*Uit het paradijs * van NELLEKE NOORDERVLIET

Uit het paradijs, Meulenhoff -Amsterdam-1997
Een fascinerende familiegeschiedenis met veel onuitgepakte verhuisdozen ...
(...) een perfect geboetseerde, knappe, sluitende roman !"
***
Uit het paradijs begint met een visioen van tekenaar David Berk die op een nacht denkt dat hij zijn overleden moeder heeft gezien.
Maar die is al dertig jaar dood.
Ze verschijnt hem op een zandpad in de duinen, het wankele paradijs van zijn jeugd en biedt hem een lift aan in een Dyna Panhard 1952.
Vanaf dat moment wordt Berk gekweld door herinneringen aan zijn moeder en de familie waarheen zij hem als negenjarige jongen voerde ; rijke Brusselse rubberfabrikanten bij wie ze niet welkom waren.
Dat hij juist op dat moment aan haar denkt is niet toevallig, want zijn halfbroer, diens vrouw en hun kind logeren bij hem. Zijn halfbroer doet hem denken aan de familie waar hij, nadat zijn moeder scheidde van haar eerste man,terechtkwam. Deze streng katholieke Vlaamse familie Vervaecke ziet niet graag dat een van haar zonen verslingerd raakt aan een Nederlandse, reeds gehuwde vrouw met kind.
De familie komt dan ook in opstand tegen deze binnendringster en probeert haar langzaam, maar zeker het familiehuis uit te treiteren.
Het kind dat zij van Jef Vervaecke krijgt, is een troef tegen de familie. De familie faalt helemaal in haar streven als de pater familias de vrouw van zijn zoon ook tot zijn bijzit maakt. Er komt een kindje van, dat weggemoffeld moet worden, naar de nonnen of anderszins.
Door de herinneringen aan zijn moeder gaat ook zijn halfbroer zijn geheugen oppoetsen. Daaruit blijkt dat beide zoons zeer verschillend naar het leven van hun moeder kijken
David Berk ziet vooral de taaie strijd die zijn moeder doormaakte om zich geaccepteerd te weten binnen de familie Vervaecke.
Dat het warme nest niet bestaat, ontdekt David Berk voor het eerst als zijn moeder zijn vader verlaat. Daardoor raakt hij letterlijk 'uit het paradijs'. Maar ook later in zijn leven komt het paradijs nooit meer terug.
Wat doe je als je weet dat het paradijs niet bestaat. Je kunt vluchten in cynisme, je kunt alle remmen losgooien en maar raak leven, maar je kunt ook de weg van David Berk bewandelen.
Relativerend en kritisch observerend neemt bij de wereld waar. Hij ziet de breukvlakken de beschaving. Hij ziet de onoprechtheid van mensen. Zijn leven is een spel, waarbij hij de rollen van anderen al doorziet. Dat is jammer, want zo blijf je altijd een buitenstaander.
In meeslepende en vaak geestige scénes schets Nelleke Noordervliet het tragische lot van een vrouw en de gevolgen daarvan voor haar zoons en kleindochters.
Nelleke Noordervliet -1945
Nelleke Noordervliet werd op 6 november 1945 geboren in Rotterdam.Ze deed na het gymnasium een studie Nederlands.aan de Universiteit van Leiden en de Universiteit van Utrecht.
In haar studententijd schreef ze teksten voor het cabaret en voerde de redactie van school- en studentenkrant.
Na haar kandidaatsexamen ging ze naar Amsterdam en werkte enige tijd bij een wetenschappelijke uitgeverij. Ze trouwde een chemicus, ging lesgeven aan de Werkplaats Kindergemeenschap in Bilthoven en nam haar studie weer op in Utrecht.
Ze deed cum laude doctoraalexamen in 1983.met als specialisaties algemene literatuurwetenschap en theaterwetenschappen.
Ze maakte samen met anderen een serie tv-programma's over poëzie. Haar twee kinderen werden geboren in 1973 en 1979. Ze werd politiek actief en was fractievoorzitter voor de PvdA in de gemeente Monster en in de Westlandraad.
In 1987 debuteert ze met de gefingeerde autobiografie van Multatuli’s eerste echtgenote, Tine, of de dalen waar het leven woont. In 1998 volgt de roman Millimorti .
In opdracht van de Stichting Steunfonds voor de Nederlandse Letteren schreef ze in 1990 een toneelstuk over Belle van Zuylen genaamd Belle en Benjamin.
De Franse Revolutie is het decor van haar derde roman Het oog van de engel,(1991) die genomineerd wordt voor de AKO-Literatuurprijs 1992.
Voor De naam van de vader (1998) ontvangt ze de Multatuliprijs.en een nominatie voor de Europese Literatuurprijs.
Nelleke Noordervliet publiceert verder met enige regelmaat boekbesprekingen in Vrij Nederland. In 1997 verscheen haar roman Uit het paradijs (nominatie voor de Librisprijs 1998).
Naast romans en toneelstukken publiceerde Noordervliet ook enkele historische boeken, zoals Op de zeef van de tijd: een geschiedenis van Nederland (2000) en Nederland in de Gouden Eeuw (2003). Ook schreef ze in 2001 een lang gedicht dat in boekvorm verscheen: Een vlaag van troost.
Ze was gastschrijver aan de universiteiten van Groningen, Leiden, Delft en Berlijn en aan de Sorbonne te Parijs.
Noordervliet publiceert verder met enige regelmaat columns, beschouwingen en (veelal historische) boekbesprekingen in dag- en weekbladen (de Volkskrant en Vrij Nederland).
Ook is ze een regelmatige gast in radio- en televisieprogramma’s, zoals in Zeeman met boeken
In februari 2005 verscheen het succesvolle Altijd roomboter (nu al 28.000 exemplaren verkocht), waarin Nelleke Noordervliet in een mengeling van mémoire, geschiedschrijving, fictie en essay het portret van haar overgrootmoeder schetst. Citaat : 'Ik vergeet soms of ik iets heb verzonnen, of het uit de bronnen heb gehaald.'
Review :
" Pijnloze lectuur is dit nieuwe boek over zonde en noodlot allerminst ; maar precies omdat het zo verscheurend is en op zo'n ijzige manier emotioneeel , laat het je geen moment onberoerd ."
- Standaard der Letteren.
Bibliografie :
Overzicht van haar boeken:
Tine of de dalen waar het leven woont (roman, 1987) Millemorti (roman, 1989 De Buthe (novelle, 1991) Het oog van de engel (roman, 1991) Rivieren. Zilveren vissen. Wolken (toneel, 1992) De naam van de vader (roman, 1993) Uit het paradijs (roman, 1997) Water en as (novelle, 1998)Familie-album (novelle, boekenweekgeschenk)-1999
De pijl van de tijd (lezing over Louis Paul Boon)-1999 Een vlaag van troost (lang gedicht, 2001) Pelican Bay (roman, 2002)
De Verlossing (novelle, bibliofiele uitgave, Uitgeverij Brokaat) -2003
Mevrouw Gigengack (vertellingen, 2004)Een plaats voor de geestdrift (essays, 2004)
Miss Blanche (Rotterdams leescadeau)-2004
Wie weet , meet niet (Vermeerlezing)-2004
Altijd roomboter (2005)(docu-fictie) Veeg teken (2006)





