NASA-satelliet geeft Einstein gelijk

De Gravity Probe B (GP-B) satelliet van de NASA heeft twee cruciale voorspellingen van de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein bevestigd, meldt het Amerikaanse ruimtevaartbureau.

De GP-B werd in 2004 gelanceerd om juist de theorieën van Einstein te testen. De kunstmaan beschikt daarvoor over ultraprecieze gyroscopen en richtte die vanuit een polaire baan rondom onze planeet op één enkele ster, IM Pegasi. Als gravitatie geen invloed zou hebben op tijd en ruimte, dan zouden de gyroscopen zich altijd in dezelfde richting oriënteren. Maar er traden meetbare kleinere veranderingen op, veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de aarde.

Meteen zijn twee van de belangrijkste postulaten van Einstein in het kader van zijn algemene relativiteitstheorie bewezen. De eerste voorspelling is het geodetisch effect of de vervorming van tijd en ruimte rond een object met een grote aantrekkingskracht. De tweede is de hoeveelheid tijd en ruimte die zo'n object beïnvloedt terwijl het rond zijn eigen as draait.

Hoofdonderzoeker Francis Everitt van de Universiteit van Stanford legde het op een Pooh-beer manier uit: "Stel u onze planeet voor als ze zou zijn ondergedompeld in honing. Terwijl de planeet roteert, dan gaat de honing errond vervormen. Hetzelfde gebeurt met tijd en ruimte."

De bevestiging van de twee postulaten heeft verregaande gevolgen voor het astrofysisch onderzoek. De al in 1959 begonnen voorbereiding van de missie leidde ook al tot "aardse" doorbraken, bijvoorbeeld voor gps-technologie die staat of valt met de precisie van tijds- en ruimtebepaling. (belga/vsv)

Niet alle planeten draaien rond een ster

Astronomen hebben een nieuwe klasse van planeten ter grootte van Jupiter gevonden. De planeten reizen alleen door onze Melkweg, dus weg van het licht van een ster, zo heeft de NASA parallel met een publicatie in het vakblad Nature gemeld.

Volgens exoplaneetspecialist Mario Perez van de NASA was het bestaan van planeten op drift voorspeld. Dankzij het afscannen van het centrum van onze Melkweg tussen 2006 en 2007 hebben de deelnemers aan een Japans/Nieuw-Zeelandse studie tien zulke planeten met ruwweg de grootte van de reuzenplaneet Jupiter gevonden.

Theorie
Het team denkt dat er ongeveer twee keer zoveel dergelijke hemellichamen bestaan dan er sterren zijn. Zij zouden wellicht evenveel voorkomen als planeten die rond een ster draaien. In onze Melkweg alleen al zouden er zodoende biljoenen eenzame planeten zijn. De theorie suggereert ook dat er nog meer Aarde-achtige planeten op drift zijn dan Jupiterachtige.

Verre banen
De ontdekkers menen dat de zwerfplaneten wellicht uit turbulente jonge zonnestelsels zijn gestoten. Of het kunnen bruine dwergsterren zijn die ongeveer even groot zijn als grote planeten. Ook is er nog de vrij onwaarschijnlijke mogelijkheid dat de objecten in zeer verre banen rondom een ster wentelen. (belga/sg)

Cartoon

742.000 dieren gebruikt in Belgische laboratoria in 2009

Vorig jaar zijn er 741.989 dieren gebruikt in Belgische laboratoria. De meeste dieren werden ingezet voor de ontwikkeling en controle van medicijnen en vaccins. Vooral ratten en muizen waren populaire proefdieren. Dat blijkt uit cijfers van de 394 Belgische laboratoria die dierenproeven mogen uitvoeren. In tien jaar tijd is het aantal proefdieren overigens gedaald met zes procent. "Een middelmatig resultaat", reageert dierenrechtenorganisatie Gaia.

 

In vergelijking met 2008 werden een derde minder apen (29 versus 41), een kwart minder honden (584 versus 788) en ongeveer een derde minder katten (56 versus 78) gebruikt. Het totale aantal dieren ging echter wel de hoogte in met 16.619 beestjes of 2,29 procent. In 85 procent van de gevallen worden muizen en ratten gebruikt. Konijnen worden steeds vaker ingezet, vooral dan bij het onderzoek naar antilichamen voor behandeling tegen kanker of genetische aandoeningen.

Vissen
Sinds enkele jaren duiken ook vissen en vissenlarven op in laboratoria. Kippen zijn eveneens vaak proefdieren, maar dan vooral voor onderzoek naar alternatieve methoden om kippen te houden en dus voor hun welzijn.

Gaia
In tien jaar tijd is het aantal proefdieren gedaald met zes procent. "Een middelmatig resultaat als je de Europese richtlijn van 1986 erbij neemt die de lidstaten aanspoort tot alternatieve onderzoeksmethoden", oordeelt Gaia. De volgende regering moet volgens Gaia tegen het einde van de legislatuur werk gemaakt hebben van een daling met twintig procent van het aantal proefdieren. De nieuwe regering moet ook meer budget vrijmaken voor alternatieve onderzoeksmethoden. Enkel goede bedoelingen volstaan niet, luidt het. HLN

Abu Dhabi klopt Pisa met scheve toren

De Italiaanse stad Pisa kan niet langer pronken met de meest scheve toren ter wereld. Sinds kort gaat Abu Dhabi met die eer lopen. De 160 meter hoge Capital Gate tower helt maar liefst 18 graden over en verzekert zich daarmee een plaatsje in het Guinness Book of World Records.

Links de impressionante Capital Gate Tower in Abu Dhabi, rechts de beroemde toren van Pisa.

In tegenstelling tot de toren van Pisa die door de jaren heen op een natuurlijke manier is beginnen over te hellen, is de Capital Gate Tower speciaal ontworpen om zo scheef mogelijk te staan. De gigantische toren leunt maar liefst achttien graden naar het westen, terwijl de Italiaanse variant het moet doen met vier graden.

 

Vijfsterrenhotel
In 2011 zou de bouw volledig moeten voltooid zijn. Er wordt nu nog volop gewerkt aan het interieur. In het 35 verdiepingen tellende gebouw komen kantoren en een vijfsterrenhotel van Hyatt met 200 kamers.

Abu Dhabi, het rijkste emiraat van de Verenigde Arabische Emiraten, wil daarmee zijn buur Dubai duidelijk de loef afsteken en zichzelf op de wereldkaart plaatsen. Dubai onthulde begin dit jaar immers al de Burj Khalifa, de hoogste toren ter wereld. HLN

Toren van Pisa na 20 jaar uit de steigers en witter dan ooit

Na twintig jaar restauratiewerkzaamheden is de Toren van Pisa weer in oude glorie hersteld. Net voor Pasen, een toeristisch hoogtepunt in de Italiaanse stad, zijn de laatste steigers weggehaald.

 
Links een foto uit 1992 en rechts eentje uit 2010: de toren staat duidelijk wat minder scheef.

"De Scheve Toren schittert op het Plein van de Wonderen, nooit hebben toeristen hem zo wit gezien", schrijft de krant Corriere della Sera. Het witte marmer is bevrijd van eeuwen vuil, resten van smog en de graffiti van menig toerist. "Een paasverrassing voor Pisa, Italië en de wereld", aldus burgemeester Marco Filippeschi.

Ook zijn de reddingswerkzaamheden waarmee moest worden voorkomen dat de toren steeds schever wordt en uiteindelijk omvalt, succesvol geweest. Dankzij loodzware tegengewichten wordt de toren nog steeds rechter. Dit is voor het oog niet zichtbaar maar wel meetbaar. Dat proces stopt over twee à drie jaar. HLN

Cartoon

Winden stuwen Zuid-Europese vogels naar onze streken

 

Door de aanhoudende zuidoostelijke winden van de afgelopen dagen zijn er in ons land verschillende vogelsoorten gezien, die hun Zuid-Europese broedgebieden voorbijgevlogen zijn. Het gaat om soorten die in Afrika overwinteren en broeden in het Middellandse Zeegebied.
 
De afgelopen week overheerst een oostelijke tot zuidoostelijke wind. Sinds dinsdag zijn er op verschillende plaatsen in België soorten gezien die normaal in het Middellands Zeegebied voorkomen.
Vogelkijkers maken melding van witwangstern (Zoutleeuw, Tienen), poelruiter (Harelbeke, Klemskerke, Uitkerke, Verrebroek), hop (Wichelen, Kaster, Anzegem), lachstern (Zeebrugge, Zandvoorde, De Haan), roodstuitzwaluw (Zeebrugge) en steltkluut.

De meeste spectaculaire ontdekking is de met uitsterven bedreigde steppekievit dinsdag in Merelbeke. Deze soort overwintert normaal in Israël, Eritrea en Soedan en broedt onder andere in Kazachstan.

Overshooting
"Het gaat telkens om vogelsoorten die in de voorjaarstrek zitten en gebruik maken van gunstige windstromingen", aldus Dominique Verbelen van Natuurpunt. "De meeste vlogen vanuit hun Afrikaanse overwinteringsgebieden hun broedgebieden in Zuid-Europa voorbij. Dit fenomeen is bij vogelkenners gekend als 'overshooting' en treedt vooral op in periodes van aanhoudende zuid- en zuidoostenwind."

De influx van Zuiderse vogelsoorten wordt op de voet gevolgd op www.waarnemingen.be. Ook in Nederland werden Zuiderse vogelsoorten gezien, onder andere slangenarend en Spaanse mus. HLN

B2 Spirit Bommenwerper

Zeldzame aasgier gespot België

In de kustpolders in Zandvoorde (Oostende) is door verschillende vogelkijkers een aasgier opgemerkt. Het is pas vierde keer dat de bedreigde mediterrane vogelsoort in België wordt waargenomen. Afgelopen maandag was er ook al een waarneming uit de provincie Luxemburg.

 

Zeven vogelkijkers zagen gisteren in de late namiddag de imposante aasgier over de Zoutekreek in de Oostendse deelgemeente Zandvoorde trekken. De volwassen aasgier trok hoog over in noordoostelijke richting. "Voor niet-vogelkenners kan de soort in vlucht verward worden met een ooievaar", verduidelijkt Dominique Verbelen van Natuurpunt. "In tegenstelling tot ooievaars hebben aasgieren geen lange uitstekende nek en een typische korte wigvormige staart. De foto's van gisterennamiddag tonen een onmiskenbare aasgier."

Stortplaatsen
Maandag werd er ook al één gemeld in Fauvillers (provincie Luxemburg), zo staat te lezen op waarnemingen.be. De aasgier werd in België nog maar drie keer met zekerheid waargenomen, aldus het Belgisch Avifaunistisch Homologatie Comité. "De meest kans om aasgieren te zien is in de buurt van stortplaatsen van huishoudelijk en dierlijk afval."

Bedreigd
Aasgieren leven in Zuid-Europa, ze trekken in september naar de tropen en keren in april en mei terug. De spanwijdte tussen de vleugeltoppen bedraagt ruim anderhalve meter. De aasgier is één van de drie Europese gierensoorten, naast vale gier en monniksgier. Volgens de International Union for Conservation of Nature is de aasgier op wereldschaal een bedreigde soort en nemen de aantallen zorgwekkend af. HLN

De tien meest extreme plaatsen op aarde

Het meest afgelegen eiland: Tristan da Cunha, midden in de Atlantische Oceaan. Hier wonen amper 300 mensen en komt de postbode slechts een keer per jaar langs Beeld je in dat je zo afgelegen woont, dat de postbode maar een keer per jaar langskomt. Of wat dacht je van een huisje in Oost-Siberië, waar de temperaturen zelfs in de lente ver onder nul blijven. Een overzicht van de tien meest extreme plaatsen op aarde

De hoogste waterval (984 meter): Angels Falls in Venezuela

De droogste plaats: The Dry Valleys in Antarcticar

De heetste plaats: Lut Desert in Iran. Het kwik kan hier in de zomer tot 71 graden celsius stijgen

De hoogste berg: Mount Chimborazo in Ecuador

Het diepste punt van alle oceanen: Mariana Trench in Indonesië en Japan. De bodem bevindt zich op ongeveer elf kilometer diepte

De vliegende onderzeeër waarmee Virgin-baas Richard Branson Mariana Trench wil verkennen.

De puntigste klif: Mount Thor in Canada

De vochtigste plaats: Lloro in Colombia.

Het laagst gelegen meer: de Dode Zee in Jordanië en Israël.

De koudste, bewoonde plaats: Oymyakon in Oost-Siberië. Hier daalde de temperatuur in januari 1926 tot -71.2 graden celsius. HLN

Cartoon

E-mailadres nog zes maanden beschikbaar na opzeg

Wie zijn internetabonnement beëindigt, moet voortaan nog minstens 6 maanden gratis toegang blijven krijgen tot zijn e-mailaccount en persoonlijke webruimte. Dat zegt het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT).

De telecomregulator keurde op 1 maart een voorgelegde gedragscode van ISPA (de Belgische Internet Providers Association) goed. Die code gaat in op hoe internetproviders hun diensten na de stopzetting van het contract nog moeten aanbieden. Wanneer een gebruiker zijn internetabonnement opzegt, zal die daarom informatie krijgen van de provider rond de verschillende mogelijkheden.

Zo moeten internetproviders toegang blijven verlenen tot de e-mailaccount die verbonden was aan het internetabonnement of moeten de e-mails doorgestuurd worden naar een ander e-mailadres. Daarnaast moeten de gebruikers nog enige tijd toegang blijven krijgen tot de webruimte die verbonden was aan het abonnement.

Volgens Luc Hindryckx, voorzitter van de Raad van het BIPT, is de maatregel uniek in Europa. "Het zal gebruikers gemakkelijker aanzetten om van provider te veranderen indien zij dat wensen. En dankzij de faciliteiten kan dat gebeuren met een ruimere bescherming van de consument", luidt het. HLN

Voor het eerst meer hernieuwbare dan nucleaire energie

De wereldwijde stroomproductie uit bronnen van hernieuwbare energie lag in 2010 voor het eerst hoger dan de productie uit kernenergie. Dat staat in een rapport van de Amerikaanse denktank Worldwatch Institute.

'In 2010 bereikte de wereldwijd geïnstalleerde capaciteit van onder meer windturbines, biomassacentrales en zonne-energie 381 gigawatt, meer dan de nucleaire capaciteit van 375 gigawatt', zo staat in het rapport 'The World Nuclear Industry Status Report 2010-2011'.

Op 1 april waren er 437 kernreactoren operationeel in dertig landen, met een gemiddelde leeftijd van 26 jaar. Voorts waren er 64 reactoren in veertien landen in opbouw.

Volgens de denktank is het duidelijk dat kernenergie het ontwikkelingstempo van hernieuwbare energie niet kan bijbenen. Hoewel de levensduur van sommige reactoren mogelijk wordt verlengd tot 40 jaar en meer, 'wordt het scenario van veralgemeende levensduurverhogingen minder waarschijnlijk' na het incident in Fukushima, luidt het. HLN

Roeselare

Serena Williams

Thaise douane neemt 118 slagtanden van olifanten in beslag

 

De Thaise douane heeft 118 gesmokkelde slagtanden van olifanten, 50 stukken ivoor en 3 hoorns van neushoorns in beslag genomen die via containers uit Nigeria kwamen. Dat melden de autoriteiten vrijdag.

De douane ontdekte de grote illegale lading, die zowat 1.050 kilogram woog, woensdag op het Bangkok's Suvarnabhumi International Airport, op een vlucht uit Lagos, in Nigeria.
 
De elf containers met ivoor waarop "craft works" stond, was bestemd voor een koper in Thailand.
 
De waarde op de zwarte markt van de lading wordt geschat op 1,7 miljoen dollar (zowat 1,2 miljoen euro).

Enorme lading slagtanden onderschept in China

In China heeft de politie een enorme lading ivoor onderschept in de zuidelijke provincie Guangxi. Tijdens een controle op de rijksweg nabij de grens met Vietnam troffen de agenten maar liefst 707 slagtanden aan, 32 ivoren armbanden en een hoorn van een neushoorn. Dat meldt de internationale dierenbeschermingsorganisatie IFAW.

 

De organisatie spreekt van een uitzonderlijke vangst, en is blij met het kordate optreden van de Chinese agenten. De lading ivoor, vermoedelijk afkomstig uit Afrika, heeft naar schatting een straatwaarde van 10 miljoen euro.

Vraag
Het IFAW maakt zich ernstig zorgen om de grote vraag naar ivoor in China. Die vraag drijft de prijs op, waardoor steeds meer arme mensen en grote bendes de risico's van stroperij en smokkel de moeite waard vinden. In Afrika lopen jaarlijks tientallen stropers tegen de lamp, maar de kopers worden in Azië zelden aangepakt. Het IFAW hoopt dat daar snel verandering in komt, zodat de neerwaartse spiraal kan worden doorbroken.

Andere vangst
Twee weken geleden werd in Thailand een lading slagtanden onderschept. Smokkelaars hadden 247 ivoren slagtanden verstopt in een lading bevroren vis, die was verzonden in Kenia. Handel in ivoor is sinds de jaren negentig verboden, omdat dieren er vaak voor worden gedood.

Cartoon