1959 – Van 16 tot 26 juli : Chirobivak te Lichtaart (Heideheem).
In “De Band” van september verscheen volgend verslag van leider Guido Hellemans : “De door het aanstaande bivak veroorzaakte spanning bij al degenen die rechtstreeks in betrekking stonden met de Chiro, nam omgekeerd evenredig toe met de tijd die er ons nog van scheidde. En wanneer wij dan eindelijk de laatste (?) maal in Leest geslapen hadden alvorens te vertrekken op bivak, was Leest omkranst door een aureool van gouden zonnestralen. 16 juli ! We zetten de dag te 7 uur in met een groepsmis voor al degenen die meegingen op bivak. Onmiddellijk na de H. Mis stond Fons De Smet klaar met zijn camion en wachtte enkel nog op een paar helpers om al de benodigdheden op te laden. Intussen aten de Kerels. Na ’n korte openingsformatie stonden zij startklaar. Sommigen die dit lezen, als ik die het schrijf, waren er getuige van hoe die Kerels daar samen met hun leiders manhaftig op hun fiets zaten gelijk middeleeuwse ridders op hun strijdros, en die enkel wachtten op het vertreksignaal om zo dadelijk hun sporen in hun paard’s flanken te drukken en er als een pijl uit een boog van door te schieten, om zonder dralen de wereld te gaan veroveren. Te 13u30 dienden Burchtknapen en Knapen samen te komen. De doeningen van de jongens en familieleden zijn niet beter te beschrijven dan met een variante op het gedicht van Ernest Groenevelt….Intussen hadden de Kerels (te Lichtaart reeds aangekomen) de slaapzakken gevuld en alles zo goed mogelijk in gereedheid gebracht. Nadat per afdeling elke jongen z’n slaapplaats was aangeduid, trok ieder z’n spelkledij aan om met hun leider te vertrekken voor een eerste terreinverkenning. En we merkten dat de nabije omgeving méér dan bevredigend was. Voor en achter “ons” gebouw was er een terrein zo groot als driemaal de dorpsplaats van Leest ; daar achter bossen zo ver men zien kon. Het gebouw zelf was meer dan voldoende groot, proper en hygiënisch zeker verantwoord (we hadden zelfs stortbaden). Dit was dus de plaats waar we 10 dagen zouden verbroederen en “ons Chiro-ideaal uitbouwen naast het jubelend beleven van onze vreugde en onze blijdschap omdat wij als Chirojongens mogen baden in de weelde en de pracht van God’s schone en goede natuur” (E.H.Bestuurder). Ongeveer te 17 uur aten wij onze meegebrachte boterhammen op, en voor ’s avonds hadden de bivakmoeders pap gemaakt. Hierna de toewijding van het bivak aan onze Burchtgravinne. Allen hadden voldoende tijd gehad om zich min of meer in te burgeren. Ik schrijf : “min of meer”, want allen bleven deze eerste avond lang wakker en waren ’s anderendaags reeds vroeg uit hun slaap (misschien lag het bij die harde strozakken; bij mij hadden die loeders van kerels er een kleine balk ingestoken…). Te 6 uur stonden de leiders op en de activiteiten volgden elkaar op met een vaste regelmaat : 6 uur : opstaan leiders, 6.16 u : opstaan kerels, 6.30 u. : opstaan jongens, morgenopdracht, 3 weesgegroeten, morgenturnen, wassen, 7.15 u. : openingsformatie, 7.30 u. : Heilige Mis, 8.20 u. : ontbijt, 9 uur : slaapzaal in orde brengen en inspectie. 9.30 u. : naar speelterrein ; diensten voor Kerels, 10.15 u. : vertrek Kerels terrein, 12.30 u. : middagmaal, 13 uur : rust, 13.30 u. : lectuur, 14 uur : naar speelterrein : zwemmen, 19.30 u. : avondmaal, 20 uur : wandeling, 21 uur : slotformatie, volledige stilte.
Tijdens het morgenturnen bezochten de Burchtknapen het paleis der uitvindingen ; vlogen per helikopter naar Chicago ; gingen jagen en hebben zelfs ’n fabriek helpen blussen (hm..) In de openingsformatie legde E.H. Bestuurder het wachtwoord uit en gaf steeds een aangepast actiepunt. En dra was het goed te zien dat het bivak reeds een paar dagen in gang was ; alles verliep stipt volgens de orders en dit tot op de minuut nauwkeurig. De KLEINSTEN deden zeker zo goed hun best als de grootsten. Het was precies een groep soldaten die daar gekazerneerd lagen. En marsjeren dat die mannen daar deden, echt prachtig. We hebben zelfs met de kleine Burchtknapen eens een 500 meter gestapt zonder dat er één van de maat was. U ziet wat strenge tucht gekoppeld aan begrijpend meeleven, kunnen verkrijgen. Zo had elke dag zijn eigenaardig- en aantrekkelijkheden. Een woordje toch over de voornaamste gebeurtenissen.
De Bezoekdag
De Burchtknapen waren in de late voormiddag ergens in een bos dicht tegen de grote baan, tot plots één van de klein mannen riep : “Harry, ginder es ale moe !” ’s Middags waren er reeds meerdere mensen op de kampplaats toegekomen en een proppensvolle autocar bracht vele familieleden en sympathisanten aan. Een burchtknapenleider was met vier jongens wiens ouders niet gekomen waren, “de lever in ’t sop gaan zetten”. Nog maar aan ons eerste glas, kwam bezoek voor twee van de vier jongens aangebold. De bezoekers lieten schuimend gerstenat aanrukken waarvan de parelende frisheid ons VEEL deugd deed. Te 4 uur kwam er een laatste bezoeker per scooter. Deze zocht zijn heil in frisco en deed een ganse doos halen. Een groepsfoto van al de bezoekers werd genomen. Op de avond daalde het aantal bezoekers stilaan tot nul ; kort daarna gingen wij te bed maar reden in gedachten mee naar Leest. (Noot : op woensdag 19 juli werd door de Chiro een bus ingelegd)
Groepsspel
Wij hadden vier groepsspelen. De verschillende leeftijden vormden hiervoor geen bezwaar : het spel werd opgemaakt door iemand die veel ervaring heeft en technisch goed onderlegd is, iemand die een “speltechnicus” kan genoemd worden. Al de ingewijden weten dat hier LEIDER EDDY bedoeld wordt. Deze spel- en stijlspecialist heeft een groepsspel ineengestoken dat allen nog lang zullen gedenken ; ongelijke krachten kwamen niet in botsing. Het spel was gebaseerd op “historische” gegevens. De Fransen o.l.v. Napoleon Bonaparte (Guido Hellemans) zouden de Russen o.l.v. Generaal Rudanov (Jan Van de Vondel) aan de Byrinzastroom bevechten. Nauwelijks was het spel door leider Eddy met veel gloed uitgelegd of allen voelden zich onderworpen aan een gedachteverandering. De beide aanvoerders hadden zich zelfs verkleed : Napoleon : generaalskledij (gevechtsuniform, korte geribde vloeren soldatenbroek, veldbattledress met onderscheidingstekens, maarschalkstaf tussen lederen prachtige buikriem, sterke prachtige mantel van legeraanvoerder, breed gerande keizershoed). Hij bezat de arendsblik waarmee hij zijn troepen overschouwde. Een verbeten trek om de mond en de fiere houding gaven hem het aanzien van de geniale strateeg die men in hem altijd huldigt. De bonkige en kloekgebouwde Generaal Rudanov had zijn veldkledij en berenmus alsmede een praalstaf bij zich tussen de gordelriem. Iets manhaftig straalde van hem uit. De lange tocht over Frankrijk, Duitsland, Polen tot Rusland had de Fransen zeer vermoeid. De Russen gebruikten de tactiek van verdediging, terwijl de Fransen het offensief regelmatig inzetten. Na de slag werd alles muisstil. Onder het blazen van het “Te Velde” trokken beide legerhoofdmannen elk langs de kant van de 10 meter hoge zandheuvel die het terrein in twee deelde, naar de top en plaatsten zich elk op een vooruitstekend gedeelte. Zij drukten elkaar de hand. Rudanov verbrak de stilzwijgendheid door zijn krijgslieden te loven en zijn tegenstrevers te laken. Daarna was het de beurt aan Napoleon die een vlammende redevoering hield. Zijn zware stem trilde van retorische beeldspraak; de omliggende bossen weerkaatsten zijn woorden zodat zij lang bleven nazinderen boven de hoofden van de eerbiedig luisterende krijgers. Hij wendde zich eerst tot Rudanov die hij hekelde om zijn onsportiviteit en lankmoedigheid. Vervolgens prees hij zijn eigen mannen om hun moed en uithoudingsvermogen, maar vooral wegens hun aanhankelijkheid aan hun hoofdman. Het groepsspel eindigde met klaroengeschal.
Zwemmen
Met de Burchtknapen zwommen we bijna elke dag. Een lange kerelsleider hield stijloefeningen in ’t water. Een kerel nam al duikelend een foto. Het verbaasde mij dat de Burchtknapen echte waterratten zijn. Daarbij vergeleken zijn wij leiders maar stijve knollen in ’t water. De klein mannen zwommen onder ons door zonder dat wij het voelden. Op een keer was ook ik aan ’t klawieteren in ’t water en ik stootte met mijn benen ergens tegen. Ik riep : “Jongens, pas op, hier liggen balkjes in ’t water !” Waarop een Burchtknaap neven mij recht sprong : het was de bewuste “balk”… Er waren zelfs Burchtknapen die ons, leiders, zwemles gaven : tot onze meerdere eer en glorie mag ik zeggen dat we vorderingen maakten !
Wandelen
We maakten jacht op mastentoppen, droegen gedichten voor en zongen liederen. Een Burchtknaap kon knap dansen ; een macht-mens rukte bomen uit..
Kampvuur
Een echt kampvuur hadden we niet dit jaar : het was verboden vuur aan te leggen. We hadden wel een plezante avond, in samenwerking met een Kajottersgroep uit Londerzeel.
Het moet inderdaad dwaas en absurd lijken voor een materialist, te horen zeggen wat die BIVAKMOEDERS voor ons doen. Die MOEDERS HUN LIEFDE REIKT VERDER DAN HUN EIGEN FAMILIE, VERDER DAN HUN KENNISSEN MAAR GAAT TOT AANVANKELIJK VREEMDE JONGENS VAN DE CHIRO, MAAR DIE DOOR DE JAREN HEEN MET HEN VERGROEID ZIJN. En als dank voor al HET SCHONE, al HET GOEDE en al het OFFERVAARDIGE dat gij voor ons gedaan hebt MARIE, MARIA, en STANS, hebben wij voor u een klein geschenk gegeven, WAARIN AL ONZE GENEGENHEID, EERBIED en SYMPATHIE VOOR U GEBORGEN ZIJN. Wij zijn er zeker van dat uw werk Hierboven in ’t gulden boek opgetekend staat en dat we u volgend jaar weer “in onze rangen” zullen mogen begroeten; Eveneens danken wij al de LANDBOUWERS, WINKELIERS, HOVENIERS en PARTICULIEREN die ons iets gegeven hebben ; ook hen die VOOR ONS GEBEDEN HEBBEN. Eveneens hen die ons een hart onder de riem hebben gestoken door het betuigen van hun sympathie voor de Chiro.U ALLEN HEBT HET ONS MOGELIJK GEMAAKT om 10 dagen op bivak te gaan. Alzo hebt gij elke deelnemer naar de ziel of naar de geest iets rijker gemaakt. Onbewust misschien zijt u allen de aanleiding tot die trouw en echte VRIENDSCHAPSBANDEN TUSSEN JONGENS EN LEIDERS ONDERLING. Ik sluit met de uitroep : “Indien gij mij behagen wil, schenk mij dan bivakken -waar kleine Burchtknapen dartelen en jubelen als een waaiend zomerwoud vol vogels ; -waar kranige Knapen lopen en kampen als jonge veulens ; -waar trouwe Kerels stappen als scharen mannen met brede ruggen, zich rijend schouder aan schouder, steeds elkaar opvolgend, berg op, berg af, met het gestamp hunner stappen en de zware cadans van hun schreden. SCHENKT ONS BIVAKKEN, GEEFT ONS DE MIDDELEN OM TE BIVAKKEREN ! MIJN MAAT IS EEN KEREL : TROUW KAMERAAD ! Ldr GUIDO HELLEMANS
Volgende firma’s steunden het bivak van 1959 in Lichtaart : Cichorei De Beuckelaer Antwerpen, Chocolaterie Jacques Eupen, Fromagerie Jacky Groot-Bijgaarden, Fromagerie Krafft Grivegnée, Ets Materne Jambes, Deegwaren Remy Wijgmaal, Deegwaren Soubry Roeselare, Uitgeverij Heideland Hasselt en Chocolade Côte d’Or Brussel. Op 19 juli werd door de Chiro een autocar ingelegd voor allen die hun jongens te Lichtaart wilden bezoeken.
De Chiro van Leest in 1959.
-Proost : E.P. Heldmar (pater Hendrik Jozef Hubert Jehaes). -Hoofdleider : Louis Vloebergh. -Leiders : Eddy Beterams, Jos Verlinden, Guido Hellemans, Jan Vloebergh, Rik Van de Vondel, Rik Muysoms en Jan Van de Vondel. Dat jaar telde de Chiro naast de 8 leiders, 35 burchtknapen, 16 knapen, 15 kerels en 2 aspiranten. De muziekkapel bestond uit 9 trompetten, 4 trommen en 3 landsknechten. (Met dank aan Hugo Lauwens)
Foto’s :
-Verslaggever en leider Guido Hellemans.
-Fikfakken onder het toeziend oog van leider Louis Vloebergh en burchtknaap Marcel Van Hoof.
Op de Battelsesteenweg te Mechelen gebeurde een ongeval tussen de personenwagen bestuurd door Christiaan Van Beuren uit Gent en de fietsende Leestenaar Lodewijk De Prins. Deze laatste werd licht gekwetst.
1959 – 16 juli : Melanie De Wit (Zuster Dominika) opnieuw naar de missies vertrokken.
De omhaling die zij deed in de kerk bedroeg 5.241 fr. Melanie De Wit werd geboren te Leest op 11 december 1910 als dochter van de asperge- en vlaskweker Dominicus (1870-1923) en van Emmerance Van Roosbroeck. Op 5-jarige leeftijd verloor ze haar moeder en op haar twaalfde was ze volledig wees. Ze stamde uit een gezin van zes kinderen. Te Leest volgde ze de lagere school en ging nadien naar de Zustersschool te Kapelle-op-den-Bos. Ze was lid van de Eucharistische Kruistochtgroep en van de B.J.B.-meisjes waar ze zich elk jaar liet opmerken op de toneelvoorstelling met tweede kerstdag. Reeds heel jong voelde ze zich aangetrokken tot het kloosterleven maar haar verantwoordelijkheid voor haar oude grootmoeder, het mensje werd 92, hield haar thuis. Pas toen ze twintig was kon ze intreden bij de Dochters van O.L. Vrouw van het H. Hart te Buggenhout. Ze deed er haar professie als zuster Maria Dominica. Ze werkte de eerste vijf jaren in België om op 12 februari 1937 te vertrekken als missiezuster naar Coquilhatstad, het toenmalige Belgisch Kongo. Dat was toen nog voor altijd, terugkomen zat er niet in. Daar kwam pas verandering in na de Tweede Wereldoorlog. Van dan af mochten de missionarissen elke zeven jaar terugkeren naar hun heimat en niet veel later om de vijf jaar. Zuster Dominika moest die eerste keer haast veertien jaar wachten. In 1950 was ze voor het eerst terug in Leest en opnieuw in 1959. Dan ondernam ze haar derde afreis via Rome waar ze een week in hun klooster verbleef samen met een nicht van paus Joannes XXIII, ook een kloosterlinge. Ook in maart 1976 bezocht ze haar geboortedorp. Ze stond toen in voor de algemene bevoorrading. In Iyonda waren acht straten met ongeveer zeventig zieken per straat. In 1981 kwam ze terug naar België en verbleef in de gemeenschap van Carnières (Henegouwen). De laatste weken van haar leven verbleef ze in het ziekenhuis.
Melanie De Wit overleed te Ukkel op 29 maart 1990. Tegen pater Clementiaan vertelde ze in 1959 waar ze zoal mee bezig was : “wij hebben scholen, wij bedienen staatshospitalen, leprozories (waar de melaatsen worden verzorgd) en staan dagelijks in de dispensaria om patiënten te verzorgen, medicijnen uit te delen en vooral de moeders met hun kindjes te helpen. Tot diep in de brousse zijn er kleine moederhuizen gebouwd waar de Congolese moederkens komen bevallen als ze te ver van de stad afwonen. Jaarlijks hebben wij honderden dopen toe te dienen. Van het geestelijk leven van onze kristenen mogen we zeer tevreden zijn. Ik herinner me dat, toen ik kosteres was te Bokete, er op één jaar over de 100.000 communies waren. In sommige posten gaan de inboorlingen elke dag naar de mis en elke avond om 5 uur wordt gezamenlijk het avondgebed gebeden, daarna is er biechtgelegenheid. Missionaris zijn is het schoonste wat een mens dromen kan…” Ze schreef vele brieven die in De Band gepubliceerd werden. In 1976 beschreef ze haar werk bij de melaatsen : “…ik verblijf nu al enkele jaren bij de melaatsen en ik ga er ook terug naartoe. Nu weet men dat de melaatsheid minder besmettelijk is dan men aanvankelijk dacht. Velen van u hebben al gehoord van de Damiaanactie. Zij zetten mensen in om de melaatsen te gaan opsporen. Zij zorgen dat we gratis specifieke geneesmiddelen krijgen. Zij bekostigen ook de stages die bij ons in Iyonda gegeven worden tot speciale opleiding van verpleegkundigen in de melaatsen behandeling. Maar bij velen blijft de vrees dat de ziekte te wijten is aan de boze geest. Daarom verbergen die mensen hun ziekte zo lang mogelijk. Men zegt dat de melaatsheid geneesbaar is. Dat is voor een groot deel zeer juist. Zodra men zich bij de eerste verschijnselen laat verzorgen en regelmatig de nodige geneesmiddelen neemt kan men er ook van genezen. Maar…niet iedereen geneest…omdat juist de ongeneeslijken die naar ons melaatsendorp komen er ook blijven. Zo zijn er momenteel nog meer dan 500 melaatsen in Iyonda. Gezien hun grote wonden, hun verminktheid, hun weerzinwekkende toestand…of schrik voor de boze geest, worden die mensen in hun dorp niet meer aanvaard. Bij ons hebben ze een eigen wereldje geschapen, en leven, gezien hun toestand, vredig en gelukkig, omdat ze door ons als gewone mensen behandeld worden. Ze verlangen dan ook niets anders dan een beetje geborgenheid, een onderdak, kleding, voedsel, en…een beetje begrip. Zolang ze kunnen staan ze in voor eigen onderhoud. Sommigen worden in de leprozerie zelf aan het werk gezet, anderen gaan op visvangst, nog anderen leven van de opbrengst van hun velden, die ze onder elkaar aan de man brengen. Die mensen wonen elk in hun eigen huisje. De zieken met grote wonden of gans verminkt door de ziekte, worden in het hospitaal opgenomen. Die sukkelaars komen gans ten laste van de zuster. Wel ontvangen we gratis de nodige geneesmiddelen, maar…die mensen leven niet van enkele pillekens per week. Er moet ook voor voedsel en kleding gezorgd worden. Er is tot nog toe geen enkele liefdadige instelling die daar voor in staat, of ook maar blijvende steun geeft. Die mensen hebben dus niemand naar wie ze kunnen gaan tenzij de zuster. Wij staan door ons werk zeer dicht bij hen. Het is de zuster die wonden verzorgt, de verminkten en ouderlingen helpt en de stervenden bijstaat. Ze vinden het normaal dat de zuster naar hen luistert, dat ze begrip heeft voor hen, dat ze haar alles mogen vragen, dat ze altijd bereid is alles te geven…ook zichzelf. En toch staan we zeer dikwijls met beperkte krachten en een tekort aan mogelijkheden. Weten jullie mensen in België nog wat armoede is ? Kunnen jullie in volle werkelijkheid nog realiseren wat het zeggen wil te bidden : ‘Geef ons heden ons dagelijks brood’… Brood dat we hier in overvloed bezitten. Toen ik in maart afreisde uit Iyonda kwamen de mensen naar me toe om me de hand te drukken en me goede reis te wensen. En hun grootste bekommernis was : ‘zuster , ge komt toch zeker terug, en ge zult ons toch niet achterlaten ?’ Die vraag was voor mij als de vraag van Christus zelf. Ik ga dan ook terug naar de evenaarsstreek waar ik al bijna veertig jaar werkzaam ben. Ik ga terug naar de melaatsen van Iyonda, niet om grote dingen te doen, maar alleen omdat Gods liefde me dwingt terug te gaan naar de armsten der armen. Ik ga terug om naar hen te luisteren en hen te helpen zoveel als kan…door uw vrijgevigheid ga ik ook terug in uw naam. Ons werk in de missie is niet af en zal misschien nooit af zijn. Een missionaris is ook een mens met beperkte krachten. Daarom doe ik een beroep op de jeugd die zich nog wil inzetten voor een ideaal. Bid dus voor nieuwe roepingen hoe onmodern dit ook moge klinken. Beste vrienden, bid ook voor uw missionarissen. Vraag voor hen de nodige steun en sterkte en gedenk hen met een mild hart waarvoor ik u in naam van al onze melaatsen, en vooral ook in mijn eigen naam, oprecht dank.”
Foto’s : -Melanie De Wit nog zonder habijt. -Haar zelfgeschreven gedenkeniskaartje waarop ze genoteerd had wanneer ze in het klooster gegaan is te Buggenhout. -Zuster Dominica in vol ornaat. -Een tekening van de zuster op oudere leeftijd.
