* Harder dan sneeuw * van STEFAN HERTMANS

Harder dan sneeuw
Uitgeverij : Meulenhoff, Amsterdam
256 pag.-paperback.
Stel u een scenario voor van pakweg Pieter Aspe, onder handen genomen door achtereenvolgens een scriptdokter, Umberto Eco, Paul Auster en Michel Houellebecq in een zeldzaam optimistische bui, en u krijgt min of meer een idee van wat voor een boek Hertmans geschreven heeft.
************************
Als John De Vuyst twee geheimzinnige brieven ontvangt in een onbekende taal , is zijn rustige bestaan voorbij.
Stefan Hertmans vertelt met veel vaart het verontrustende verhaal van een man die tegen zijn wil betrokken raakt bij een complot tegen de grondslagen van de beschaving.
John De Vuyst, de hoofdpersoon in Harder dan sneeuw, is redacteur bij een uitgeverij en al jaren niet ongelukkig getrouwd met de bevallige en intelligente Marga. Op een kleine midlifecrisis en een falende nier na is er niets bijzonders met hem aan de hand. Maar dan wordt De Vuyst plots bestookt met brieven die een merkwaardig stempel dragen. Een combinatie van een cyrillisch en Arabisch schrift dat hij niet onmiddellijk kan ontcijferen. De brieven blijven komen, terwijl heel Europa door bloedige terroristische aanslagen overspoeld wordt. In deze woelige dagen verliest De Vuyst zijn vrouw, die hem, ten onrechte, van overspel verdenkt.
De Vuyst – rationalist, altijd sceptisch geweest tegenover complottheorieën – blijkt gevangen te zitten in een wijdvertakt en bijzonder ingenieus web, gesponnen door Kazachse terroristen. Het is een lastig te doorgronden netwerk, dat zich op internet openbaart en dat uit heel diverse takken bestaat, waarbij ontkenners van de Holocaust hand in hand gaan met zionisten, Khazaren, Palestijnen, alchemisten, enzovoorts.
Typische thrillerelementen. Alleen gaat Hertmans in zijn boek veel verder dan de gemiddelde thrillerschrijver doet. Hij slaagt erin om, zonder dat de ontwikkeling van zijn plot in de weg zit, zogoed als alle grote wereldproblemen van deze tijd in kaart te brengen en waar nodig van commentaar te voorzien.
Harder dan sneeuw handelt evengoed over terrorisme en fundamentalisme, virtuele realiteit en paranoia als over eenzaamheid, liefde en dood.
Verbluffend, hoe Hertmans al die thema’s bijna naadloos met elkaar weet te verbinden tot één apocalyptisch geheel.
De echte en de virtuele wereld lopen in deze roman volledig door elkaar; ouderwets gezegd, en hier ook toegepast natuurlijk, zijn droom en werkelijkheid met elkaar verweven. De computer, het mobieltje, het surfen op het web, het vinden van linken -dit alles domineert het wereldbeeld zoals Hertmans het zijn personages laat ervaren.
Het maken van een boek als dit vereist veel denkmatige en verbale lenigheid, temeer daar Hertmans ook nog eens boven zijn al zozeer verwikkelde verhaal gaat staan en er parodistisch mee omspringt.
Belangrijke, ook actuele kwesties komen er legio aan de orde, maar merkwaardig genoeg maken die in het geheel geen urgente indruk, ze lijken wel uitsluitend ingevoerd als Spielerei, als noodzakelijke elementen in het internetwerk van het verhaal.
Het is alsof Hertmans een amalgaam heeft willen voorzetten van alles wat de geschiedenis en de krant aan leven te bieden heeft: afluisteren, kidnappen, drugssmokkel, onderwereld, diefstal (van manuscript), antisemitisme, dubbelgangers, dementie, neonazisme, etniciteit, islam.
De romanverklaarders, al dan niet van academische huize, kunnen aan een boek als dit hun hart ophalen; er is veel in verstopt dat om herkenning vraagt. Ook is er veel samenhang met Hertmans' eerdere werk; hij citeert zelfs uit zijn romandebuut 'Ruimte'.
Het woord 'parodie' komt zo vaak voor dat het misschien wel als een kernwoord van het hele boek fungeert. Het kan de verklaring vormen voor de overvolheid van het geheel, het onwaarschijnlijk en geforceerde van de gebeurtenissen, het dikwijls lachwekkende taalgebruik.
. Het is het spel van het vertellen, die leugen bij uitstek, die zelf ook weer als zodanig ontmaskerd moet worden. Het diepzinnige gaat dan lijken op het pseudo-diepzinnige, spanning krijgt iets voorspelbaars, emoties zijn theatraal, een achtervolging is maar droom.
Alles lijkt te baden in een ongeneeslijke eenzaamheid, een onbegrijpelijke tristesse die eeuwig lijkt, die de jaren op een hoop veegt zonder er acht op te slaan, een grote samenzwering van iets onbegrijpelijks waardoor de dingen en mensen onverschillig lijken en hulpeloos, aangrijpend en schamel."
Harder dan sneeuw mag het niveau van de gemiddelde Vlaamse thriller dan wel ver overstijgen, over het genre waar Hertmans’ derde roman toe behoort, kan geen discussie bestaan. Het is wel degelijk een thriller, zij het een erg ambitieuze, en met enkele bastaardtrekjes.
Harder dan sneeuw (2004), die de meeste critici als een thriller beschouwden wordt door de auteur zelf - in een uitgebreide reactie op zijn website - "een existentiële roman in het tijdperk van internet en terrorisme" genoemd .
Stefan Hertmans:1951
Stefan Hertmans, geboren in 1951 groeit op in Gent, en gaat naar school in Sint-Amandsberg Hij voltooit zijn humaniora aan het K.A. in Gent .
Na zijn studies Germaanse filologie aan de Gentse Rijksuniversiteit,waar hij afstudeert met een scriptie over Paul de Wispelaere., gaat hij
vanaf 1974 les geven aan het Secundair Kunstinstituut van Gent.
In 1990 wordt hij docent aan de Hogeschool Gent, Departement Academie, waar hij onder meer kunstagogiek en tekstanalyse doceert.
Hij publiceerde romans, verhalenbundels, scherpzinnige essays en een opmerkelijk aantal dichtbundels. Vertegenwoordiger van het ‘postmodernisme’. wordt Hertmans in Vlaanderen en Nederland als een van de belangrijkste hedendaagse dichters beschouwd.
Hertmans is ook actief in de jazzwereld: van 1972 tot 1976 speelt hij bij verschillende free jazz-groepen en van 1975 tot 1980 is hij gitarist bij Jazz lab 4.
Hij debuteerde in 1981 met Ruimte dat bekroond werd met de Prijs voor het Vlaamse debuut. Naar Merelbeke (1994) werd genomineerd voor de prestigieuze Libris- en ECI-prijzen. In 1995 sleepte Hertmans de Driejaarlijkse Prijs van de Vlaamse Gemeenschap (de vroegere Staatsprijs) in de wacht voor de gedichtenbundel Muziek voor de overtocht. De laatste jaren schrijft hij voornamelijk essays over de actualiteit en kunst.
Hertmans levert kritische bijdragen aan tal van periodieken zoals Nieuw Wereldtijdschrift, De Gids, De Groene Amsterdammer en De Morgen.
In 1987 wordt hij redacteur van het tijdschrift Yang, en van 1993 tot 1996 behoort hij tot de redactie van De Gids. Voorts schrijft hij recensies en beschouwingen voor de Vlaamse kranten De Standaard en De Morgen.
In Nederland publiceerde hij enkele grotere essays in Trouw.
In 1997 is hij ‘writer in residence’ aan de Universiteit van Wenen, die zijn lezingen bundelt in de reeks Wiener Broschüren.
Zijn werk is vertaald in het Duits en het Engels.
Het oeuvre van Stefan Hertmans getuigt van een omvangrijke cultuur-historische belangstelling en kennis: literatuur, klassieke mythologie, filosofie, beeldende kunst, film, dans en diverse muziekgenres.
Zijn werk, dat critici aanvankelijk moeilijk, "intellectualistisch" of "postmodern" noemden, evolueerde naar een meer ironische, toegankelijke en veelzijdige inhoud en vorm.
Bibliografie :
Werken
Ruimte-debuutroman (1981)
Ademzuil (1984)
Melksteen-poëzie (1986)
Gestolde wolken-proza (1987)
Zoutsneeuw-poëzie (1987)
Bezoekingen-poëzie (1988)
Oorverdovende steen-essays over literatuur (1988)
De grenzen van woestijnen- proza (1989)
Sneeuwdoosjes- essays (1989)
Het narrenschip- poëzie (1990)
Verwensingen-poëzie (1991)
Kopnaad- poëzie (1992)
Muziek voor de overtocht- poëzie (1994)
Naar Merelbeke- roman (1994)
Francesco's paradox - gedichten(1995)
Fuga's en pimpelmezen - essays(1995)
Annunciaties - gedichten(1997)
Intercity (1998)
Steden- verhalen onderweg (1998)
Goya als hond-poëzie (1999)
Het bedenkelijke- essays (1999)
Waarover men niet spreken kan :elementen voor een agogiek in de kunst (1999) Mind the gap- drama (2000)
Café Aurora -essays (2000)
Zich de schrijvende vingers branden (2000)
Als op de eerste dag- roman in verhalen (2001)
Engel van de metamorfose( over het werk van Jan Fabre) (2002)
Het putje van Milete- essays (2002)
Vuurwerk zei ze (gedichten) (2003)
Harder dan sneeuw- roman (2004)
Kaneelvingers- poëzie(2005)
Jullie die weten.- drama.(2005)
Muziek voor de overtocht.- gedichten 1975-2005.
Prijzen
De Prijs voor het beste debuut 1982, voor de roman Ruimte
De provinciale prijs van de provincie Oost-Vlaanderen, eveneens voor Ruimte
De Amsterdamse Multatuliprijs, voor Gestolde Wolken
De Arkprijs van het Vrije Woord, 1988, voor de gedichtenbundel Bezoekingen
De Driejaarlijkse Prijs van de Vlaamse Provincies, eveneens voor Bezoekingen
De Prijs van de Vlaamse Gids (in 1992), voor de bundel Het Narrenschip
De Prijs van de Vlaamse Gemeenschap (vroegere Staatsprijs) voor poëzie (in 1995), voor de dichtbundel Muziek voor de overtocht
De Paul Snoek-prijs 1996, eveneens voor Muziek voor de overtocht
La Ville à Lire 2003, voor (de Franse vertaling van) Steden, verhalen onderweg
Bekroning als "beste gedicht van het afgelopen jaar" (= 1999), voor het gedicht Eerste verlies uit de bundel Goya als hond
De Maurice Gilliamsprijs (in 2002), voor de dichtbundel Goya als hond
De F. Bordewijkprijs 2002, voor Als op de eerste dag






















