De Noordzee

80 jaar geleden overleed de dichteres Alice Nahon (1896-1933).
Op haar gedicht 'Geloof' componeerde Jef Tinel in 1922 dit mooie lied.
Let op de stuwende pianobegeleiding met wisselende triolen in beide handen.

Gisteren vernamen we het overlijden van de Vlaamse componist-dirigent-pedagoog-causeur Vic NEES (1936-2013).

Een pijnlijke verrassing.

Temeer daar op 10 maart nog een passie van hem in première ging (zie een vorig bericht).

Als in memoriam publiceren we het artikel dat we schreven n.a.v. zijn 75ste verjaardag in 2011.

 
VIC NEES 75

 

 

Vic Nees werd op 8 maart 1936 in Mechelen geboren.

Zijn vader was de legendarische beiaardier, componist, organist en dirigent Staf Nees (1901-1965). Geen wonder dus dat zoon Vic ook de muzikale weg insloeg.

Na een korte stap in de Letteren en Wijsbegeerte keerde hij zich spoedig tot de muziek. Hij studeerde harmonie, fuga, contrapunt en compositie aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium van Antwerpen bij o.a. Flor Peeters en Marcel Andries. Aan de Hochschule für Musik in Hamburg bekwaamde hij zich in koordirectie bij Kurt Thomas. In 1964 werd hij laureaat van de Meisterkurs für Chorleitung. Het koorleven liet hem niet meer los en vice versa.

Vic Nees werd in 1961 producer bij de BRT (nu VRT) voor koormuziek en van 1970 tot 1996 dirigeerde hij het omroepkoor.

Hij dirigeerde daarnaast het Vokaal Ensemble Philippus de Monte in Mechelen en het Ter Kamerenkoor in Brussel.

Als dirigent heeft Vic Nees steeds veel aandacht besteed aan de Vlaamse koormuziek. Zowel de romantische als de hedendaagse Vlaamse componisten kwamen in zijn dirigeeractiviteiten vaak en uitgebreid aan bod. Hij bezit een encyclopedische kennis van de koormuziek die in ons landsgedeelte geschreven is en moedigt elk (jong) talent aan.

Hij was jarenlang muzikaal adviseur bij het ANZ en adviseert nu de koorfederatie Koor en Stem. Via jurywerk, cursussen, lezingen en artikels in muziektijdschriften timmert hij nog steeds aan de weg van het Vlaamse koorleven.

Maar Vic Nees is veel meer dan een schitterend uitvoerend artiest en pedagoog.

Hij componeerde kamermuziek, piano- en orgelwerken en liederen, maar vooral koorwerken van allerlei formaat en soort. Van eenvoudige eenstemmige (volks)liederen, volksliedbewerkingen tot sterk uitgewerkte motetten, cantates en oratoria.

Zijn stijl is sterk beïnvloed door de Duitse koorvernieuwing halfweg vorige eeuw onder impuls van Hugo Distler. Typisch en herkenbaar zijn het spelen met en verschuiven van woordaccenten, clusters, syncopen en repetitieve frases. Tekstplaatsing en verstaanbaarheid zijn uiterst belangrijk en bepalen het hele ritme en de melodie. Hij zoekt tevens een hedendaagse aansluiting bij de renaissancemuziek en de polyfonie van Heinrich Schütz. Zo streeft hij naar soberheid en verinnerlijking. De zanglijnen zijn niet verticaal maar lineair en horizontaal gedacht. Elke partij heeft een eigen onafhankelijke melodie. De harmonie blijft echter wel tonaal. Soms gebruikt hij avant-gardistische technieken van spreekkoren en geluidenimitaties. Maar steeds met respect voor de klassieke traditie.

Vic Nees werd bekroond met talrijke (inter)nationale prijzen. Het vandaag gelauwerde platenlabel Phaedra bracht verschillende werken van Vic Nees uit op cd.

Onlangs verscheen ‘O song, portret van een koorcomponist’ over leven en werk van de 75-jarige componist. Boek en bijhorende cd kunnen besteld worden bij Koor en Stem. 

Wandellied is een typisch voorbeeld van een eenstemmig lied, bedoeld als volkslied. Het munt uit door een frisse, eenvoudige en vlot meezingbare melodie. Wij zongen het tijdens het 74^ste Vlaams Nationaal Zangfeest uit volle borst als hulde aan deze grote en verdienstelijke Vlaming.

Tijdens de misviering van de Ijzerwake in augustus 2011 zingen we zijn Ik wandel door Gods seizoenen. Het kadert in dezelfde stijl als het wandellied.

In 2012 kan men speciale aandacht besteden aan de muziek van twee componisten met de naam Tinel.

Edgar Tinel (1854-1912) overleed precies 100 jaar geleden.
Hem voorstellen aan muziekliefhebbers is overbodig. Iedereen kent hem als directeur van het Lemmensinstituut en Brussels conservatorium, als muziekinspecteur en kapelmeester van het Hof.
Edgar Tinel componeerde een massa kunstliederen, koorwerken voor a-capellakoor of met begeleiding, cantates, oratoria, piano- en orgelwerken en werken voor orkest.
Hij was de grote collega en antipode van Peter Benoit. Waar Benoit begon met religieuze composities en eindigde als Vlaams nationalistisch toondichter begon Tinel als epigoon van Benoit met volkse cantates zoals Klokke Roeland en evolueerde hij tot groot religieus toondichter van werken als Godelieve, Franciscus, Te deum.....
Gezelle was een van zijn geliefkoosde leveranciers van teksten. Hij was zelfs peter van een van Tinels zonen.



Jef Tinel (1885-1972) was de neef en tevens petekind van Edgar Tinel.
Hij studeerde o.a. aan het Lemmensinstituut bij Edgar Tinel en in Gent bij Leo Moeremans.
Jef Tinel bouwde een rijke carri�re uit als organist, dirigent van koren en harmonie�n, dirigent op massamanifestaties zoals de IJzerbedevaart, 11-julivieringen en Vlaams-Nationale Zangfeesten. Hij was muziekleraar en directeur van de muziekschool in Maldegem.
Hij componeerde kunst- en volksliederen, missen, koorwerken (met of zonder begeleiding), cantates, orkestwerken en werken voor orgel en piano.
Op het zangfeest en de IJzerwake van 2012 zingt men uiteraard zijn strijdlied 'Wij zijn bereid'. Maar Jef Tinel betekent meer dan dat. Zijn andere werken verdienen een ruime aandacht.
Voor liederen en koorwerken ging hij vaak te rade bij Gezelle, Rodenbach of Ren� De Clercq, maar ook bij eigentijdse dichters als Willem Gijssels, Jozef Simons en Anton Van Wilderode
Hij kadert in de laat-romantiek naast figuren als Jef Van Hoof, Ivo Mortelmans, Arthur Verhoeven, Renaat Veremans en Lodewijk De Vocht. Hij werd door kenners als Jules Van Nuffel, Alfons Moortgat en Emiel Hullebroeck geprezen als een zeer getalenteerd componist met een eigen stijl. Vandaag stellen we vast dat ook buitenlandse koren interesse krijgen voor zijn werk. Dus mag Vlaanderen niet achterblijven.
Jef Tinel overleed precies 40 jaar geleden.



Koren en andere muziekenensembles kunnen een origineel programma uitbouwen rond de muziek van oom en neef Tinel.
Partituren van Edgar Tinel zijn verspreid. Maar voor werken van Jef Tinel kan men bij de eigenaar van deze blog terecht, maar ook bij o.a. Koor en Stem, het ANZ en de WIMA-muziekpartiturensite, de site IMSLP of bij CPDL.

Wil men een derde figuur erbij betrekken, dan is er steeds mogelijkheid om August De Boeck (1865-1937) te programmeren. Hij was een persoonlijke kennis van beide Tinels. De Boeck overleed precies 75 jaar geleden.

We kijken uit naar originele concertprogramma's.......

Proficiat aan zanger Paul Claus en pianiste Ellen Lampo.Hun optreden gisteren met liederen van Hullebroeck in het Casinocursaal van Oostende was schitterend.

Mooie liederen, stijlvol gebracht.

Nog van dat!!!

Ter gelegenheid van sacramentszondag voerde het Brussels Kathedraalkoor o.l.v. Kurt Bikkembergs de Missa in honorem sacratissimi Sacramenti van Jef Tinel uit. Organist Bart Jacobs begeleidde.
Passender kon het niet.
Deze mis voor gemengd koor en orgel werd geschreven in 1915. Ze is vol(laat)romantisch en ademt de sfeer van het Lemmensinstituut, waar Tinel zijn opleiding genoot.

We hoorden de kleine delen: Kyrie, Sanctus-Benedictus en Agnus Dei.
De compositie is sterk thematisch uitgebouwd en bevat mooie fugatische gedeelten. Ze is erg melodieus en contrastrijk. Klasssiek opgebouwd.
Sprekend is de tekstuitbeelding. Het orgel krijgt in deze partituur een interessant aandeel.

Het koor trad op in een beperkte bezetting, maar toch werd een volle klank gerealiseerd. De uitvoering was partituurgetrouw en genuanceerd. Intiem en ingetogen. De uitbundige stukken klonken opgewekt zoals voorgeschreven. Koor en orgel vloeiden naadloos in elkaar over.
De goed gevulde kathedraal luisterde aandachtig en beloonde het koor met een spontaan applaus.

Naast Jef Tinel kregen ook de Vlamingen Peter Pieters, August De Boeck en Jaak-Nicolaas Lemmens een plaatsje in het programma.

We kijken hoopvol en vol verwachting uit naar de uitgave en uitvoering van deze Sacramentsmis waarbij ook het Gloria en Credo aan bod kunnen komen. Wie weet een cd-opname? Samen met Tinels 'O salutaris hostia'?
Alvast oprechte dank en felicitaties aan dirigent en uitvoerders!




     Kurt Bikkembergs                                Jef Tinel






           Bart Jacobs

Deze namiddag werd het artikel 'Jef Tinel' op de site van Wikipedia definitief behouden.
Het artikel geeft een beeld over de opleiding, de loopbaan en de composities van deze Vlaamse componist, organist, dirigent en pedagoog. Er is ook een bronnenlijst opgenomen.
Neem er eens een kijkje.
Heel wat andere Vlaamse componisten hebben er ook hun pagina (Peter Benoit, Jan Blockx, Edgar Tinel, Renaat Veremans, Marinus De Jong, Jef Van Hoof, Lodewijk De Vocht, Johan Duijck ...).

Warm aanbevolen...

Een formidabel concert! Zeker niet te missen  voor liefhebbers van harmonie en fanfare:

Jan Hadermann, componist en gastdocent Harmonie- en fanfaredirectie, wordt 60 !

 

 

Jan Hadermann is laureaat compositie en muziekopvoeding van het Lemmensinstituut te Leuven. Achteraf bekwaamde hij zich verder aan het conservatorium van Antwerpen bij Willem Kersters, wat resulteerde in een Eerste Prijs compositie. In 1993 mocht hij de vierjaarlijkse SABAM-prijs voor hafabra in ontvangst nemen. Sedert 1973 is hij docent contrapunt, fuga en compositie aan het Lemmensinstituut en sinds 1994 gastdocent hafadirectie aan het conservatorium van Antwerpen. Zijn oeuvre omvat werken voor symfonisch orkest, koor, piano, kamermuziek en elektronische muziek. Voor dit huldeconcert werd gekozen voor kamermuziek door studenten, alumni en docenten koperblazers en werken voor harmonieorkest.   Naar aanleiding van Hadermanns 60ste verjaardag organiseren de afdelingen koperblazers en hafa-orkestdirectie o.l.v. Dirk De Caluwe van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen met veel enthousiasme dit huldeconcert.   Op het programma staan o.a. het virtuoze Wicker-work voor trompet en tape door Alain De Rudder, de Introductie en Inventie voor trombone en tape door Jan Smets en Faits Divers, door Alain De Rudder, Steven Verhaert (trompet), Rik Vercruysse (hoorn), Jan Smets (trombone) en Bernd Van Echelpoel (bastuba).   Het Harmonieorkest Conservatorium Antwerpen o.l.v. Dirk De Caluwe met als solist Ivo Hadermann brengt het geheel nog meer luister bij met het Concerto per corno e orchestra, bewerkt voor harmonieorkest door 3 studenten uit de masteropleiding voor hafadirectie: Sam Gevers, Tijl Verhaeghe en Hannes Van Lancker. In deze bewerking beleeft dit concerto, geschreven in 1982, een wereldpremière.   Het iets lichtere genre komt aan bod door Steven Verhaert als solist in de Ballad voor flugel en harmonieorkest. Het huldeconcert wordt feestelijk afgesloten met het recente en imposante Refraction, uiteraard ook voor harmonieorkest.       Praktisch:   Huldeconcert Jan Hadermann 13 maart 2012, 20u Blauwe Zaal, deSingel Toegang: 6/4 euro –   Gratis en zonder reservatie voor leden vzw Vrienden Conservatorium Antwerpen!

Gelezen bij Koor en Stem:

 

Mi lanct na di bundelt hedendaagse koormuziek uit Vlaanderen voor gemengd basiskoor met 1 mannenstem. Verkrijgbaar vanaf 14 juni.

Eenvoudige hedendaagse koormuziek voor driestemmig basiskoor, een contradictio in terminis? Wij vinden van niet. Koor&Stem stelde een bundel samen én ontwikkelde een speciaal traject rond hedendaagse koormuziek uit Vlaanderen. Vanaf half juni kan je de bundels aanschaffen, in september en oktober bieden we in Leuven, Overpelt, Kortrijk en Sint-Niklaas ateliers aan en op de Dag van de Vlaamse Koormuziek kan je samen met een hoop andere koren en onder de deskundige leiding van Ludo Claesen en Ignace Thevelein het repertoire doorzingen onder begeleiding van I Solisti del Vento. Met profaan en religieus werk voor driestemmig koor van Vic Nees, Lode Dieltiens, Joost Termont, Kurt Bikkembergs, Noor Sommereyns, Ludo Claesen e.a.

Bundel en traject: 15 euro/persoon

Voor meer info: www.dagvandevlaamsekoormuziek.be

Op 16 oktober organiseert Koor en Stem de dag van de Vlaamse koormuziek.
Op de site koorenstem.be vind je alle informatie.
Toch hier een overzicht van het meer dan interessante aangeboden repertoire

APERITIEFCONCERT

11:00>12:15: Jan Dewilde loodst u door de geschiedenis van de Vlaamse Koormuziek sinds 1830. Helicon o.l.v. Geert Hendrix zorgt voor live-luisterfragmenten.

 

WORKSHOP VOCALE IMPROVISATIE VOOR KINDEREN EN KINDERKOOR

11:00>12:00 (onthaal vanaf 10:30): Componiste Hanne Deneire en muzikante Ruth Verberckmoes experimenteren met de evidente klanken en minder evidente geluiden van je stem. Treed binnen in het labo van deze dames en ontdek het rijk van de vocale improvisatie. Zowel individuen als kinderkoren kunnen hier gratis aan deelnemen. Inschrijving wel vereist.

 

WORKSHOP SAB

Eenvoudige hedendaagse koormuziek voor driestemmig basiskoor, een contradictio in terminis? Wij vinden van niet. Daarom bieden we basiskoren een speciaal traject rond hedendaagse koormuziek uit Vlaanderen aan. Onder de deskundige leiding van Ludo Claesen en Ignace Thevelein kan iedereen proeven van eenvoudig hedendaags profaan en religieus repertoire voor driestemmig gemengd koor van Vic Nees, Lode Dieltiens, Joost Termont, Kurt Bikkembergs, Noor Sommereyns, Ludo Claesen e.a.. Het aanleren verloopt in verschillende stappen:
 

1. Eind mei zijn de partituren beschikbaar voor eventuele zelfstudie door de koren.
   Via deze link kan je alvast een deel van de partituren bekijken.
    
2. In september organiseert Koor&Stem een viertal voorbereidende ateliers van Limburg tot West-Vlaanderen.
   
   - 10 september: workshop in Leuven
   - 17 september: workshop tijdens Koor- en Dirigentendag in Overpelt
   - 1 oktober: workshop in Sint-Niklaas
   - 8 oktober: workshop tijdens Koor- en Dirigentendag in Kortrijk
    
3. Op 16 oktober in deSingel loodsen Ludo Claesen en Ignace Thevelein de koren door het nieuwe repertoire. Speciaal voor die dag zorgt het blazersensemble I solisti del Vento voor een feestelijke instrumentale ondersteuning. 

WORKSHOP SATB

Kurt Bikkembergs loodst je koor door 4-stemmig repertoire van Frans Geysen, August De Boeck, Jules Van Nuffel, Jef Tinel en Vic Nees.

13:30>16:30

 
WORKSHOP VROUWENKOOR

meer info volgt

 13:30>16:30

 

WORKSHOP JEUGDKOOR

Vlaams hedendaags werk voor gemengd koor vinden is niet eenvoudig. Marleen De Boo werkt met de jeugdkoren aan composities van o.a. Kersters, Steegmans, Van Steenberghe, Vancraeynest. Tevens wordt het verloop en resultaat van het traject Componist te gast voorgesteld. Hans Helsen schreef een compositie voor gemengd jeugdkoor Waelrant, Simon De Poorter schreef een werk voor gelijkstemmig jeugdkoor Amaranthe.

 

 

11:00>16:30 met lunchpauze van een uur en koffiepauze van een half uur.

 

WORKSHOP IS BETER NOG VER? VOOR KINDEREN EN KINDERKOOR

In augustus 2010 verscheen het luisterverhaal met muzische opdrachten Is beter nog ver? Tien kunstwerken van hedendaagse Belgische topkunstenaars vormen de basis voor het verhaal van Vrouwtje, die samen met haar hond Fala op zoek is naar Beter. Op de luister-cd brengen o.a. Warre Borgmans en Johan Heldenbergh het verhaal van Wally De Doncker en de liedjes van Jan Coeck. De liedjes en muzische opdrachten stimuleren om muzikaal aan de slag te gaan op basis van de kunstwerken.
Tijdens deze workshop werkt Jan Coeck rond de kinderkoorberwerkingen van de liedjes uit Is beter nog ver? met kinderen tussen 6 en 12. Mieke Segers zorgt voor afwisselende muzische opdrachten bij de kunstwerken.