Levend gegrilde vis

Levend gegrilde vis (geserveerd met 't hart bloot) en andere Chinese favorieten
De Napoleonvis (Cheilinus undulatus) is één van de wonderen van de oceaan. Dit magnifieke dier kan meer dan twee meter lang worden en bijna 200 kilo wegen. Je vindt hem langs koraalrifhellingen en in lagunes in de tropische zeeën. Beter: je vond hem daar. Want de lippen van de vis zijn voor de Chinezen een lekkernij. Je betaalt er tot 200 euro voor in de meest exclusieve restaurants in Hong Kong, Shanghai of Peking. Resultaat: tussen 1995 en 2003 verdwenen 99 procent van de Napoleanvissen uit onze oceanen.
Status is belangrijk voor Chinezen en daarom kan een restaurant in Hong Kong "Levend geroosterde Napoleonvis, geserveerd met het hart bloot" serveren. Er zijn blijkbaar genoeg idioten die daar 2.000 euro voor willen neertellen. Moeilijk te vangen is een Napoleonvis niet. Ik heb het geluk gehad er eentje tegen te komen onderwater: hij was erg nieuwsgierig, naderde tot op een paar meter en nam rustig de tijd om me te observeren.
In de meeste Aziatische landen zijn de boetes voor dynamietvissen belachelijk. Een Filipinijnse visser die makkelijk 50 euro per dag kan verdienen door in het rif met dynamiet te vissen, hangt een boete van 7,50 euro boven het hoofd indien betrapt. Alleen Indonesië heeft echt zware straffen.
De voorkeur van Chinezen voor bizar eten is legendarisch. De Cantonezen lachen wel eens met hun vraatzucht: "als het poten heeft en geen tafel is, dan eten we het op" luidt het. Neem het gerecht Three Scream Mice (Muis die drie keer gilt). De eerste schreeuw: wanneer je een baby-muis vastpakt met je chopsticks. De tweede: wanneer je ze dipt in chilisaus. De derde: wanneer je er in bijt.
Chinezen hebben veel vertrouwen in het idioom dat iets kostbaar is als het zeldzaam is. Het eten van rare, exclusieve en dure dingen is volgens hen een weerspiegeling van hun rijkdom en sociale status. Daarnaast is er nog een flinke portie (bij)geloof. Onbewezen geneeskundige krachten bijvoorbeeld. En ook altijd populair: afrodisiaca.
De jaren zeventig zagen de geboorte van vissen met cyanide. De vissers gooien cyanide in het water, of duikers spuiten de inhoud van een flesje met platgedrukte natriumcyanidetabletten rond. De verdoofde vissen worden opgeschept en levend bewaard in ondiepe atollen. Kopers die komen invliegen vanuit Hong Kong, Taiwan, Singapore of China kiezen er de mooiste exemplaren uit. Die belanden in aquaria in restaurants, waar de klant ze voor het uitkiezen heeft. Jaarlijks wordt 20.000 ton levend bewaarde koraalvis verorberd in de restaurants van Hong Kong.
Zoals alles waar veel geld mee valt te verdienen, is ook de vangst van koraalvissen een zaak van de maffia geworden. Lyle en zijn zonen worden voortdurend met de dood bedreigd, een paar keer is er ook effectief geprobeerd hen om te brengen. Zo werd er geknoeid met de remmen van de wagen van mama Bev, die gelukkig maar licht gewond geraakte bij het ongeval dat daaruit volgde.
Voor elke vis die levend gevangen wordt met cyanide, sneuvelt een vierkante meter van het koraalrif waarin hij leefde. Een gedynamiteerd koraalrif kan opnieuw groeien, wanneer cyanide wordt gebruikt, is het over and out. Algen en bacteria kolonizeren het aangetaste stuk koraal, en een week later is het onherstelbaar dood.
De cyanide in de vis gaat daarentegen wel snel uit het lichaam van de gevangen vissen. Het eten ervan bezorgt de restaurantbezoeker dus geen problemen. Voor de vissers is dat niet het geval. Velen worden ziek, geraken uiteindelijk verlamd. Het aantal misvormde baby's en kinderen met genetische afwijkingen dat rondloopt in vissersdorpen in de Filipijnen, Indonesië en Papoea-Nieuw Guinea is ontstellend.
Dynamiet en cyanide schakelen dat proces in overdrive. De snelheid waarmee dat gebeurt is verbazingwekkend: de Dong Sha-atol, een stukje paradijs op 300 kilometer van Hong Kong, veranderde na 250 ton cyanide en vijf ton dynamiet van wat één van de belangrijkste kraamkamers voor vissen in de Zuid-Chinese Zee was in een onderwaterwoestijn in amper vijf jaar.





































