's Gravenmoerse kant 6

De minder draagkrachtige bevolking van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, droeg een keuvel die afgeboord was met rechte, katoenen stroken ’s Gravenmoerse kant, ook wel “Pietekant” genoemd.

 De meer begoede vrouwen droegen een muts die afgezet was met de Beverse kant die veel duurder was. Daarom zie je ook de meeste keuvels met deze tulekant. In mijn geboortedorp Beveren-Waas werd er volop kant geklost voor de Hollandse keuvels.

Sluiermuts met Beverse kant.

De kant

De ’s Gravenmoerse kant is een “Stropkant” ofwel “Torchon” zoals men het in Nederland zegt en wordt geklost met Egyptisch katoen..

Kenmerkend aan de ’s Gravenmoerse kant is de “schuine halve slag” die men normaal in de stropkant niet terugvindt.

Door deze schuine halve slag ontstaan er vertikale lijnen ipv de horizontale lijnen zoals in de gewone halve slag.

De geometrische motieven, geklost in linnenslag of schuine halve slag, zijn dikwijls omgeven door een sierdraad .

Een rapport bestaat meestal uit 2 gespiegelde motieven.

De rechte buitenrand is afgewerkt met een “perkinneke”.

De grond van de kant bestaat uit gesloten speldslagen of wel honinggraatslag.

Voor de keuvel heeft men 210 cm (3 el) kant nodig.

Na alle lieve wensen voor een gelukkig nieuw jaar, na mooie kanten kerstversiering en antieke poppen… is het nu weer tijd om serieus verder te bloggen.

Ik neem de draad weer op want over

 ’s Gravenmoerse kant

(zie 18 december 2007)

is nog het één en ander te vertellen, !

Een keuvel,

ook wel sluiermuts genoemd is een onderdeel van de streekdracht van de Zuid-Hollandse eilanden. De kanten werden voornamelijk in het dorpje 's Gravenmoer (Noord-Brabant) gemaakt en met de boot naar de Zuid-Hollandse eilanden vervoerd en daar werd de keuvel verder in elkaar gezet.

De keuvel bestaat uit de volgende onderdelen:

Het bolletje.
Het bolletje wordt gemaakt van katoen tule waarop men diverse motieven borduurt.
Het bolletje wordt geborduurd met DMC a broder 25 of 30.
Enkele namen van de motieven voor het bolletje zijn: het Cornelenpootje, Schoentje, Rozenknopje en Molen.
Op onderstaande foto's ziet u links het bolletje en op de rechterfoto het bolletje in het midden met de strook tule en daaraan, de buitenste rand, de gekloste strook kant.

Met dank aan Kantkring Het Molenwiekje te ‘s Gravenmoer;

www.hetmolenwiekje.nl

De antieke poppen uit vorige berichten hebben allemaal kledij die versierd is met machinale kant maar ik heb toch een pop gevonden met handgekloste kant.

Dank aan de eigenares die zo vriendelijk is om de foto’s ter beschikking te stellen.

Het kantklossen was ook hier een echte huisnijverheid. Meisjes leerden al op jonge leeftijd kantklossen. In 1819 waren er in ’s Gravenmoer 90 vrouwen en 60 meisjes die kant werkten. Op zo’n relatief kleine populatie, 2200 inwoners geteld in 2004, was dat een groot percentage zodat er geen huis was waar niet geklost werd.

Turfschepen namen de kant mee naar o.a. de Zuid-Hollandse eilanden en werd daar verkocht.

Maar ook in ’s Gravenmoer sloeg de “kantdepressie” toe en einde 19^de eeuw bleven er in het dorp nog amper 50 kantwerksters over.

Uit een onderzoek in 1914 blijkt, dat ze voor een “el”,  ongeveer 70 cm, 12 tot 16 uur nodig hadden.

s Gravenmoer staat in de kantwereld voornamelijk bekend om de mutsenkanten die in de 19e eeuw gemaakt zijn.

De Keuvel.

’s Gravenmoerse kant

Er zijn al heel veel kantsoorten en locaties de revue gepasseerd maar onze noorderburen waren nog niet van de partij.

Daar komt verandering in dank zij de medewerking van

kantkloskring Het Molenwiekje uit ’s Gravenmoer.

De geschiedenis van het kantklossen in ’s Gravenmoer

’s Gravenmoer is een dorp in de gemeente Dongen, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant.

Rond 1365 is het dorp 's Gravenmoer ontstaan op de plaats waar graaf Floris V een aantal moeren (moerassen) liet ontginnen door Steven van Waalwijk. De turf die in dit gebied werd gestoken, werd met aken of geubels vervoerd. Eeuwen lang was dit de voornaamste bron van inkomsten. In de 17e eeuw was er al kantwerk in 's Gravenmoer. Een van de bekendste motieven uit de 's Gravenmoerse kant is dan ook het bootje.

Tijdens de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) is er een groot deel van het archief verloren gegaan.
In 1672 werd het dorp geteisterd door de grote brand maar toch zijn er enkele archiefstukken gespaard gebleven waaruit blijkt dat er toen inderdaad al kant geklost werd.

Omdat ik dit gedicht zo mooi vind plaats ik het nog eens in zijn geheel.

Een engel met een pop

er wordt al druk gerepeteerd
voor 't kinderkerstfeest van de kerk
de rollen zijn secuur verdeeld
is ieder jaar een heidens werk
elk meisje wil Maria zijn
steeds weer de vraag wie Jozef wordt
engelen, herders geen gebrek
daarvan zijn bijna nooit te kort

alle kinderen spelen mee
alleen de kleine Lisa niet
zit met haar babypop op schoot
aan de kant met stil verdriet
wat zou ze graag een engel zijn
met vleugels en een mooi wit kleed
maar Lisa is wat zwakbegaafd
men is bang dat ze haar tekst vergeet

bij 't repeteren komt ze trouw
één van de juffen heeft het door
ze pakt het meisje met haar pop
en zet haar in het engelenkoor
ze krijgt twee vleugels en een kleed
ze heeft geen teksten, geen refrein
de boodschap die voor Lisa geldt:
alleen een mooie engel zijn

op Kerstdag zit de zaal bomvol
als de gordijnen open gaan
wordt 't kerstverhaal zo echt gespeeld,
de mensen klappen, ze gaan staan
de kinderen worden voorgesteld
ze buigen diep van groot tot klein
ineens roept engel Lisa luid:
en mijn pop mocht Jezus zijn

inge klumper

(1928)

(1894)

op Kerstdag zit de zaal bomvol
als de gordijnen open gaan
wordt 't kerstverhaal zo echt gespeeld,
de mensen klappen, ze gaan staan
de kinderen worden voorgesteld
ze buigen diep van groot tot klein
ineens roept engel Lisa luid:
en mijn pop mocht Jezus zijn

(1922)

(1907)

bij 't repeteren komt ze trouw
één van de juffen heeft het door
ze pakt het meisje met haar pop
en zet haar in het engelenkoor
ze krijgt twee vleugels en een kleed
ze heeft geen teksten, geen refrein
de boodschap die voor Lisa geldt:
alleen een mooie engel zijn

(1900)

(1910)

alle kinderen spelen mee
alleen de kleine Lisa niet
zit met haar babypop op schoot
aan de kant met stil verdriet
wat zou ze graag een engel zijn
met vleugels en een mooi wit kleed
maar Lisa is wat zwakbegaafd
men is bang dat ze haar tekst vergeet

(1891)

(1900)

Antieke poppen spreken altijd tot de verbeelding.

Is het nostalgie naar de kindertijd ?

Is het bewondering voor deze kunstwerkjes ?

Of gewoon verliefdheid op zo’n lief gezichtje ?

Deze poppen zijn ook prachtig gekleed en meestal is de kledij versierd met kant. Weliswaar machinekant maar ook dat oogt fraai !

Op de site “Religieuze/Christelijke gedichten” vond ik dit ontroerende gedicht van Inge Klumper.

Vandaag de eerste strofe…

(1870)

Een engel met een pop

er wordt al druk gerepeteerd
voor 't kinderkerstfeest van de kerk
de rollen zijn secuur verdeeld
is ieder jaar een heidens werk
elk meisje wil Maria zijn
steeds weer de vraag wie Jozef wordt
engelen, herders geen gebrek
daarvan zijn bijna nooit te kort

Religieuze/Christelijke gedichten

www.gedichtensite.nl

Dagen

Dagen rijgen zich aaneen,
Dagen worden weken
Zoweer een maand verstreken!

Weken worden maanden
Maanden wordt een jaar
Zo is het einde daar!

Zo is het jaar weer nieuw
En rijgt zich weer aan weken
En voor je het beseft,
Is er weer een jaar verstreken!

Deze e-mail kreeg ik vandaag van één van mijn cursisten.

Bedankt, Rita, voor deze lieve wensen !!!!!

'Het leven is geen zaak van maten maar een zaak van zijn.

Moge voor 2008 ook de allerkleinste dingen hartverwarmend zijn!'

Met dit eenvoudig versje wens ik jullie een prachtig 2008.

Moge het kleine, fijne kantwerk je veel plezier bezorgen.

 Ik hoop dat de klosjes feilloos je vingers volgen en nooit een foutje maken.

Mogen ook de kleinste en fijnste botjes en scharniertjes in je knie soepel al je commando's uitvoeren.

Mogen in deze turbulente wereld heel veel kleine (en grote) dingen jullie verwarmen en verrijken. 

Veel groeten,

Rita

Wenskaarten

Na uren surfen op internet op zoek naar wenskaarten met

"KANT"

kwam ik terecht op de site van een Amerikaanse kantclub.

De dames hebben hun best gedaan en een waaier aan kaarten

"geproduceerd"!!

Ik laat jullie graag mee genieten.

Anton Pieck

Van klein tot groot…iedereen kent Anton Pieck, niet alleen van de vele mooie prenten maar ook als ontwerper van sprookjespark de “Efteling”.

Zijn werk omvat schilderijen in olieverf en aquarel, etsen, houtsneden, gravures, litho’s, reistekeningen en (boek) illustraties.

Doch het mooiste van alles vind ik deze tekening van een kantklosster met een oud Vlaams kantkussen !!!

Ook de Duitse Brigitte Bellon maakte er werk van en gaf een boek uit met handgekloste kerstmotieven.

Jana Novak

(zie archief 11/2006)

pakt ook dit jaar uit met een boek vol prachtige Kerstmotieven.

Een ster met een blij bericht :

Kerstmis is in zicht !!

Waar de ster bleef stille staan
                       

Sinds grootmoeders kinderen waren,
Langer dan een lange reis,
Op hun hoge drommedaren
Reizen zij, vol lof en prijs,
Bijna tweemaal duizend jaren
Van de stal naar ’t paradijs,-

En bij ieder morgen-gloren
En bij elke nieuwe maan
Zingen zijn in grote koren,
Karavaan tot karavaan:
Al ons goud zijn wij verloren,
Myrrhe en wierook zijn verdaan,
Maar het Kind is ons geboren –
Waar de ster bleef stille staan.

Jac. Schreurs