Terug naar mei 1940

De forten rond Luik

De ondergrondse gangen van Tancrémont kun je op eigen houtje verkennen.Thomas Vanhaute

Zeventig jaar geleden viel nazi-Duitsland België binnen. Ook de fortengordel rond Luik kon de oprukkende tanks nauwelijks afremmen. Een toer langs bijna vergeten militair erfgoed. Gilbert Roox

Eben-Emael is een mastodont onder de forten, ingegraven in een mergelberg vlak bij de plaats waar het Albertkanaal en de Maas samenkomen. Verspreid over een oppervlakte van honderdvijftig voetbalvelden, liggen zeventien bunkers, kazematten en pantserkoepels, ondergronds verbonden door meer dan vijf kilometer tunnels. Bij zijn bouw in de jaren dertig gold het fort als onneembaar. Het had een vuurkracht van zomaar even twee ton granaten per minuut.

Daar viel op 10 mei 1940 jammer genoeg niets van te merken. In de ochtendschemering landden 78 Duitse commando's met zweefvliegtuigen boven op het fort, dat helemaal niet op een luchtaanval was bedacht. Dankzij explosieven met holle lading, een revolutionair nieuw wapen in die tijd dat dwars door beton en staal heen boorde, legden ze binnen een kwartier bijna alle artilleriebunkers het zwijgen op. Tegenaanvallen mochten niet baten, zelfs een beschieting door de naburige forten hielp niet. De volgende middag al gaf het meer dan 500 man sterke garnizoen zich in totale paniek over. De val van Eben-Emael lijkt een goedkope Belgenmop. In feite bewees de inname alleen maar dat de tijd van de mastodontforten voorgoed voorbij was.

Eén voordeel van de snelle overgave is dat het fort nagenoeg onbeschadigd bleef. Nieuwsgierige toeristen kunnen vandaag uren ronddwalen in de ondergrondse kazernestad, die door een vzw met steun van Defensie liefdevol als een museum wordt gerestaureerd. En dat doen zij steeds talrijker sinds Eben-Emael een rol kreeg in de populaire televisiereeks De smaak van De Keyser – ook al zijn de meeste scènes elders gedraaid. Vorig jaar kwamen hier meer dan 25.000 bezoekers.

Voor de echte oorlogsfreaks zijn er speciale rondleidingen naar bunkers en pantserkoepels. Een favoriet is de grote koepel 120, met zijn snelvuurkanonnen die meer dan 17 kilometer ver droegen. Onderweg kun je her en der ook sporen van de verwoestende kracht van de Duitse holladingen zien: een weggeblazen trappenhuis, een geperforeerde geschutskoepel. Eben-Emael is zo uitgestrekt dat je het drie, vier keer kunt bezoeken.

Het indrukwekkendst is toch een wandeling tussen de door de natuur overwoekerde bunkers boven op het fort. Een zoekopdracht: vind de drie valse geschutskoepels die aanvallers moesten misleiden. Tip: de Duitsers hebben ze ook echt uitgeschakeld. Loop vervolgens door in de richting van het Albertkanaal. Het panorama vanaf de observatiebunker aan de rand van het kanaal, zestig meter dieper tussen loodrechte wanden, is ronduit adembenemend.

Rue du fort, Eben-Emael. Open één weekend per maand (maart-november) van 10 tot 18u., details www.fortissimus.be. Toegang alleen met gids: 6 euro.

2TANCREMONT:HET LAATSTE BOLWERK

Een fort met een beetje idylle, het kan: doordeweeks weiden hier schapen in de tankgracht en tussen de bunkers. Vergeleken met Eben-Emael is dit een vestzakfort, amper enkele hectare groot. Maar Tancrémont schreef geschiedenis: het fort gaf zich pas over op 29 mei, anderhalve dag na de Belgische capitulatie. Een gebeurtenis die elk jaar herdacht wordt met een salvo van 19 losse flodders uit een van de intrekbare koepels met kanonnen van 75mm.

Het bijzondere aan het fort van Tancrémont is dat alle kanonnen en mortieren nog aanwezig zijn. Bovendien kun je de ondergrondse gangen op eigen houtje verkennen, met als enig gezelschap een antieke cassette-audiogids. Een heel verschil met de drukte in de gaanderijen van Eben-Emael.

Let op de middeleeuws aandoende rolbrug in de ingangsbunker, waaronder zich een gracht van vijf meter bevindt. En op de merkwaardige mortierkelder met diepe schachten in het midden van het centraal massief. Uit de verte moet het geleken hebben of het vuur uit de grond spoot.

Hier werden de buitenopnamen van De smaak van De Keyser gedaan. Een goede keuze, want Tancrémont is, voor zover je dat van een fort kunt zeggen, allerschattigst. Veel sporen van gevechten zijn er niet over. Allicht waren de snel door Frankrijk oprukkende Duitsers het heldhaftige fort een beetje vergeten. Of betrof het hier een goddelijke interventie? De maagd Maria resideert immers vlakbij, in het bedevaartsoord Banneux.

Route de Tancrémont, Pepinster. Open elke eerste zondag van de maand (mei-oktober), van 13 tot 17u. Toegang: 4 euro.

www.fort-de-tancremont.be

3NEUFCHATEAU:VERKOCHT ALS OUD IJZER

Het fort van Aubin-Neufchâteau, vlak bij de Voerstreek, is het lelijke tweelingbroertje van Tancrémont. Een schroothandelaar stripte in 1970 de hele versterking, geschutskoepels inbegrepen, zodat het er nu desolaatheid troef is.

De schade aan het ingangsblok toont dat hier in de meidagen verbeten gevochten is. Vijf dagen lang bestookten de Duitsers het kleine, geïsoleerde fort met Stuka-bommenwerpers en zware mortieren. Het garnizoen capituleerde pas op 22 mei, toen het helemaal door zijn munitie (15.000 granaten) heen zat.

De ravage in de ondergrondse kazerne heeft een andere oorzaak. In de jaren 1943-‘44 testte het Duitse leger hier de allereerste bunker busters uit. De Röchling-granaat was een lang, smal projectiel dat in een hoge boogvormige baan werd afgevuurd en zo in staat was dikke betonlagen te doorboren. Zelfs 25 meter mergel en beton was blijkens de tientallen inslagen geen probleem. In een gang is nog één niet ontplofte granaat te zien, die zich vastgeboord heeft in de bodem.

Geen dag was Neufchâteau overeind gebleven als de Duitsers al in mei 1940 over dit verwoestende wapen hadden beschikt.

Rue colonel Dardenne, Neufchâteau (Dalhem). Open iedere derde zondag van de maand, van april t/m november. Eén gidsbeurt om 14 u. Toegang: 3 euro.

4LONCIN: HET FORT ONTPLOFT

Eigenlijk waren forten al in de Eerste Wereldoorlog door de militaire vooruitgang achterhaald. Getuige het fort van Loncin, een van de twaalf versterkingen van de in 1888 gebouwde vesting Luik. Ze waren maar half ingegraven en gemaakt uit ongewapend rolkeienbeton, dat laag per laag was aangebracht.

Een vogel voor de kat dus, toen de Duitsers in 1914 hun ‘dikke Bertha's', mammoetkanonnen van 420 mm, in stelling brachten. Eén obus (zoals te zien in het lokale museum) woog zomaar even negenhonderd kilo. Nummer 25 was er tijdens het bombardement van 15 augustus te veel aan. Hij trof een munitiedepot, waardoor het hele fort van Loncin met een knal de lucht in vloog. 350 van de 500 Belgische soldaten kwamen om. De vesting Luik gaf zich gedemoraliseerd over.

Bijna een eeuw later schokt de omvang van de verwoesting nog altijd. Tonnenzware houwitsers en geschutskoepels zijn als speelgoed in het rond geslingerd; sommige liggen zelfs ondersteboven op hun voorpantser. Zelfs op het slagveld van Verdun is dit soort apocalyptische ravage niet te zien.

Vandaag is het fort van Loncin een militaire begraafplaats. Meer dan de helft van het garnizoen ligt nog onder het puin. In 2007 haalden ontmijners daar 3.500 obussen naar boven. Ze ontdekten ook 25 lijken, van wie er vier geïdentificeerd konden worden. Die werden bijgezet in de crypte van het fort.

Het Waals Gewest heeft de jongste jaren fors geïnvesteerd in de site. Toeristen krijgen een digitale audiogids mee. En om het kwartier worden ze vergast op een oorverdovende klankevocatie van de explosie van het fort. Toch haalt Loncin amper vijfduizend bezoekers per jaar. Een schande, want dit is met voorsprong 's lands meest indrukwekkende oorlogsmonument.

Route des Héros 15 bis, Loncin (Ans). Open iedere zaterdag en zondag (april-oktober) van 14 tot 18u. Toegang 5 euro. Op de jaarlijkse herdenkingsplechtigheid van 15 augustus vuurt het laatste intacte kanon van het fort een ereschot af. www.fortdeloncin.com

Foto

Foto

Foto

Cartoon

Cartoon

Serena

Vliegtuigen

Foto

Natuur

Honda Day 2 - 30 Mei Tienen

Na het succes van het evenementt in 2009, doen wij het dit jaar opnieuw.
Met veel trots presenteren we daarom Honda Day 2.
Dit jaar pakken we uit met leuke activiteiten voor jong en iets ouder.
Zo gaan we een Rodeo stier hebben die gedurende 5 uur zal draaien.
Alsook een bungee run en springkasteel (voor de kids) zal er klaarstaan voor de hele dag.
We zijn ook nog bezig met een rc car demo in elkaar te steken.
En andere activiteiten, shops, animatie.

Maar waar het allemaal om draait is uiteraard: de sfeer.
een leuke babbel over je trouwe merk, daar gaat het over.
Vorig jaar hadden we +180 wagens van verschillende types en landen.
Wij behoren tot een van de grootste Honda events van België.
Kom dus zeker eens langs!

30 Mei 2010

Vanaf 11h - Till 18h
Inkom: 5 EUR / per auto.
Waar: Industrieterrein 14 / 3300 Tienen (Permantier Motors)

Shops
Food & Drinks
Showcars
Rodeo Ride
Bungee Run
RC Demo's-Top 15
And Much More!

Indien er nog vragen zijn over ons evenementt, neem gerust contact met ons op.

'Honda Day 2 - 30 Mei Tienen'

Plaats: TIENEN

Industrieterrein 14A 3300 Tienen

Tarief: 5 Euro

Publiek: Elk type publiek

Internet: http://cruiserzcarclub.be.tt
11h tot 18h

Serena

Tellers zien 3.211 soorten

MECHELEN - Natuurpunt is tevreden maar waarschuwt dat dit geen bewijs is van een bloeiende soortenrijkdom.

Honderden vrijwilligers zijn afgelopen weekend de natuur ingetrokken om soorten te tellen: zoogdieren, vogels, insecten, planten... Natuurpunt en zijn partners hadden de dag van de biodiversiteit (22 mei) aangegrepen om er een telweekend van te maken. De slogan luidde: 'tel mee tot 2010'. Dit jaar is immers het jaar van de biodiversiteit en dat leverde meteen het streefdoel op: 2.010 soorten spotten.

De target werd ruimschoots gehaald. De vrijwilligers observeerden 3.211 soorten. De insecten spanden de kroon met 1.098, gevolgd door 948 planten. Ter vergelijking: na een vergelijkbaar weekend vorig jaar werden er 1.300 soorten waargenomen.

Er werden liefst 39.000 waarnemingen ingevoerd op de website. Sommige waarnemers sprokkelden een palmares van 300 soorten bij elkaar. 'Dit resultaat overtreft onze verwachtingen', zegt Krien Hansen van Natuurpunt.

Kunnen we uit deze rijke oogst afleiden dat het nog niet zo slecht gesteld is met het soortenpalet in Vlaanderen? 'Toch niet', zegt Hansen, 'vele soorten die vroeger overal te zien waren zijn vandaag veel moeizamer nog te spotten. Neem bijvoorbeeld de veldleeuwerik die jaren terug alomtegenwoordig was in onze akkers, die zie je nu veel minder. Hetzelfde geldt voor de dagvlinders. De vroeger courante dagpauwoog is nu veel schaarser geworden.'

In de natuurgebieden werden, niet onverwacht, de meeste soorten aangetroffen. 'Dat toont aan dat deze gebieden afbakenen en beheren wel degelijk nodig is. Erbuiten blijft de soortarmoede helaas groot.' De Liereman in Turnhout en het gebied rond Hingene (Bornem) stonden bovenaan de lijst best scorende gebieden, met meer dan 950 soorten.

2010 was vooropgezet als het jaar dat de achteruitgang van de biodiversiteit gestopt zou worden. 'Dat is niet gelukt', zegt Hansen, 'in het najaar heeft er een conferentie plaats in het Japanse Nagoya. Wij hopen dat er daar tot de actie overgegaan wordt. En dat geldt zowel voor het tropisch regenwoud als voor Vlaanderen.'

Natuurpunt is vooral blij met de resultaten van afgelopen weekend omdat het aantoont dat er een groot netwerk van vrijwilligers kan gemobiliseerd worden. 'Hun waarnemingen bieden een schat aan informatie. Hetzelfde werk professioneel laten doen is onbetaalbaar.'

(foto: veldleeuwerik)

"Jacht van mens op grote herbivoren leidde 13.000 jaar geleden tot afkoeling aarde" De mens veroorzaakte mogelijk 13.000 jaar geleden al eens een klimaatverandering, stellen wetenschappers in het vakblad Nature Geoscience. Na de komst van de mens op het Amerikaanse continent stierven grote herbivoren als de mammoet snel uit, en dat kan de oorzaak zijn van de plotse afkoeling van de aarde 12.800 jaar geleden. Methaan Zowat 13.400 jaar geleden, toen ze nog niets te vrezen hadden van de mens, stootten de ongeveer honderd soorten planteneters op het Amerikaanse continent gigantische hoeveelheden methaan uit. Dat was niet voldoende om te leiden tot een globale klimaatopwarming, hoewel het broeikasgas methaan dertig keer sterker is dan CO2. Volgens de wetenschappers kan echter de intrede van de koude Jonge Dryas-periode 12.700 jaar geleden wél gelinkt zijn een plotse vermindering van de methaanuitstoot. Tijdens die periode, die duizend jaar duurde, daalde de gemiddelde temperatuur met ongeveer 7 graden.

Zware gevolgen

De uitroeiing van de grote herbivoren had zware gevolgen voor de methaanuitstoot en de concentratie van methaan in de atmosfeer, en dat kan geleid hebben tot een plotse klimaatverandering. Volgens de wetenschappers kan de teloorgang van de dieren de vastgestelde methaanreductie voor "12,5 tot 100 procent verklaren".

Als dat klopt, dan zou het antropoceen, het tijdvak waarin de mens grote invloed uitoefende op het klimaat, niet begonnen zijn met de industriële revolutie in de 19e eeuw, maar wel 13.400 jaar eerder, toen de mens zijn opwachting maakte in Amerika. (afp/sam

Cartoon

Een winkel op tien staat leeg in Tienen-centrum

De stad mikt op meer animatie.

Voka wijst op de leegstand in een aantal van onze centrumsteden. Tienen scoort niet goed. Er wordt naar de redenen gezocht.
Vzw Handelsstimulans wees er ook al op: de leegstand ligt boven het gemiddelde: 8,96% voor het hele grondgebied. In het centrum staat 11,60% van de verkooppunten leeg. Eén op tien dus, en dat is veel. Voka (Kamer van Koophandel) wijst in zijn jongste tijdschrift op een leegstand van acht procent (tegenover 5,6 in Aarschot, 6,2 in Leuven, 8,4 in Diest, 10,8 in Landen.
 
De oorzaken? Ten dele gaat het, in alle steden, om tijdelijke leegstand wegens verhuizingen en verbouwingen. Vijf procent leegstand wordt daarom als normaal beschouwd. Maar Tienen ligt daarboven. En ook nationaal is de leegstand gestegen, door de economische crisis. Er is ook een toename van het aantal faillissementen. Voor 2010 is verdere verslechtering voorspeld.

Voka citeert schepen Patrick Grootjans: 'We werken eraan. We willen ketens zoals Zara en H&M naar Tienen halen. We maken het centrum compacter.'

Wat mist u in het actuele winkelaanbod van Tienen? (R. Billen)

Foto

Bikini's niet meer welkom op straat in Barcelona Het stadsbestuur van de badstad Barcelona heeft genoeg van toeristen die op straat rondlopen in hun badkledij. Daarom plant het een grote campagne om bezoekers te overtuigen kledij aan te trekken wanneer ze het strand verlaten.

Niet gepast "We willen dat mensen begrijpen dat we hier niet van houden, er is geen verbod en het is ook niet strafbaar, we vinden het gewoon niet gepast", aldus een woordvoerster van het stadsbestuur. De campagne bestaat uit posters waarop op een koppel in badkledij staat met een rode streep erover, daarnaast staat een ander koppel met wel een 'gepaste' outfit. "De komende weken hangen we deze affiches in de metro, bussen en openbare plaatsen. De burgemeester stuurde brieven naar hotels, restaurants en bars om hen aan te moedigen de poster te downloaden en aan de muur te hangen." Steeds vaker Er zijn geen cijfers bekend van hoeveel bezoekers de stad intrekken in bikini . "We merken gewoon op dat het steeds vaker gebeurt", aldus de woordvoerster. De stranden en de culturele attracties in Barcelona trekken jaarlijks miljoenen toeristen aan. (ep)




N.B.: Akkoord! Maar ik hoop dat deze beslissing niet genomen werd onder druk van de Moslims. Want ik wil niet dat mijn kinderen en kleinkinderen er terug achterlijk moeten bijlopen zoals duizend jaar geleden!!!!!!!!!!!!!!

Foto