EEN LIED VAN OVERWINNING

DE WIJNGAARD, DE WIJNSTOK, DE RANK EN DE WIJNBOUWER

Toen de Heer Jezus sprak over de ware wijnstok en de ranken (zie Johannes 15:1-5), wisten zijn tijdgenoten exact wat Hij bedoelde. Wijngaarden waren in Israël namelijk overal om hen heen. Voor ons is dat anders. Laten we daarom sommige dingen uit de overbekende vergelijking toch maar eens nader bekijken.

Allereerst de boodschap van de Heer: 'Ik ben de ware wijnstok.' We lezen er makkelijk overheen, maar bedenk wel dat de wijnstok heel belangrijk is: de bron van energie, waarlangs alle voedingsstoffen lopen, en de plek waar de druiven geproduceerd worden.

Dan de ranken: dat zijn wij. Als je verbonden bent met de ware wijnstok, dan ben je een rank. Niets meer of minder dan dat. En of je het nu leuk vindt of niet, ranken brengen zelf geen druiven voort: dat kunnen ze helemaal niet! Ranken dragen vrucht, maar zonder de wijnstok kunnen ze deze vruchten niet voortbrengen! Een belangrijke les voor ons: wij zijn geschapen om in verbinding te staan met een sterkere krachtbron dan wijzelf zijn.

De Heer zegt nadrukkelijk: 'Blijf in Mij.' Dat is dan ook meteen het enige wat wij moeten of hoeven te doen: verbonden blijven met Hem. De rest mogen we aan Hem overlaten. Want hoe vreemd het ook mag klinken, het is niet onze verantwoordelijkheid om vrucht te dragen, om resultaat voort te brengen. Wij kúnnen niet eens zelf vruchten produceren: dat doet Jezus. Wij hoeven niet te zwoegen en te zweten, steeds maar harder te werken, een steeds krapper schema te volgen, en onszelf door wilskracht en zelfdiscipline geestelijk vruchtbaar te maken. Wát een opluchting, als je je dit begint te realiseren!

Want regelmatig vergeten we onze taak, onze rol, en proberen we de wijnstok te zijn. We komen met plannen, met voornemens, met doelen - en we proberen vanuit onszelf geestelijk vrucht te dragen. Waar eindigen we dan? Moe, gefrustreerd, uitgeput en zonder resultaat - omdat we vergeten waren dat een rank vanuit zichzelf geen leven voortbrengt, maar alleen kan dragen wat de wijnstok voortbrengt.

VAN HOREN ZEGGEN

Het gebeurde in de Tweede Wereldoorlog. Een Amerikaans schip was vol soldaten en munitie onderweg naar Europa, toen het schip werd getorpedeerd. Er volgde een verschrikkelijke ontploffing en iedereen stormde naar het dek. Daar verdrongen ze zich bij de kast met zwemgordels. De geestelijken deelden ze uit: 'Kalm, mannen, er zijn er genoeg.' Maar op het laatst kwamen ze er toch vier tekort. Het schip zonk snel en zou binnen een paar minuten ondergaan. Toen deden de geestelijken hun eigen reddingsgordels af en gaven ze aan de laatste vier mannen. Een van hen heeft later verteld:

'Ik deed de gordel om en sprong, ging onder, maar de gordel trok me op. Ik draaide me om en keek naar het schip. Op het verlaten dek, waar de golven al overheen sloegen, stonden onze vier geestelijken - twee protestanten, een katholiek en een jood - arm in arm met gebogen hoofd. Ik hoorde hen heel duidelijk zingen. Toen ging er een siddering door het schip, voordat het in de golven verdween. Dat was de grootste heldendaad die ik heb meegemaakt.'

In 1948 zijn de vier postuum onderscheiden.

We geloven dat we alleen door de genade van de Heer Jezus gered kunnen worden.

Genade is iets waar je zelf niets voor hebt gedaan. Je ontvangt niet wat je wel hebt verdiend (dat is de dood als loon van de zonde) en je ontvangt wel wat je niet hebt verdiend (het eeuwige leven). De eerste helft is al ongelooflijk groots - en de Heer Jezus heeft daar een grote prijs voor betaald. Het tweede is nog veel groter - want Hijzelf is dat eeuwige leven. 'Eeuwig' betekent niet zomaar dat het niet stopt. Het is veel meer: de dood is overwonnen en de kwaliteit van het leven dat we krijgen is zo fenomenaal dat het niet kan vergaan. Zoiets kun je niet verdienen - zelfs niet voor een beetje - met welke daad dan ook. Wat niet betekent dat je maar raak leeft. Juist omdat je leeft, wil je de kwaliteit daarvan niet meer bederven door iets wat met de dood te maken heeft.

EEN FLUISTERING

In mijn begintijd als zendeling werkte ik in India onder de mensen van Hariyan.

Deze mensen waren zeer arm en leefden eigenlijk zonder hoop. Geen enkele persoon van een hogere kaste zou ooit dicht bij hen komen, en zelfs hun schaduw mocht niemand aanraken.

Maar ik verlangde ernaar deze mensen in aanraking te brengen met de Heer Jezus.

Ik woonde in het dorpje Kampli en de meeste leden van mijn kleine gemeente waren van Hariyan afkomstig. Appaiya was de dorpspriester, een boer en een ontwikkeld man. Hij demonstreerde zijn toewijding aan de goden van het hindoeïsme door het lezen van godsdienstige boeken. Omdat ik een christen was, kwam ik nooit zijn huis binnen en had ik ook geen gelegenheid tot hem te spreken.

Maar op een morgen toen ik langs zijn huis kwam, hoorde ik gejammer en gehuil. Ik vernam dat zijn jongste zoon zojuist gestorven was: hij had zichzelf vergiftigd na een ruzie met zijn zuster. Er dromde een massa mensen samen bij de deur.

Het lukte me naar binnen te sluipen en ik fluisterde in het oor van de bedroefde vader: 'Moge de Heer Jezus u zijn vrede geven.' Rustig liep ik de deur weer uit met een gebed in het hart of God tegen deze hindoepriester wilde spreken. De volgende morgen kwam er een boodschapper aan mijn deur. 'Christenpriester, Appaiya vraagt of u bij hem wilt komen,' zei hij. Ik ging meteen naar zijn huis. De priester zat op de gewone manier, met gekruiste benen, op de grond. Maar zijn gezicht stond rustiger. Ik ging ook met gekruiste benen op de grond zitten. 'Gisteren fluisterde u mij uw "mantra" in mijn oor,' zei Appaiya. 'Er kwam een vreemd gevoel van vrede in mijn hart. Wilt u uw "mantra" weer in mijn oor fluisteren?'

'Ik zal hem influisteren,' zei ik. Ik deed het en ging rustig weg. De volgende morgen liet Appaiya me weer roepen. Dit keer nam ik enkele christen-broeders mee.

'Mogen we bidden en u wat uit de Bijbel voorlezen?' vroeg ik de oude priester. Hij knikte en we knielden neer om te bidden.

Toen vertelde ik hem de prachtige geschiedenis van de Heer Jezus. Hoe Hij, die God was, als mens naar deze aarde kwam, hoe Hij stierf om ons van onze zonden te bevrijden, hoe Hij weer opstond en ons eeuwig leven gegeven heeft. Appaiya luisterde aandachtig. Hij knikte met zijn hoofd en zijn ogen lichtten op. Vijf dagen achter elkaar ging ik met mijn broeders naar zijn huis, waar we zongen en baden en ik hem meer over de Heer Jezus vertelde.

Op zaterdag legde ik Appaiya uit dat we de volgende dag niet konden komen. 'Morgen is het zondag,' zei ik, 'en dan kan ik niet naar uw huis komen. We hebben een dienst in ons kleine kerkje.' De priester stemde ermee in en we vertrokken.

De volgende morgen waren de rugloze houten banken in ons eenvoudige kerkje gevuld met Hariyans.

Direct riep Hij hen. Ze lieten hun vader achter in de boot en volgden Hem.

Het woord 'direct' wordt door Marcus heel vaak gebruikt. Daar heeft hij een speciale reden voor. Na de laatste profeet onder het Oude Verbond, Maleachi, gingen vier eeuwen voorbij zonder dat er een profeet optrad. Het leek wel of God zijn volk was vergeten. Met het optreden van de Heer Jezus raakt de heilsgeschiedenis opeens in een stroomversnelling. Het lange wachten is voorbij en nu gebeuren er allerlei dingen 'direct'. De Heiland neemt overal waar Hij komt onmiddellijk het initiatief. Maar ook zij die zijn roepstem hoorden, lieten 'meteen hun netten achter en volgden Hem'. Direct!

Ze zullen deel krijgen aan mijn koninkrijk.

Paulus is nog maar net gaan beseffen wie hij vervolgde - Jezus, de Heer - of hij krijgt meteen al een geweldige opdracht. Jezus wil Paulus gebruiken om de ogen van mensen te openen voor de duisternis waarin ze zijn, zodat ze zich zullen omkeren naar het licht. Ieder die dat doet, krijgt vergeving van zonden. Dat is al een geweldige zegen. Maar God wil meer geven: deel krijgen aan zijn koninkrijk. Wie gelooft in Jezus wordt schoongemaakt van zijn zonden en wordt door God apart gezet voor een speciaal doel: het eeuwige leven beërven en samen met de Heer regeren. Wat een fantastische boodschap mag Paulus brengen!

12 Zo was ik eens, met een volmacht van de hogepriesters en in hun opdracht, op weg naar Damascus, 13 toen ik midden op de dag zag hoe een licht uit de hemel, feller dan de zon, mij en mijn reisgenoten omstraalde. 14 We vielen allen op de grond en ik hoorde een stem in het Hebreeuws tegen me zeggen: “Saul, Saul, waarom vervolg je mij? Je kwelt jezelf door je zinloze halsstarrigheid!” 15 Ik vroeg: “Wie bent u, Heer?” De Heer antwoordde: “Ik ben Jezus, die jij vervolgt. 16 Maar kom nu overeind, sta op, want ik ben aan je verschenen om je aan te stellen als mijn dienaar, opdat je bekend zult maken dat je mij hebt gezien en zult getuigen van alles wat ik je nog zal laten zien. 17 Ik zal je daarbij beschermen tegen je eigen volk en tegen de heidenen, naar wie ik je uitzend 18 om hun de ogen te openen, zodat ze zich van de duisternis naar het licht keren, en van de macht van Satan naar God. Door het geloof in mij zullen ze vergeving krijgen voor hun zonden, en samen met allen die mij toebehoren zullen ze deel krijgen aan mijn koninkrijk.”

19 Ik heb dan ook gedaan wat me door deze hemelse verschijning werd opgedragen, koning Agrippa, 20 en heb eerst aan de inwoners van Damascus en Jeruzalem, en aan allen die in Judea wonen, en later ook aan de heidenen verkondigd dat ze tot inkeer moesten komen en God moesten eren, en zich dienden te gedragen zoals dat bij hun nieuwe leven paste. 21 Dat is de reden waarom de Joden me gegrepen hebben toen ik me in de tempel bevond en geprobeerd hebben me te vermoorden. 22 Omdat God mij echter tot op de dag van vandaag bijstaat, blijf ik mijn getuigenis zonder onderscheid aan iedereen bekendmaken, en daarbij zeg ik niets anders dan wat volgens de profeten en Mozes moest gebeuren, 23 namelijk dat de messias zou lijden en sterven en dat hij als eerste van de doden zou opstaan om aan zijn eigen volk en aan de heidenen het licht te verkondigen.’

Hand.26:12-23

We geloven dat we alleen door de genade van de Heer Jezus gered kunnen worden.

Genade is iets waar je zelf niets voor hebt gedaan. Je ontvangt niet wat je wel hebt verdiend (dat is de dood als loon van de zonde) en je ontvangt wel wat je niet hebt verdiend (het eeuwige leven). De eerste helft is al ongelooflijk groots - en de Heer Jezus heeft daar een grote prijs voor betaald. Het tweede is nog veel groter - want Hijzelf is dat eeuwige leven. 'Eeuwig' betekent niet zomaar dat het niet stopt. Het is veel meer: de dood is overwonnen en de kwaliteit van het leven dat we krijgen is zo fenomenaal dat het niet kan vergaan. Zoiets kun je niet verdienen - zelfs niet voor een beetje - met welke daad dan ook. Wat niet betekent dat je maar raak leeft. Juist omdat je leeft, wil je de kwaliteit daarvan niet meer bederven door iets wat met de dood te maken heeft.

DE BROER VAN HUDSON TAYLOR

Een familie in Engeland had twee zonen. De oudste zei dat hij een naam wilde maken voor de familie. Daarom ging hij in de politiek, hij kwam in het Parlement en werd een bekend politicus in zijn land in zijn tijd.

De jongste was jong tot geloof gekomen. Hij besloot zijn leven te stellen in de dienst van Christus. Hij ging als zendeling naar China en werkte daar zijn leven lang met veel zegen. Hij werd de stichter van het bekende zendingsgenootschap The China Inland Mission. Zijn naam was Hudson Taylor. Door hem zijn veel Chinezen tot Christus gebracht. Hij werd bekend en geliefd over de hele wereld.

Iemand schreef: 'Toen ik in een encyclopedie keek om te zien wat er van de oudste broer terecht was gekomen, las ik van hem alleen maar de vermelding: "de broer van Hudson Taylor".'

Ik wens jullie vrede.

TWEEDE PAASDAG

Bang voor de Joden, weggekropen achter gesloten deuren, zitten de leerlingen van Jezus bedrukt bij elkaar. Je kunt niet tegelijk bang zijn én vrede hebben. Het één sluit het ander uit. Wanneer de Heer bij binnenkomst hun 'vrede' wenst, dan is dat heel iets anders dan wanneer wij iemand een fijne vakantie 'wensen'. Wij kunnen geen invloed op hun vakantie uitoefenen. Maar de Heer Jezus zegt hier feitelijk: 'Ik gebied dat er vrede in je hart is.' Zo gebood Hij bijvoorbeeld ook de wind toen Hij sprak: 'Zwijg stil', waarop de wind ging liggen. Hier stroomt de blijdschap meteen royaal naar binnen.

19 Op de avond van die eerste dag van de week waren de leerlingen bij elkaar; ze hadden de deuren afgesloten, omdat ze bang waren voor de Joden. Jezus kwam in hun midden staan en zei: ‘Ik wens jullie vrede!’ 20 Na deze woorden toonde hij hun zijn handen en zijn zijde. De leerlingen waren blij omdat ze de Heer zagen. 21 Nog eens zei Jezus: ‘Ik wens jullie vrede! Zoals de Vader mij heeft uitgezonden, zo zend ik jullie uit.’ 22 Na deze woorden blies hij over hen heen en zei: ‘Ontvang de heilige Geest. 23 Als jullie iemands zonden vergeven, dan zijn ze vergeven; vergeven jullie ze niet, dan zijn ze niet vergeven.’

24 Een van de twaalf, Tomas (dat betekent ‘tweeling’), was er niet bij toen Jezus kwam. 25 Toen de andere leerlingen hem vertelden: ‘Wij hebben de Heer gezien!’ zei hij: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven.’ 26 Een week later waren de leerlingen weer bij elkaar en Tomas was er nu ook bij. Terwijl de deuren gesloten waren, kwam Jezus in hun midden staan. ‘Ik wens jullie vrede!’ zei hij, 27 en daarna richtte hij zich tot Tomas: ‘Leg je vingers hier en kijk naar mijn handen, en leg je hand in mijn zij. Wees niet langer ongelovig, maar geloof.’ 28 Tomas antwoordde: ‘Mijn Heer, mijn God!’ 29 Jezus zei tegen hem: ‘Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.’

30 Jezus heeft nog veel meer wondertekenen voor zijn leerlingen gedaan, die niet in dit boek staan, 31 maar deze zijn opgeschreven opdat u gelooft dat Jezus de messias is, de Zoon van God, en opdat u door te geloven leeft door zijn naam.

Joh.20:19-31

Christus is degene die vrede gééft. De 'vrede' (sjaloom) die Hij geeft, is veel meer dan afwezigheid van oorlog of wat voor miserabele levensomstandigheden ook. De omstandigheden veranderden niet voor de leerlingen. De haat van de Joden voelden ze dwars door de deuren heen, die zij uit vrees voor de Joden hadden gesloten. Dát veranderde niet, maar zijzelf veranderden toen zij de Heer zagen verschijnen en zijn vredegroet hoorden. Tot tweemaal toe sprak hun Meester: 'Ik wens jullie vrede!' Maar bij de tweede groet laat Hij er meteen op volgen dat het niet zijn bedoeling is dat zij thuis bang bij de pakken zullen blijven neerzitten, maar dat ze de deuren wijd open moeten gooien om daarbuiten zijn werk voort te zetten in de kracht van de heilige Geest, die Hij op hen blaast, als een voorproef van de uitstorting van de heilige Geest op de Pinksterdag. En zo is het inderdaad gegaan. Hij heeft hen uitgezonden in de wereld met zijn vrede in hun harten. Die vrede hebben ze steeds - in leven en in sterven, ook toen ze doodgemarteld werden - op de juiste tijd ervaren.

Hij zag het en geloofde.

EERSTE PAASDAG

Vele namen van theologen en dominees - te veel om op te noemen - zouden vermeld kunnen worden, die absoluut niet geloven dat Christus' graf leeg was, en die tot hun laatste snik zullen blijven ontkennen wat Johannes ons hier vertelt. Hij schrijft hier met eigen hand over zichzelf dat hij het zag én geloofde. Wát zag hij? Dat de doeken waarin het lichaam van de Meester gewikkeld was geweest in het graf lagen, maar dat de Heer er niet meer was. Het graf was helemaal leeg! En apart van die doeken lag de doek die om Jezus' hoofd gebonden was geweest. Nu kennelijk in alle rust opgerold en netjes neergelegd door de opgestane Heer.

Vroeg op de eerste dag van de week, toen het nog donker was, kwam Maria uit Magdala bij het graf. Ze zag dat de steen van de opening van het graf was weggehaald. 2 Ze liep snel terug naar Simon Petrus en de andere leerling, van wie Jezus veel hield, en zei: ‘Ze hebben de Heer uit het graf weggehaald en we weten niet waar ze hem nu neergelegd hebben.’ 3 Petrus en de andere leerling gingen op weg naar het graf. 4 Ze liepen beiden snel, maar de andere leerling rende vooruit, sneller dan Petrus, en kwam als eerste bij het graf. 5 Hij boog zich voorover en zag de linnen doeken liggen, maar hij ging niet naar binnen. 6 Even later kwam Simon Petrus en hij ging het graf wel in. Ook hij zag de linnen doeken, 7 en hij zag dat de doek die Jezus’ gezicht bedekt had niet bij de andere doeken lag, maar apart opgerold op een andere plek. 8 Toen ging ook de andere leerling, die het eerst bij het graf gekomen was, het graf in. Hij zag het en geloofde. 9 Want ze hadden uit de Schrift nog niet begrepen dat hij uit de dood moest opstaan. 10 De leerlingen gingen terug naar huis.

11 Maria stond nog bij het graf en huilde. Huilend boog ze zich naar het graf, 12 en daar zag ze twee engelen in witte kleren zitten, een bij het hoofdeind en een bij het voeteneind van de plek waar het lichaam van Jezus had gelegen. 13 ‘Waarom huil je?’ vroegen ze haar. Ze zei: ‘Ze hebben mijn Heer weggehaald en ik weet niet waar ze hem hebben neergelegd.’ 14 Na deze woorden keek ze om en zag ze Jezus staan, maar ze wist niet dat het Jezus was. 15 ‘Waarom huil je?’ vroeg Jezus. ‘Wie zoek je?’ Maria dacht dat het de tuinman was en zei: ‘Als u hem hebt weggehaald, vertel me dan waar u hem hebt neergelegd, dan kan ik hem meenemen.’ 16 Jezus zei tegen haar: ‘Maria!’ Ze draaide zich om en zei: ‘Rabboeni!’ (Dat betekent ‘meester’.) 17 ‘Houd me niet vast,’ zei Jezus. ‘Ik ben nog niet opgestegen naar de Vader. Ga naar mijn broeders en zusters en zeg tegen hen dat ik opstijg naar mijn Vader, die ook jullie Vader is, naar mijn God, die ook jullie God is.’ 18 Maria uit Magdala ging naar de leerlingen en zei tegen hen: ‘Ik heb de Heer gezien!’ En ze vertelde alles wat hij tegen haar gezegd had.

Joh.20:1-18

Petrus en Johannes dachten eerst allebei dat, zoals Maria hun vertelde, de Heer uit het graf was weggenomen. We kunnen ons hun verbazing voorstellen dat de doeken er wel lagen. Wat moesten zij daarvan denken? Want, zo lazen wij: ze hadden uit de Schrift nog (steeds) niet begrepen dat Hij uit de dood moest opstaan. Johannes geloofde vanaf dat moment dat de Heer was opgestaan! Maria bleef huilend bij het graf achter. Ze ruilde haar rouwkleed al gauw in voor een vreugdedans, want vooroverbuigend in het graf zag ze daar twee engelen zitten in witte kleren die haar vroegen waarom ze huilde. Toen ze de reden van haar verdriet had verteld en omkeek, meende zij de tuinman te zien, niet wetende dat hij de opgestane Heer was. Eerst toen Hij haar naam uitsprak: 'Maria', herkende zij Hem, draaide zich om en zei 'Rabboenie' (Grote Meester).

Jammer dat Petrus en Johannes zo'n haast hadden om thuis te komen. Doe als Maria, buig je voorover, luister naar Gods boodschappers, keer je om naar Christus, de Opgestane, die ook jou bij je naam roept.

Want U bent bij mij.

Vandaag is het 'stille zaterdag', zoals we dat wel noemen. Geen officiële feestdag, en we zouden er eerlijk gezegd ook niet zo goed raad mee weten. Op vrijdag is de Heiland gestorven en in het graf gelegd. Op zondag, de eerste dag van de week, is Hij weer uit de dood opgestaan. De dag daartussenin was de sabbat, en díe hele dag bracht Hij door in het graf. De Bijbel zegt ons niets rechtstreeks over die korte periode. Maar als Hij tegen die éne moordenaar, hangend aan het kruis naast Hem, kon zeggen: 'Heden zult u met Mij in het Paradijs zijn' - dan betekent dat toch dat Hij daar óók zou zijn in de tegenwoordigheid van God. 'U bent bij Mij' - dat hield niet op toen Hij stierf. En we mogen zeggen: het houdt ook niet op voor christenen, als zij sterven.