Vergeten groenten
De aardpeer
Zonneknollen
De Italianen noemen hem Girasole del Canada, of “zonnebloem uit Canada”, terwijl de Engelsen het hebben over Jerusalem Artichoke. Er is wellicht geen groente wiens naamgeving zo intrigerend is als de aardpeer. Topinamboeren (de Franse naam voor de aardpeer) komen in onze contreien al zo’n 400 jaar voor, maar raakten reeds meermaals in de vergetelheid. Pas vrij recent worden ze opnieuw gewaardeerd en hoe langer hoe vaker gebruikt door topchefs, die de aardpeer vooral appreciëren wegens hun “gronderige” en licht-zoete smaak.
Als plant heeft de aardpeer maar weinig met artisjokken te maken. De benaming Jerusalem artichoke werd gegeven door ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain, die de aardpeer ontdekte aan de oostkust van de Verenigde Staten. Qua smaak deed ze hem denken aan de artisjok. In de jaren na haar introductie in Frankrijk in de eerste helft van de 17de eeuw bereikte de groente een ongekende populariteit, en dat was niet in het minst door de benaming "artisjok". Die naamgeving wordt nog fascinerender wanneer je vergelijkt met andere talen: Erdapfel in het Duits en topinambour in het Frans, naar een Braziliaanse indianenstam die naar Frankrijk werd gebracht rond de periode waarin de plant werd ingevoerd.
Het Engelse "Jerusalem" is wellicht een verbastering van het Italiaanse Girasole, wat letterlijk "naar de zon keren" betekent. De Amerikaanse Indianen noemden ze "zonneknollen", waar de Amerikanen meer recent sunchokes van maakten. Aardperen zijn inderdaad familie van de zonnebloem. Ook de aardpeerplant heeft gele, weliswaar kleinere bloemen en kan tot drie meter hoog groeien. Het eetbare deel van de aardpeer zijn de knollen die tussen de wortels groeien. Deze worden gevormd in de late herfst tijdens het afsterven van de stengels.
Aan de populariteit die de knol genoot aan het eind van de jaren 1600 kwam een abrupt einde toen de volkswijsheid ging vertellen dat de aardpeer lepra zou veroorzaken. Dat vermoeden was gebaseerd op de onregelmatige vorm en de gevlekte schil die deden denken aan de vingers van melaatsen. Sindsdien is de populariteit van de groente door dergelijk imagoprobleem blijven schommelen. Slechts in tijden van oorlog of hongersnood deed de aardpeer het weer goed, hoewel dat dan veel meer te maken had met het gemak en de snelheid waarmee de plant groeit dan met haar culinaire kwaliteiten. De aardpeer was een van die weinige groenten die niet gerantsoeneerd waren tijdens de tweede wereldoorlog. Pas sinds kort is de aardpeer bezig aan een comeback.
Aardperen kunnen op allerlei wijzen worden klaargemaakt, rauw of gepureerd, gekonfijt of geroosterd. Dikwijls worden ze in hun geheel verwerkt, slechts schoongemaakt met een borsteltje.
Aardperen kunnen net als aardappelen in de schil in de oven worden gegaard, uitgespreid op wat grof zout. Zoals bij aardappelen is de smaak dan geconcentreerder en iets ronder dan wanneer ze geschild worden gekookt in lichtgezouten water. Typisch is het rokerige aroma dat tijdens het bereiden ontstaat. De knollen kunnen ook rauw in dunne schijfjes worden gegeten of snel in olie gebakken of gekookt verwerkt worden. Ook in de Noord-Afrikaanse keuken worden aardperen fel gesmaakt, waar ze vooral rauw of geraspt worden gegeten.
De licht-zoete smaak ontstaat door de omzetting van zetmeel in de zoet smakende stof inuline. Hier vinden we de reden waarom de aardpeer ook door diabetici gesmaakt kan worden: bij de vertering van deze inuline komt geen glucose vrij, die door diabetici moeilijk afgebroken wordt.
De aardpeer vind je doorgaans als grillig gevormde knollen met een witte of rode schil. Zeldzamer zijn de langwerpige, gladde knollen, de topinambour fuseaux . Deze geselecteerde aardpeer is minder hobbelig en bultig, en daardoor ook makkelijker te reinigen. De smaak blijft vrijwel identiek.
De aardperen die je vandaag in de winkel (vooral in natuurvoedingswinkels, maar dikwijls ook in de bio-afdeling van je supermarkt) terugvindt, worden vooral uit Frankrijk ingevoerd, waar ze voornamelijk in het noorden en in de Provence worden geteeld. Aardperen zijn het lekkerst aan het eind van de herfst of in de winter. Ze zijn best stevig en strak, met zo weinig mogelijk knobbels.
Je kan aardpeer ook in je eigen tuin planten. Dan verdient het aanbeveling om enkele van de opschietende scheuten van het licht af te schermen om zo scheuten van een tiental centimeter hoogte te kweken, die als voorjaarsdelicatesse geoogst worden. Zowel de scheuten als de knollen hebben een zachte, zoete smaak met – jawel, daar was die Samuel wél juist – een zweem van artisjok.
Bij gerechten waarin aardpeer de hoofdrol speelt, hoort – zoals bij alle groenten – een wijn met dezelfde smaakcomponenten als de groente zelf: een licht-zoete, "gronderige" smaak.
29 reacties op dit bericht
Weer een gezellig bezoekje gebracht
hello Fjak@...hemeltje waar gaan we naartoe.
We proberen nu terug stilaan op gang te komen en alle blogvrienden een bezoekje te brengen.
Kan een zonnestraal zijn
Die de hele wereld verlicht.
lieve groet.
Cécile
ik las ook op het blog van Natoken dat je vandaag een droeve gebeurtenis moet verwerken. Ook al zijn geliefden 15 jaar overleden...in ons hart blijven ze voor eeuwig leven.Mag ik u veel sterkte wensen...
Nog een hele fijne avond
Er staat een roos in mijn tuin
die nooit zal verdwijnen
want die tuin is mijn hart
en die roos dat ben jij
Heel veel liefs dikke knuffel
das ook wat fjaka
groetjes van bo
Goeieavond Fiak@
.
Het begint al goed
Dag Fjaka
Dat kind zal toch wel een raar bekkie getrokken hebben? Ik kan er niks aan doen, maar ik twijfel altijd bij dat soort verhalen.
Slaap lekker voor straks
Groetjes van mij
Avond groetjes

Knuffel van Catootjeg avond
oeps ja wie maakt er zo'n fout Ik denk niemand met opzet wel ????wie weet de verkeerde tafel !!!!!
lieve groetjess nikki
Het zal je maar eens moeten overkomen Fjak@... k denk dat er menige niet goed van zullen zijn...:wink: !!
Hallo... geniet nog van een aangenaam fijne dag Fjak@ , toekijkend naar de poesjes in je tuin
Veel liefs ... knuffffff... Dierenopvoedster & Magnetiseur Miryam
Fijne midweek Fjaka...
Goedenamiddag Fjak@
We zijn vandaag woensdag 27 april.Ik breng voor Jullie ALLEN een bloemetje mee.Ik wens Jullie een mooie en hopelijk zonnige ??? midweek toe met vele lieve en hartelijke groetjes vanwege Jos.
een zware vergissing, Fjaka
Lieve groetjes vanuit het regenachtige Hasselt.
Lunapic Photo Editing
dag Fjaka
ondanks het frisse regenachtige weer toch een fijne dag gewenst, liefs Greetje
Woensdaggroetjes..
We zijn weer half de week, wat gaat het vlug
Bedankt voor uw lieve reactie en bezoekje
Knufje en liefs, Indra-
Kijk niet naar mooie gezichten die snel vergaan,
maar naar de goede harten die altijd zullen bestaan..
goede morgn fjaka
Goedemorgen lieve Fjake...
Lieve groetjes van je blogvriend
Ton/Franciscus.
Nog een geluk dat hij niet moest rijden!
Lieve Midweekgroetjes
Hou van het leven, iedere dag,
want je weet nooit,
of het morgen nog mag.
Een hele fijne dag gewenst.
Een warme knuff van Gré
xxxxx
Goedemorgen Fjaka
Midweek groetjes van mij!
Lieve groetjes dikke knuffel maatje
Goedemorgen deze morgen Fjak@
weeral is het weekje doormidden !
laat het niet aan je hartje komen geniet er gewoon van
herinner je gisteren
droom over morgen… maar leef vandaag
lieve groetjes en knuff. van ons voor jou
midweekgroetjes
Beste Fjak@
Ik ben heel stil, jij krijgt zoveel nachtelijke groetjes als jezelf
wil! RACHEL
Midweeksegroetjes....
Mensen die geen vlieg kwaad doen
zijn gewoon niet snel genoeg.
Tussen vriendschap en een roosje is
er een heel groot onderscheid.
Rozen bloeien slechts een poosje,
maar vriendschap duurt een eeuwigheid.
Veel liefs van Freddy, Patty en een
dikke knuffel van onze drie kapoentjes
Liefs van Mia
De vogel een nest,
de spin een web,
de mens vriendschap...
Midweekse groetjes.
LIEFS MIA