Kant in Berlare

Naaldkant was bijna 50 jaar lang voor heel wat handige vrouwen een welgekomen bijverdienste. Hoeveel in Berlare vervaardigde werkstukken in Brussel aan de man werden gebracht is nauwelijks te becijferen.

Onze gemeente was op dat vlak geen uitzondering.

Daarvan getuigen de kantcentra her en der in Vlaanderen.

Weinig jonge mensen kunnen vandaag het geduld opbrengen om dit vak(hobby?) te leren.

Machinaal vervaardigd kantwerk kost maar een fractie van wat handgemaakte stukken kosten.

Tot zover de bijlage naar de artikels van Raf Verstraeten en Lydia Roelandt in het tijdschrift van de Heem –en Oudheidkundige Kring Berlare vzw, november 1984.

Eind jaren dertig trokken ateliers die hemden maakten de vaardigste “naaisters” aan met betere verloning en sociale bescherming.

Ruim een halve eeuw kwijnde de naaldkant weg.

Enkelingen, zoals Sofie Baeyens, bleven het kunstambacht beoefenen. Een cursus in 1985 kende maar matig succes.

Sofie Baeyens

Laatste traditionele kantwerkster in Berlare.
Op hoge leeftijd, in de jaren '80, gaf ze haar kennis nog door aan enkele Berlaarse dames die geregeld met haar samenkwamen om het naaldkantwerk te leren.


 

De belangrijkste “uitgever” in ons dorp was het huis Van Hauwermeiren – de Clippele dat al voor 1900 een drukke handel kende. Hiervan leveren enkele dokumenten uit 1896 een duidelijk bewijs.

In 1932 telde Berlare nog 107 kantwerksters.

Berlaarse kant van mevrouw Abbeloos – Van Malderen kende in 1967 groot succes op een expo in  Montreal - Canada.

Oude prikmachine

Naaldkant vervaardigen was zeer arbeidsintensief en vroeg zeer veel geduld. Om ’s avonds te kunnen doorwerken zetten de kantwerksters tussen de lichtbron (lampe belge of quinqet) en het werkstuk een bokaal gevuld met water om de lichtinval te kunnen regelen. (cfr het ordinaal bij de klossters)

Ook in Berlare heette naaldkant gewoon “blommewerk” omwille van de vaak voorkomende bloemmotieven.

Handelaars gaven opdrachten uit, kantwerksters kochten het patroon en het materiaal, leverden nadien hun kantwerk in en ontvingen loon naar kwaliteit.

Handige naaisters maakten veelal hetzelfde ontwerp.

Men maakte kragen, corsages, raamdecoraties en sieronderleggers bestemd voor kapitaalkrachtige kopers.
 

De productie ging naar Brussel en kwam zo in het buitenland terecht.

Fruitgarnituur appels en peren


Vele jonge meisjes hanteerden thuis liever naald en draad om een centje bij te verdienen dan als keukenmeid of poetsvrouw rijke mensen te dienen of tussen stof en lawaai in de fabriek te arbeiden.



Collectie Vanmalderen

We weten niet wie op welk tijdstip hier in Berlare met naaldkant is begonnen. Waaide het over uit een buurgemeente ? Een kantschool, geleid door religieuzen kwam in de gemeente niet voor. Men leerde het vak van moeder of van een familielid.

Het was exclusief vrouwenwerk, ondergewaardeerd en bijgevolg slecht betaald.



Kant uit de collectie Vanmalderen.

Wordt vervolgd

Een vleugje geschiedenis

Ik geef jullie graag de begeleidende tekst bij de tentoonstelling mee.




Kant in Berlare 

De Vlaamse kant was in de 17^de eeuw zo vermaard dat 200 Vlaamse kantwerksters aan de basis lagen van de “Manufactures Royales de Pointes de France”.

De uitstekende kwaliteit van het Vlaamse vlas maakte dit fijne naaldwerk mogelijk.

Wordt vervolgd

Het kleine maar mooie museum van Berlare is een streling voor het oog. Gelegen aan het drukbezochte Donkmeer is het een bezoek meer dan waard.



De tentoongestelde naaldkant gaat van klassieke, grove kant naar moderne, kleurrijke ontwerpen.





Bij mooi weer is dit zeker een leuke uitstap. Na het museumbezoek kun je rond het meer wandelen, ongeveer 3,5 km, je kan bootje varen en daarna genieten van een frisse pint op één van de talrijke terrasjes.

En de smulpapen onder ons kunnen terecht in één van de vele restaurants met als specialiteit paling !!!!!

Kant en fotografie ....

Tweede deel van de reeks van vier.

Fotografie en kant ......

Zonnejurk waarin de Chantilly kant prachtig tot zijn recht komt !!

Chantilly ... transparant !!!

Uit de cursus Chantilly :

De tweede prijs was voor Gerda Peeters met haar wasdraad vol mini kantjes !

Lingerie

Lingerie

Vroeger



En nu



Chantilly leent zich uitstekend voor deze luxe lingerie.

Bedforshire lace

Bedfordshire 

Resultaten van de cursus

Bedfordshire

Nog hedendaagse kant van de cursisten van de Gentse Kantacademie vzw



Dit werk krijgt diepte door het gebruik van verschillende passe partouts op elkaar.