
Charlotte Mutsaers ' : " Koetsier Herfst "
uitgever: De Bezige Bij
ISBN: 978 90 234 2671 4
Omvang: 464 bladzijden
Uitvoering: Gebonden
˜Koetsier herfst is een mangnum opus geworden. Een vrijzinnig en geestig boek. Dit is een boek dat vraagt om een echt vooruitstrevende lezer,één die, net als Mutsaers zelf, oog heeft voor wat afwijkt en voor weinig terugdeinst." -Trouw
Een opzwepende ode aan de verbeeldingskracht...
***
Charlotte Mutsaers voert in Koetsier Herfst een personage op dat de westerse moraal radicaal afwijst. Hoofdpersoon Maurice Maillot is schrijver, een onschuldige occupatie vergeleken bij de terroristische acties van zijn vriendin Do die voor het ˜kreeftenbevrijdingsfront" werkt.
De roman speelt zich achtereenvolgens af in Amsterdam en Oostende, de twee plaatsen waar ook de schrijfster afwisselend woont en werkt, en wordt hoofdpersoon Maillot dag en nacht vergezeld door zijn hondje Slava, een mogelijke verwijzing naar Mutsaers eigen hondje Pieter met wie zij op de achterflap prominent staat afgebeeld.
Koetsier Herfst geeft een absurdistisch schouwspel weer.
Het is een ode op de excentriciteit en het bohémienschap.
Maurice Maillot, die een afkeer heeft van zowel spel als van hoogdravendheid, heeft het intellectuele leven de rug toegekeerd. De dag dat hij per toeval in het park een mobiele telefoon vindt begint een nieuwe toekomst.
Koetsier Herfst is een verrassend en spannend verhaal waarin grote vragen over ethiek, leven, dood, eenzaamheid, kunst en levenskunst op ingenieuze wijze aan de orde komen.
Het roer moest om voor Charlotte Mutsaers. Nadat zij in de jaren tachtig en negentig haar eigen vorm had gevonden, tussen essay en verhaal in, om haar onvervreemdbare kunstopvatting uiteen te zetten en in één moeite door het resultaat daarvan te tonen, werd het tijd voor iets anders.
Nu Mutsaers acht jaar later in haar nieuwe roman een schrijver opvoert met een writers' block, zou het goed kunnen dat de inzinking van deze Maurice Maillot niet uit de lucht komt vallen. ˜Dit boek bestaat uit ervaringsfeiten, laat de schrijver in de introductie weten.
Ze verzon een list. Zo eentje die al haar vindingrijkheid weer op stoom zou brengen: de hoofdpersoon in haar verhaal werd een man, Maurice Maillot, een schrijver wiens beste boek na zijn vijftigste nog moet komen, een vleeseter met een hekel aan intellectuelen, die door de vondst van een mobieltje in het Vondelpark in aanraking komt met een jonge blonde Betty Boop met goddelijke stelten en een snorretje, die zegt dat ze Adolphe heet, wat waarschijnlijk Dora moet zijn, een dierenactiviste die Maurice meeneemt naar Oostende rond de kersttijd. Daar gaan ze hun wittebroodsweken vieren.
Maar terwijl in de voormalige koningin der badsteden de bevolking gehuld in bontjassen koers zet naar de gemoedelijke restaurants om zich daar op arme kreeften te storten, hult Dora zich in sexy latex, bivakmuts op de blonde kop, om als lid van het 'Lobster Liberation Front'de boel op stelten te zetten.
Do opent een heel nieuwe wereld. Een wereld waarin waarden op hun kop gezet worden en grenzen in vraag gesteld.
˜Koetsier Herfst' neemt je mee op een rustige, maar toch boeiende reis. Mutsaers schrijft in een heel aangenaam tempo.De zinnen zijn allemaal even prachtig, het knispert en knettert in deze roman.
Hoewel het verhaal weinig actie bevat, creëert ze toch een dynamische sfeer. Kleine handelingen krijgen veel aandacht, snedige dialogen blijven ronddwalen in je hoofd.Vanaf het nachtkastje kijkt een foto van Osama bin Laden toe, ˜baard boven baard', een beauty, met zijn zachtmoedige blik en dichterlijke inborst, zwijmelt Dora.
De creatieve explosie die Koetsier Herfst heet, naar een melancholiek gedicht van die heerlijke Osama, een titel die˜vitaliteit met vergankelijkheid verzoent, is de halsstarrige verdediging van de stelling dat˜er maar één realiteit is, die van jezelf, en dat er achter de speelsheid en de onwil tot relativeren die het gedrag van Maurice en Dora kenmerkt, een groot medelijden schuilt met alles wat weerloos is, inzonderheid met de machteloosheid van dieren tegenover de zogenaamd verstandelijke mensen.
Nieuw is het niet wat Charlotte Mutsaers demonstreert, maar onverminderd is haar strijdlust, en het vuurwerk van haar geen moment verflauwende proza werkt geregeld op de lachspieren.
Het frivole taalgebruik van Mutsaers is indrukwekkend. Het vermogen van de schrijfster om zich in een rake, frisse en volkomen vrije taal uit te drukken wekt ook in deze roman bewondering. Maar waar dat in Rachels Rokje resulteerde in een wervelende vertelling die zijn kracht van begin tot eind behoudt, daar raakt het verhaal in Koetsier Herfst gelijktijdig met het in het slop raken van de liefde tussen Do en Maurice zijn verrassing kwijt.
Misschien is het niet eerlijk om Koetsier Herfst af te zetten tegen zijn succesvolle voorganger, want Mutsaers is er in haar nieuwste roman zonder meer in geslaagd een onderwerp dat haar persoonlijk zeer aan het hart gaat uit te werken tot een leesbare, goed geconstrueerde en coherente roman.
Graag speelt Charlotte Mutsaers een spel met de lezer,en weet ze telkens als een niet te vangen sprinkhaan voor te blijven. Ze suggereert zaken die ze dan half terugneemt om er vervolgens toch weer op door te gaan. In dat spel komt ze steeds weer uit bij de macht van de verbeelding. Het gaat er nooit om hoe het˜echt" is, alles draait om hoe je het ziet.
Do heeft dan ook een foto van Bin Laden op haar nachtkastje staan niet in de laatste plaats omdat hij zulke mooie gedichten schrijft. In zijn persoon verenigt zich het onverenigbare: het woord en de daad.
In het paar Maurice en Do komen die twee uitersten ook samen: als stel zijn ze de schrijver van het ideale boek, waarin engagement niet louter op papier maar in het echt beleden wordt. Dat geldt vooral voor Do's extreemste daad: haar zelfmoord als offer aan de kreeften. En als offer aan de literatuur, want Koetsier Herfst zou geen betekenisvol boek zijn zonder haar dood.
Charlotte Mutsaers -1942

Charlotte Jacoba Maria Mutsaers , geboren in Utrecht op 2 november 1942
is een Nederlandse schrijfster, essayiste en schilderes.Charlotte Mutsaers was een oorlogskind. Toen ze 9 jaar was, overleed haar opa, die op een kasteel in Kapellen woonde, samen met haar oom Felix en diens zuster. Het was de eerste keer dat ze met de dood geconfronteerd werd.
Na haar gymnasiumopleiding ging ze eerst studeren en toen ze 29 jaar was ging ze naar de Rietveld Academie in Amsterdam.
In 1983 maakte ze haar debuut met Het circus van de geest, gevolgd door Hazepeper (1985) en Mijnheer Donselaar zoekt een vrouw (1986). Haar eerste roman was De markiezin (1988), gevolgd door Rachels rokje (1993). Die laatste roman werd juichend ontvangen, alsook in Duitsland waar haar werk verschijnt bij Hanser Verlag.
Mutsaers publiceerde een aantal veelgeprezen en originele essaybundels: Kersebloed (1990, Jan Greshoffprijs), Paardejam (1996) en Zeepijn (1999). Haar oeuvre werd in 2000 bekroond met de Constantijn Huygensprijs, voor haar literaire en beeldende werk ontving zij de Jacobus van Looyprijs. In 2008 publiceerde zij haar nieuwe roman Koetsier Herfst bij De Bezige Bij. Ze wordt gerekend tot de inventiefste en betoverendste schrijvers in het Nederlandse taalgebied.
Ze is gehuwd met de neerlandicusJan Fontijn
. Ze hebben geen kinderen, wel een Foxterriër Pieter. Ze wonen afwisselend in Amsterdam, Oostende en Frankrijk.Bibliografie :
Het circus van de geest
1983
Hazepeper 1985
Mijnheer Donselaer zoekt een vrouw 1986
Hanegeschrei 1988
De markiezin 1988
Kersebloed 1990
Rachels rokje 1993
Paardejam 1996
Zeepijn 1999
Fik & Snik 2000
Bont 2002
Cheese! 2003
Koetsier Herfst 2008
Prijzen :
1
992 - Jan Greshoffprijs voor Kersebloed
2000 - Constantijn Huygensprijs voor haar gehele oeuvre
2000 - Jacobus van Looyprijs voor haar gehele oeuvre
2000 - Busken Huetprijs voor Zeepijn