Van A tot Z

(Foto van de Luiksche gefusileerden van de Chartreuse naar de begraafplaats))"Héléne ,ik kan niet",aantwoorde ze met tranen in de oogen"Ze dringen mij voorwaarden op die ik niet aannemen kan. ik heb een heilige verbintenis aan gegaan, die ik tot den dood toe zal houden." Toch had ze nog hoop,dat het vonnis niet zou uitgevoerd worden.Ze zei tot haar zuster, dat omlangs een meisje van 27 ook ter dood veroordeeld was geworden,maar genade kreeg."Ik ben er slechts drie en twintig en heb alle rechten te mogen hopen."Gabrielle droeg haar zuster nog boodschappen op, onderandere de huur van haar kamer te betalen.Den 30" liep het gerucht,dat zij naar Duitschland gevoerd was.Haar zuster vernam dit, maar haar vreugde was van korten duur.Weldra vernam ze , dat Gabrielle nog in de gevangenis van Sint-Gilles was.Den 31" kon Géléne met veel moeite haar nog eens bezoeken. In de gang van de gevangenis ontmoette ze een bewaker, dien ze kende en er nu doodelijk bleek uit zag."Hebt gij voetstappen voor uw zuster gedaan?" vroeg zij"Ja een verzoek om genade."(Héléne had voor haar zuster geteekend samen met Gabrielle's meter)."Belooft ge mij 't geheim te bewaren.?" vroeg den bewaker."'t Is voor morgen ochtend. Gabrielle wordt gefusilleerd."Om drie uur zag Héléne haar zuster, Gaby was vroolijk, maar zag de ontsteltenis van haar zuster. Héléne vond de moed de waarheid te zeggen."Gaby,'t is voor morgen ochtend", fluisterde ze.De veroordeelde werd rood, dan bleek, maardaarop weer kalm."Ik verwachte het", zei ze."Louise de Bettignes (een medeveroordeelde) en de anderen zijn naar Duitschland vertrokken en ik ben hier."En Gabrielle trooste zelve haar zuster.Na het onderhoud moesten ze voor altijd scheiden.'tWas een aangrijpend tooneel.Toen Héléne't gebouw verliet, reed den auto aan,met de rechters, die het vonnis kwamen bekend maken.Den laatsten nacht werd Gabrielle door een Duitsch soldaat bewaakt.Zij borduurde tot een uur  en vertelde hem van haar jeugd.Die soldaat was een ongeloovige; de veroordeelde betoogde hem, dat er een God was.Dan schreef ze tot half drie. Daarna wilde ze wat rusten en vroeg aan den Duitscher om haar om half vijf te wekken.Ze sliep zoo rustig, dat de soldaat haar pas om vijf uur wakker maakte.Gabrielle vroeg hem dan een blad klimop te halen, wat hij deed.Zoo naderde het laatste oogenblik.Daar ze geen schaar bezat, verzocht zij den bewaker met zijn zakmes een lok van haar haren af te snijden.Hij deed het eerbiedig. ze voegde er het blad klomop bij, een luchifer-doosje, een broche en de brieven."Voor mijn zuster",zei ze.Aan den Duitschen en aalmoezenier wilde ze niet biechten.Wordt vervolgd op(6)

's Anderendaags na het middagmaal,zat Gabrielle een tas torrealine te drinken. Met veel lawaai vielen drie mannen bij haar binnen; twee Duitschers en een Antwerpenaar.Als zij zich kenbaar gemaakt hadden, antwoorde Gabrielle:"u,"boches",kan ik niets verwijten, gij vervult uw stiel?Maar gij, Belg, boezemt mij afschuw in.Gij moest beschaamt zijn?"Na 2 uren huiszoeking, klonk het bevel:"Gij zijt onze gevangene. Mee met ons naar de kommandantuur?"Men bevool haar nevens den begeleider van een grijze auto plaats te nemen, goed in 't zicht, als om de voorbijgangers den indruk te geven dat ze met de Duitschers  in bevriende verstandhouding leefde.Doch Gabrielle Petit nam het zoo niet op?Ik ben geen geleidster der Boches, maar eene Belgische gevangene", schreeuwde zij de menschen toe.De chauffeur bevool haar te zwijgen." Zwijgen ,doe ik niet", riep ze verontwaardigd"'k Heb het recht op mijn ongeschonden reputatie, mijn landgenooten wil ik niet schandalizeeren?""Zoo ge niet zwijgt", dreigde de Duitscher;" geef ik u een slag in 't aangezicht?"" Doe het als ge durft", dreigde Gabrielle terug, "maar met mijn hoedenspeld  steek ik dwars door je hand, zoodat  de auto zich tegen de huizen te pletter loopt."Den 21*Januari 1916 kwam een net gekleede heer in haar woning,Antwerpschen steenweg 61 te Brussel en vroeg naar mej Legrand. Men antwoordde hem, dat er daar geen mejuffer Legrand woonde. De man ondervroeg ook andere huurders, en vernam dat er daar wel een jong meisje leefde." Haar naam?" " Mejuffer Petit, maar ze is nu niet thuis."Hij hield aan en vernam dat Gabrielle ook een kamer had in de schouwburgstraat,19 Daar werkte ze.Dat was genoeg,en de aanhouding had plaats, zooals wij die hiervoren vertelden. De zaak werd geleid door een der oversten van de geheime politie Goldsmidt.Gabrielle Petit werd in de gevangenis van Sint-Gilles opgesloten gehouden.Na de lange marteling der herhaalde, pijnigende ondervragingen, waarin de Duitschers steeds opnieuw,doch vergeefs, poogden haar medehelpers om den draad van haar werk te kennen, werd zij eindelijk voor een zoogenaamd gerecht gebracht.(wordt vervolgd op 4)