Armoe troef

Studiebezoek 30 november 2010 bij Raf Bisschop

Nog voor het pitje van de winter slaloomden we naar een ware ontdekking. In het laatste tientje van onze studiedagen 2010 – en dat waren er zoals je zult merken niet weinig – gingen we ons licht op steken bij een hereboer. Zijn naam liegt er niet om. Een groot stuk van zijn leven flaneerde hij in de religieuze en devotionele markt. Heel laconiek antwoordde hij: alle beelden heb ik gekocht.

Meneer Bisschop, een gezonde jongman, geniet de bescherming van elf schapraan en kasten met glazen deuren biscuit beelden.

We wisten van onze zegsman dat we er zouden naast een gepaste ontvangst een vrij unieke verzameling aantreffen. We waren niet de eerste bezoekers, alle bekende kopers en geïnteresseerden zijn langs geweest. De concurrenties zijn zo te horen bloeiend. Onder onze aanwezigheid werd er telefonisch gecheckt welke Poperingenaars er wel op bezoek waren…

Enkele leerzame exempla kunnen we meegeven: het beeldje dat we in de streek vaker tegenkomen, waar Jezus op een wolkpilaar naast de gekroonde Maria staat is van Franse oorsprong en heet N.D. Victoire (de zegepralende).

Expeditus en Antonius met zijn zwijntje, Maria Magdalena en Saint Louis we konden ze allemaal, vaak in vrij originele vormgeving benoemen.

De vierentachtig jarige eigenaar glunderde terecht om onze waardering. Het vergulde kader in stroo-beletterd  met de arma Christi in een nooit gezien formaat sprak boekdelen over wat de man ervoor aan goud spendeerde.

Welkom in ons huisje klein... zo sprak onze secretaris. 

De Vrienden van Lourdes in Poperinge hebben ofwel een formidabele eindverantwoordelijke of Onze Heertje, erfgoedvereniging uit de Trommelaarstraat heeft een onweestaanbare uitstraling…  het enthousiaste bezoek van een behoorlijke delegatie overspoelde de enge ruimten tussen de bergen erfgoed. Kortom een evenement dat ook de analen moet halen……



Het begon al van in den beginne op de hartelijke familie-stijl. Enkele deelnemers hadden dozen en tassen erfgoed mee. We zijn er echt zo aan gewoon dat het niet meer opvalt, maar wees gerust alles wordt deskundig behandeld.

We kunnen uiteraard niet de high tech hanteren die op de FARO cursussen wordt geëtaleerd en gesuggerereerd, maar... het warme onthaal in de koude tijden compenseerde heel veel. en de blakende interesse overtrof alle verwachtingen.

Deze lijst met afkortingen leerden we in de cursussen digitaliseren

Alle heiligen verzamelden dit weekend in Boezinge

 In de kerk van Boezinge toonde de familie Termote een keur van heiligen. Een vrij unieke verzameling. Keurig met naam opgesteld in de verschillende hemelse orden, heiligen, Onze Lieve Vrouw en Jezus, alias Heilig Hart e.a. titels.

 Tussen de vele bekende stonden inderdaad ook de minder bekenden (Expeditus en Co), maar ook recentere sancti, Pater Pio, enz. Wanneer we schrijven een keur van heiligen dan hebben we bedoeld dat de eigenaar met kennis verzameld zo konden we de beide Nicolai onderscheiden.

Ook actie en verhaal-volle beelden hebben er hun sober en stijlvolle plaats: de wonderbare visvangst, de vlucht naar Egypte, Vincentius de Paul (Wikipedia naam, alias Vincentius a Paulo) en  zelfs tweemaal de zeldzame en prijzige Antonius(abt, alias met zijn zwijntje).

Wie van de boetiek houdt. Dat moet je gezien hebben.

We zijn af en toe UITVERKOREN

Het hoofd koel houden. Fabula existit!

Terwijl men bij onze Zuiderburen stilaan even komt over de muur kijken. Terwijl we zelf onze grijze hersenstof almaar door pijnigen om het precieze Franse woord te vinden voor de stolp en de penning.

Hebben de gezamenlijk heredety watchers  voor de zoveelste keer in onze verzameling gedoken om een foto te halen voor de nationale brochure (fot Philippe Debroe, ere wie ere toekomt).

We mogen zeggen dat onze aaibaarheidsfactor niet versleten is en we er wel fier om zijn.

We haasten ons erbij te zeggen dat het om geen prestigieuze geldsomprijs gaat.

Even de contextuele gegevens. In het kader van de armoede werpt het beeld het licht op de creativiteit van de arme die zijn wellicht niet meer gangbare (10 cent, een dikken)  munt nog weet te gebruiken en met de doosjes van zijn tondel (lucifers) een kruisbeeld heeft gemaakt.

In Rust en verzorging Ieperstraat wordt er jaarlijks gezorgd voor een mini tentoonstelling en daar zijn we d'er als de kippen bij om ze te bevoorraden en de studie die eraan voorafgaat te verzorgen.

De oktobermaand is zoals in katholieke middens toch nog geweten is de rozenkransmaand. Omdat daar al uitvoerig is op ingegaan vorige jaren werd deze keer het accent op missie versterkt.

Keurig ingekleed wordt in de ingang van het gasthuiscomplex de kast goed gecounterd door hop en de gebruikelijke attributen. Ook de verzorging geeft de bewoners de kans even langs te gaan.

(voor andere foto's zie westhoek.be)

C.S.P.B.: CRUX SANCTI PATRIS BENEDICTI Het kruis van de Heilige Vader Benedictus C.S.S.M.L.: CRUX SACRA SIT MIHI LUX Dat het Heilig Kruis mijn licht weze! N.D.S.M.D.: NUNQUAM DRACO SIT MIHI DUX! Moge de draak nooit mijn gids zijn. V.R.S.: VADE RETRO SATANA Ga achteruit Satan! N.S.M.V.:  NUNQUAM SUADE MIHI VANA! - Bekoor me nooit met jouw ijdelhedenS.M.Q.L.: SUNT MALA QUAE LIBAS Wat je me presenteert is slecht I.V.B.: IPSE VENEA BIBAS Drink zelf jouw gift!

De kruisen van de zusters op de oude begraafplaats vertonen eenzelfde  spreuk.

Het woord agasante is vermoedelijk een verbastering van het franse “engageante”, (in Antwerpse archieven, einde 17^de en begin 18^de eeuw vind ik het terug als angesanten).

Een angageante is de meestal dubbele of driedubbele manchet in kant, fijn linnen of borduurwerk; die aan de boord van de ellebooglange mouw van 18^de eeuwse dameskledij gebruikt werd. 

Zo zie je maar weer de erfgoedsector mag bogen op her en der mededeelzame genoten.

We noteerden uit de devotionele wereld dat er een larme d'ange santé bestaat. Dat bleek een tinnen medaille te zijn zonder oogje gedragen als porte bonheur, geluksbrenger. Dit verwees uiteraard naar de engelbewaarder.Er bestond misschien een gebruik dat de engelbewaarder (ange sainte) uitgebeeld meeging met de lijkkist. Uit te zoeken valt of dit enkel gold voor een overleden kind.

Kaars. De  kaars komt toch wel enigszins terug in de mode. Het wordt in de bezigheidstherapie gemaakt, alternatievelingen zetten sessie er rond op, er is iets mythisch, mystiek en/of mysterieus mee gemoeid. In de devotionele context blijft de kaars het symbool van offerend opbranden. De kaars blijft in jouw plaats voort bidden, licht verspreiden, wegsmelten. Precies deze bestendiging ligt aan de oorsprong van de noveenkaars die langer moest in functie blijven.

 Noveenkaars. De noveen is een religieuze praktijk die erin bestaat negen dagen na een een bepaald gebed, voor een bepaalde heilige te bidden. Nogal verspreid in onze streken was de noveen van de Heilige Livinus (Elverdinge), de noveen van de Broeder Isidoor (Kortrijk, opeenvolgend Dienaar Gods, Zalige en Heilige).

Al heel snel werd dit gebed vergezeld van een kaarsje dat men branden liet.  Aanvankelijk geen noveenkaars. De wassen kaarsen werden later vervangen door meer industriele producten en men vond het nuttig een kaars  te fabriceren die negen dagen meeging. De noveenkaars werd geboren.

In de oorspronkelijk toepassing begon de noveen, de zaterdag morgen en eindigde op zondag van de volgende week 's morgens.

In de litteratuur errond beweert men dat men de vrijdag ervoor een bad moest nemen en zeker de zondag van de einddag de eucharistie moest bijwonen. De Noveekaarsen – mode kent ook de verkoopstechniek van negen kaarsen én één voor de eindzondag om te danken.. Dit gebruik hebben we in de streek nog nergens opgevangen.

Definitie. Instituut Kerkelijke Kunst in Nederland definieert een noveenkaars in de volgende zin: Een pot - meestal versierd met de afbeelding van een heilige - die zuiver plantaardige olie bevat om negen dagen en nachten te laten branden. (Stichting Kerkelijke Kunst in Nederland)

De pot. Kaarsen kunnen uiteraard veel vormen aannemen. Ze kunnen ook gelovigen op verschillende manieren in hun overtuiging steunen. Op internet kun je er tegenwoordig voor alle bedieningen bestellen. Ze kunnen je in de zwarte magie vooruit helpen (satankaarsen), ze brengen je oplossingen, ze geven je promotie in je liefdesleven of ze laten je een bank naar voor schuiven in de klas.

Noveenkaars. Dé noveenkaarsen, in tegenstelling met al die randutilities, zijn meestal in een cylindervormig recipiënt. Hoogte 180 mm gewicht 500 gram, aantal per doos 20 stuks , Diameter 68, Brandduur 9 dagen.

Er bestaan er die maar 120 mm hoogte hebben. Die zullen uiteraard – we hebben het niet getest – minder lang branden en kunnen dus strikt genomen geen noveenkaarsen noemen.

Negen is tenslotte het getal dat het uiterste aangeeft. Dan gaat men over naar een hoger tiental. Negen houdt dus een wending (in de miserie) of een afronding (een gelegenheid om te bedanken).

info@onzeheertje.be of andre.decrock@belgacom.net  Storten gebeurt op

rek OHvzw 979-6317621-16

De volle dag zonder middagmaal:             12, --  €

De volle dag met middagmaal                  22, -- €.