Incest:TABOE

Incest betekent seksueel contact tussen verwanten. Het woord komt van het Latijnse 'incastus', wat 'onkuis' betekent. Hieruit spreekt afkeuring. Incest is bijna altijd en overal als iets verkeerds beschouwd. Ook bij meeste dieren wordt incest vermeden. Menselijke culturen hebben ook bepaalde uitzonderingen gemaakt. Zo huwden in sommige culturen koningskinderen met elkaar om de zuiverheid van hun 'bloed' te bewaren.

Voortplanting
Waarom is er een 'verbod' op incest? De verklaring is waarschijnlijk dat in de evolutie van soorten die zich seksueel voortplanten, de zoektocht naar een partner buiten de eigen familiegroep op den duur betere afstammelingen opleverde dan wanneer men constant binnen de eigen groep bleef. Dit laatste staat bekend als 'inteelt'. Daarbij vindt voortplanting plaats binnen een beperkte groep, bijvoorbeeld een geïsoleerde gemeenschap. Erfelijke afwijkingen worden daar versterkt omdat er een grote kans is dat ze bij beide ouders voorkomen. Meestal wordt bij mensen en dieren een dergelijke situatie vermeden.

Exogamie
Ook in de oertijd zocht men een seksuele partner buiten de eigen groep. Dit verschijnsel heet 'exogamie'. Dat zoekgedrag komt dan ook vast te liggen in de genetische structuur, het wordt als het ware 'aangeboren', het is 'natuurlijk'. De gemeenschap als geheel vertoont ook gedrag dat de exogamie bevordert. Er ontstaan regels en wetten die incestueuze huwelijken verbieden. De mensen die niet met elkaar mogen trouwen zijn bijna altijd verwanten in de eerste lijn, dus broers en zusters, ouders en kinderen, maar vaak ook de tweede en derde lijn: grootouders, neven en nichten, (oud)ooms en tantes. In veel menselijke culturen ontstonden uitbreidingen van het incestverbod, dus naar verdere verwanten en ook aangetrouwde familieleden: Schoonzuster/broer/ouder met schoonzoon of dochter (bijvoorbeeld na het overlijden van de eerste partner).

Incest-taboe
Het incestverbod was een diepgeworteld verbod op seks met bepaalde anderen, dat zich manifesteerde in afkeergevoelens bij het individu, ontmoediging in gezin en familie, strenge regels en zware straffen door de samenleving. Het was ingebed in de socialisatie van kinderen en kreeg daardoor iets vanzelfsprekends en onbespreekbaars. Daarom heet het incestverbod ook wel 'incest-taboe'. Het woord 'taboe' komt uit het Polynesisch en betekent 'heilig' of 'onaanraakbaar'. Het typische van een taboe is dat het om een verbod gaat dat zo diep zit dat er niet rationeel over gesproken kan worden.

Lustgevoelens
Gezin en familie vormden ook een omgeving waarin seksuele aantrekking als vanzelf verflauwde. Hoe vertrouwder mensen met elkaar zijn, hoe minder seksueel opwindend ze voor elkaar worden. De lust is als het ware van nature gericht op het onbekende, het nieuwe, het andere.
Dit alles neemt niet weg dat de seksuele lust sterk genoeg is om ook het ergste verbod soms verholen te negeren. De meeste broers en zusters spelen seksuele spelletjes met elkaar (omdat ze daarin toch 'nieuw' voor elkaar zijn). Deze spelletjes zijn een soort oefeningen, die meestal van incidentele en kortdurende aard zijn, maar waarbij lustgevoelens zeker een rol spelen. Het gaat hierbij dus niet alleen om een soort 'onschuldige' oftewel 'niet-seksuele' nieuwsgierigheid. Ook tussen kinderen en hun ouders spelen lustgevoelens een rol. De vader kan zeer aantrekkelijk zijn voor de dochter en de moeder voor de zoon, en andersom. De vader kan zijn opgroeiende dochter als het ware plotseling met andere ogen gaan zien, juist in een periode waarin zijn vrouw seksueel minder aantrekkelijk voor hem is omdat zij al jaren vertrouwd zijn met elkaar. De dochter kan haar vader als mogelijke en zelfs enig aantrekkelijke minnaar zien in een periode waarin andere mannelijke partners onbereikbaar of onaantrekkelijk zijn. De moeder zal over het algemeen eerder geneigd zijn een andere man te zoeken dan haar zoon, omdat de geslachten verschillen in hun seksuele oriëntatie, die ook in de evolutie is gevormd. Een man zoekt eerder een mooie jonge vrouw en een vrouw zoekt eerder een man met 'mannelijke' kwaliteiten, dus iets ouder en met meer status. De lustgevoelens van de zoon voor de (jonge) moeder worden dus al vroeg gefrustreerd, verdrongen en met schuld beladen. Het meest beroemde verhaal over zoon-moeder-incest is Koning Oedipus van Sophocles.

Vader-dochter incest
De vader-dochter incest is dus de meest voorkomende, zowel in de fantasie als in de praktijk. De collectieve gevoelens van afschuw richten zich daarom in eerste instantie daarop. Dit is een schoolvoorbeeld van 'projectie', het toeschrijven van eigen, niet-bewuste, incestueuze gevoelens aan anderen. Vroeger werd incest, als het openbaar bekend werd, met de dood bestraft. Maar ook nu nog, in ons deel van de wereld dat zich 'modern' en zelfs 'seksueel bevrijd' noemt, is er algemene afschuw en strenge bestraffing van incest, waarbij men in eerste instantie aan seks tussen vader en dochter denkt. Het incest-taboe zit dus heel diep. Als reden voor de afschuw wordt bij ons echter niet het heilige verbod op seks tussen verwanten genoemd, maar definieert men incest als seksueel misbruik, mishandeling, agressie, geweld. Dit is een schoolvoorbeeld van 'rationalisatie', het geven van een rationeel argument om irrationeel gedrag te ondersteunen.

Incest is geen mishandeling
Het feit dat nu algemeen bij 'incest' aan geweld en misbruik wordt gedacht, terwijl dat in de eigenlijke betekenis van het woord helemaal niet zit opgesloten, is wel te verklaren. Toen in de jaren zestig/zeventig de anticonceptie algemeen aanvaard werd groeide ook de overtuiging dat seks vrij kon plaatsvinden zonder de consequentie van zwangerschap en huwelijk. Dit resulteerde bij velen in de acceptatie van seks vóór het huwelijk en zelfs naast het huwelijk. Maar het denken ging verder. Als verwanten met elkaar aan seks deden en er was geen sprake van voortplanting, dan dreigde ook niet het gevaar van inteelt. En daarmee was dus het incest-taboe niet meer functioneel. Er was ooit in de evolutie een goede 'reden' voor geweest, maar die bestond niet meer. Sommigen trokken deze radicale gedachte door en praktiseerden 'familieseks'. Dat daarbij als vanzelfsprekend ook misbruik ontstond, valt te raden. Tegen de 'familieseks' onstond al snel een reactie die in de afgelopen twintig jaar in hevigheid toenam en tot de definitie van incest als 'mishandeling' leidde.

 

TABOE

Ben je gek als je ‘aan SM doet’ of over pijn of vernedering fantaseert? Je zou het haast denken, want in de samenleving heerst nog altijd een groot taboe op SM. Toch blijkt ongeveer één op de tien mensen regelmatig over SM te fantaseren, dus zo vreemd is het kennelijk toch niet. Gelukkig is de maatschappelijke acceptatie van SM in de afgelopen jaren belangrijk toegenomen.

Voor veel onderdanigen is het pijngevoel niet alleen erotisch opwindend, maar ook een manier om zich helemaal aan hun partner te geven. En veel dominanten voelen voor hun slaaf of slavin niet alleen passie en lust, maar hebben bovendien een soort ‘vader’- of ‘moeder’-gevoel.

Liefde is een zaak van geven en nemen. In weinig relaties is dat zo sterk het geval als in een SM-relatie. En daarmee behoort SM wellicht tot de meest romantische spelvormen.

Misschien hebt u wel eens iemand ontmoet die de behoefte heeft kleding van het andere geslacht te dragen.

Het is ook mogelijk dat uzelf of uw partner deze behoefte voelt. In dat geval is het goed dat u weet dat er een werkgroep is speciaal voor echtparen en mensen die een (langdurige) relatie hebben en waar deze behoefte een (mogelijk storende) rol speelt.


Travestie, wat is dat eigenlijk?
Wij bedoelen niet de travestie die bekend is uit de showwereld en het theater, maar een geaardheid die hoofdzakelijk bij mannen voorkomt. De travestiet is een normale man, die een niet te ontkennen behoefte heeft om van tijd tot tijd vrouwenkleren te dragen, maar zich desondanks man blijft voelen.

Dit in tegenstelling tot een transseksueel, die de nadrukkelijke wens heeft van geslacht te willen veranderen.

De travestiebehoefte is er, is niet te verklaren en gaat niet over, hoe graag een travestiet dat misschien ook zou willen en hoe intensief hij zijn best daarvoor doet.

Een travestiet schaamt zich in eerste instantie voor zijn geaardheid en zwijgt, omdat hij weet en voelt dat travestievoor velen een taboe is. Hij is bang voor afkeurende reacties van de maatschappij, van familie, vrienden en collega's. Hij kan gebukt gaan onder schuldgevoelens. De ervaring wijst uit dat travestie ook in een relatie vaak lang wordt verzwegen.

Als vrouwen van de travestiebehoefte van hun partner horen of het plotseling ontdekken, komt hun leven soms van de éne op de andere dag op losse schroeven te staan. Hun relatie lijkt in duigen te vallen. Eindeloze gesprekken tot diep in de nacht zijn vaak het gevolg.
Gevoelens van angst, machteloosheid, schuld, boosheid, wanhoop en jaloezie spelen hierbij een rol. Verwijten zijn er over en weer. Beide partners voelen zich in de steek gelaten door de ander.

Als men ten langen leste besluit hulp te zoeken, blijkt dat er nauwelijks een plaats is waar men terecht kan en dat er weinig literatuur over deze geaardheid voorhanden is.

Mop

Seksueel geweld tegen mannen – tijd om het taboe te doorbreken

Er is het laatste decennium terecht steeds meer aandacht gekomen voor seksueel geweld tegen vrouwen. Opvallend weinig hoor je van mannen die seksueel zijn misbruikt. Verkrachting en seksuele mishandeling van mannen komt echter op veel plaatsen voor: in gevangenissen, op politiebureaus, in oorlogsgebied, maar ook binnen relaties of familie. Dit komt nauwelijks onder de aandacht van het grote publiek. Algemene opvattingen over homoseksualiteit en mannelijkheid spelen hierbij een belangrijke rol.

In juni 2002 ontstond er wereldwijd grote ophef over de zaak van een Pakistaans meisje. Ze was op last van een dorpsraad verkracht door een groep mannen, omdat haar twaalfjarige broertje was gezien met een meisje uit een hogere kaste. Een officiële rechtbank in Pakistan veroordeelde vervolgens de daders én de zelfbenoemde rechters van de dorpsraad tot hoge gevangenisstraffen. Hoewel het bemoedigend is dat internationale afkeuring van dit soort barbaarse praktijken invloed kan hebben, is er een vreemde kant aan deze zaak. Het meisje was naar verluidt namelijk niet het enige slachtoffer van groepsverkrachting; ook haar broertje zou door drie mannen zijn verkracht. Dit is echter in geen één nieuwsbericht terechtgekomen, en de rechtszaak volgend op het internationaal protest had ook geen betrekking op wat er met de jongen was gebeurd.

Schaamte
Door het taboe op seksueel geweld tegen mannen worden in veel gevallen daders niet berecht en verdwijnen zaken voor de buitenwereld in de doofpot. Evenals bij vrouwelijke slachtoffers van seksueel geweld, lijden mannen niet alleen onder het trauma van wat er is gebeurd, maar spelen ook schuld en schaamte een rol. Allerlei zaken kunnen door je hoofd spelen: het gevoel dat het misschien aan jou lag, aan hoe je eruit zag of hoe je je gedroeg.
Schaamte zal vaak het grootst zijn bij misbruikte heteromannen, vooral afhankelijk van de manier waarop homoseksualiteit in hun omgeving wordt gezien. De angst om voor homo te worden uitgemaakt, en de afkeer van homoseksualiteit terwijl die nu ook op jezelf van toepassing is, zorgen voor een versterking van de schaamte. Bovendien mogen mannen geen slachtoffer zijn – ‘niet huilen, wees een vent’. Kwetsbaarheid wordt geassocieerd met vrouwelijkheid en homoseksualiteit.
Dit alles maakt de kans dat er aangifte wordt gedaan klein. Bovendien blijkt vaak dat, als er al aangifte wordt gedaan, ook de autoriteiten negatieve opvattingen hebben over mannelijke slachtoffers van seksueel geweld. De klacht wordt niet serieus genomen en verdwijnt meestal onder tafel. Omdat de media blijkbaar ook niet zitten te wachten op dit onderwerp, gezien de sporadische aandacht die het krijgt, is het voor slachtoffers zeer moeilijk om hun recht te halen.

Aspirant-politieagent Niet zichtbaar, dus acceptabel?Aspirant-politieagenten met een tatoeage of piercing op een zichtbare plaats lopen het risico dat zij niet worden aangenomen als ze solliciteren. Ook politiemensen die al in dienst zijn, kunnen erdoor in de problemen komen.

Dit stelt de Nederlandse Politiebond in zijn maandblad. De bond vreest willekeur omdat de 'regeling aanstellingseisen' niets zegt over de toelaatbaarheid van deze versieringen. In de praktijk echter heeft een politiechef al eens geweigerd een aspirant-agent met een piercing aan te nemen, waardoor die niet werd toegelaten tot de opleiding.

Onlangs zei de Amsterdamse korpschef Welten dat een agent er fatsoenlijk en verzorgd uit moet zien. De Politiebond is het daar mee eens. ''Alleen is de vraag wat daaronder moet worden verstaan.''

De bond vreest dat mensen met een tatoeage of piercing een carrière bij de politie wel op hun buik kunnen schrijven. Bij individuele korpsen is in de zomer wel eens een uitzondering gemaakt door agenten lange mouwen te laten dragen. ''We hebben de minister er nog niet over gehoord,'' aldus woordvoerder Willem de Klein.

Hij wijst erop piercings over het algemeen taboe zijn met het oog op de veiligheid. Dat geldt niet voor sieraden.

''Een vrouw met grote oorbellen kan wel, en een man met een piercing door de wenkbrauw kan niet, terwijl twee van die kleine puntjes een stuk minder gevaarlijk zijn dan een grote oorring.'' De Politiebond meent dat de discussie wel erg veel lijkt op die over lang en kort haar uit het verleden.

Een ander discussiepunt is het hoofddoekje, dat formeel geen deel uitmaakt van het politie-uniform. Volgens de Politiebond moet uit individuele procedures bij de Commissie Gelijke Behandeling blijken wat uiteindelijk wel of niet mag. Om na een gunstige uitspraak ook af te dwingen dat zij werkelijk met een hoofddoek op surveillance kan, moet een politievrouw eerst nog naar de Centrale Raad van Beroep.


en met een tatoeage of piercing op een zichtbare plaats lopen het risico dat zij niet worden aangenomen als ze solliciteren. Ook politiemensen die al in dienst zijn, kunnen erdoor in de problemen komen.

Dit stelt de Nederlandse Politiebond in zijn maandblad. De bond vreest willekeur omdat de 'regeling aanstellingseisen' niets zegt over de toelaatbaarheid van deze versieringen. In de praktijk echter heeft een politiechef al eens geweigerd een aspirant-agent met een piercing aan te nemen, waardoor die niet werd toegelaten tot de opleiding.

Onlangs zei de Amsterdamse korpschef Welten dat een agent er fatsoenlijk en verzorgd uit moet zien. De Politiebond is het daar mee eens. ''Alleen is de vraag wat daaronder moet worden verstaan.''

- Een transseksueel, da\'s de ziel van een man in een vrouwenlichaam. Of omgekeerd. Maar een interseksueel? Nooit van gehoord? Veel ouders ook niet. Totdat ze meteen na de geboorte tussen de benen van hun baby kijken...en ze niet kunnen zien of het een zoon of dochter is. Een onvervalst, ouderwets taboe in moderne tijden.

Eerst even een mythologisch verhaal uit de Griekse oudheid. Over Aphrodite, de Godin van de Liefde en Schoonheid, die vreemd ging en door haar woedende man gevangen werd in een gouden net. Maar de dappere Hermes, God van Handel, Verkeer en Dieven, bevrijdde haar en mocht als dank met Aphrodite naar bed. Uit dat avontuurtje werd Hermaphroditus geboren: een kind van zowel het mannelijke als vrouwelijke geslacht.
\"Ook in die tijd bestonden dus al interseksuele kinderen\", wil Petra Klene (54), seksuoloog/maatschappelijk werkster bij Humanitas, maar zeggen. Kortom: interseksuelen zijn van alle tijden en komen overal voor. \"In India staan ze bekend als hijra\'s. Daar zijn ze echt de verschoppelingen van de maatschappij, ze behoren tot de laagste kaste. In Nederland noemden we ze hermafrodiet of kween. Dat laatste is het woord voor een interseksuele koe. Die hebben geen economische waarde en gaan rechtstreeks naar het abattoir.\"
Het geeft een beetje aan dat een interseksueel niet bepaald bovenaan de maatschappelijke ladder staat. Op het onderwerp rust, zelfs in een relatief geëmancipeerd land als Nederland, een groot taboe. Waar transseksualiteit een bekend begrip is, blijft interseksualiteit een in nevelen gehuld verschijnsel. \"Het was vroeger sowieso een ongelooflijke schande als je een interseksueel kind kreeg\", vertelt Klene, mede uit eigen ervaring. \"Daar praatte je niet ov

Het grote taboe

verboden voor,,,

Homoseksualiteit groot taboe bij moslimmeisjes

Homoseksualiteit is bij moslimmeisjes een van de grootste taboes. Ze vinden het respectloos ten aanzien van de oudere generaties en noemen het provocerend. Dat blijkt uit interviews die twee geneeskundestudenten van de Universiteit Antwerpen in het najaar van 2004 van negentien moslimmeisjes afnamen. De studie staat donderdag in het medische weekblad De Huisarts.

Isabelle Maurissen en Ellen Van Turnhout onderzochten bij moslimmeisjes van de tweede en derde generatie wat hun visie is op thema's als het huwelijk, maagdelijkheid, seksualiteit en abortus. De meest opmerkelijke vaststelling is het grote taboe dat op homoseksualiteit rust. Vooral bij de oudere generatie moslims is homoseksualiteit niet aanvaard. De meningen van de meisjes zelf zijn vrij verdeeld.

"Vies"

Sommigen namen de woorden "onnatuurlijk" en "vies" in de mond, terwijl andere respondentes aangaven er totaal geen problemen mee te hebben. Als ze zelf zulke gevoelens zouden hebben, zouden ze die wel onderdrukken. Ten eerste omdat het verboden is door de islam, maar ook uit respect voor hun ouders. Een andere vaststelling uit het onderzoek is dat moslimmeisjes het liefst ook met een moslimjongen willen trouwen, al aarzelen sommigen niet om hun huwelijk uit te stellen en eerst te studeren.

Van op alle plaatsen en uit alle tijden wordt ons immers bericht hoe er regelmatig grote collectieve en openbare orgieën plaatsgrijpen ter gelegenheid van religieuze feesten, veelal ter ere van vruchtbaarheidsgoden, niet allen bij vele \'primitieve\' volkeren, maar ook bij alle grote beschavingen, zowel bij de aristocratische toplaag als bij de door hen uitgemolken boeren. Daarnaast worden er meer besloten orgieën uitgevoerd door aanhangers van sekten. Het bekendst is de heksensabbath of de \'zwarte mis\', gedurende dewelke de priester, als vertegenwoordiger van Satan, zelf gemeenschap had met de aanwezigen én hen tot omgaan aanzette met elkaar. Te slotte zijn er de puur seculiere orgiën, niet allleen bij de aristocratie of de rijke burgerij, maar ook in brede lagen van de bevolking. Verwijzen we slechts naar de orgieën van de Borgias. Paus Alexander VI liet na een rijkelijk feestmaal hoeren aantreden, die vervolgens hun schoonheid onthulden. Hij liet kandelaars op de grond zetten en gooide dan amandelen te grabbel. Vervolgens liet hij prijzen uitstallen, toe te kennen aan degenen uit het gezelschap die voor de ogen van het publiek het vaakst konden klaarkomen. Ook standjes voor één nacht maken vaak deel uit van talloze orgieën. Vermelden we nog de talloze masturbatie-orgieën in kostscholen en de talloze groepsverkrachtingen tijdens oorlogen. En last but not least: in cafés en de equivalenten daarvan over de hele wereld zijn van oudsher mini-orgieën in alle stadia van voltooiing uitgevoerd onder invloed van de drank.

stelen

ADHD is geen modeziekte

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat ADHD bij kinderen in drie tot vijf procent van de gevallen voorkomt. Bij volwassenen is dit een tot twee procent. In veel landen is onderzoek gedaan naar het vóórkomen van ADHD en overal wordt ongeveer hetzelfde percentage gemeten, ook al is de behandeling niet overal gelijk. Bij jongens wordt de diagnose drie keer zo vaak gesteld als bij meisjes, omdat jongens meer storend gedrag vertonen. Anders gezegd: bij meisjes wordt de diagnose vaak ten onrechte niet gesteld!
Andere groepen bij wie de diagnose regelmatig wordt gemist, zijn volwassenen en allochtonen. Natuurlijk is overdiagnostiek niet goed, maar onderdiagnostiek vind ik erger. Soms zijn hele gezinnen onnodig ontwricht geraakt door gebrek aan kennis over deze behandelbare aandoening.

ADHD bij volwassenen

ADHD is een ziekte waarvan gedacht werd dat hij vooral bij kinderen voorkwam, maar dit bleek niet te kloppen. De diagnostiek die artsen voor kinderen gebruiken, kan echter niet zomaar op volwassenen worden toegepast. Volwassenen tonen een ander beeld, de vragen die gesteld moeten worden zijn anders, en de DSM-lijsten moeten anders worden geïnterpreteerd. Psychiaters voor volwassenen hebben daarom net als kinderartsen een netwerk opgericht van deskundigen die zich hebben bekwaamd in diagnostiek en behandeling. En dat is niet voor niets.

Volwassenen zijn geen grote kinderen
Als uw kind ADHD heeft, is het goed om te weten dat dertig procent van de kinderen met ADHD helemaal over de symptomen heen groeit en in principe als volwassene niet meer problemen heeft dan een niet-ADHD\'er. Deze groep bestaat onder andere uit ex-patiënten die een aantal jaren behandeling hebben gehad, maar bevat bijvoorbeeld ook mensen die voor het eerst horen dat zij de aandoening in hun jeugd hadden als bij hun eigen kind ADHD wordt vastgesteld.
Bij nog eens dertig procent van de kinderen met ADHD verdwijnen de lastige verschijnselen grotendeels, waardoor zij hun volwassen leven goed aankunnen. In veel gevallen kiezen zij bewust of onbewust een baan of een partner die goed bij hen past en hebben hun leven zo ingericht dat zij veel structuur hebben, waardoor de omgeving minder chaotisch wordt. Soms hebben zij een zeer gestructureerde partner die zorgt voor de afspraken en de financiën. Vaak horen ook deze patiënten pas achteraf dat zij ADHD hebben (gehad).
Bij een derde groep van ongeveer dertig procent van de kinderen met ADHD blijft de aandoening last geven op volwassen leeftijd. Als we ervan uitgaan dat één procent van de tien miljoen volwassen Nederlanders last heeft van verschijnselen van ADHD, dan praten we dus over ongeveer 100.000 mensen. Nog maar een deel van deze mensen weet dat zij een stoornis hebben. De rest weet dit nog niet en heeft last van een aantal verschijnselen waarmee zij in de loop van de tijd geprobeerd hebben te leren leven. Dit gaat lang niet altijd goed.

Klinisch beeld
Hoe ziet ADHD er op volwassen leeftijd uit? De symptomen ontwikkelen zich geleidelijk. Binnen die ontwikkeling kunnen we een volwassen ADHD\'er soms wel herkennen aan zijn motorische onrust, maar vaak zie je juist niets. De onrust zit dan van binnen in de vorm van chaos in het hoofd, die zich uit in wisselende stemmingen of woedeuitbarstingen. Ook zijn er problemen met organisatie, planning, relaties, werk, en geld uitgeven, door ongelukken en verslaving. Soms worden plannen steeds uitgesteld of veranderd, soms is er sprake van een hang naar sterke prikkels.
Vaak is er in het leven van ADHD\'ers veel misgegaan. Ze hebben hun opleiding niet afgemaakt en als ze een betaalde baan hebben, is die vaak beneden hun niveau. Velen zijn meer geschikt voor een eigen bedrijf. Een onderzoek van 1995-1999 toonde aan dat bijna de helft van de ADHD\'ers géén vaste baan had, van een uitkering leefde en vaak problemen op het werk had gehad. Hetzelfde onderzoek toonde aan dat 60% van hen een relatie had, maar verreweg de meesten met relatieproblemen te kampen had. Bijna allemaal hadden ze al een hulpverlener gehad, gemiddeld twaalf jaar voor de diagnose.
Als dergelijke problemen zich bij u zelf hebben voorgedaan, moet er dus ook aan de diagnose ADHD gedacht worden. Nogal wat ADHD\'ers lopen echter rond met de diagnose depressie en worden hiervoor langdurig met wisselend succes behandeld met antidepressiva. Het belang van een goede diagnose is dat u behandeld kunt worden met de juiste medicijnen (meestal methylfenidaat) en begeleiding.