Van koffiebranderij Hustinx-Roberti, tot krantenwinkel in Smeermaas

November en nog heel wat kleurenpracht in de natuur. De bezoekers van het Nationaal Park Hoge Kempen genieten van deze prachtige kleuren. De temperaturen tijdens deze periode liggen nog steeds boven de 12 graden. Langs de dreef naar de Waterburcht staat de oude kastanjelaar nog grotendeels in blad en heeft er weer een jaartje op zitten. Langs de Maas in Smeermaas staan in een tuin de prachtige zwartpaarse stokrozen gewoon verder te bloeien terwijl de eerste bloei het zaad reeds verloor.

Ouders en grootouders wandelen in het Pietersheimbos in deze warme herfstdagen en beleven de laatste dagen van een geweldige herfstvakantie. Op maandag gaan de kinderen en kleinkinderen  weer terug naar de schoolbanken en mogen de opa’s en oma’s weer even op rust komen tot aan de kerstvakantie.

"Geeft Allerheiligen zonneschijn, dan zal het spoedig winter zijn."

Spreuk uit de oudheid oftewel een boerenwijsheid.

We naderen Allerheiligen en Allerzielen onder uitzonderlijke weersomstandigheden.

Met Allerzielen gaat men in heel wat parochies in processie naar het kerkhof om er de overleden familieleden te herdenken. 

De graven zijn voor het grootste deel al onderworpen aan een grondige poetsbeurt en blinken in de najaarszon. En de gemeente rukt ook uit  om de begraafplaatsen er piekfijn uit te laten zien voor de komende dagen. (er mag overigens wel een likje verf op de lichte vrachtwagen)

Bij sommige graven staat een bordje met de mededeling dat het graf geruimd zal worden omdat het geen bezoekers meer krijgt die het graf onderhouden en er sprake is van verwaarlozing.

Bij een graf staat een bordje met de mededeling dat het geruimd zal worden. Verder staat er nog dat de overledene(n) onbekend zijn.

Nochtans is er duidelijk waarneembaar op de restanten wie er begraven liggen en is er het volgende te lezen op de arduinen resten die waarschijnlijk bij een storm omgevallen zijn en op het graf liggen.

Hier rust zacht in de Heer.

Henri Haemers.

• Kessenich 25-3-1875  + Smeermaas 25-9-1948.
• Echtgenoot van Maria Leijnen.
• * Reckheim 20-7-1882.
• + Maastricht 30-8-1950.
• Alsmede zijn dochtertjes Maria en Anna Haemers.

Zo heeft dit graf met als onbekende overledene(n) toch een naam gekregen. 

'Moge zij rusten in vrede'.

.

Heel wat senioren maken een natuurwandeling in het bos van Pietersheim. hand in hand loopt een bejaard koppel uit Zutendaal. Al jaren komen zij hier wandelen rond het kasteel. Net nu alles rond het kasteel er piekfijn bijligt, de aannemers alles hebben opgeruimd  en de lift voor rolstoelgebruikers in werking is, ligt het kasteel er verlaten bij.en is er geen kasteelheer meer wegens omstandigheden, maar de gemeente wil zo vlug mogelijk een doorstart met nieuwe uitbater(s).

"Ik heb nog nooit zoveel eenden op de vijver gezien" zegt de mannelijke helft van het koppel uit Zutendaal. En inderdaad er zitten heel wat watervogels rond te zwemmen, in de met eendenkroos bedekte ringgracht van de Waterburcht.  In de wei liggen herten genietend in de zon, maar wel met gespitste oren elk geluid opvangend. 

Het is genieten tijdens de zonnige herfstdagen in het bos met de vele herfsttinten. We mogen ons gelukkig prijzen met deze poort van het Nationaal Park Hoge Kempen.

We troffen deze plant aan in de omgeving van Hocht en konden ze determineren als Silybum marianum oftewel Mariadistel, een geneeskrachtige plant waar al eeuwenlang de heilzame werking bekend van is. 

Maar ook op bijgeloof terug te voeren krachten uit de oudheid, zoals: de kracht voor bliksembescherming, door de plant in de haard te verbranden, of een plant in een kuip voor de deur houd dieven buiten, een bloem in de broekzak beschermt de drager etc., "Baat het niet, dan schaadt het niet"!

Heel wat Geneesmiddelen worden  verkregen uit geneeskrachtige planten.

Deze plant bezit stoffen die gebruikt worden bij leverkwalen en is zelfs eetbaar. Jonge bladeren worden op dezelfde wijze klaargemaakt als spinazie. De bloemknoppen als artisjokken en de stengels na het weken als asperges.

Bij de website Plantenaardigheden.nl lezen wij over deze plat het volgende:

Mariadistel vermeerdert de secretie en de stroom van gal uit de lever en de galblaas en kan gebruikt worden in alle problemen die geassocieerd worden met de galblaas, zoals galstenen, galkoliek en problemen met de lever, zoals leververvetting, levercirrose, hepatitis, geelzucht. Verder werkt het kruid sterk ontgiftend op de lever, dus het kan ook gebruikt worden na alcoholmisbruik en een te zware dosis medicatie. Het is een van de weinige kruiden die in staat is om celvernieuwing in de lever te bewerkstelligen. Bij gebrek aan eetlust en bij bewegingsziekte.

Al die dingen zitten opgeslagen in een enkele plant.

De Maas heeft niet altijd dezelfde loop gehad zoals wij hem sinds mensenheugenis kennen. Meermaals heeft deze regenrivier, na een zeer hoge regenval, haar loop verlegd. Dit gebeurde in eeuwen, waar er nog geen kanalen of stuwen waren en de regenval enkel via beken en zijrivieren de Maas voedde.

Voor Lanaken meer bepaald Groot Lanaken kunnen wij dat vernemen uit een artikel van Jodonge Firmin (+), geschreven in Maaslandia, uitgegeven in 1984 door Kon GOSSU Lanaken.

Hij beschrijft daar de loop van de Maas, o.a. bij Borgharen vóór 1100, waar de Maas de loop van de Kanjel vanaf Limmel(Nl) volgde. Vervolgens ging het dan  verder, ten westen van de huidige loop, naar het huidige Hocht, dat toen op de rechteroever lag en verder richting Neerharen. (de cisterciënzerabdij te Hocht werd pas gebouwd in 1180).

Van Neerharen uit volgde de Maas destijds een bijna rechte lijn noordwaarts richting Meeswijk  In de loop der eeuwen, tijdens hoge waterstanden, heeft de Maas zich nog enkele keren verlegd, om uiteindelijk de huidige loop te volgen, waarbij er  tussen Smeermaas en Meeswijk heel wat gronden en dorpen (Herbricht, Uikhoven, Boorsem, Kotem, Geneuth), die voorheen op de rechteroever lagen nu op de linkeroever kwamen te liggen. .

Bij Borgharen tegenover Smeermaas kan men nu verkleuringen in het kiezelpakket en de deklaag ontdekken, die deze loop uit de periode voor 1100 laat zien.  De kiezel werd er afgegraven tot op een zwartgekleurde diepte, waaruit ook grondwater sijpelt. Iets verder is over een behoorlijke lengte een donkere, slipachtige, grindloze Maasboord te zien. Waarschijnlijk op de plaats waar de Maas de richting naar het huidige Hocht innam.

Herman Vuerstaek uit Veldwezelt 103 jaar en een paar maanden oud eerde ook ditmaal zijn wapenbroeders aan het genswachtmonument in Smeermaas. Sinds enkele jaren neemt, ‘Hem’ zoals ze hem noemen, deel aan de herdenking  in Smeermaas. In Veldwezelt was hij van het begin van de herdenkingen na de oorlog steeds aanwezig.

De nog immer fris ogende ex grenswachter, werd aan het monument in Smeermaas geïnterviewd door een jonge dame van TVL. Waarschijnlijk waren het haar mooie ogen, die voor verwarring zorgden bij Hem, want hij kon maar slecht uit zijn woorden komen, waardoor het bleef bij “ik vind het prachtig, echt waar”.

Kinderen van de Basisschool ‘Aan de Basis’,  lazen een gedicht voor  over de oorlog, besluitend met de woorden:

Zij hadden de overwinning niet gehaald

en die met hun leven betaald.

Velen gaven hun leven,

om ons een nieuw te geven.

Laten we ze dankbaar zijn,

voor al hun leed en al  hun pijn.

Na de toespraken en de kranslegging  aan het monument en het uit volle borst meezingen van het Belgisch volkslied, kon ondervoorzitter van het Grenswachtcomte - Josianne Hendriks-Kuijpers- de hulde besluiten met een dankzegging aan alle aanwezigen en in het bijzonder aan de tieners en de honderdendrieplusser. Deze alweer 44e bijeenkomst werd besloten in het O.C., om daar bij een drankje en een hapje wat na te praten.

Enkele jonge mannen lieten zich daar, van de oud gedienden, uitleggen welke verdiensten zij hadden gedaan voor hun vaderland en hadden bewondering voor de vele medailles die op hun borst prijkten.

In en rond de waterburcht, werd door kinderen tussen 8 en 12 een heuse strijd geleverd. Niet zoals eerder aangekondigd om de burcht te vermeesteren, maar om een huwelijk te vermijden tussen de Heer van Loon en Isabella van Lodenaken. Isabella was in dit geval de enige dochter van Baron Diederik van Welken Huizen, Heer van Pietersheim en Merode en meerdere Huizen die hier niet belangrijk zijn en enige erfgename..

Het Conflict tussen Heer en Leenheer moest worden beslecht door een groot aantal jeugdridders uit beide kampen, die de strijd aangingen middels een waterspel, hardlopen ter hardst en meerdere spellen. Allen gingen vanaf het binnenplein achter Baron Van Welken Huizen, Heer van Pietersheim en Merode aan, zoals de kinderen die achter de rattenvanger van Hamelen aanliepen. Maar geen zorg deze Baron zou ervoor zorgen dat alle kindridders terug bij hun ouders terecht kwamen.

Uiteindelijk zorgden de ridders van Prinses Isabella voor de overwinning en moest de Heer van loon zijn belofte nakomen en afzien van de schuld die de Heer van Welken Huizen, Heer van Pietersheim en Merode, bij hem had. 

Isabella die de inzet was van deze strijd was zichtbaar opgelucht en leefde zoals een sprookje eindigt nog lang en gelukkig. 

Nou, nou  gelukkig! Uit betrouwbare bronnen weten wij, dat zij zal later huwen, met haar oom Maximilian van Merode, om het familievermogen te beschermen. Zij zou een groot veldheer op de wereld zetten nl, veldmaarschalk Jean Philipp Eugene de Merode Heer van Petersheim enz. (zie ingevoegde foto)  Na de dood van zijn vader en feitelijk grootoom, huwde zijn moeder Isabella met de Hertog van Holstein. Met deze stiefvader zal hij bij regelmaat aanwezig zijn bij veldslagen, een leerschool voor zijn latere militaire loopbaan.

Op zijn 18^e keerde hij terug naar zijn waterburcht in Pietersheim en begon hij aan zijn militaire loopbaan regelmatig veranderde hij van kamp en was het laatst kamerheer in Wenen.

Rond 19.00 kwam er een plezier(ige)boot over het kanaal in Smeermaas gevaren, vol met passagiers die op het dek aan het zingen en aan het feesten waren.

'Ik denk bij het zien van het schip aan een titel  van een lied van Sudermann uit 1608'

'Dah komt ein Schiff geladen, bis an dem hochsten Bord...'. (daar komt een schip geladen, Tot aan de hoogste boord)

De passagiers, op z’n paasbest uitgedost, waren duidelijk ‘in the mood’. Een zanger op het achterdek had geen moeite om de feestvierders op zijn hand te krijgen.

Intussen werd het duidelijk, dat het om arbeiders ging, van papierfabriek Sappi in Lanaken. Reeds eerder mocht de kade van Smeermaas dienen om een feestelijke rondvaart van Sappi over de kanalen en Maas te beeindigen. De passagiers gingen aan wal om onder muzikale begeleiding van de Porijkes en voorafgegaan door politie naar het ontmoetingscentrum van Smeermaas te gaan waar er een receptie volgde.

De Porijkes waren wat aan de late kant maar dat lag waarschijnlijk in het feit dat  twee van hun muzikanten nog  niet aanwezig waren en dat ze daar op aan het wachten waren. Bleek echter dat deze twee nu niet toevallig  op de boot  als arbeider van PM8 aanwezig waren als medejubilarissen.

Het 25 jubileum van PM8 was de aanleiding tot deze jubileumviering. Papiermachine 8 werd in 1985 in gebruik genomen (Toen waren het nog allemaal knappe jonge mannen) nadat PM7 vanaf 1968 alreeds draaide. Heel wat arbeiders werden toen aangeworven voor de nieuwe machine en die mensen vieren dit jaar 25 jaar PM8.

SAPPI kwam als KNP LEYCAM naar Lanaken om een geheel nieuwe fabriek te bouwen, nadat in Maastricht gebleken was dat daar geen uitbreidingsmogelijkheid meer was. In 1968 rolde het eerste papier van de PM7 en heel wat Lanakenaren vinden vanaf toen hun nering bij SAPPI.

Omdat het om een groot aantal ging werd besloten dit in drie groepen te doen. De derde en laatste groep legde vandaag aan in Smeermaas.

meer foto's bij foto's Nol in de rechter kolom bovenaan klikken.














porijkes op z'mn paasbest.