Cartoon

Met hoevelen staan we straks voor de hemelpoort?

• Auteur: Hilde Van den Eynde

Volgens aartsbisschop Léonard zullen bij het einde der tijden immers alle mensen verrijzen? Jozef Vranckx, Turnhout

Hij kijkt ernaar uit, meldt lezer Vranckx aan de Winkel. 'Mijn overgrootouders ontmoeten', mijmert hij. 'Napoleon, en wie weet wie nog meer.' Ja, wie nog meer? Wie mag straks bij het einde der tijden bij Sint-Pieter op het appel komen: enkel wie rooms-katholiek is gedoopt, of ook protestantse en orthodoxe dopelingen? En hoe zit het dan met mensen die lang voor de komst van Christus leefden en dus nooit de keuze hadden om zich al dan niet te laten dopen?

'God sluit niemand uit, mevrouw', zegt Eric de Beukelaer, woordvoerder van de Belgische bisschoppen. 'Álle mensen, ja wellicht zelfs alle schepselen zullen verrijzen aan het einde der tijden.' Hetzelfde antwoord bij Jürgen Mettepenningen, theoloog aan de KU Leuven. 'Of je gelooft of niet en of je al dan niet gedoopt bent, maakt met betrekking tot de verrijzenis niet uit. De Katechismus van de Katholieke Kerk stelt onder nummer 998: Wie zal verrijzen? Alle mensen die gestorven zijn'.

Het wordt straks dus druk aan de hemelpoort, meneer Vranckx: minimaal zult u zich er in het gezelschap bevinden van dik honderd miljard soortgenoten, want dat is het geschatte aantal mensen dat gestorven is sinds de moderne mens Homo sapiens tweehonderdduizend jaar geleden opstond uit de Afrikaanse savanne.

Die schatting is gebaseerd op een combinatie van (pre)historische gegevens over bevolkingsaantallen doorheen de tijd. Voor de prehistorie zijn die gebaseerd op de maximale hoeveelheid volk die met de toenmalige levenswijze (jagen en verzamelen) kon in leven blijven - dat wordt afgeleid uit de bevolkingsdichtheid van hedendaagse jager-verzamelaars zoals de Khoisan ('bosjesmannen') - en van het percentage van het aardoppervlak dat in vroeger tijden bewoond was, wat wordt afgeleid uit archeologische vondsten.

Uit latere perioden van de menselijke geschiedenis zijn preciezere bevolkingsaantallen overgeleverd. De Chinezen hielden al volkstellingen, en dat deden ook de Romeinen - denkt u maar aan de volkstelling van koning Herodes, waarvan ook het evangelie gewag maakt. Onder meer uit die gegevens weten we dat er aan het begin van onze jaartelling naar schatting 300 miljoen mensen op aarde waren. Rond 1650 was er hooguit een half miljard mensen op aarde.

De aanvankelijk trage groei van de wereldbevolking ging over in een snelle groei rond 1750, en in een héél snelle groei rond 1950. Die plotse groeispurten zijn te danken aan de landbouwrevolutie, de industriële revolutie en de opkomst van de geneeskunde. Aan de vooravond van de landbouwrevolutie moet de wereldbevolking amper vijf tot tien miljoen zielen hebben geteld.

Maar hoeveel mensen in totaal hebben er al die jaren op aarde geleefd? Om dat te becijferen zijn behalve bevolkingsaantallen ook geboortecijfers nodig en gegevens over de levensduur, allemaal cijfers waar tamelijk wat speling op zit, net als op de geschatte bevolkingsaantallen overigens. Een gerespecteerde schatting komt van demograaf Carl Haub van het Population Reference Bureau in Washington. Hij begint vijftigduizend jaar geleden te tellen, dus zo'n honderdvijftigduizend jaar na het verschijnen van Homo sapiens op aarde. Haub poneert een bevolkingsomvang van vijf miljoen, achtduizend jaar voor Christus, en van 300 miljoen aan het begin van onze jaartelling. Voorts houdt hij rekening met geboortecijfers van 80 op 1000 per jaar tot het jaar nul, 60/1000 per jaar tot 1750, en 24/1000 per jaar tussen 1750 en 1998. Alles bij elkaar komt Haub op 110 miljard mensen die ooit geleefd hebben, de nú levende zeven miljard inbegrepen.

Als de aarde zoals sommigen voorspellen al in 2012 zal vergaan, is dat het aantal mensen dat voor bijbelse opstanding in aanmerking komt, meneer Vranckx. In het andere geval kunnen het er een smak meer zijn - hoevéél meer is lastig te zeggen omdat het evangelie geen datum zet op de eindtijd. Die zal zoals u weet komen 'als een dief in de nacht'. 

Airbus leger botst tegen hangar

 

Het voorbije weekend is weer een van de toestellen van de Belgische luchtmacht beschadigd geraakt. Technici botsten met een Airbus A330 tijdens het taxiën tegen een hangarmuur. De staart raakte zwaar beschadigd.
 
Voorlopig is vliegen met de Airbus niet mogelijk, aldus luitenant-kolonel Peter Lepez. "Het waren mensen van Lufthansa Technics die het toestel naar de hangar brachten om er nieuwe bestickering op aan te brengen", benadrukt hij.

Volgens Lepez, crisismanager op de militaire luchthaven van Melsbroek, komen er door het ongeval geen militaire opdrachten in gevaar. "De beschadigde Airbus is een reservetoestel dat we leasen van de firma High Fly. Er is nog altijd een A330 operationeel. Bovendien zegt het leasecontract dat High Fly ons nu een ander reservetoestel ter beschikking moet stellen." (belga/adv)

'Wij trouwen allemaal als maagd'

ALLOCHTONE VROUWEN EN SEKS: TUSSEN TRADITIE EN EMANCIPATIE

• Auteur: Griet Plets

Moslims hebben een dubbele moraal als het over seks gaat. 'Verwacht iemand een buitenechtelijk kind, dan doet iedereen vaak - tegen beter weten in - alsof zijn neus bloedt.' Bijna de helft van alle abortussen in ons land gebeurt bij allochtone vrouwen. Omdat ze slecht voorgelicht zijn of anticonceptie vaak te duur is, maar ook omdat ze onder normen gebukt gaan waaraan ze allang niet meer voldoen. 'Veel meisjes hebben seksuele ervaring, maar ze horen bij hun huwelijk wel maagd te zijn. Dus is een operatie of zelfs abortus vaak de enige uitweg.' De Standaard vroeg tien allochtone vrouwen naar hun ervaringen met seks.

'Veertig tot vijftig procent?' Drita, een Albanese uit Kosovo, is verbaasd als ze hoort dat bijna de helft van alle abortussen in België bij allochtone vrouwen gebeurt - maar niet omdat ze dat percentage hoog vindt. Samen met de negen andere vrouwen rond de tafel vormt Drita een team van interculturele bemiddelaars: vrouwen van vreemde origine die andere allochtone vrouwen begeleiden als ze naar de dokter, een oudercontact of de rechtbank moeten (zie inzet).

'Ik had verwacht dat op zijn minst zestig procent van de abortussen hier voor rekening van allochtone vrouwen zou zijn. De voorbije jaren heb ik soms tot tien vrouwen per dag begeleid die een abortus wilden. Veel van hen zijn illegaal in het land en hebben geen geld voor anticonceptie of voor de opvoeding van een kind. Maar vaak gaat het ook om jonge meisjes die wel seksueel actief zijn maar volgens hun traditie tot hun huwelijk maagd moeten blijven.' Fatima: 'De meeste moslimmeisjes hier hebben tegenwoordig seksuele ervaring, maar als ze trouwen doen ze alsof ze maagd zijn, want zo hoort het volgens onze traditie. Ze laten hun maagdenvlies gewoon weer dichtnaaien, dat gebeurt heel vaak in Brusselse zieken-huizen. Of ze maken hun man wijs dat ze nog maagd zijn.' Hamida: 'Ik ken vrouwen die met hun dochter of schoondochter naar het ziekenhuis gaan omdat ze een attest willen dat het meisje nog maagd is. Trouwen en geen maagd meer zijn, is een schande. Zelfs rond deze tafel zijn we ermee bezig: we mogen dan wel met elkaar over seksualiteit praten, we trouwen allemaal als maagd - of we dat op ons huwelijk ook écht waren, zullen we elkaar niet vertellen.' Zakia: 'Een vriendin van mij heeft haar huwelijk in Casablanca gevierd en het feest daar kon pas van start gaan als het bewijs van haar maagdelijkheid geleverd was. Dus moesten haar man en zij in een kamertje snel-snel seks hebben. De druk was enorm, op de duur zei ze tegen haar man: “Ga je gang maar, zodat we ervan af zijn., En daarna werd het bebloede doekje op een schaal gelegd en op de dansvloer doorgegeven. Het is een extreem voorbeeld, maar het bestaat. Zelf heb ik het bewijs van mijn ontmaagding alleen aan mijn moeder en schoonmoeder laten zien. Niet dat mijn man erop stond, maar dan was alles onmiddellijk in orde.' Hamida: 'Je kunt natuurlijk ook vals spelen: jezelf even in de arm snijden zodat je bloedt, of verf gebruiken. Sommige vrouwen bloeden niet als ze ontmaagd worden, maar ook daar zijn trucjes voor: citroen bijvoorbeeld. Er is zelfs een boek op de markt dat al die tips bundelt (lacht).' Fatima: 'Een van mijn beste vriendinnen had al een relatie achter de rug en was geen maagd meer toen ze de jongen leerde kennen met wie ze wou trouwen. Ze waren al verloofd, maar kort voor het huwelijk vond ze dat ze open kaart moest spelen. Dus vertelde ze hem eerlijk dat ze geen maagd meer was. “Het is erg moedig dat je het mij vertelt,, zei hij, “maar ik kan niet meer met je trouwen., Ik heb haar gevraagd wat ze in de toekomst gaat doen als ze een nieuwe relatie heeft, en voortaan zwijgt ze. “Dan laat ik me wel opereren of zo, maar ik zeg het in elk geval niet meer,, is haar reactie.' Asma: 'Volgens de islam is seks voor het huwelijk een zonde, ook voor mannen. Alleen kun je bij mannen niet bewijzen dat ze geen maagd meer zijn, en bij vrouwen wel. Zo is het idee gegroeid dat het voor jongens best oké is om ervaring op te doen, terwijl dat voor meisjes uit den boze is.' Fatima (verontwaardigd): 'Maar dat klopt toch niet! Meisjes moeten maagd blijven, maar jongens mogen erop los experimenteren.' Esra: 'En hoe kunnen al die jongens ervaring opdoen als de meisjes maagd horen te blijven?' Hamida: 'Ah, daar hebben ze de Vlaamse meisjes voor! Nochtans zegt de Koran: “Blijf maagd tot het huwelijk, maar als een van beide partners dat niet meer is, houd het dan geheim. God zal het u lonen., En toch willen veel moslimmannen nog altijd een vrouw die maagd is.' Mihaela: 'Dat is bij de Romazigeuners niet anders, hoor. Romameisjes huwen zo vroeg of worden zo jong uitgehuwelijkt omdat hun ouders bang zijn dat ze anders geen maagd meer zullen zijn. Het belang van maagdelijkheid is ook bij ons erg groot.' Zakia: 'Eigenlijk zijn jullie orthodoxen - of wat ben jij weer, van de Pinksterbeweging, niet? - eigenlijk zijn jullie betere moslims dan wij (lacht). Wist je trouwens dat de Marokkanen in Marokko veel ruimdenkender zijn dan de Marokkanen hier? In Marokko zeggen ze tegen ons: “jullie hebben nog een deksel op jullie hoofd,, waarmee ze bedoelen dat wij nog “achterlijk, zijn.' Hamida: 'In Marokko gaat het tegenwoordig zelfs de andere kant uit. Er is heel veel prostitutie: jonge meisjes die seks hebben louter voor het geld. En ik heb ook gehoord van getrouwde vrouwen die samen een huis huren om er overspel te plegen. Volgens mij is dat echt een tegenreactie: vrouwen die wraak nemen voor decennia van onderdrukking.' Drita: 'Ik zou mijn kinderen niet aanraden om met seks te wachten tot het huwelijk, zoals ons op het hart werd gedrukt. Maar ik hoop wel dat ze respect hebben voor hun lichaam.' Hamida: 'Toen ik nog niet getrouwd was, wou ik van mijn vader weten of ik van de islam de pil mocht nemen. “Normaal niet,, zei hij, “je moet op het rechte pad blijven. Maar als je dan toch van dat pad afwijkt, is het aangewezen om er niet te veel van af te wijken., Dat vond ik mooi gezegd: eigenlijk mag het niet, maar als je dan toch seks hebt, kun je het beter veilig doen.' Zakia: 'Ik merk dat in veel moslimgezinnen goed wordt voorgelicht. En jongeren leren veel op school.' Syzana: 'Soms heb ik schrik als ik zie wat mijn kinderen weten en hoe vroeg er over seks gesproken wordt. Het moet niet te snel gaan.' Asma: 'Als er op school condooms worden uitgedeeld, zijn de Marokkaanse jongens er als de kippen bij.' Zakia: 'Mijn schoonbroer was eens met vrienden naar Brazilië op reis gegaan en toen zijn moeder daarna zijn was deed, kwam er een uitgerekt condoom uit de droogkast. “Wat is dat, zo'n lang stuk plastic?,, vroeg ze. Maar toen ik zei dat het een condoom was, was haar reactie meteen: “Dat kan niet, hij is niet getrouwd!, Het idee dat haar ongehuwde zoon seks had, vond ze vreselijk.' (hilariteit rond de tafel) Mihaela: 'Ik heb ook eens een condoom gevonden in de broekzak van mijn schoonbroer, toen ik de was deed. Maar ik heb het mijn man laten oplossen!' (gelach) Oxana: 'In Rusland kregen wij heel bizarre voorlichting. Ze zeiden ons dat we één keer per maand bloedingen zouden krijgen en dat dat microben waren die in onze baarmoeder zaten. Dus zei ik altijd onwetend als ik mijn maandstonden had: “Ik heb weer last van microben., Het was trouwens onze lerares algebra die de voorlichting gaf.' Hamida: 'Logisch toch: één microbe plus één microbe zijn twee microben.' (gelach) Zakia: 'Mensen vergeten wel eens dat de islam binnen het huwelijk heel veel vrijheid laat op seksueel vlak. Praten over seks en experimenteren is geen probleem: ons geloof raadt ons zelfs aan om volop van seks te genieten.' Hamida: 'Maar wel altijd binnen het huwelijk: je moet dat papiertje getekend hebben.' Oxana: 'Bij ons orthodoxen geldt net hetzelfde: je mag van seks genieten, maar binnen het huwelijk.' Esra: 'Ik heb een paar goede vrienden, ook jongens, met wie ik over seks kan praten. Maar ik vond het altijd bizar om mijn klasgenoten over seks bezig te horen: vaak wilden ze vóór hun zestiende per se naar bed zijn gegaan.' Asma: 'Toen ik in het zesde middelbaar zat, kende ik zeker vier meisjes van zestien, zeventien jaar die zwanger waren geraakt. Sommigen bleven alleen achter, anderen werden door hun ouders gedwongen om bij de vader van het kind te blijven.' Hamida: 'Heel wat Marokkaanse meisjes zijn ongelofelijk naïef. Ze ontmoeten een jongen en denken dat hij de liefde van hun leven is, dus waarom zouden ze een voorbehoedsmiddel gebruiken? Maar dan worden ze in de steek gelaten en zijn ze zó teleurgesteld in de liefde.' Asma: 'Veel Marokkaanse vrouwen trouwen net omdat ze zwanger zijn. Toen een vriendin van mij zwanger bleek, wou haar partner meteen huwen: hij kon geen minuut langer wachten.' Hamida: 'Voor vreemdgaan hebben we in Marokko een handig middeltje: het slapende kindje. Als een vrouw zwanger is geraakt terwijl haar man bijvoorbeeld in het buitenland is, dan wordt gewoon gezegd dat het kindje wel door hem is verwekt maar al die tijd in haar buik heeft geslapen. Iedereen weet dat de baby niet van hem kan zijn, maar iedereen speelt het spelletje mee.' Asma (geagiteerd): 'Ik heb vorige week pas ontdekt dat ook mijn overgrootmoeder een slapend kindje had. Bizar was dat, al die tijd is het een goed bewaard geheim gebleven.' Hamida: 'Die dubbele houding is typisch voor de Marokkaanse visie op seksualiteit. Al vind ik het ook wel mooi dat mensen die mythe haast echt geloven. Er zijn maar twee opties: ofwel wordt de vrouw in kwestie verstoten, ofwel speelt iedereen het spel mee - wat meestal gebeurt, want uiteindelijk kan het ons allemaal overkomen. Hetzelfde geldt trouwens voor homoseksualiteit: het is taboe, maar iedereen weet wel wie homo is. En dat is oké, zolang je er maar niet over praat of er niet openlijk voor uitkomt.' Hamida: 'Ik ben gehuwd met een gescheiden moslimman en hij krijgt voortdurend vragen van vrienden die willen weten hoe zo'n scheiding in zijn werk gaat en hoe het met de kinderen zit. Steeds meer Marokkaanse mannen praten over hun kinderen en willen zich met hen bezighouden. Maar je moet eens nagaan: elke gemeente in Brussel heeft wel een organisatie voor vrouwen, maar voor mannen is er nauwelijks iets.' Drita: 'Als ik bij moslims thuis voorlichting geef en ze zijn van het platteland afkomstig, dan lopen de mannen steevast weg. Maar als het stadsmensen zijn, blijft ook de echtgenoot luisteren. En bij de Roma is het net zo.' Hamida: 'Een organisatie als de onze bereikt vooral de vrouwen. En soms trekken vrouwen hun man mee, maar vooral in de lagere sociale klassen is dat niet evident. Hoe meer kansarmoede, hoe meer onderdrukking. Neem nu Molenbeek. Het merendeel van de vrouwen hier loopt gesluierd rond, ik word door de jongens nagewezen omdat ik geen hoofddoek draag. Maar als ik diezelfde jongens vraag of de meisjes hun hoofddoek aanhouden als ze seks met hen hebben, dan moeten ze al goed nadenken, ze staan er gewoon niet bij stil. Ze liegen en bedriegen en doen dat allemaal van onder de hoofddoek, maar als ze huwen, hoort een vrouw wel maagd te zijn.' Esra: 'Toch verandert er wel de-gelijk wat, hoor. Tien jaar geleden vonden veel Turken het nog vreemd dat meisjes gingen werken, nu ken ik Turken die het heel normaal vinden dat hun dochter verkering heeft.' Hamida: 'Er is veel veranderd, dat klopt, maar er is nog werk aan de winkel. Mijn zus is vijf jaar samen geweest met een man die de relatie uiteindelijk heeft verbroken omdat zijn moeder er niet achter stond. Volgens haar was mijn zus geen goede partij omdat ze een rijbewijs had, uit werken ging en geen hoofddoek droeg. Dat is het wrange aan de hele situatie: het zijn moeders en schoonmoeders die hun kinderen absurde normen opleggen - normen die niet meer van deze tijd en wereld zijn. Die hele idee van maagdelijkheid is een utopie waaraan ze zich vastklampen. Als we iets willen veranderen, moeten we bij de vrouwen beginnen: zij zijn het die de mannen opvoeden.' Guillaume Zuili/photo news © Guillaume Zuili/ Zuil14058

Natuur

Apple ontdekt kinderarbeid bij leveranciers

Controle in Aziatische en Amerikaanse fabrieken

Bij drie leveranciers van Apple zijn vorig jaar elf te jonge kinderen aan het werk gezet om producten als de iPod, de iPhone en Mac-computers te maken. Dat heeft Apple zelf bekendgemaakt na een controle bij ruim honderd fabrieken.

"Apple heeft drie fabrieken ontdekt die vijftienjarige arbeiders hebben ingezet in landen waar de minimumleeftijd voor arbeid zestien jaar is", schrijft Apple in een rapport. De arbeiders waren op het moment van de controle niet langer in dienst.

De kinderarbeid is niet de enige overtreding die Apple heeft vastgesteld. Het vond nog drie gevallen waar documenten werden vervalst om kinderarbeid te verdoezelen en meer dan zestig vestigingen waar werknemers te veel moesten werken. Voorts betaalden 24 partners van Apple minder dan het minimumloon en gaven er 57 niet alle afgesproken voordelen.

Het bedrijf beëindigt zijn samenwerking met minstens één leverancier na herhaalde inbreuken en onvoldoende maatregelen om de problemen aan te pakken.

Het Amerikaanse bedrijf noemt geen namen van bedrijven. Het bezocht vestigingen in China, Taiwan, Thailand, Maleisië, Singapore, Zuid-Korea, Tsjechië, de Filippijnen en de Verenigde Staten. bron: ZDNet

 

Cartoon

Schadelijke stof aangetroffen in 16 soorten fruitsap

 

Scandinavische wetenschappers luiden de alarmbel omtrent verschillende merken fruitsap. Ze kunnen een schadelijke stof bevatten die in verband wordt gebracht met kanker, waarschuwen ze. De onderzoekers troffen hoge concentraties antimoon aan in een maantal populaire fruitsapmerken, een stof die in grote hoeveelheden zelfs dodelijk kan zijn.

Antimoon wordt gebruikt in de productie van PET-flessen. Het is een zilverwit halfmetaal dat ook in electronica en vuurvaste materialen wordt aangewend. De aanbevolen EU-limiet voor antimoon in drinkwater is vijf microgram per liter. Hogere concentraties kunnen tot misselijkheid en braken leiden. Voor voedingsmiddelen werd echter nog geen limiet vastgesteld Een team van de uiniversiteit van Kopenhagen ontdekte dat het goedje aanwezig is in flessen fruitsap in een concentratie die 2,5 keer zo hoog is als wat door de Europese Unie als 'veilig' wordt beschouwd voor kraantjeswater. In sommige gevallen waren de concentraties zelfs tien keer hoger. 'Zorgwekkend' De wetenschappers vermoeden dat het antimoon in het sap terechtkomt vanuit de plastic flessen waarin het wordt bewaard. Het scheikundig element werd immers ook al aangetroffen in water uit plastic flessen. De resultaten van het onderzoek worden als 'zorgwekkend' beschouwd, temeer omdat wereldwijd miljoenen kinderen de schadelijke substantie dreigen binnen te krijgen. Volgens vorige onderzoeken kan antimoon kanker, hart- en longproblemen veroorzaken. De wetenschappers roepen op om zo snel mogelijk verder onderzoek op te starten. Hoewel de onderzoekers geen specifieke merken genoemd hebben, zou de substantie in 16 van de bekendste fruitsappen aangetroffen zijn. Hoger risico voor kinderen Claus Hansen, een lid van het onderzoeksteam, meent dat het citroenzuur in fruitsap de opname van antimoon in de drank versnelt. "De concentraties in de geteste producten overschrijden de limieten die werden opgesteld voor drinkwater, maar voor fruitsap bestaat nog geen wetgeving. We kunnen er echter niet van uitgaan dat de aangetroffen concentraties onschadelijk zijn. Het zou zinvol zijn om verder onderzoek te verrichten, zodat we een beter beeld krijgen van wat de limiet voor fruitsap moet zijn. De onderzoeksploeg waarschuwt verder nog: "Marketing voor dergelijke dranken richt zich vooral op kinderen. Dat betekent dat die het vaker drinken en een groter risico lopen." (tw)

Op de sacoche

De Brusselse coördinatoren van de Wereldvrouwenmars hebben gisteren handtassen aan standbeelden in Brussel gehangen om de manifestatie aan te kondigden die komende zaterdag plaatsvindt. Op de handtassen staan slogans die de voorbijganger aanspreken op de

© Bart Dewaele

De Brusselse coördinatoren van de Wereldvrouwenmars hebben gisteren handtassen aan standbeelden in Brussel gehangen om de manifestatie aan te kondigden die komende zaterdag plaatsvindt. Op de handtassen staan slogans die de voorbijganger aanspreken op de rol van de vrouw in onze samenleving. Een tiental standbeelden, waaronder La Brabançonne (rechtsboven) op het Surlet de Chokierplein en Madame Chapeau (boven) in de Zuidstraat, kregen een handtas. De derde editie van de Wereldvrouwenmars vindt in ruim 160 landen plaats, tussen de Wereldvrouwendag op 8 maart en de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober. De mars in Brussel start zaterdag om 12.30 uur aan de Beurs. (belga) (Bart Dewaele)

Cheryl Cole

Blauwe gezichten, groene zonnen

VAN GOGH MUSEUM PAKT STERK UIT MET GAUGUIN

De moderne kunst heeft veel te danken aan een Parijse cafébaas. Die liet in 1889, tijdens een wereldtentoonstelling, enkele jonge kunstenaars hun werk ophangen in zijn etablissement. Een van de nieuwlichters heette Paul Gauguin.

Tussen Paul Gauguin en Vincent van Gogh boterde het niet echt. De twee waardeerden elkaars werk en allebei brachten ze op hun manier een nieuw geluid in de kunst, maar hun karakters botsten. Legendarisch werd de ruzie tussen de twee schilders in Arles, waarbij Van Gogh een stuk van zijn oor verloor.

Toch zou Van Gogh ongetwijfeld blij zijn met de prachtige Gauguin-tentoonstelling die dezer dagen in het Van Gogh Museum van Amsterdam te gast is. Paul Gauguin – De doorbraak naar moderniteit laat zien hoe een groepje jonge kunstenaars in de marge van de Exposition Universelle van 1889 in Parijs een tentoonstelling organiseerde die hun naam onsterfelijk maakte. Om dat verhaal te illustreren leenden musea uit de hele wereld schilderijen, tekeningen en sculpturen uit. Het ensemble is een streling voor het oog en biedt een verrassende kijk op de voorlopers van de moderne kunst.

Eiffeltoren

Voor toeristen die voor het eerst in Parijs komen, is een bezoekje aan de Eiffeltoren nog steeds vaste kost. Het ijzeren gevaarte aan de Seine was een van de grote attracties op de Exposition Universelle van 1889, die zo belangrijk zou worden voor Gauguin en zijn vrienden. Het moet een evenement van eerste orde zijn geweest.

De Exposition Universelle was in de eerste plaats een showcase voor de Franse industrie, die er haar technologische vooruitgang aan een groot publiek (28 miljoen bezoekers!) kon laten zien. Maar het was veel meer dan dat. Zowat alle handelaars van Parijs pikten een graantje mee. Spektakels zoals de Javaanse dansen of de Wild West Show van de legendarische Buffalo Bill reden over de tongen. Ruim driehonderd ‘inboorlingen' uit Vietnam, Senegal, Gabon en Tahiti waren in nederzettingen op het tentoonstellingsterrein ondergebracht, tot lering en vermaak van het publiek.

Ook voor de beeldende kunst was de Exposition Universelle een buitenkans. Er werd een overzicht van honderd jaar Franse kunst getoond met alle klinkende namen, van David en Delacroix tot Corot en Monet. Hoewel de bloedeloze academische kunst van de Salons ruim vertegenwoordigd was, mochten ook schilders zoals Courbet en Manet — die bij vorige gelegenheden nog werden afgewezen — hun werk exposeren. De tentoonstelling groeide uit tot een triomf over de hele lijn voor de Franse kunst.

Niettemin waren er ook in 1889 onfortuinlijke kunstenaars die op de overvolle muren van de officiële tentoonstellingen geen plek gekregen hadden. Een van hen was Paul Gauguin, een schilder die in de jaren voordien rusteloos had rondgezworven, op zoek naar de primitieve puurheid van een verloren paradijs.

Gauguin had exotische schonen geschilderd op het eiland Martinique, zeegezichten en vissersvrouwen aan de Bretonse kust, zonovergoten landschappen in Arles bij Van Gogh. Maar commercieel succes had hij daarmee niet behaald. Met zijn fijne neus voor strategie kwam hij af op de Exposition Universelle, in de hoop dat hij op dat grote podium zijn doorbraak zou kunnen forceren.

Blauwe gezichten, groene zonnen

Café des Arts

Gauguin en zijn vrienden vonden gastvrijheid in het ‘Café des Arts' van een zekere Volpini. Het was een van de talrijke drank- en eetgelegenheden die op de Exposition Universelle gouden zaken deden. De omstandigheden waren ver van ideaal. In het café heerste een heidense drukte en er speelde een Russisch orkestje dat Weense walsen ten beste gaf. Een rustige beschouwing van de schilderijen van Gauguin, hoe ongewoon ze ook waren, was niet de eerste zorg van de bezoekers. Een groot commercieel succes werd die tentoonstelling dus niet. Maar attente critici, kunsthandelaars en verzamelaars gingen er wel naar kijken. In het Nederlandse tijdschrift De Opmerker schreef een anonieme medewerker: ‘Dit wordt hier nu als de kunst van de toekomst beschouwd: men ziet menschen met blauwe gezichten, groene zonnen, paarse bomen, kortom schier ieder voorwerp dat afgebeeld is, heeft een andere kleur dan waarin het tot dusverre door het menschendom gezien is.' De naam van Gauguin was na de tentoonstelling bij Volpini gemaakt. De originaliteit van Gauguin zat in zijn doorgedreven vereenvoudiging van de vormen en zijn gedurfde kleuren. Hij schilderde de dingen niet zoals ze werkelijk waren, maar zoals hij ze ervaarde. Je herkent in zijn kunst een felheid en een directheid die doorwerken in elk thema dat hij aanpakt. Steeds weer reveleren zijn doeken de intieme schoonheid van alledaagse dingen, van een paar vruchten op een schaal tot een boerinnetje in klederdracht. De tentoonstelling in het Van Gogh Museum focust op Gauguin, maar je ziet er ook bekoorlijke werken van de kunstenaars die samen met hem in het café van Volpini exposeerden. Hun namen — Schuffenecker, Anquetin, Laval... — zijn vandaag minder bekend, maar hun visie komt soms verrassend dicht bij die van hun voorman. Het moet in artistiek opzicht een boeiende tijd zijn geweest, waarin kunstenaars gretig reageerden op de vondsten van hun collega's. Bijzondere aandacht gaat op de tentoonstelling naar een reeks prenten van Gauguin, de zogeheten ‘Volpini-serie'. Die prenten, die je aan de toog van het Café des Arts kon kopen, bevatten een staalkaart van de onderwerpen die Gauguin bezig hielden. Dankzij de serie leeft de naam van de cafébaas voort in de kunstgeschiedenis. Terecht, want Volpini gaf onderdak aan kunstwerken die de officiële keuzeheren over het hoofd zagen, en die vandaag in de grootste musea hangen. Paul Gauguin. De doorbraak naar moderniteit. Van Gogh Museum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam. Tot 6 juni, dagelijks 10 - 18 uur, vrijdag tot 22 uur. www.vangoghmuseum.nl

Colruyt wint bij staking

Gesloten deuren bij Carrefour, lange rijen elders

TIENEN/DIEST - Wie dit weekeinde inkopen wilde doen in een winkel van warenhuisketen Carrefour, botste op stakende personeelsleden. Die blokkeerden de ingang uit protest tegen de herstructurering. Inge Bosschaerts

Hoewel de actie met de grote trom was aangekondigd, stonden er zaterdag toch nog heel wat beteuterde klanten voor de gesloten deur van de Carrefours in Diest en Tienen. 'Staking?' vraagt Bayram verwonderd als hij de gesloten deuren in Diest ziet. 'Dat wist ik niet. Vervelend, want ik krijg vanavond acht man over de vloer. Dan zal ik mijn inkopen elders moeten doen.'

Ook in Tienen klinkt gemor. 'Pff, een staking. Daar straf je ons mee. En dat terwijl Carrefour Tienen niet eens getroffen wordt', krijgen de vakbondslui die de ingang blokkeren naar het hoofd geslingerd. 'We kunnen niet anders, meneer', sust Bert. 'De directie heeft deze week 1.672 collega's op straat gezet. Uit solidariteit leggen wij ook het werk neer. Maar ook uit eigenbelang. Want Carrefour Tienen niet getroffen? Iederéén bij Carrefour wordt getroffen. De lonen worden bevroren. Dat kunnen we toch niet zomaar over ons heen laten gaan?' ACV-voeding regio-Tienen hoopt dat de klanten begrip opbrengen voor de situatie. 'We doen dit niet om hen te treffen. Ook de klanten klagen al langer over de situatie bij Carrefour: een slechte inrichting van de winkels, rekken die niet tijdig gevuld worden en onbemande kassa's. En wat kondigt de directie nu aan? Nog meer van hetzelfde.' Ook de collega's van vakbond ACLVB blokkeerden de deuren van Carrefour Tienen. 'Tien jaar mismanagement wordt nu verrekend op de rug van het personeel. Niet alleen dat van de winkels die structureel in de problemen verkeren, maar ook van de winkels die het wel goed doen. Ook zij moeten inleveren.' Het voorbije weekend bleven de Carrefour-vestigingen in Aarschot, Diest, Heverlee (Leuven), Korbeek-Lo (Bierbeek), Tervuren en Tienen gesloten. Voor de klanten zat er niets anders op dan hun inkopen uitstellen, of ze elders doen. De meesten kozen voor dat laatste. En dat voelden de andere warenhuizen in de buurt goed. 'Het is een pak drukker dan anders', knikt de winkelverantwoordelijke van Colruyt Diest. 'Al de hele dag staan er lange rijen aan de kassa's. We hadden gelukkig extra personeel opgetrommeld. Dat was nodig, want zelfs toen we op volle kracht draaiden, stonden de mensen tot tegen de achterwand aan te schuiven.' I. Bosschaerts

Zesde economisch congres - 4 maart 2010 - 19u
Vanuit de crisis naar een nieuw maatschappelijk model

Gastspreker: Bea Cantillon, Prof. Dr. Sociologie Universiteit Antwerpen
Titel toespraak: "Visie over een nieuw maatschappelijk model"

• Met items zoals betaalbaarheid van de sociale zekerheid, nieuwe arbeidsverhoudingen, brugpensioen herbekijken, minimum loopbaan, tewerkstellingsgraad optrekken,...
• Er is nog leven na de crisis maar dat zal er anders uitzien dan wat wij vandaag gewoon zijn.
   

Congresvoorzitter en panellid André Oosterlinck, voorzitter Associatie K.U. Leuven.

• Hoe het onderwijs afstemmen op de arbeidsmarkt binnen een kenniseconomie.
• Welke prioriteiten staan centraal.
• De rol van wetenschap in het onderwijs stimuleren, door nauwere samenwerking met de bedrijfswereld.
• De uitdagingen moeten vanuit een wetenschappelijke benadering aangepakt worden en niet vanuit een ideologische overtuiging of vanuit winstbejag.
   

Panellid: Luc De Bruyckere, Voka voorzitter, voorzitter RvB Ter Beke nv.

• Welke herstructureringen moeten ondernemers nemen, want het socio-economische model zal niet meer zijn als vroeger...
• Zijn durf en ondernemerschap de grote slachtoffers van deze crisis.
• De belangrijkste attitude wijziging: meer ondernemerszin voor iedereen.
   

Panellid: Reinilde Veugelers, Gewoon hoogleraar Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen.
Onderzoek bedrijfswetenschappen. Strategie en innovatie.

• Welke hervormingen zijn broodnodig om een herhaling van de financiële crisis te voorkomen.
• Deugdelijk bestuur, iedereen heeft er de mond van vol maar er bestaat grote onenigheid over.
• Wat is de juiste houding en het juiste gedrag aan de top van een onderneming. De verantwoording van bestuurders tegenover aandeelhouders, het management en alle bij de onderneming betrokken belanghebbende of stakeholders.
   

Panellid: Thomas Leysen, Voorzitter Voorzitter RvB Umicore, Voorzitter RvB Corelio Voorzitter VBO

Serena

Republic F-47 Thunderbolt

Sicilië: verborgen schatten en la dolce vita

 

Sicilië heeft alles te bieden voor een geslaagde vakantie: een magnifieke kust en stranden, pittoreske dorpen, prachtige natuur en mondaine badplaatsen. Het wonderschone eiland heeft een lange en bewogen geschiedenis achter de rug waardoor het dan ook boordevol mythes en tradities zit. Ontdek samen met ons de verborgen schatten van het grootste eiland van de Middellandse zee en geniet van la dolce vita.

Sicilië heeft vele gezichten. De noordkust is liefelijk en het landschap is er glooiend. Het binnenland is dan weer bergachtig met schitterende plekken voor wandelingen in de ongerepte natuur. In het zuiden vind je onontdekte stranden waar toerisme ver te zoeken is. In de gezellige en historische stadjes kan je heerlijk genieten op een terrasje of rustig door de nauwe straten slenteren. Sicilië is bij uitstek geschikt om rond te reizen. Als je een trip naar het eiland plant, bezoek dan zeker de volgende bezienswaardigheden.

ETNA
Als een moeder die over haar kinderen waakt, rijst deze vulkaan boven het landschap uit. De sneeuwwitte top op een hoogte van 3350 meter steekt helder af tegen de blauwe lucht. Je kan met een kabelbaan tot op een hoogte van 2600 meter komen. De rest leg je best af onder begeleiding van een gids.

PALERMO
Palermo is de geliefde en gehate hoofdstad van Sicilië. Chaos overheerst. De hele stad verkennen in één wandeling is dan ook een onmogelijke opdracht. De Porta Nuova is een prachtige zestiende eeuwse toegangspoort. In het Palazzo dei Normanni met de beroemde Cappella Palatina zetelt momenteel de Siciliaanse regering en het parlement. De Cattedrale is de grootste kerk van de stad. Heel interessant zijn de aanwezige sarcofagen en graftomben. Je moet zeker ook een bezoekje brengen aan de catacomben van het Convento dei Cappuccini. In de Orto Botanico kan je genieten van prachtige, uitgestrekte tuinen. Het Palazzo Chiaramonte is dan weer een imposant middeleeuws kasteel dat je enkel langs de buitenkant mag bewonderen.

TAORMINA
Taormina is ontzettend schilderachtig. Het is op een berg gelegen en biedt prachtige uitzichten op de mythische vulkaan Etna. Het culturele erfgoed is impressionant zoals het Griekse theater en het kleinere Odeon. Je kan dwars door het stadje wandelen via de Corso Umberto, een door shoppers geliefde straat.

SYRACUSE
In deze stad zijn heel wat cultuurschatten terug te vinden. Trekpleisters zijn de tempel van Athena, de Piazza Archimede, de Piazza Duomo, de fontein van Arethusa, de Basilica e Catacombe di San Giovanni en het archeologisch park. In het oude theather vindt elk jaar van mei tot juni een festival plaats met Griekse tragedies.

CEFALU Het is niet verwonderlijk dat Cefalu een geliefde vakantiebestemming is want het stadje is simpelweg beeldschoon. De vele zandstranden maken er bovendien een prima badplaats van. Hier telt vooral genieten en kuieren! SEGESTA Segesta ligt op een uurtje rijden van Palermo en is een must voor liefhebbers van de klassieke oudheid. Je zal zeker onder de indruk zijn van de vele opgravingen die onder meer een imposant theater en een prachtige tempel hebben blootgelegd. MORGANTINA De archeologische site van Morgantina in de buurt van het stadje Aidone is de 'place-to-be' voor fans van mozaïeken. Hier vind je de oudste mozaïekvloeren van Europa. Dankzij de tarwe is deze stad rijk geworden en konden de edellieden zich een kunstzinnige vloer veroorloven. AGRIGENTO Deze stad staat bekend om de drie prachtig bewaarde Dorische tempels, die stuk voor stuk getuigen van het belang van Agrigento tijdens de oudheid. Het beste tijdstip om deze overblijfselen te bezoeken, is bij zonsopgang -of ondergang. Zelfs als het donker is, kan je de tempels bewonderen want dan zijn ze prachtig verlicht. Bezoek daarnaast ook zeker de middeleeuwse binnenstad. Je vindt er onder meer de Duomo, het Santo Spirito-klooster en het kerkje Santa Maria dei Greci. PRAKTISCH De lente en meer bepaald de maand mei is de beste periode om Sicilië te bezoeken want dan is het water reeds warm genoeg om te zwemmen en wordt het eiland nog niet overspoeld door toeristen. Brussels Airlines vliegt tweemaal per week naar Catania en Ryanair biedt drie keer per week een vlucht aan naar de stad Trapani. (hlnsydney/kve)

Bost (Tienen)

Bost is sinds 1970 een deelgemeente van Tienen (Vlaams-Brabant, België).

Hoegaarden, Luikse enclave

Hoegaarden vormde eeuwenlang een Luikse enclave in Brabants gebied. In 1794 werd het samen met Sint-Katrien Houtem de hoofdplaats van een kanton in het departement Dijle, maar het verloor Bost, Overlaar en Rommersom met Altenaken, Steenberg en een gedeelte van Overlaar.

Na het Oude Regime was het Hoegaardse grondgebied aldus uiteengevallen in 4 onafhankelijke gemeenten: Hoegaarden, Overlaar, Rommersom en Bost. Door het Koninklijke Besluit van 17 augustus 1820 werden de 4 entiteiten weer samengevoegd. Dit zou blijven tot in 1882. In dit jaar werd Bost een zelfstandige gemeente.

Bost, deel van Tienen Op 1 januari 1970 werd Bost, samen met Oorbeek, bij Tienen gevoegd. De grootste operatie had echter plaats op 1 januari 1977. Groot-Tienen ontstond uit de fusie van de gemeente Tienen (Tienen + Bost + Oorbeek), Kumtich-Vissenaken, Sint-Margriet Houtem, Oplinter, Hakendover, Goetsenhoven, een klein deel van Bunsbeek en Groot Overlaar. Als grens tussen Tienen en Hoegaarden werd de E5 genomen (later E40 genoemd). De naam Bost Oude vormen: 1290 Walterus dictus de Bost, 1321 mertini de bost, enz. De naam is te vergelijken met Bossuit (Kortrijk), Bossut-Gottechain (Nijvel), enz. en komt uit Germaans buksothu, een collectief bij buks, uit Latijn buxus "buksboom", met Germaanse evolutie. Bost betekent dus: verzameling buksbomen.

Frietjes binnenkort minder kankerverwekkend

 

Gebakken frietjes bevatten acrylamide, een stof die vermoedelijk kankerverwekkend is. Belgische wetenschappers slaagden erin te met nieuwe technieken het gehalte van deze stof te verlagen in het lievelingseten van veel Vlamingen.

Twee technieken
Tijdens het frituren van aardappelen ontstaat acrylamide, een stof die vermoedelijk kanker veroorzaakt. Wetenschappers aan de Gentse universiteit ontwikkelen momenteel technieken die de productie van deze stof drastisch moeten verminderen. Dit begint bij een betere kwaliteitscontrole tijdens het selecteren van de aardappelen. Uit onderzoek bleek namelijk dat het mogelijk is exemplaren te identificeren die gevoeliger zijn voor de vorming van acrylamide. Daarnaast pasten de wetenschappers het productieproces van diepvriesfrietjes aan. Ze behandelen namelijk de niet-gebakken frieten met een bepaald enzym, wat volledig de vorming van de kankerverwekkende stof voorkomt. De onderzoekers verzekeren dat dit geen impact of smaak of houdbaarheid heeft.

Niet te lang bakken Daarnaast waarschuwen de onderzoekers dat je ook zelf frietjes minder kankerverwekkend kan maken. Onderzoek toonde namelijk aan dat goudgele exemplaren gezonder zijn dan donker gekleurde of aangebakken frieten. Frituur daarom nooit te lang of op een te hoge temperatuur je aardappelen. (ep)

Cartoon