GROEIEN BINNEN IN

IK KOM MET MIJN VLIEGMACHIEN,
ALLEEN MAAR OM JOU TE ZIEN.

OM JOU TE BEHAGEN ,
JE LIEFDE TE VRAGEN.

AL ZIJN WIJ DAN NOG ZO OUD,
DIE LEEFTIJD DAT LAAT ONS KOUD.

WAT MEN VAN ONS ZEGT,
WIJ DOEN T NOG NIET  SLECHT.

OMDAT HIJ VAN MIJ; EN IK VAN JOU HOU.

de groetjes van ploef

't IS PRECIES OF ALLES NETJES,
RUSTIG EN VREDIG ,WACHTEND
OP DE KOMST VAN DE NIEUWE LENTE.

MET DE GROETJES VAN PLOEF

Dien te breken wasdus het doel der Duitsche legers. Het mislukte gelijk we beschreven op den laatsten Octoberdag...Op Allerheiligen volgden weer aanvallen. Eerst te Klein Zillebeke tegen Bulfin 's 2è en 4è brigade en dan bij Meesen tegen Allenbv. De eerste werd vrij gemakkelijk met de hulp  van Byngs kavalerie afgeslagen. Deze storm scheen slechts den anderen te moeten steunen,want bij het ongelukkige Meesen ging het geweldiger toe.De Britten boden hardnekkig verzet;echter moesten ze voor de overmacht Hollebeke en Meesen opgeven.deze plaatsen waren van belang,daar ze de tegenpartij gewichtige hoogten voor zijn geschut bezorgden.Meesen stond onder hevig vuur.Huizen storten in.De Engelschen trachten het te hernemmen.Dien dag ging het verscheidene malen van hand tot hand,maar ten slotte bleef de vijand er meester.Callewaert zegt in zijn overzicht van de gevechten:Meesen werd platgebrand onder een vreeselijk kanonvuur,en spijts onze verwoede tegenaanvallen,konden wij het niet herinnemen.Allenby riep de vier bataljons(tweede korps) ter hulp,die op rust lagen tusschen Meesen en Helle.en kwamen op, dolven loopgrachten en hielden stand tor 's nachts tegen een gestadig vijandelijk aanvallen:'t waren de London Scottich;voor het eerst in 't vuur,en ze toonden  de koelbloedogheid van oude soldaten. Binst den nacht, braken de Duitschers door de linkerflank van de 1è kavalerie divisie,namen Wytschaete in-- op den steenweg van Ieperen naar Armentieres---en beschoten van overlang de London Scittisch, maar in den voormiddag van Maandag  den 2è geraakten de steuntroepen met het Fransche 16è korps nader Wytschaete en versterken hun front.Meesen bleef in Duitsche handen;------'t een groote insprong in onze linie, die nu liep van De Heer tot tenWesten van Meesen,door Wytschaete,Sint Eloi en klein Zillebeke naar Geluwvelt .op de Gheer werd er dien dag hevig gevochten aan Pulteney's linkerhand,waar Dent,de trommelaar van de Oost Lancashires,het Victoria Kruis won,met het bevel te nemen over de troepen,na de dood van de officieren,en stand te houden tot dat er hulp kwam.Bloedig inderdaad waren de gevechten.Telkens en telkens sloegen als de golven der branding de vijandelijke linies aan. Soms sprongen ze juichend reeds in hun overmoed,deBritsche stellingen binnen, maar ieder maal werden ze er weer uitgeworpen.
wordt vervolgd

Een zekere S.had zijn twee kinderen te bed gelegd.Een bom sloeg in huis,vernielde 't dak en de bovenverdieping. De beide kleinen waren dood....In de apoteek van 't hospitaal doode een bom een meid en een knecht.Ik heb de overste van 't gesticht gesproken."Och",zie ze mij,"onze arme meid L...Ik heb haar dikwijls aangeraden de stad te verlaten,daar het toch zoo gevaarlijk werd." "Och,er gaat hier niets gebeuren",antwoorde ze dan."Laat me maar blijven ." Ze bleef en kwam zoo ongelukkig aan haar einde,Een ander burger vond zijn eigen kelder te zwak en verschool in dien van een paar huizen verder.Hij werd daar gedood;zijn eigen huis bleef ongedeerd.Ja,er is daar wat geleden?'t waren gruwelijke dagen en nachten?Velen moeten berouw gehad hebben over hun blijven,maar durfden dan hun kelder niet meer verlaten.De dood loeide op straat, door de gansche stad.In stonden van kalmte der beschieting liep men naar boven,herademde wat,trachte voedsel te krijgen.Er waren veel levensmiddelen in talrijke woningen,daar men met't oog op een oorlogswinter veel ingeslagen had.En nu 't leven?Er is op enkele dagen een groote onvloed van terugkeerende burgers geweest, zoodat er in December 1914 een 8000 in de stad verbleven.Ja,hoe de menschen wonen?Wie zijn huis bewoonbaar terugvindt,kuischt het en betrekt het.Veel lieden zijn druk aan 't schoonmaken..Wel ja, zeggen ze, 't is gedaan...De Duitschers krijgen Ieperen niet meer...Anderen,die in hun eigen perseel niet kunnen, vestigen zich in dat van familieleden.Of verwanten of vrienden wonen voorloopig te zamen. Er wordt natuurlijk duchtig gewerkt met planken en schuttingen..Talrijke ploegen arbeiders ruimen 't puin op;die dient nog om de wegen te herstellen.Er is veel te doen voor ambachtslieden.Daardoor is er heel veel beweging in Ieperen.men herneemt de zaken.Een mijner kennissen heeft de gespaarde helft  van een huis in een voorname straat gehuurd en drijft er nu handel in levensmiddelen.Hij doet gouden zaken met militairen en burgers.Ja,zoudt ge 't gelooven; op de markt staan kraampjes met oranje-appelen,chocolade en allerlei lekkers?Ik dacht: dat alles al wel in prijs gestegen zijn,en vroeg aan een vrouwtje,wat een tablet chocolade lostte.wordt vervolgd

\'t Is gedaan\", zeiden ze optimistisch tot elk ander;ruimden puin op en herstelden schade. Ze hielden groote kuisch,aldus drukte onze zegsman uit.Veel winkels gingen opnieuw open en dreven handel met de Engelsche soldaten.Men ging op café en besprak er de gebeurtenissen, als ware den oorlog voor goed geweken.En  teeken van den goede wil, op de markt zaten weer de vrouwtjes achter kraamkens met oranjeappels,sigaretten,chocolade en andere versnapperingen,want nu met dat militair gewriemel waren er immers zaken te doen.Ziehier het verslag van een Ieperling, die in December 1914 zijn woonplaats had bezocht;\"3000 inwoners weigerden de stad te verlaten.Onze werkvrouw wilde niet vluchten. ze was bijzonder aan dieren gehecht en vroeg mij of ze voor onze hond mocht zorgen.En men heeft de arme vrouw dood op straat gevonden met den hond in haar armen.Ooggetuigen vertelden; dat ze eerst door een bomscherf gekwetst werd en toen vluchtte.Een tweede bom doode haar dan.\'t Juiste aantal aangekomen burgers is noch niet bekend;\'t is ongeveer 125.\'k Heb vreeselijke verhalen gehoord en ik mis goede bekenden\",zei mijn zegsman.\"De familieN.was tijdens \'t ontzettend bombardement in den kelder gevlucht.\'t Baatte niet.Een bom trof de woning en t keldergewelf stortte in. De heer N leefde nog ,toen men dadelijk het puin opruimde.Zijn linkerdijbeen was gebrokken, de rechterhand hing nog met een pees aan de pols.De ongelukkige leefde nog 12 uur...Een zijner dochters lag daar in tweeén.De zoon was op den slag dood geweest. Een jongere dochter moest in \'t hospitaal te Poperinghe een schedeloperatie ondergaan en was ,toen ik deze stad verliet,nog niet buiten gevaar....De heer P\' had \'t ongeluk gezien en was tusschen de bommen door naar \'t hospitaal geloopen en had daar tot \'t personeel géroepen :\"Kom zeere mee... er is wat verschrikkelijks gebeurd.\"Een dame, die ik goed ken,werd in haar woning met twee kinderen doodgeslagen.Haar zuster onderging in een ander huis met drie kinderen hetzefde lot.De moeder stierf van schrik en verdriet.Denk eens:8 leden van één familie zoo wreed uit het leven weggerukt.
wordt vervolgd

De wonderschoone halle en de katedraal,die weergalooze monumenten vormden hun doelwit en natuurlijk gebruikte de vijand brandbommen.Het vuur ontstond in de halle,,de vlammen kronkelden lagngs de muren,waarvan iedere steen een gewrocht was.Het belfort,dat zoo lang den tijd en stormen en ook oorlogen doorstond,brokkelde nu af. En  zoo slaagden de Duitschers er in hun vernielwoede in,de halle tot een zwarte romp te vervormen.Veel burgers,die ondanks de gevaren in de stad waren gebleven,kwamen om.Kelders stortten in en werden het graf van mannen en vrouwen en kinderen,wier doodstrijd vreeselijk was.Eeen priester viel aldus,toen hij een door het bombardement gewonden stervende,ging bedienen.Ook in andere wijken ontstond brand en hoog sloegen de vlammen op;een roode gloed hing vele nachten boven Ieperen en tot ver in den omtrek staarden de lieden naar dat grootsch, maar zoo intreurig schouwspel.En toch keerden veel vluchtelingen terug."Al maar door bleven de Ieperlingen hun stervende stad bezoeken" schrijft Cesar Gezelle over die dagen."Velen leden op den vreemde gebrek,die te Ieperen hun huis staan hadden, met al hun bezit er in,met hun geld in den grond bedolven;velen waren wel verhuisd in den vreemde,velen slecht.Zij ,die zooveel voor de eerste vluchtelingen hadden gedaan en gegeven,ontmoetten soms zelfzucht en hardheid;het weinige geld,dat ze hadden meegevlucht,raakte gauw op en toen den strijd om de stad begon maanden te duren,geraakte de herbergzaamheid ook op.Velen leden dus dubbel om 't verlies van den eigen heerd en om het hard en onvriendelijk worden van hen,die  ze eerst uit Gods naam uit liefdadigheid of tegen groot geld hadden opgenomen.ze waren twee maal banneling en als onrustige zieken zwierven ze immer om hun stad, bespiedden een gunstig oogenblik om de schildwachten te bedriegen en onder de bommen binnen te sluiten.Sommigen keerden uit Ieperen niet meer terug;'t zij,dat zij 't leven er bij lieten,'t zij dat ze hun thuis liever met iets minder dan in den vreemde met iets meer te verblijven en 't doodsgevaar te trotseeren hadden.Ellende, om ellende, als 't moet ellende zijn, dan liever ellende 't huis,zo redeneerden ze en lieten zich onbewust naar hun arme stad sleepen door de liefde en de gehechtheid voor hun eigen heerd.En men zag ze trekken langs de wegels en door de velden weer naar huis sleepend wat ze in haast  hadden meegesnapt op hun vlucht;ze hadden willen blijde zijn en hun zelf bedriegen met de waan,dat het ballingsleven uit was;de kinders loechen en huppelden onderweg, maar de ouders bleven somber.Neen dat was de blijde,de algemeene terugtocht niet naar huis.Ze konden niet blijde zijn en ze waren zoo alleen.Tegen de stadbleven ze wachten,tot de nacht viel. Dan dropten ze binnen en kropen stil in hun huis als 't nog stond,of in een ander,dat ze open vonden en lagerden lijk bohemers in de kazematten der oude versterking.En velen hadden geen maanden gewacht, want een Ieperling, die in Decemder zijn stad bezocht had,verhaalde ons hoe er toen al nieuw leven opbloeide.De winterrust lag over het front en de deschieting der Duitschers verslapte .En de teruggekeerden waren overtuigd dat het leed geleden was(wordt vervolgd)