quantumtheorie
welbepaalde dingen tot op het moment dat ze gemeten worden.Of een foton als een
deeltje of als een golf verschijnt - twee mogelijkheden die elkaar uitsluiten - is niet bepaald
tot er een meting plaatsvindt.
Als we een cadeautje krijgen dat nog is ingepakt,is dat voorwerp er al,maar we weten pas
wat het is als we het uitgepakt hebben.De situatie in de quantummechanica is anders.Een
'foton' is voor de meting geen golf en geen deeltje.Voordat de meting plaatsvond wordt
het foton gezien als de som van de waarschijnlijkheden van alle mogelijke uitkomsten van
de meting.Deze som der waarschijnlijkheden noemt men de 'toestandsvector'.Bij een meting
zal de toestandsvector die alle mogelijke toestanden beschrijft 'inklappen' tot één enkele
toestand - datgene wat we waarnemen.Alle andere toestanden krijgen onmiddellijk een
waarde van nul.Deze merkwaardige manier om naar de wereld van elementaire deeltjes te
kijken is geen zaak van de parapsychologie.Het is een fundament van de moderne
natuurkunde,en hoewel het helemaal ingaat tegen de intuïtie van de niet fysicus,is het
een succesvol wetenschappelijk beeld van de subatomaire wereld.Maar wij leven in een
wereld waarin de objecten duidelijk niet de som van waarschijnlijkheden zijn.Een stoel is
een stoel en we hoeven niet bang te zijn dat het in iets anders verandert als we even niet
kijken.Hoe moeten we een verband leggen tussen de merkwaardige wereld van de
quantummechanica,die in het centrum van alle materie ligt,en de alledaagse wereld die in de klassieke fysica beschreven wordt?Op dit punt vinden we een aantal uiteenlopende
interpretaties,maar het meetprobleem is hierbij van het grootste belang.De standaardinter-
pretatie van de quantummechanica maakt geen onderscheid tussen een meetapparaat en
een menselijk wezenVooraanstaande geleerden gaan ervan uit dat de meting door een
apparaat niet voldoende is,het moet een 'bewuste' waarneming zijn om de
toestandsvector te doen 'inklappen'.Dit zou alle toevalsprocessen van de quatummechanica
uitsluiten.Een wereld die door het bewustzijn van de mensheid geschapen wordt?
bekende inleidingen in de wereld van de quantummechanica zijn :
- de tao van de fysica door Fritjof Capra
- de dansende woe-li meesters van Gary Zukof
So,wanne dance with the devil by the pale moonlight ?









