Enkele muziekinstrumenten

Uit ritmische overwegingen was percussie, met in het bijzonder de idiofonen,  in de Egyptische muziek een zeer populaire instrumentengroep.                                                                                      

(Bij idiofonen verkrijgen we klank door het laten trillen van het klanklichaam zelf . Dit kan door slaan, wrijven, schudden, tegen elkaar slaan - Idiofonen als barchimes - castagnetten - claves - concertcymbalen - cymbaal - gong guiro - maracas - sleigh-bells - triangel - woodblock)
De goden Sekhmet en Bes worden overal geassocieerd met de percussie.

De twee belangrijkste percussie-instrumenten uit de Egyptische oudheid zijn de menat, een kleiner variant op de castagnetten, en het sistrum
Castagnetten waren in de mythologie opgedragen aan Hathor en het sistrum was vooral een middel om Aton te eren.

Het grote aantal idiofonen dat werd gebruikt, naast het sistrum en de menat en dikwijls ook instrumenten als kleppen en crotales, tonen aan dat ritme een belangrijk onderdeel was in de Egyptische muziek.
 
Om dit ritme te bestendigen werden niet alleen muziekinstrumenten, maar ook de handen gebruikt. Leden van het orkest, en ook het publiek, klapten in hun handen ter ondersteuning.
 
Dit handgeklap was een vast onderdeel in veel liederen.

Blaasinstrumenten waren de eerste muziekinstrumenten die in de Egyptische muziek werden gebruikt.

 Aanvankelijk hadden ze de vorm van de (van oorsprong Grieks) auloi, een soort dubbele hobo.
 De auloi werd gebruikt sinds ongeveer de 28e eeuw v. Chr. en bestond uit twee delen, waarvan één deel korter was dan het andere, om zo verschillende tonen te kunnen spelen.
Het langere gedeelte kon ook gebruikt worden om akkoorden of lange noten te spelen.

  In het leger en in bij de verering van goden als Ptah en Ra werden ook trompetten gebruikt.De trompetten van Toetanchamon zijn hiervan een mooi voorbeeld.
De trompet werd gebruikt vanaf het Nieuwe Rijk.

In de 2e eeuw v. Chr. introduceerde Ktesibios uit Alexandrië het waterorgel, dat in de laatste eeuwen van de Egyptische oudheid steeds populairder werd

In het Oude Egypte waren het voornamelijk slag- en snaarinstrumenten die gebruikt werden. De melodie werd voornamelijk gezongen; instrumenten en handgeklap dienden als ritmische begeleiding. Crotales, auloi en harp waren populaire instrumenten.

Uit de Egyptische oudheid zijn enkele reliëfs gevonden die lijken op een partituur, bestaande uit bolletjes van verschillende formaten. Tot op heden hebben musicologen deze mogelijke vorm van muzieknotatie echter nog niet kunnen ontcijferen en daarom kan men slechts gissen hoe de oud-Egyptische muziek geklonken heeft.

Instrumenten die zijn gevonden en  reliëfs die in Egyptische tempels zijn aangetroffen, scheppen een redelijk beeld van de muziek in het Oude Egypte.

In het Oude Egypte speelden muziek en dans een belangrijke rol.

De Egyptenaren beschouwden muziek als een manier om vreugde te bevorderen en om zorgen te vergeten.
 Bovendien diende muziek om goden te eren: uit de Egyptische oudheid zijn diverse hymnes bewaard gebleven.

. Het eerste directe bewijs van egyptische muziek komt pas ongeveer 31e eeuw v. Chr., toen verschillende reliëfs met dansen werden aangebracht in onder tempels en tombes.

 Muziek kwam in alle sociale kringen voor en werd gespeeld in tempels, paleizen, werkplaatsen, boerderijen en zelfs op slagvelden.

De muzikanten die in tempels speelden (meestal vrouwen, de zogenaamde shemayets) stonden het hoogst op de sociale ladder.

Veel goede artiesten werden uitgenodigd door de farao om aan het hof te werken en zij werden daarom ook zeer gerespecteerd.

Zij die muziek maakten op feesten stonden iets lager in de maatschappij.

Het gebruik van natuursteen

Monumentaliteit: Ze zijn groots. De eeuwigheidswaarde is belangrijk.
 
Massaliteit: ze zijn groot. Men kiest voor immense afmetingen, zowel wat het  gebouw betreft als zijn afzonderlijke bouwelementen.

Horizontaliteit:  vlakke lijnen overheersen.

Harmonie met de natuurlijke omgeving

Architraafbouw:
 De Egyptenaren kenden de gewelfbouw niet, waardoor de druk van zoldering en dak zijwaarts wordt afgeleid.

 Daarom passen ze de architraafbouw toe, dwz. het plaatsen van zware horizontale dwarsbalken (= architraven) op stevige verticale steunpunten (= zuilen).

Op de architraven worden vlakke zolderingen gelegd. Om de neerwaartse druk van de zware bedekking op te vangen moest men de zuilen betrekkelijk dicht bij elkaar plaatsen.

Het wordt " boek" genoemd maar in werkelijkheid is het Egyptisch Dodenboek een verzameling van magische spreuken.

Omstreeks 1400 voor Christus werden ze geschreven op een rol papyrus, de Egyptische vorm van papier.

Er waren meer dan 200 toverspreuken..

 Elke spreuk was een gebed of een smeekbede van de overledene, en was bedoeld om hem te helpen bij zijn moeilijke reis naar de volgende wereld.

De oude Egyptenaren geloofden dat iedereen verschillende geestesvormen bezat, waarvan de belangrijkste de ka en de ba waren.
 
De ka was de vitale levensenergie.
 Zoals elk levend wezen had de ka voedsel en drank nodig. De Egyptenaren zorgden daarvoor door offers of voorstellingen van voedsel in het graf te zetten of te schilderen.
 
Het karakter van iemand en zijn vermogen om zich te bewegen werd zijn ba genoemd.
De ba leek op de geest of de ziel van iemand, en werd gewoonlijk afgebeeld al een vogel.
 
Wilde iemand eeuwig leven dan moesten zijn of haar ka en ba in het graf verenigd worden met de mummie.
 Als dit gebeurd was, werd de mummie onsterfelijk .

 

Vaasjes en flesjes van glas waren in het oude Egypte luxeproducten.
 Het grote aantal dat uit de 18de dynastie bewaard is, vormt het beste bewijs voor de enorme welvaart en rijkdom  in deze periode .

Glazen vaatwerk was zeer gegeerd, niet alleen vanwege de aantrekkelijke vormen en de kleurrijke  versieringen, of door de functie als container voor zalf of parfums, maar ook omdat deze voorwerpen  waren gemaakt in de ateliers van paleizen.
 
Natuurlijk is dit kostbaar glaswerk ook in graven aangetroffen.
 Ook zijn glazen voorwerpen als dierbare familiestukken van generatie op generatie overgeërfd.

 Voor glaswerk uit de 18de dynastie werd als basisstof zand gebruikt, waaraan kwarts, soda en kalk werden toegevoegd.

Voordat het glasblazen in 50 v.Chr. werd uitgevonden, werd de 'kern-glastechniek' toegepast.( de 'kern-glastechniek':
draden van gesmolten glas gewonden om een kern van met een organisch bindmiddel vermengde klei. De buitenkant van het zo gevormde flesje of vaasje werd vervolgens gladgemaakt door dit over een plat vlak te strijken.)    


De krateriskos (op de afbeelding/links), een miniatuurmengvat, heeft twee opstaande oren.
De buik is versierd met veerpatronen.
De hals is bedekt met guirlandemotieven in dezelfde kleuren.
 Er werd parfum in bewaard.

Het flesje middenin heeft de vorm van een palmzuil,
met een smal toelopende stam en een kroon van gestileerde palmbladeren.
Deze flesjes werden gebruikt om kohl in te doen, een cosmetische stof waarmee zowel mannen als vrouwen hun ogen opmaakten.

Het granaatappelflesje (rechts) imiteert een van Egyptes meest geliefde vruchten.

Beeldende kunst van Egypte

Net zoals de bouwkunst moeten de beeldende kunsten godsdienstige voorstellingen in een begrijpelijke vorm uitdrukken.
Aangezien de dood een eeuwige verlenging van elke dag is, moet de kunstenaar het leven als iets onveranderlijks afbeelden.



De Rondsculptuur

Het grote deel van de beelden zijn koningsbeelden.
 De farao wordt uitsluitend jong en krachtig voorgesteld.
 Door zijn naam op het beeld te plaatsen wilde men hem het eeuwig leven schenken.

De rechtopstaande beelden zijn in rust-toestand, de benen samen of de linkervoet lichtjes vooruit.
De zittende beelden hebben de benen naast en bij elkaar. De armen zijn tegen het lichaam gedrukt, de handen op de knieën, ofwel de armen gekruist voor het lichaam met in de handen de koninklijke waardigheidstekens.
 
De farao zat op een troon, versierd met afbeeldingen van de belangrijkste planten uit de twee gebieden die hij regeerde: de lotusbloem (Opper-Egypte) en de papyrusplant (Neder-Egypte). In zijn linkerhand hield hij een herdersstaf (=veeteelt)
en in zijn rechterhand een lijmzweep (=landbouw) waarmee de lijm uit rietstengels werd geslagen.
Zijn kroon bestond uit een bolle witte muts (Opper-Egypte) en een puntige rode muts (Neder-Egypte). Hij droeg een kunstbaard (=waardigheid).

De beelden zijn onderworpen aan de wet der frontaliteit en zijn bedoeld om vooraan bekeken te worden.
De beelden zijn gemaakt in natuursteen, metaal of hout.

Daarnaast zijn er een aantal "private" beelden. Bij deze beelden geldt minder de wet der traditie (vb. gehurkte schrijver). Het gewone volk wordt  realistischer weergegeven.

 

Hemhem

Het is een kroon die de atef-kroon combineert  met heilige symbolen zoals zon en ramshorens.
Onderaan begonnen de ramshorens dan kwamen er drie atef-kronen waar tussenin de zonnen  stonden.

 De kroon werd gedragen door goden en koningen. De hemhem kwam in de mode ten tijde van de ptolemaeen.

Nemes

Gierenkap

Dubbele kroon (psjent)

Deze kroon was een combinatie van de witte en de rode kroon. Er bestaan twee varianten.
Beide werden gebruikt in de schilderkunst en in de beeldhouwkunst. Deze kroon stond onder invloed van de twee godinnen van Egypte .

Men beschouwt deze kroon ook als kroon van verenigd Egypte.

De varianten:

• De rode kroon zit aan de buitenkant en de witte kroon zit daar binnen in.
• De witte kroon heeft een strook die schuin-omhoog springt en eindigd in een krul.
  
  
  

  De Atef-kroon

   

  De atef-kroon werd gedragen door de mythische eerste koning: Osiris.
  Osiris was ook de god van de vruchtbaarheid en op zijn kroon prijkte een witte kroon met plantenstengels en struisvogelveren.
  Deze kroon werd tijdens het nieuwe rijk verfraaid met hoorns van de ram

 

De rode kroon is het symbool voor Beneden-Egypte.  De kroon bestaat uit een rode mijter die doorloopt aan de achterkant.  Aan de voorkant springt er een strook schuin-omhoog die eindigt in een krul. De kroon werd beschermd door Wadjet, een slangengodin die meestal te zien was aan de voorkant. Deze kroon zou verwijzen naar de pré-dynastieke periode in Opper-Egypte, waarschijnlijk is hij ingevoerd tijdens de koningsschap van Narmer. De kroon wordt gebruikt in het hieroglieven-schrift waar het de letter n voorsteld. Witte kroon (hadjet) De kroon is een langwerpige muts die zich toespitst aan het einde en eindigde in een knobbel. De kroon werd gedragen als de vorst zich als een heerser van Opper-Egypte wou voordoen. De kroon stond onder bescherming van de gierengodin Nechbet.

 

In de Oud-Egyptische kunst zijn er veel kronen te zien. De meeste goden/farao's werden met zo'n kroon getooid .
 Men vermoedt dat de kroon ook aan de dode werd meegegeven voor het dodenrijk
Raar genoeg zijn deze kronen nooit echt in graven gevonden.
Wellicht omdat ze meestal waren geplunderd voordat de archeoloog het graf ondekte.

Er zijn verschillende soorten: ( worden besproken in volgende artikels)

• Rode kroon (desjret)
• Witte kroon (hedjet)
• Dubbele kroon (psjent)
• Oorlogskroon (chepresj)
• Atef-kroon
• Hemhem
  
  Bij de afbeelding:
  Van links naar rechts: Hadjet, Desjret en Psjent.