Archief

De eerste grote fabriek die in 1969 in mijn dorp Desselgem werd opgestart door Luc Goesaert produceerde isolatiemateriaal. De naam was toepasselijk Isoglass. Luc Goesaert had het procedé en het idee gepikt in Cuba,weliswaar met andere materialen.Hij deed een goede zaak door het bedrijf te verkopen aan de multinational Pfeiderer, later overgenomen door de Spaanse bouwgroep Ursa. Nummer twee of drie in de wereld.
De witte rookpluim uit de fabriek maakte de onwonenden ongerust. In de directe omgeving stonden slechts enkele huizen, maar een paar km verder stond de dorpskern met enkele sociale woonwijken. De omwonenden hadden last van het bedrijf dat volcontinue produceerde om aan de grote vraag naar isolatiemateriaal op de markt te kunnen voldoen. 
Maar hoe zit het in de fabriek ? Want als er in de omgeving wat aan de hand is zijn de arbeidsomstandigheden in het bedrijf dikwijls verre van gezond. Er blijkt wel degelijk een probleem: de afzuiginstallatie is verouderd en het water dat uit de douches stroomt kleurt donkerbruin.Blijkbaar was er geld over om een nieuwe produktielijn te bouwen,maar onvoldoende geld om ook de werknemers in goede omstandigheden te laten werekn.Alles is een kwestie van prioriteiten en daar  staan de werknemers niet zo hoog op het lijstje. Human Ressources worden repressief en autoritair gemanagd in functie van de productiviteit. 
De leefmilieudienst van Waregem werkte onder druk van de klachten een ganse procedure uit die vooral een lange tekst inhield zonder veel inpakt voor het bedrijf. Informatievergaderingen met de omwonenden waren windowdressing zonder veel meer.De vastgoedcrisis in Spanje heeft ook gevolgen in mijn dorp: er is geen geld en geen ruimte voor minimale investeringen,die de hinder in en om het bedrijf zouden kunnen beperken. 

Eric Goeman, frontman van Attac-vlaanderen organiseert reeds 23 jaar iedere avond een debat tijdens de gentse feesten.Temidden van een bruisende stad met 70.000 feestvierders kwamen een 100-tal aandachtige luisteraars op een zonnige zondagnamiddag in de pluchen zetels van het NTG-Gent luisteren naar 8 debaters. Geen grote namen buiten Itinera coryfee Marc Devos.Enkele syndicalisten, een paar sociale wetenschappers en een liberale student, die vooral zijn holle retoriek als bijna afgestudeerde advocaat poogde te etaleren. 
Aanleiding voor het debat: de media-aanvallen op de vakbondsactie en staking in januari laatstleden tegen de pensioenplannen van de nieuwe regering Di Rupo. Maar er lag meer op tafel: moeten de vakbonden zich niet herorienteren en hun doelstellingen niet aanpassen aan de snel globaliserende economie en de nieuwe werknemers die hiervan het slachtoffer worden? De inleiding van de docente historika en de eindvragen na de inleiding hadden niet de spitsheid en de openheid om het debat naar het gewenste nivo op te trekken. Mede door de sluwe Itineramethode: waarbij de jonge wilde liberaal vol onzin op de andere vakbondsminded debaters werd losgelaten, afgewisseld met de van uit de hoogte docerende Marc Devos die leuk algemeenheden en socratische vragen in de zaal wierp.Kwestie van zoveel mogelijk spreektijd te vullen om het echte debat over de rol van de vakbonden in deze moeilijke tijden vooral niet aan bod te laten komen.
Het werd dus niet echt een debat door de efficient werkende stoorzenders, de vertwijfelde blikken van de aanwezige universitaire onderzoekers en de persoonlijke aanvallen tusen de Itinera-voorzitter en De Wereldmorgenjournalist. 
Mijn inbreng was een moeilijke zoektocht tussen concrete voorbeelden en aanzetten van nieuwe vakbondstrategien, een tussenkomst over de Gini-index en de ongelijkheid en een pub voor de "kleine verhalen over de solidariteit". Meteen werden de kleine verhalen een ongewilde splijtzwam in het debat tussen mensen die het grote verhaal- de analyse van het kapitalisme- alsnog de belangrijkste opdracht van de vakbond vinden om deze onrechtvaardige samenleving te kunnen veranderen. Er kwam dus op het einde-toch nog -een beetje debat. 
Van 14 uur tot 18 uur discussieren met 8 pannelleden- geen sinecure. Gelukkig kwam de 78-jarige Walter Debuck tussenin ons aan de roots van de vakbond herinneren met het lied ' K'zou zo geren willen leven ..." 

Vijftien jaar geleden vluchtte Freddy weg uit Colombia. Als vakbondsman was zijn leven in gevaar en belandde hij in Brussel. Onvermoeibaar zocht hij steun voor de strijd van de Colombiaanse vakbonden en poogde hij een wereldwijd netwerk van vakbonden in de petroleumsector te ontwikkelen. Hij klopte aan bij iedereen waar de deur open stond en bereikte dat er structurele ontwikkelingsprojecten werden opgestart.
Daarnaast sensibiliseerde hij en alarmeerde iedereen telkens er een Colombiaanse syndicalist bedreigd werd door de paramilitairen.Hij deed dit allemaal zonder er een cent aan te verdienen. Om te kunnen overleven was hij "plongeur/afwasser" in een hotel.
Stilaan groeide bij hem het plan om, ondanks alle bedreigingen, naar Colombia terug te keren. Weet je zei hij: hier ben ik als een geketende arend aan de grond. In Colombia ben ik als een vrije vliegende arend in de lucht.Met die beeldspraak gaf hij perfect aan dat hij in Colombia een gerespecteerd vakbondsman was. In Belgie was hij een bedelaar.
Freddy gaat terug om in een bepaalde regio aan vakbondswerk te doen en de arbeiders in de multinationale petroleumbedrijven te organiseren. Samen met een groep andere vakbondsmannen van de Uso, de petroleumvakbond.In die regio controleren 350 paramilitairen de regio en zijn deze een echte bedreiging voor vakbondsmilitanten. De bescherming van de Colombiaanse syndicalisten hangt voor een belangrijk gedeelte af van de internationale druk. De regering is immers zeer bezorgd voor zijn " democratisch" imago. Communicatie, protesten tegen de bedreigingen van de Colombiaanse syndicalisten, toezicht door de Internationale Arbeidsorganisatie: het zijn allemaal kleine stukjes uit de beschermende mantel die wij over hun schouders moeten hangen.
Vandaag was er een afscheidsetentje,een laatste avondmaal. Toespraken, beloften om contact te houden.Hier en daar een beetje emotie. Wij zullen in nauw contact blijven met Freddy en zijn gezin. Zijn compagnera en zijn 11-jarig dochtertje gaan mee het grote avontuur tegemoet.Wij wensen hen veel "suerte".   

In Manchester zijn er niet minder dan 40 musea.Gelukkig,want het kan hier regenen. Maar dient een museum enkel om droog te kunnen blijven ? Is een museum popularisering van de kunst ? Heeft een museum een emanciperende functie ? Moet een museum nieuwe technieken integrere ? Hoe kan je het museumbezoek minder passief-receptief, meer actief conceptuel maken ? Is een museum politiek en hoe betrek je er de actuele, hedendaagse problemen bij ? Over deze en vele andere vragen heeft Bernadette Fynch gedoctoreert, geschreven en nagedacht. Wij hadden interessante discussies.

Tijdens de G20 geeft David Cameron een felle speech aan de toekomstige investeerders voor Groot-Brittanie: investeer bij ons wij spreken Engels, de taal van de business, we hebben universiteiten die via onderzoek de toekomst voorbereiden en wij zijn de gemakkelijkste toegang tot de grote Europese markt van de Europese Unie. Precies wat je allemaal in Manchester terugvind. 

Deze week zijn onze Palestijnse vrienden op bezoek. om eens na te gaan hoever ze staan in de utbouw van de vakbond, om te kijken of het solidariteitsproject dat we met de petrochemische vakbond van de PGFTU hebben nog steeds op het goede spoor zit. De context en de situatie van de palestijnse arbeiders is er de voorbije maanden niet op verbeterd, we weten meteen dat de vakbond en het project het niet gemakkelijk hebben.
De Israelische bezetting blijft een wurggreep op de economie, de onderhandelingsmogelijkheden met de Israelische,maar ook Palestijnse werkgevers zijn flinterdun. De Palestijnse vakbond is door israel niet erkend en kan dus niet opkomen voor Palestijnse arbeiders die in industrieterreinen in Israel werken of in nederzettingen. Nochtans blijven onze gasten pragmatisch en positief en benadrukken ze vooral waar ze kleine successen boeken. Zo konden ze een CAO over het minimumloon en de gezondsheidsverzekering afsluiten in Jeruzalem.
Een ander voorbeeld van hoe de vakbond wanhopig greep probeert te krijgen op de problemen van de arbeiders volgt.Qualquilia is een Palestijnse stad op de grens met Israel. De muur loopt er rond. Er is lechts een deur, slechts een tourniquet waar iedere morgen 6000 arbeiders naar hun werk moeten. Willen zij om 7 uur stipt op hun werk verschijnen dan moeten zij om 2uur s'nachts aanschuiven om door die ene Israelische controlepost te geraken. De Israelische bezetting heeft de arbeiders vernaderd: het zelfbehoud en het individualisme neemt de overhand. onlangs stierven drie arbeiders in het gedrum aan het checkpoint: zij werden vertrappeld in de chaos. De vakbopnd heeft n! begeleiders aangesteld die iedere morgen om 2 uur het checkpoint iets regelen. Ordelijk via het checkpoint passeren gaat sneller, iedereen tevreden. Maar niet de Israelische soldaten, die iedere vorm van organisatie van de Palestijnen het etiket "staatsgevaarlijk" opkleven.
Israel wentelt zich nog steeds op wereldvlak in de slachtofferrol van de nazikampen. De realiteit is dat zij met de Palestijnen precies op dezelfde manier omgaan, zoals Untermenchen.   

Ik ben me zowat aan het organiseren om enkele van de kleine verhalen te vertellen. Dit lijkt me aangenamer dan een oervervelende spreekbeurt over gewichtige onderwerpen.De vertelster Scheherazade ontsnapte aan de dood door de Sultan duizend en één nacht sprookjes te vertellen. Het boek de verhalenverteller van Marrakech gaf me nog meer inspiratie uit de Arabische en Indische traditie.
Het vertellen heeft verschillende functies en helpt ons de wereld te structureren en orde te brengen in de dagelijkse chaos die op ons af komt. In een verhaal volgen verschillende gebeurtenissen eenzelfde tijdslijn,wat zorgt voor een eenheid en betekenis van schijnbaar losse feiten. Misschien hebben mensen in crisistijden juist meer soaps en verhalen nodig, niet om weg te vluchten,maar om orde en samenhang in hun belevenissen aan te brengen. verhalen plaatsen immers kleine en dagelijkse gebeurtenissen binnen een groter geheel en de fundamentele onderstroom. Via een verhaal wordt ook zeer veel informatie overgedragen,wat het forwarden van informatie bevordert.
Verhalen vertellen heeft ook veel te maken met verleiden en beinvloeden. Ik heb het niet over de vele liefdesverhalen die steevast op een huwelijk en veel kinderen,met een lang en gelukkig leven eindigen.Een happy end is een gesloten verhaal, waardoor je het publiek niet langer boeit. Een goed verhaal moet wel de aandacht trekken,een soort clifhanger inhouden,een ontknoping kennen,waardoor men steeds verder luistert of wil terugkeren.
En tenslotte de rol van helden. Helden zijn in verhalen belangrijk omdat we er ons kunnen aan optrekken, omdat we er ons kunnen mee identificieren. Mijn helden zijn meestal arbeiders, die voor hun centen hard moeten werken. Zij zijn niet als een prins of een prinses geboren, maar maken zelf hun leven....

Ik had altijd iets met arbeiders: in mijn leven vond ik altijd dat ze de kracht tot verandering van de samenleving vormden. Ook al zou je denken dat ze het niet waren. Maar de fundamentele contestataire geest daar kun je niet van weg. In mijn vriendenkring heb ik altijd meer zulke typen dan lobbyisten met diploma gehad. Sef was er een van.
Sef stierf na een korte  maar dodelijke ziekte. Tja hoe begin je aan een herinner mij maar ?   De begrafenisdienst toonde jefke op zijn best: als kindje, als papa, als duiker, als gelukkige reiziger. Aan de begrafenistafel hoorde ik een ander verhaal : Joseph Vandeputte had zijn werkgever uitgedaagd, was ontslagen en kon niet zwijgen. Dat de werkgever iedereen een briefje in de handen gestopt had om hem te mijden en dat de vakbond hem als kandidaat voor de sociale verkiezingen laten vallen had zijn misschien details. Sef had ondertussen een merkwaardig parcours van diverse werkgevers achter de rug. De rijksbasisschool was een eindpunt,maar niet zonder motivatie.
Hoe ga je om met het afscheid van een goeie vriend ? Zacht en teder. Sef had altijd gelijk. Je kan het je niet voorstellen, maar hij zou aan zijn gebuurs vertellen hoe zij hun gras moesten afrijden. Dit deed hij evenzo met de bazen van zijn fabriek, de directeurs van de school; de delegees van de vakbond. Hij vond steeds dat zij er niet echt iets van kenden, zij waren geen ervaringsdeskundigen, hij wel. Hij geloofde de macht niet, naief poogde hij de macht te veranderen.Het ontbrak hem niet aan lef. 
De onderwerpen en de hobbys van sef waren eindeloos: koi's in de vijver; moto's in de garage, vogels in de voiliere,duiken in de Barges, racing in het industrieterrein.Niks mis mee, maar toch alleen voor "middle-class-management".
Sef is verdwenen,maar hij heeft recht op een hommage. Bij deze. Want er was niks mis met deze "echte" arbeider. In het arbeidersparadijs was hij president geweest, maar daar leven we vandaag niet in.

Verjonging, vernieuwing: het hangt in de lucht. In Frankrijk zijn er zondag presidentsverkiezingen en jawel de socialisten liggen voorop. Sarko heeft afgedaan, zijn hooghartigheid en mooie praat wordt afgestraft. In Groot-Brittanie zijn de gemeenteraadsverkiezingen uitgedraaid op een nieuwe adem voor Labour in de gemeenteraden. In Griekenland weet men het niet echt meer: maar diegenen die hun pollen aan de jarenlange leugens verbrand hebben, zullen afgestrafd worden. Kleine partijen en individuele parlementsleden die in de Griekse crisis het sociale bloedbad wilden vermijden kunnen wellicht hun stempel drukken. In Nederland is het gefoefel met Wilders ten einde: de christendemocraten moesten op ultra- kleine en godsdienstige partijtes beroep doen om de meubelen te redden. Hoe dan ook in september hebben ze verkiezingen aan hun been. Want voor de regerende conservatieve partijen in Europa komt het er nu op aan zoveel mogelijk maatregelen die de werkende bevolking treffen er nu door te duwen, voor verkiezingen een einde maken aan hun beleid van privatisering en afschaffen van sociale rechten.
Is links klaar voor een ander en nieuw beleid ? Oeps, dat is een vraag van een ander kaliber. Links heeft,ondanks de ervaringen de voorbije vier jaar, nog steeds geen antwoord hoe je een financiele markt reguleert en hoe je de banken efficient controleert op hun buitensporige risico's die ze nemen. We blijven dus zitten met financiele producten,waarvan we totaal geen zicht hebben op de risico's, we totaal geen idee hebben hoe we van die risico's af geraken en hoe we  het geld van de burgers beter kunnen waarborgen.
Het is dan ook geen toeval dat er verjonging en vernieuwing in de lucht hangt.De oudere bevolking heeft net iets te veel graaicultuur aan de dag gelegd. Jongeren hebben weinig kans op een vaste job,geen vast inkomen en kunnen absoluut niet sparen. Zij nemen dus geen enkel risico als ze verandering willen, ze hebben niks te verliezen...