeestje met vriendjes en vriendinnetjes
Eerste communie
Fiere ouders en grootouders
Slecht rapport, goed rapport
Samen kleding kiezen
Helpen met huiswerk
Wat zou ik later worden?
Grotere fiets
Aansluiten bij de club
Eerste puberzorgen, wereld ontdekken
Geborgenheid van thuis
Eerste liefje
Reis naar Zwitserland, skivakantie
Nog een cadeautje kopen voor mama en papa
Eindelijk in de bus naar hui…

Dinsdagavond 13 maart 2012 verongelukt een bus op weg naar huis, na een skivakantie.  22 leerlingen en 6 volwassenen overlijden onmiddellijk bij het ongeval.  Vele kindjes zijn gewond, sommigen in levensgevaar.

De twijfel van Gustaaf

Deze week een klein stukje opgemerkt tussen de vele nonsens en oppervlakkigheden op tv.  In het programma Man Bijt Hond op tv één, zat maandag 5 maart  een interview met een al wat oudere man, ik schatte hem rond de zeventig.  Hij heette Gustaaf en woonde in een oude boerderij in de Kempische gemeente Hechtel-Eksel.  Gustaaf leek me een heel geloofwaardige man, een karakterkop, eerlijk, godvruchtig, hardwerkend, recht door zee.  Gustaaf werd gefilmd in een lege kerk.  Hij zat op de laatste rij, eerste stoel rechts naast de middenbeuk.  Gustaaf noemde het zijn stoel.  Hij zei dat hij al vanaf zijn eerste communie een trouwe kerkganger was geweest.  In zijn latere leven ging hij altijd naar de mis van half elf.  Hij zorgde dat hij al om kwart na tien in de kerk was, om zeker te zijn van zijn stoel.  Nu zijn er geen eucharistieveringen meer in zijn kerk.  Bij gebrek aan geestelijken en kerkgangers, werden de missen na nieuwjaar afgeschaft.  Dat heeft de man zwaar aangegrepen en hem tot nadenken gestemd.

Omdat ik het zo’n diepgaand stukje vond, heb ik het nog eens herbekeken via Net Gemist.  De woorden van Gustaaf heb ik opgetekend, de moeite waard. 

Gustaaf: “Er is nu geen mis meer ’s zondags.  De kerk is dan helemaal leeg en gesloten.  Er is veel veranderd.  Vroeger mocht je niet aan de hostie komen, omdat ze aan je handen zou plakken of gaan bloeden.  Je moest je handen onder de lakens steken en de hostie werd op je tong gelegd.  Toen geloofden wij dat ook.  Krijg je meer verstand als je ouder wordt?  Dat weet ik niet, misschien ook minder. Ik zeg niet dat ik niets meer geloof, maar het is toch twijfelachtig.

Ik denk: zou het of zou het niet?  Zou er nog iets zijn?  God schiep hemel en aarde.  Zo leerden ze je dat vroeger.  Waar was God toen dan?  Als ik God was, dan had ik het anders gedaan, vind ik zo.  En beter.  Dan zou het in de winter niet te koud en in de zomer niet te warm zijn.  Dan moest je misschien niet gaan werken, dan kreeg je de centen misschien zo, uit de lucht.

Het is toch niet gelijk ze het ooit gezegd hebben, zo is het zeker niet meer.  Misschien geloof ik dat er nog iets is, maar ik denk het niet.  Ik denk dat als het hier gedaan is, dat alles gedaan is.”

Bij deze woorden eindigde het stukje over Gustaaf.  De laatste beelden die ze van hem toonden, lieten hem zien, gezeten op zijn kerkstoel, de knoestige handen op zijn schoot, biddend tot een God, waar hij niet meer echt in geloofde.

Eigenlijk heb ik hier niets meer aan toe te voegen.

Maar toch, Gustaaf vraagt zich af waar God was, voor hij hemel en aarde schiep.  Toevallig is dat ook één van mijn stokpaardjes.  Ze zeggen dat alles ontstaan is uit één minuscuul punt, de big bang genaamd.  Dan vraag ik altijd: waar kwam dat minuscuul puntje vandaan?  Als er niets was, maar dan ook helemaal niets, dan moet iemand toch dat minuscuul puntje geschapen hebben, waar al de rest uit ontstaan is.  En als dat God was, waar heeft God dan de materie gehaald om dat minuscuul puntje mee samen te stellen, er was immers niets.

Och, deze vragen zijn te hoog gegrepen voor ons aards verstand, zelfs voor het gezond boerenverstand van Gustaaf.  Toch heb ik nog een vraag voor hem.  Het is ook iets wat me altijd heeft bezig gehouden, en een boer met zoveel kennis, levenswijsheid en ervaring, weet er misschien het antwoord op.  Mijn vraag aan Gustaaf: wat was er eerst, de kip of het ei.  Zot heb ik me daar al over gepiekerd, en het antwoord daarop moet volgens mij een stuk eenvoudiger zijn dan op de vraag waar God was, voor Hij hemel en aarde schiep.

Vrolijke Jef

Vrolijke Jef ging al lachend door het leven
Wolken, zon of regen, het was hem om het even
Dagelijks maakte hij driemaal hetzelfde rondje
Steeds vergezeld door zijn wit-zwarte hondje

Vrolijke Jef had voor iedereen een goedendag
Ook voor mensen die wegkeken als hij ze bezag
Hij wist dat er waren die achter zijn rug met hem lachten
Het kon hem niet schelen wat ze van hem dachten

Vrolijke Jef had geen tv en las nooit de krant
Hij woonde in een huisje aan de waterkant
Urenlang keek hij door het venster naar de natuur
Die vond hij zo rijk, kalmerend en puur

Vrolijke Jef ging gewoontegetrouw vroeg naar bed
Op de houten stoel deed hij eerst een avondgebed
Dan dankte hij de Heer voor de gekregen dag
En voor alle dingen die hij meemaakte en zag

Vrolijke Jef hoorde ’s morgens de vogeltjes fluiten
Dan sprong hij uit bed en haastte zich naar buiten
Hij liet dan zijn hondje uit en ging de dageraad groeten
Weer een dag om van te genieten en niets te moeten

Vrolijke Jef werd erg ziek en geraakte niet meer weg

“Erg toch,” zeiden zijn buren, “wat heeft hij een pech”

Niet lang daarna hoorde men zijn huilende hond
Ze vonden toen Jef, een glimlach om zijn mond

Winters vroeger

Het heeft een hele tijd stevig gevroren, dag en nacht.   Oude, bijna vergeten winterse superlatieven werden bovengehaald: Siberische kou, Russische beer, open diepvries. Na een warme winterstart in oktober, november, december en het grootste deel van januari, dacht iedereen dat Koning Winter ons vergeten was.  En daar was hij plots, in volle glorie, getooid in een gewaad van glinsterende sneeuw. 

De jeugd van nu, zal later nog dikwijls over deze winter praten tegen hun kinderen en kleinkinderen.  Ze zullen dan zeggen: “Vroeger,  toen waren er winters.  Dat was wat anders dan nu.  Het vroor ’s nachts de stenen uit de grond, auto’s konden ’s morgens niet worden gestart, het verkeer op de Belgische wegen viel op een vrijdagavond compleet stil door aanvriezende sneeuw, waterleidingen vroren kapot, daklozen vroren dood langs de straat, de kanalen en beken waren ijsbanen.  Daar kunnen de winters van nu niet tegenop, dat is maar slappe kost.”

En de jongeren van pakweg 2050 zullen dan zeggen: “Daar zijn ze weer, de oude zagers, met hun verhalen over vroeger.  Precies alsof het nu niet koud is, en er nu geen heel strenge winters meer zijn.”

Dagelijkse kost

Wij zijn trouwe kijkers van het programma Dagelijkse Kost van Jeroen Meus op tv Eén.  Elke dag weer bereidt hij een eenvoudige, lekkere, doordeweekse maaltijd en inspireert hiermee honderdduizenden kijkers.  De kookboeken van Jeroen Meus staan op kop in de verkoopcijfers en hij pretendeert dat hij mensen gezonde, smakelijke gerechten wil laten kennen, zonder poespas.

In het grootwarenhuis zijn al gerechten van Dagelijkse Kost te koop.  100% vers bereid, staat op de verpakking.  Onlangs kochten wij één van die gerechtjes: “Groentehutsepot met worst en pickles,” met in het achterhoofd de gedachte het zelf ook eens uit te proberen, als het zou meevallen.  De ingrediënten staan duidelijk vermeld achteraan op de verpakking.  Gezien Jeroen Meus beweert te koken met eenvoudige ingrediënten, zonder poespas, moet het een amateur kok als mij ook lukken om dat eens na te doen, dacht ik. 

Voor wie het ook eens wil uitproberen, vermeld ik hierna de ingrediënten, zoals vermeld op de verpakking van het gerechtje “Groentehutsepot met worst en pickles”, bereid op de wijze van Jeroen Meus, dus eenvoudig en zonder poespas:

Aardappelen 32%
Worst 20% [varkensvlees, rundvlees, ei, paneerpeel (tarwebloem, gist, zout)
voedingszuur (natriumcitraat, calciumacetaat, citroenzuur)
zout, soja-eiwit, peterselie, dextrose, antioxidant (ascorbinezuur)]
wortelen 13%
witte ui 8%
prei 8%
selder 8%
groene kool 8%
pickles 5% [azijn, mosterd, bloemkool, augurken, ui, aardappelzetmeel,
suiker, specerijen, caroteen]
spek [varkensvlees, varkensvet, zout, dextrose, specerijen, aroma,
antioxidant (natriumascorbaat, mononatriumcitraat)
conserveermiddelen (natriumnitriet, natriumacetaat), rook]
groentenbouillon [geconcentreerd groentesap (wortel, knolselder,
prei, ui, kool, venkel, pastinaak, knoflook), plantaardige olie,
gistextract, geleermiddel (johannesbroodpitmeel, xanthaangom) specerijen, kruiden]
olijfolie
peterselie
tijm
laurier.

Smakelijk!

God moet anders zijn

Wie zou nu een kind op de wereld zetten,
het dan gewetenloos aan zijn lot overlaten
Er nooit of te nimmer meer op letten
en er in geen geval mee willen praten
Wie doet een kind nu zoveel pijn
Heel zeker, God moet anders zijn

Wie zou zijn kind laten huilen
dagenlang, alsof  hij het niet hoort
Geen medelijden hebben met de builen,
zeggen dat het gejammer hem stoort
Wie doet een kind nu zoveel pijn
Heel zeker, God moet anders zijn

Wie zou zich verstoppen voor zijn kind,
zodat het altijd maar blijft zoeken,
treurig is omdat het zijn ouders niet vindt
en alleen maar kent uit de boeken
Wie doet een kind nu zoveel pijn
Heel zeker, God moet anders zijn

Wie zou verdomme tegen zijn kind zeggen:
“Nooit zul je me voelen of me mogen zien”
Hoe zou je dat een kind kunnen uitleggen
zonder dat het verdriet heeft bovendien
Wie doet een kind nu zoveel pijn
Heel zeker, God moet anders zijn

Toen was er een stem, het was God:
“Overal was Ik,” zei hij, “maar je zag het niet.
Ik was in alles, maar je koos zelf je lot,
ook al deed Me dat soms veel verdriet.
Ik ben de Liefde en doe niemand pijn,
Mijn kinderen vrij laten, is Mijn anders zijn.”

Omheiningen tegen de dood

Gisteren in het journaal op tv gezien: de NMBS gaat omheiningen plaatsen langs de spoorwegen.  Het aantal zelfmoorden is vorig jaar namelijk drastisch toegenomen, ook veel jongeren onder de slachtoffers.  De Belgische Spoorwegen denken daar iets aan te kunnen verhelpen door aan dichtbebouwde locaties omheiningen te plaatsen, zodat de mensen niet meer op de sporen kunnen geraken.  Ik vraag me daarbij af of ze binnenkort ook alle bruggen gaan afsluiten voor voetgangers, alle fietspaden langs de waterwegen en alle gewone wegen.  Onbegonnen werk.

In het journaal werd er niet bij stilgestaan waarom zoveel mensen, waaronder vele jongeren, zich vorig jaar van het leven beroofden.  Tot vervelends toe blijven de media herhalen dat de jonge generatie veel langer zal moeten werken dan de huidige en zelfs dan wordt volgens hen een pensioen niet gegarandeerd.  Wat natuurlijk klinkklare onzin is.  Net zoals de huidige problemen rond pensioenen twintig jaar geleden al perfect voorspelbaar waren (de babyboomers van na de tweede wereldoorlog, weet je wel) voor vooruitziende politici, die er blijkbaar niet waren, is het nu even voorspelbaar dat er later voor de huidige jonge generatie geen pensioenprobleem zal zijn.  Tegen de tijd dat zij op pensioen gaan, zijn de babyboomers grotendeels uitgestorven, en daarmee zal het probleem van te veel gepensioneerden opgelost zijn.  Dus, stop ermee om de jeugd onnodig angstig te maken.

Wat maakt de mensen tegenwoordig dan zo ongelukkig, dat zovelen de dood boven het leven verkiezen?  Is het de van kindsbeen af veeleisende maatschappij, de te grote werkdruk, de losbandige tijdgeest, de dichtslibbende wegen met gestresseerde bestuurders, de onbetaalbare woningen en energieprijzen, de val van de kerk en haar leiders en daardoor het gemis aan ernstige geestelijke leiding, de nieuwe technologieën en het verlies van privacy, het milieu dat naar de vaantjes is, de corrupte topbestuurders van banken die beloond worden met dikke premies voor hun wangedrag, de vele gezinnen die in uitzichtloze armoede leven of de sombere werkelijkheid van de journaals en de nieuwskranten?  Ongetwijfeld zijn dit oorzaken die er voor zorgen dat de Spoorwegen nu omheiningen moeten plaatsen om mensen van zelfmoord te weerhouden.  Het is het geheel van dit alles en nog veel meer dan dat.  Is  onze maatschappij te hard, te egoïstisch, te veeleisend geworden?  Welk perspectief wordt de mensen, de jeugd vooral geboden? 

Deze week overleed Phil Bosmans.  Die man had wonderbaarlijke eenvoudige ideeën, die hij kenbaar maakte met de bekende spreuken van de Bond Zonder Naam.  Phil Bosmans wist waar onze maatschappij ziek was, en hij bood krachtige pilletjes aan die de oorzaak van het kwaad bestreden.  Spijtig genoeg ging de roep van Phil Bosmans verloren in het drukke en oppervlakkige gekrakeel van deze tijd.  En toch, …. toch is er geen andere weg dan de eenvoudige remedies van Phil Bosmans om uit deze sombere tijd te geraken.  Hieronder geef ik wat remedies van Phil Bosmans mee, die mij aanspraken, en die het verdienen om terug in de belangstelling te staan en uit te proberen.  Het zijn stuk voor stuk zijn omheiningen tegen zelfmoord:

Menslief ik hou van je

---

Noten mag je kraken, mensen nooit!

---

Ik ben niet van jou, ik ben er voor jou!

---

Je bent niet volmaakt?  Dat is perfect!

---

Een schouderklopje heeft nog nooit iemand verwond

---

Een beetje humor, je beste medicijn

---

Begin nooit de dag met de scherven van gisteren

---

Hebben is hebben, geven is een kunst

---

Applaus voor gewone mensen

---

Nieuwjaarsspeech

Nadat de klok 24 uur had geslagen, het nieuwe jaar 2012 was ingezet, stond mijn vrouw op uit haar zetel,  tikte met een lepeltje tegen haar glas en zei dat ze een speech ging houden op het nieuwe jaar.

Ik zei bij mezelf, “Neen, toch niet weer opnieuw.  Ik ben vorig jaar op pensioen gegaan, en dacht van deze toestanden verlost te zijn.”

Mijn vrouw was evenwel vastberaden en hield met een klare en luide stem haar betoog: “Dit jaar eis ik van jou 10% meer inzet, en als ge niet content zijn, dan bolt ge het maar af.”

“Ja maar,” probeerde ik “ben je dan niet content over hetgeen ik doe?  Alle karweitjes die voor mij bestemd zijn, voer ik alle dagen plichtsbewust uit.  Ik zit al aan 100 %.  Er zijn er die veel minder doen dan ik, en die hangen thuis wel de grote jan uit met hun vrouw.  Kijk hier verder maar eens in de straat, die gaat alle dagen kaarten op café, maar zijn vrouw is wel tevreden over hem.  Ik weet ook wel dat ze zelf mee gaat kaarten met hem, maar wat dan nog?”

Mijn vrouw was evenwel bitterhard, en hield niet de minste rekening met mijn argumenten.  “Dit jaar werk je 10% meer dan vorig jaar zeg ik je , en het jaar daarop nog eens 10% bovenop, en zo zal dat altijd blijven doorgaan.  Ah, gij dacht dat als ge uw pensioen had, ge hier maar op uw lauweren kunt komen rusten?”

Nat bezweet, schoot ik wakker.  Alle spanning viel van me af, toen ik me realiseerde dat het maar een nare droom was, een vreselijke nachtmerrie.  Gelukkig moest ik op deze eerste werkdag van het nieuwe jaar niet meer naar het werk.  Ik ben met pensioen, en dat heeft zo zijn voordelen.

Nieuwjaar

Vandaag, 1 januari 2012, is het uitzonderlijk warm voor de tijd van het jaar.   Om 16 uur was het precies 13,1°, boven nul wel te verstaan.  Deze morgen waren de kippen erg bedrijvig, een gekakel en gekraai rond de stal, niet normaal.  Zojuist gaan kijken of er geen eitjes lagen, de laatste tijd was de productie daarvan zowat stilgevallen.  Tot mijn verbazing lagen er drie eieren.  Een wit, een donker- en een lichtbruin.  Zijn de kippen ook van slag, zoals zovele dingen momenteel in de natuur?

Gisterenavond, silvesteravond, was er weinig te beleven op tv.  Op oudejaarsavond mag je toch wat meer verwachten, dacht ik.  Dan maar gekeken naar een jaaroverzicht dat ik had opgenomen.  Had ik eigenlijk beter niet gedaan.  Nog nooit leden zoveel mensen honger op deze aardbol, nog nooit waren er zoveel mensen op de vlucht wegens allerlei redenen: honger, dorst, oorlogen, vervolging, onderdrukking, uitzichtloze armoede,…., nucleaire ramp ten gevolge van aardbevingen en tsunami’s, zware orkanen, mensen die zich opblazen om anderen te doden, volksopstanden, verdreven dictators en nieuwe dictators, de euro in vrije val, banken en landen in nood,  record aantal faillissementen, recordbonussen voor inhalige ceo’s en bestuurders, corruptie bij de politie, ruziemakers die eindelijk een regering vormden, record aantal smogdagen, geen nieuw Kyoto akkoord, spectaculaire opwarming van de aarde.

Toch houd ik eraan om iedereen een gelukkig en gezond nieuwjaar te wensen.  Immers, er zijn ook nog zekerheden in het leven, waar we kunnen op terugvallen.  Zoals bijvoorbeeld dat er na regen, zonneschijn komt.  Alleen is er momenteel niemand die met enige zekerheid kan zeggen hoe lang het deze keer gaat regenen.  Als we de eeuwenoude Mayakalender mogen geloven, gaat het op het einde van het jaar veranderen.  Het kan alleen maar beter worden.

Gelukkig nieuwjaar !

Abstract

Onlangs bezocht ik een tentoonstelling, waar vooral abstracte schilderijen hingen.  Op één rij hingen vier doeken, die volgens mij niets concreets voorstelden.  Eén bepaald werk daarvan, trok mijn aandacht: een streep, een kleurveeg, een vlek, wat halen door elkaar… Toen ik de kunstenaar vroeg wat het doek voorstelde, antwoordde hij dat iedereen dat voor zichzelf moet uitmaken.  “Iemand zal er een bloem in zien, iemand anders eerder een emotie of een dier,” zei hij.   Mij bracht het doek alleen maar in de war, zag er niets speciaals in.

Wel inspireerde het mij om ook eens een abstract gedicht te schrijven.  Vraag me niet wat het gedicht te betekenen heeft.  Kan dat niet goed uitleggen.  Wat ik wel kan zeggen, is dat het vlug is geschreven, alla prima, om het in schilderstaal te zeggen.   Het is abstract, en iedereen zal er uithalen wat bij hem of haar past, naargelang de stemming van het moment.  Veel leesgenot.

Akke lakke potver sorry
Dandy pietje eekse polly
Pollens sollens teetjenie
Awel mijne tute sletenie
Pakke zakke makke kwenie
Hagge zagge roeterie

Ja is senie alle retie
Alle takkie zakkie nerie
Malle seti lakse tralie
Pannie mannie rolletrie
Triny in Holly wintertrie
Dreamy of snowy williepie

Pakkie zakkie overtrie
Weetnie zeeknie alletrie
Rainie en tearsy pliesie
Stekie en kwatie oversie
Liever hieri dan gindertie
snappie ikkie zeggie wie

Vogel

Als ik een vogel was
‘k zou mijn vleugels spreiden
je meevoeren naar vele plekjes
de  heide en de vijvers
de gele brem en witte berken
alle hoekjes uit mijn jeugd

Als ik een vogel was
‘k zou het mooiste liedje voor je fluiten
een hemelse melodie
met klanken zuiver en gaaf
ik zou mijn veren laten glanzen
en je kleuren tonen die je nooit zag

Als ik een vogel was
hoog in de lucht bij volle zon
zou het tranen regenen van verdriet
voor alles wat verdwenen is
iedereen zou kijken naar boven
naar die regenboog zo groot

Als ik een vogel was
zou ik met je wegvliegen
naar dat verre groene land
ongerept, vreedzaam en stil
waar alles nog eenvoudig is
en de mensen niet zo kil

                                     

                                  Kindermishandeling

Thuis roken in het bijzijn van kinderen is een vorm van kindermishandeling en moet strafbaar worden gemaakt.  Dat althans beweert de Vlaamse Liga tegen Kanker.

Deze straffe uitspraak stemt tot nadenken.   De volwassenen mogen al een tijdje niet meer roken in hun cafés, krijgen daartoe zelfs geen keuzemogelijkheid meer.  Welke regels gaan nog volgen?

Ik herinner me de gezellige familiefilms van vroeger, genre Walt Disney, de tijd dat ouders en grootouders nog in hetzelfde huis woonden.   Vader buiten aan het houthakken, moeder is bezig met brood te bakken en de kinderen spelen met de blokken en de poppen aan tafel.  Oma is sokken aan het breien aan de open haard en opa, hoogbejaard met grijze baard, zit in zijn zetel naast haar een pijpje te roken.  Gezelligheid troef.

Eeuwenlang is het zo geweest, en nu opeens wordt opa uit zijn zetel gerukt en naar de rechtbank verwezen, beschuldigd van kindermishandeling.

Het zal niet lang duren of andere organisaties zullen komen met hun specifieke eisen voor kinderen en ze zullen de ouders op hun vingers tikken.

De WeightWatchers zullen strenge straffen eisen voor ouders die hun kinderen te dik laten worden door te eenzijdig en te vettig eten.  Kinderen die deze eetgewoontes krijgen aangeleerd, hebben namelijk  grote kans overgewicht te krijgen, en op latere leeftijd obesitas, wat meerdere gezondheidsproblemen kan veroorzaken, en vroegtijdig sterven.

Kind en Gezin zal wandelen of fietsen met de kinderen op één van de vele smogdagen als een vorm van kindermishandeling beschouwen.  Op die smogdagen zit er immers zoveel fijn stof in de lucht, dat iedereen in feite een stofmasker zou moeten opzetten.  Fijn stof zet zich vast in de longblaasjes en kan kanker veroorzaken.  Kinderen kennen dat gevaar nog niet en moeten ertegen worden beschermd, zeker als de ouders nalaten het te doen.

De Verenigde Orthopedisten vinden het dan weer strafbaar als kinderen met te zware boekentassen naar school worden gestuurd, want dat zorgt op termijn voor vergroeiingen van de wervelkolom en andere letsels.

Waar dit alles gaat eindigen, is niet te voorspellen.  Wel weet iedereen waar het ooit begon: bij opa en zijn pijp, in de zetel naast de stoof.

Dag vrolijke dag
Onverwacht telefoontje
Droevige dag

Voetbal is oorlog

Gisteren speelden de nationale ploegen van Duitsland en België tegen elkaar in het kader van de voorronde van het Europees kampioenschap voor landenploegen.  Duitsland had de buit al binnen, maar België had nog een waterkansje om zich via barragematchen te plaatsen.  Het moest dan wel gaan winnen op vreemd terrein in Duitland, want niemand verwachtte dat de andere opponent Turkije een steek zou laten vallen tegen Azerbeidzjan.

De Belgen hadden geen keuze, in deze veldslag tegen Duitsland moesten ze hun loopgraven verlaten en voluit voor de aanval gaan, alleen winst leverde een ticket op voor barragematchen.  De Duitsers werden meteen na het startsignaal bestookt met onophoudelijk licht artillerievuur, vanuit de lucht en over de grond.  Het liet de aanvalsgolven gedwee over zich heen gaan, trok alle manschappen terug naar de achterste linies en kwam ongeschonden uit het blitzoffensief van de dappere Belgen.

Na een halfuur was de eerste munitie van de Belgen opgebruikt en was er al sprake van licht concentratieverlies.  De bevelhebber van de achterhoede gleed met zijn strijdschoenen uit in de modder, wat de strategisch sterke Duitsers bemerkten, en aangrepen om de Belgische burcht een eerste maal te bestoken.  In 1940-1945 konden de Belgen nog rekenen op de steun van een uitgebreide alliantie, nu moesten ze het alleen klaren en dat is tegen een supermacht als Duitsland niet evident.

Eén goed gerichte langeafstandsraket sloeg een eerste bres in de Belgische linies.  De Belgen waren nog niet bekomen van deze aanslag, of een tweede Duitse aanvalsgolf langs de linkerflank sneed als boter door de Belgische defensie en betekende de doodsteek voor een (over)moedig België.

Al de rest van de veldslag had niet veel belang meer.  België moest noodgedwongen verder ondervinden dat de middelen die het kon inzetten niet waren opgewassen tegen een tactisch en fysiek sterkere tegenstander, die de strijd rustig onder controle hield zonder de belager te willen vernederen.

Rinus Michels zou het graag hebben meegemaakt en zijn theorie bevestigd zien.  Voetbal is oorlog, maar het ene leger is het andere niet. 

Voetbal was oorlog

Een grote voetbaltrainer beweerde ooit: “Voetbal is oorlog.”  Dat zal in de jaren zeventig, toen deze uitspraak door Rinus Michels werd gedaan, wel zo geweest zijn.  Zondagavond heb ik een Belgische topwedstrijd bijgewoond, het duel tussen Racing Genk en RSC Anderlecht.  Voor mij staat het nu vast, hedendaags is voetbal geen oorlog meer, dat is toneel.  Niet zomaar een toneel, maar een interactieve voorstelling, waarbij spontaan een wisselwerking optreedt tussen de acteurs op het veld en het publiek in de tribunes.  De toeschouwers mogen tijdens de voorstelling onbeperkt opmerkingen maken, ze mogen zingen, brullen van plezier, roepen en tieren.  Enige uitzondering is het roepen in koor van racistische of kwetsende opmerkingen.  Indien dit gebeurt, kan de vermeende neutrale speler op het veld de voorstelling voor onbepaalde tijd onderbreken, tot de gemoederen zijn bekoeld.

Het scenario van de voorstelling is heel summier uitgeschreven en er zijn wat regels, die iedereen moet volgen.  De lengte van het stuk is ook vooraf bepaald, tweemaal vijfenveertig minuten, met tussenin een kwartier pauze.  Twee ploegen van elf spelers nemen het tegen elkaar op.  De ene ploeg speelt in de eigen accommodatie, de tweede vertegenwoordigt een andere vereniging.  Drie spelers worden verondersteld een neutrale rol te spelen en kunnen het spel beïnvloeden door overtredingen te bestraffen, vrijschoppen of strafschoppen toe te kennen, doelpunten te valideren of niet en aanvallen te onderbreken wegens buitenspel of overtredingen.  Alle acteurs hebben een vrije rol en ze moeten voortdurend improviseren.  Het publiek kan hierop positief of negatief reageren.

Dit alles mondt uit in een spektakelstuk om  van te genieten.  Acteurs worden in de maling genomen door schijnbewegingen.  Wanneer een speler dreigt te mislukken in zijn aanval, doet die regelmatig alsof er een overtreding op hem is gemaakt.   Met groot acteertalent laat hij zich dan ostentatief vallen, terwijl hij een verschrikkelijke pijnkreet uitstoot.  Het publiek reageert dan met veel lawaai en emotie.  Het zogezegde slachtoffer trekt de pijnlijkste grimassen en strompelt, ondersteund door toegesnelde hulpverleners, van het veld.  Eenmaal buiten de lijnen neemt hij niet meer rechtstreeks aan het spel deel, en volgt er in de meeste gevallen onmiddellijk een miraculeuze genezing.  Klapwiekend met de armen zwaaiend, vraagt hij aan de neutrale speler toestemming om terug aan het spel te mogen deelnemen, wat het publiek dan weer oorverdovend veroordeelt (in het geval het een bezoekende acteur betreft tenminste, anders is er applaus).  Nog een theatertruc is tijd winnen om het ritme uit de match te halen.  Hierijn zijn bijzonder de doelmannen bedreven, die op alle mogelijk manieren zo lang mogelijk treuzelen om de bal terug in het spel te brengen.  De kunst is om dit zo lang mogelijk vol te houden, en toch geen gele kaart te krijgen voor dit spelbederf.   Het elftal dat het beste toneel speelt, heeft een groot voordeel.  In voetbaltermen noemen ze dat maturniteit.

Tijdens de pauze worden de aanwezigen vermaakt met allerlei attracties.  Soms komt een vedette een zangnummer opvoeren, andere keren wordt het podium ingenomen door vlaggezwaaiers of laten reserveacteurs hun kunstjes bewonderen aan het publiek.  Velen gaan een pint drinken, een hamburger of friet eten.  Het is er allemaal te verkrijgen.

Buiten de lijnen van het speelveld volgen twee acteurs het spel.  Ze zijn uitgerust met een vlaggetje dat ze kunnen omhoogsteken.  Doen ze dat, dan is dat voor de derde neutrale speler op het veld een teken dat er moet worden ingegrepen.  Deze vlaggemannen beoordelen ondermeer of spelers buitenspel lopen of dat de bal al dan niet over de lijn is geweest.  Als een van die acteurs een beslissing neemt, die volgens duizenden waarnemers volledig verkeerd is, dan breekt de hel los.   De toeschouwers slingeren hem dan allerlei verwijten naar het hoofd en onder hard awoertgeroep wendt die grensrechter zijn blik flegmatiek weg van het publiek.   Heel doorwinterde grensrechters durven zo in één wedstrijd meerdere opeenvolgende foutieve beslissingen nemen voor de ogen van het verbijsterd publiek, en kunnen daarbij een stoïcijnse gelaatsuitdrukking bewaren.  

Na de voorstelling verbroederen de acteurs onder elkaar,  geven ze handjes aan de drie neutrale spelers en gaan ze hun fans begroeten en bedanken voor de steun.   Vlug daarna gaan de toeschouwers voldaan, teleurgesteld of vernederd naar huis en is de schouwburg leeg en verlaten.

Neen, voetbal is geen oorlog meer.  Voetbal is vijfsterrentoneel, ontspanning voor het volk. Panem et circenses, brood en spelen.