Natuur

Multiculturele samenleving is mislukking

Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel blijkt dat jonge moslims uit Brussel geen moeite hebben met antisemitisme. Een beetje schelden op joden, dat moet best kunnen vinden zij. De helft van hen in de Belgische hoofdstad is die mening toegedaan. Onder autochtonen jongeren in Brussel is tien procent antisemitisch te noemen.

''Erger is dat die anti-joodse gevoelens niets te maken hebben met een laag opleidingsniveau of sociale achterstelling, wat wel het geval is bij racistische autochtonen. Het antisemitische is theologisch geïnspireerd, en er is een rechtstreeks verband tussen moslim-zijn en antisemitische gevoelens koesteren'', zegt VUB-socioloog Mark Elchardus.

Het onderzoek toont volgens de VUB aan dat alle bevolkingsgroepen in Brussel niet met elkaar leven, maar naast elkaar. Alles behalve multicultureel dus. Alle jongeren hanteren volgens het onderzoek het principe 'eigen volk eerst.' (spitsnieuws.nl)

Analyse van de problematiek rond de multiculturele samenleving

25/03/2003

|

Etienne Vermeersch

 

Cultuur

Om de problematiek van de zogenaamde multiculturele maatschappij te behandelen, moet ik een beetje schoolmeesterachtig beginnen en een aantal begrippen duidelijk vastleggen. Ten eerste het begrip cultuur. Die term heeft tenminste drie verschillende betekenissen, die alle drie geregeld worden gebruikt.

(a) Je hebt het begrip cultuur in de algemene betekenis van het woord, zoals wanneer men zegt: "cultuur is iets wat de mensen van de dieren onderscheidt", of de vraag stelt: "wat is de relatie tussen cultuur en natuur?".

(b) Maar, zoals je naast "taal" in de algemene betekenis (bijvoorbeeld "is denken mogelijk zonder taal?"), ook over specifieke talen kunt spreken: het Engels, het Chinees enzovoorts, moet je ook in verband met "cultuur" een onderscheid maken tussen dat algemene begrip en "een specifieke cultuur", zoals "de Japanse cultuur", de "Kwakiutl-cultuur", enzovoorts.

(c) Een derde betekenis duiden we hier aan door een hoofd letter te gebruiken: bijvoorbeeld "er moet meer overheidsgeld besteed worden aan Cultuur".

Om methodologische redenen beginnen we met een definitie van wat "cultuur" in het algemeen is, om daarna de begrippen "een cultuur" en "Cultuur" nader te preciseren. Het algemene begrip cultuur stelt men zich in een eerste benadering best voor als een verzameling: "de verzameling van alle culturele fenomenen of objecten ("entiteiten")". Een vrij gang aar criterium om die verzameling te omschrijven bestaat erin dat men de karakteristieken van de mens die louter biologisch bepaald zijn natuurlijk noemt en die welke door de mens gemaakt zijn: cultureel. Chinezen drinken geen melk. Is dat een cultureel fenomeen? Als er biologisch erfelijke kernmerken zijn die dat bepalen, neen; als het via de opvoeding tot stand komt: ja. Een nauwkeuriger formulering van de definitie luidt als volgt:

"cultuur is de verzameling van die fenomenen of objecten die door de mens vorm gekregen hebben."

Dit kenmerk heeft onder andere tot gevolg dat men culturele entiteiten aan anderen kan doorgeven, omdat anderen dezelfde vorm kunnen leren herkennen en nabootsen. We kunnen dat criterium verder verfijnen door het begrip vorm nader te definiëren; we hebben dit elders gedaan, maar hier zou het teveel tijd en aandacht vragen.1 Nu we een criterium geformuleerd hebben, is het voor een dieper inzicht ook nuttig, een opsommende definitie te geven. Wat zit er allemaal in, in die verzameling van culturele fenomenen of objecten? Een algemeen overzicht daarvan omvat: (1) mentale inhouden. (2) gedragspatronen, (3) vaardigheden, (4) producten en (5) instellingen.

(1)Mentale inhouden zijn van cognitieve, evaluatieve en normatieve aard.

§  (a) tot de cognitieve inhouden behoren: wijzen van perceptie en begripsvorming, kennis (bijvoorbeeld wetenschap), denkbeelden (zoals mythen, godsdienstige systemen), overtuigingen (al dan niet correcte, zoals opvattingen over wetmatigheden in de wereld);

§  (b) evaluatieve inhouden zijn onder andere attitudes (bijvoorbeeld afkeer van vreemdelingen), voorkeuren (op gastronomisch, esthetisch, enzovoorts gebied), wijzen van aanvoelen (bijvoorbeeld nadruk op eergevoel);

§  (c) normatieve inhouden zijn de waarden en normen (vrijheid, gelijkheid, "gij zult niet stelen" …).

(2)Tot de gedragspatronen behoren:

§  (a) strikt individuele gebruiken, die men in het Engels habits noemt ( bijvoorbeeld de wijze waarop moeders hun kind dragen; voedings- en slaapgewoonten…);

§  (b) collectieve gebruiken (customs) die men in groep beleeft (feesten, stoeten, dansen, rituelen, godsdienstige plechtigheden …).

(3)De vaardigheden kan men onderscheiden in:

§  (a) de communicatiemethodes: taalgebruik, expressie, omgang met symbolen, het schrift en de moderne ITC;

§  (b) de technieken, waaronder lichaamstechnieken (zwemmen, goochelen, yoga …) en vooral — een van de belangrijkste domeinen van het culturele —: het gebruik van werktuigen en machines (bij werktuigen dient het lichaam als energiebron, bij machines is er een eigen energiebron); daarbij rekenen we, niet te vergeten, het gebruik van wapens.

(4)Tot de culturele objecten behoren ook producten van menselijke activiteit:

§  (a) de zogenaamde materiële producten: de hierboven vermelde werktuigen en machines; gebruiksvoorwerpen; de artistieke objecten zoals gebouwen, schilderijen, beeldhouwwerken.

§  (b) de zogenaamde immateriële producten (ik heb daarvoor een sluitende, niet negatief geformuleerde definitie, die ik binnen dit tijdsbestek niet kan uitleggen): verhalen, gedichten, muziekstukken, films, tv-programma's ….

Sommige onder (1), (a) vermelde inhouden behoren in hun gesproken of geschreven vorm ook tot (4).

(5) De instellingen of instituties omvatten:

§  (a) de politieke organisatie met staten; statenbonden; deelstaten; de Verenigde Naties, enzovoorts;

§  (b) de maatschappelijke organisatie via rechtssysteem; eigendomssysteem; huwelijkssysteem, muntsysteem, godsdienstige organisaties, kerken, verenigingen, enzovoorts.

Uit een aandachtig bekijken van deze nogal gebalde, maar toch exhaustieve opsomming van de culturele objecten, blijkt al heel vlug dat, als je de verschillen zou nagaan op al deze gebieden, tussen de Nederlandse maatschappij van de vijftiende eeuw en die van de eenentwintigste eeuw, je zou merken dat er een enorme kloof gaapt: daartegenover zijn de verschillen op het vlak van cultuur tussen bijvoorbeeld een bakker, een bankbediende, een arts, van Turkse of van Nederlandse afkomst, heel gering. Maar ik kom daarop terug. Dit brengt ons tot de vraag hoe we een cultuur (een specifieke cultuur) definiëren: de Japanse, de Hopi of de Nederlandse cultuur. Het antwoord is nu eenvoudig:

"een cultuur is de verzameling van culturele fenomenen, (objecten, entiteiten), die gangbaar zijn binnen een gemeenschap van mensen."

Uit de totale verzameling van alle mogelijke culturele objecten kiest een bepaald volk, een bepaalde kaste of een bepaalde subgroep in de maatschappij, (de maffia bijvoorbeeld), een deelverzameling die hen eigen is. Culturen kunnen elkaar overlappen: de Europese cultuur is gemeenschappelijk aan Fransen en Nederlanders, hoewel die op een aantal gebieden (bijvoorbeeld taal, literatuur) een eigen cultuur vormen; de katholieken van beide landen hebben dan weer als katholieken een eigen stuk cultuur. Terloops geef ik nog een definitie voor dat andere begrip: "Cultuur" met een grote C. Dat is een deel van de algemene verzameling, namelijk "de menselijke creaties op het intellectuele, artistieke en amusementsdomein". Ik ga daar nu niet verder op in.

Waarde van culturen

Als je de wereld bekijkt, zo'n driehonderd jaar geleden, dan had je, over de aarde verspreid, een aantal volkeren of naties, die gekenmerkt waren door een eigen cultuur: een eigen keuze uit de verzameling van mogelijke culturele objecten. Zo hadden ze karakteristieke "mentale inhouden", over de vraag hoe de wereld in elkaar zat, of de aarde al dan niet rond de zon draaide, waar de dieren en de mensen vandaan komen, hoe ziekten ontstaan, enzovoorts. De antwoorden vonden ze in mythen, godsdienstige leerstellingen, opvattingen over magische krachten, wetenschap, wijsbegeerte, enzovoorts. Een vergelijkbare diversiteit gold voor de "gedragspatronen", "vaardigheden", "producten" en "instellingen". Een eerste vraag die men daarbij kan stellen, is: "waren al die culturen, te situeren in bijvoorbeeld de zestiende en zeventiende eeuw, gelijkwaardig?". Volgens mij niet. Men zegt soms wel: iedere cultuur heeft zijn eigen waarde; en tot op zekere hoogte is dat ook zo: alle culturen die tot het gevolg hebben dat de maatschappij die ze karakteriseren behoorlijk functioneert, en vooral zichzelf niet te gronde richt, hebben tenminste in dat opzicht een vergelijkbare waarde. Maar naast dit basiscriterium kun je er nog andere invoeren. De cultuur van een maatschappij die bijvoorbeeld een hogere gemiddelde levensverwachting heeft, zal men in algemene regel beschouwen als een enigszins superieure cultuur. Evenzo, als er minder kindersterfte is, een betere bevrediging van de basisbehoeften voor alle leden, enzovoorts Het is niet moeilijk om aan te tonen dat de westerse cultuur van de tweede helft van de twintigste eeuw veel hoger staat dan die van de zestiende eeuw. De gemiddelde levensduur is langer, we kunnen efficiënter pijn en ziekten bestrijden, de voeding en de hygiëne zijn beter, en zo zijn er nog een hele reeks criteria om de superioriteit van de ene boven de andere te verdedigen. (Dergelijke criteria zijn niet absoluut maar je kunt er wel een brede consensus over bereiken.)

Zoals je vergelijkingen over de eeuwen heen kunt maken, kan dat ook tussen culturen binnen een zelfde periode. Als je aanneemt dat culturen waarin de wetenschappelijke kennis ruim verspreid is, superieur zijn tegenover die waarin dit niet het geval is (en er zijn goede redenen om dat te denken, vooral als de meeste overige factoren gelijkwaardig zijn), dan is bijvoorbeeld de Amerikaanse cultuur (Verenigde Staten) minderwaardig vergeleken bij de Europese, want de helft van de Amerikanen aanvaardt de evolutietheorie niet. Ook op andere punten hinkt die cultuur achterop, zoals het toepassen van de doodstraf op minderjarigen. Zolang men goede argumenten heeft en niet de bedoeling individuen te beledigen, is er niets verkeerds aan de uitspraak dat een cultuur superieur is aan een andere (zeggen dat een cultuur "achterlijk" is, of "achterlijker" dan de andere, betekent ongeveer hetzelfde, maar het klinkt meer denigrerend).

Evolutie van culturen

Sinds de achttiende, negentiende en vooral de twintigste eeuw, is er in het Westen een merkwaardig systeem ontstaan dat ik in mijn boek De ogen van de panda het WTK-bestel genoemd heb. Dat is het Wetenschappelijk Technologisch Kapitalistisch bestel. In het Westen is, eerst in Griekenland, daarna in Italië, Vlaanderen, Nederland en dan over de rest van Europa, de wetenschap ontstaan. Aanvankelijk was dat hoofdzakelijk de wiskunde, in de zeventiende eeuw de natuurkunde, en dan, in het spoor daarvan, zijn de overige moderne wetenschappen gevolgd, die zich verder ontplooid hebben in de achttiende en negentiende eeuw en die in de twintigste eeuw een onvoorstelbare vlucht namen, met een exponentiële groei. Vanaf 1300 ongeveer kent in het Westen ook de technologie een snelle ontwikkeling. Je hebt bijvoorbeeld de uitvinding van brillen, dan het kanon, wat ontzaglijke implicaties gehad heeft voor de chemie, de metallurgie, de mijnbouw, enzovoorts. Vanaf de zeventiende eeuw, maar vooral in de achttiende en negentiende eeuw ontstaat een sterke interactie tussen wetenschap en technologie. De wetenschappelijke vondsten bevorderen de techniek en de technologische resultaten maken weer nieuwe wetenschappelijke vondsten mogelijk. Deze vooruitgang vindt plaats in het kader van een vorm van economie die wij het kapitalisme noemen. Dat is gekenmerkt door het feit dat de kapitalist een gedeelte van zijn winst niet verbruikt maar opnieuw investeert; aanvankelijk in koopwaar, daarna in productiemiddelen om dan weer meer te produceren, te investeren, enzovoorts. Dankzij de ontwikkeling van de technologie, later in interactie met de wetenschap, worden de producten en productiemiddelen efficiënter, waardoor de investeringen telkens weer meer opbrengen. Sinds de twintigste eeuw is de motoriek van die drie in een zo intense interactie geraakt dat een totaalsysteem ontstaan is, dat aanvankelijk de westerse wereld grondig hervormd heeft en dat zich nu over de hele aarde verspreidt en op weg is de wereld radicaal te veranderen in de richting van een gelijkschakeling en unificatie. Dat WTK-bestel (wetenschappelijk, technologisch, kapitalistisch), geeft blijk van een verbluffende efficiëntie en vooral dát verklaart de onstuitbare expansiedrang naar wat men nu "globalisering" noemt. Het bestel heeft zeker ook nadelen, maar daar ga ik nu niet nader op in.
Men beseft onvoldoende dat de wetenschap, de techniek en de economie, die typisch zijn voor dit bestel, op onontkoombare wijze grote gedeelten van wat we "cultuur" noemen, grondig verandert. Oude denkbeelden over de wereld en de mens, over ziekte en gezondheid, over magie, mythen, wonderen en goden, worden erdoor weggeveegd. Attitudes, voorkeuren en wijzen van aanvoelen veranderen evenzeer. De behoeftepatronen zijn nu vooral gericht op de producten van dit bestel, ook de meest banale, zoals Coca Cola of MacDonalds. Dat betekent dat een groot deel van het eerste segment van cultuur: de mentale toestanden, gewijzigd en één gemaakt wordt.

Hetzelfde geldt voor de vaardigheden. Oude communicatiemedia en symboolsystemen verdwijnen; nieuwe symboolsystemen, analoge of digitale, komen in de plaats, met een reproductiewijze in ruimte en tijd die op zichzelf bijdraagt tot de gelijkschakeling van de culturen in een groot aantal aspecten. De oude werktuigen en machines zijn voorbijgestreefd en overal nemen producten van het WTK-bestel de plaats in van de traditionele verbruiksgoederen. — Terloops, niet alleen productie middelen worden vervangen; de destructiemiddelen (wapens) verspreiden zich nog sneller —. Tussen die vaardigheden, producten en productiemiddelen bestaan onderlinge relaties en ook de mentale inhouden worden erdoor beïnvloed (dat heeft Marx al beklemtoond). Men zegt dat de Indianen in Zuid-Amerika zoveel van het oerwoud houden; stop die Indianen een kettingzaag in de hand; toon ze aan hoe ze daarmee geld kunnen verdienen en ze zagen het hele oerwoud om! In het spoor van de nieuwe mogelijkheden en de nieuwe gevaren voor het sociaal leven, worden ook de instellingen aan het omvormingsproces onderworpen.
Er zit dus heel wat fictie in het spreken over culturen, alsof deze statische gehelen waren die nauwelijks aan verandering onderhevig zijn. Wie over de Japanse cultuur spreekt, moet beseffen dat die van thans totaal verschilt van die van vóór de industrialisering. Hetzelfde geldt voor de Chinese, de Arabische of de Europese cultuur. Die groeien allemaal naar elkaar toe, soms wat sneller, soms wat trager. Men kan die teleurgang van de diversiteit betreuren en in bepaalde opzichten is dat inderdaad een verlies. Maar ten dele is die ontwikkeling ook positief, want sommige belangrijke waarden en normen worden zo mede verspreid. Zodra mensen dezelfde wetenschappelijke inzichten hebben over wereld en mens en dezelfde behoeften krijgen, beseffen ze ook dat ze in wezen gelijk zijn. Zo wordt de waarde van gelijkheid van alle mensen door het WTK-bestel versterkt en meer bepaald ook de gelijkheid van man en vrouw, de groeiende mondigheid van kinderen, enzovoorts. Ook de grote godsdiensten ondervinden zware moeilijkheden. Indien ze in een rationele wereld, waarin de rol van de wetenschap centraal staat, het hoofd boven water willen houden, dan moeten ze hun systeem van begrippen en "waarheden" aanpassen. Binnen het christendom zijn er theologen en intellectuelen die dat in grote mate realiseren, maar voor een deel van de gelovigen is dat te hoog gegrepen: zoiets moet uiteraard tot wrijvingen en conflicten leiden. De islam heeft het in dat opzicht heel moeilijk en dat verklaart dat we naar een "botsing van culturen" lijken te gaan (waarbij iedereen wel gretig de wapens van het WTK-bestel zal gebruiken). De moslims zitten met het probleem dat de koran het eeuwige woord van God is. In het christendom heeft men over de bijbel altijd gezegd dat er een schrijver als tussenpersoon fungeerde; dat liet gemakkelijker toe te zeggen dat die schrijver tijdsgebonden elementen had ingebracht. Voor de koran is zoiets misschien ook mogelijk; maar het valt moeilijker daarvoor een ruim aanvaarde theorie te vinden.
Hoe dat ook evolueert, in verband met traditionele culturen komt mijn betoog erop neer dat we af moeten stappen van de ideologische gedachte, dat de culturen sowieso hun eigenheid moeten bewaren. Overigens kan dat niet: als die culturen op het cognitieve vlak fout waren (bijvoorbeeld dachten dat de aarde zesduizend jaar geleden ontstaan is), moeten ze dat toch niet per se verder blijven denken! Als ze fout waren over de geneeswijze van een bepaalde ziekte en bijvoorbeeld vaccins afwijzen, kun je toch niet aanvaarden dat grote delen van de wereld, als een soort Staphorst, broeinesten van besmettelijke ziekten blijven! Op zeer veel gebieden, op het cognitieve vlak, op het vlak van de gedragspatronen, van de vaardigheden, de producten en de instellingen, zullen de diverse culturen zich willens nillens aanpassen.

^{'Vermeersch: "We moeten stappen van de ideologische gedachte dat de culturen sowieso hun eigenheid moeten bewaren."}

Hiermee verklaar ik mij geen tegenstander van het behoud van culturen. Maar men moet wel een onderscheid maken. In de meeste van die culturen zaten interessante elementen: hier en daar hebben ze wel levensvormen en aspecten van het omgaan met de wereld gevonden waar iedereen iets van kan leren. Maar vaak zitten daar negatieve elementen mee vervlochten. Op grond van "respect voor culturen" kun je toch niet de infibulatie van vrouwen in Oost-Afrika, de slavernij, ondergeschikte positie van de vrouw, kinderarbeid enzovoorts goedkeuren? Men zegt soms dat dergelijke redeneringen "eurocentrisch" zijn: de mensenrechten zouden dan in wezen de waarden van het Westen uitdrukken. Maar wie zegt dat die mensenrechten westerse waarden zijn, kent de westerse geschiedenis niet. Die is gekenmerkt door gruwelijke vormen van slavernij, oorlog, onderdrukking, achterstelling van de vrouw en ga zo maar door. De mensenrechten zijn geen westerse waarden; ze zijn stilaan gegroeid uit denkbeelden die in uiteenlopende culturen zijn ontstaan en die hun systematiek en rationele fundering gekregen hebben bij enkele denkers in de loop van de achttiende eeuw: het zijn de waarden van de Verlichting. Sommige van die waarden zijn eeuwenoud en niet typisch voor het Westen. De Gulden Regel: "doe een ander niet aan wat je niet wilt dat een ander jou aandoet", bestond in China reeds in de vijfde eeuw v.Chr. De liefde en de zorg voor de medemens, vooral voor de lijdende medemens: "de hongerigen spijzen, de dorstigen laven, de naakten kleden" is een centrale waarde in het Egyptische Dodenboek (achttiende eeuw v.Chr.).
In een aantal aspecten moeten alle culturen dus sowieso veranderen, met name in de richting van de cognitieve inhouden die de wetenschappen voorhouden en de ethische inhouden die samenhangen met de mensenrechten. Die noodzaak van verandering geldt zowel voor de westerse culturen als voor de andere: overal is zowel op cognitief als op ethisch vlak nog heel wat te verbeteren. < /p> Daar staat tegenover dat op andere gebieden het bewaren van de diversiteit heel belangrijk is. Dat geldt voor alles wat de verschillende culturen hebben voortgebracht aan Cultuur met een grote C: aan verhalen, liederen, dansen, spreuken, gebouwen, beelden …; kortom de artistieke en intellectuele producties zowel van de geletterde als van de niet-geletterde culturen. Het zou een onnoemelijk verlies zijn voor de mensengemee schap als deze grote culturele scheppingen verloren zouden gaan.
Maar men moet ook beseffen dat van sommige volkeren, zoals onder anderen de Inuit (eskimo), de cultuur nagenoeg volledig zal verdwijnen. Die cultuur was erop gericht om met een bijzondere vorm van sociale organisatie en met een specifiek arsenaal van werktuigen en technieken te overleven in het hoge Noorden. Tegenover de superioriteit van de WTK-technieken moet het traditie het echter afleggen. Voor de Eskimojeugd van nu is een motorboot, een harpoengeweer, zoveel efficiënter dan de traditionele middelen. Maar via die technische verandering zal ook gaandeweg het hele cultuurpatroon dat samenhing met de vroegere levensvorm, verdwijnen. De moderne media, zoals tv, zorgen daarbij ook voor het wegspoelen van de traditionele gedachte- en verbeeldingswereld. Hoe spijtig we dat ook vinden, door de druk van het WTK bestel zal van sommige culturen bijna niets en van andere slechts een beperkt restant overblijven.

^{Vermeersch: "De mensenrechten zijn geen westerse waarden; ze zijn stilaan gegroeid uit denkbeelden die in uiteenlopende culturen zijn ontstaan en die hun systematiek en rationele fundering gekregen hebben bij enkele denkers in de loop van de achttiende eeuw: het zijn de waarden van de Verlichting. Sommige van die waarden zijn eeuwenoud en niet typisch voor het Westen."}

Multiculturaliteit

Deze vaststellingen kunnen ons helpen om beter in te zien wat men met termen zoals "multiculturaliteit" en "interculturaliteit" kan bedoelen. Tot op zekere hoogte is de wereldgemeenschap nog steeds een multiculturele samenleving. Ook al hebben de culturele elementen van het WTK-bestel in nagenoeg alle maatschappijen grondige wijzigingen aangebracht, toch is er in veel landen nog een relatief samenhangend patroon overgebleven, vooral op het gebied van taal, godsdienstige gebruiken, omgangsvormen en "Culturele" creaties. Men mag, zoals hierboven vermeld, hopen dat, behalve op het stuk van wetenschap en universele waarden, deze diversiteit zal blijven bestaan. Het probleem dat zich rond de term "multiculturaliteit" meestal stelt, heeft betrekking op de mogelijkheid om binnen één maatschappij verschillende culturen naast elkaar te laten bestaan. In een eerste benadering is zoiets onzin. Kan een eskimo gemeenschap in Nederland of België de Inuitcultuur in stand houden? Uiteraard niet! Kan de Toearegcultuur, die goed aangepast is aan het leven in de Sahara, hier bestaan? Absurd! Dat zijn inderdaad extreme voorbeelden; maar tot op zekere hoogte geldt deze onverenigbaarheid ook voor de Berbercultuur van Marokko en voor de cultuur van mensen die afkomstig zijn uit afgelegen rurale gebieden in Turkije. De traditionele denkbeelden, werkwijzen, gedragingen, sociale relaties, eigendomsrelaties, consumptiegebruiken, die alle tot het geheel van die cultuur behoorden, kunnen in hun samenhang niet functioneren buiten het aardrijkskundig en maatschappelijk milieu waarin ze zijn ontstaan en waaraan ze zijn aangepast.
In deze context gezien, is het problematisch wat mensen bedoelen als ze zeggen dat we "in een multiculturele samenleving wonen", of "naar een interculturele samenleving moeten streven". Immers, wanneer men daarmee bedoelt dat complete culturen door elkaar heen kunnen bestaan, dan is dat uiteraard waanzin. Een "interculturele" samenleving bestaande uit de Toeareg- en de eskimocultuur is intrinsiek onmogelijk. Deze bewering is evident, maar lijkt niet erg toepasselijk op onze concrete problemen. Een nadere analyse ervan maakt echter duidelijk dat binnen een welbepaalde, geografisch omschreven maatschappij, en bij een bepaald niveau van ontwikkeling van het WTK-bestel, het grootste gedeelte van de cultuurelementen gemeenschappelijk is en dat bepaalde groepen zich slechts in een beperkt segment van de verzameling van de culturele objecten van de andere kunnen onderscheiden.
Maar zodra we het erover eens zijn dat multiculturaliteit slechts op enkele terreinen kan bestaan, volgt onmiddellijk de vraag of, en op welke gebieden, deze diversiteit gewenst is. In een moderne maatschappij, waarin communicatie een overweldigende rol speelt, is het vooreerst gewenst dat men een gemeenschappelijke taal spreekt en schrijft. In sommige maatschappijen van grote omvang kan een diversiteit van talen bestaan, onder voorwaarde dat er een algemene verkeerstaal, een lingua franca is, zoals het Swahili in Oost-Afrika en gedeeltelijk het Engels in India. In kleinere gemeenschappen biedt het grote voordelen dat de landstaal die gemeenschappelijke taal is. Echte tweetaligheid is vrij zeldzaam en daarom is het noodzakelijk dat voor alle jongeren de volledige beheersing van die landstaal een volstrekte prioriteit heeft. Maar dat heeft onvermijdelijk tot gevolg dat de huistaal (van de oorspronkelijke cultuur) vanaf de tweede generatie op het achterplan raakt. Een tweede wezenlijke factor om iedereen de kans te geven optimaal in het maatschappelijk leven te functioneren, is het onderwijs. Door dat onderwijs krijgen kinderen van allochtonen vanzelf toegang tot een geheel van inzichten over de wereld en de mens die niet stroken met de opvattingen van hun voorouders of zelfs hun ouders. Dat onderwijs en het maatschappelijk functioneren brengen hen ook in contact met een reeks waarden, die niet altijd sporen met die van hun ouders. De waarden bijvoorbeeld van de universele gelijkheid van de mens, van de autonomie van het individu in het vormen van zijn inzichten en het kiezen van zijn levenswijze: die leren ze hier. (Overigens worden in die maatschappelijke omgang ook attitudes en waarden bijgebracht die helemaal niet positief zijn, zoals de onstuitbare behoefte om deel te hebben aan de consumptiegoederen van het WTK-bestel.)

Ik herhaal: binnen de discussie over "multiculturaliteit" is de centrale vraag niet of verschillende culturen hun eigenheid moeten bewaren, maar eerder welke aspecten van de traditionele cultuur eventueel nog enige bescherming verdienen en welke zeker niet. Realisaties op het Cultureel vlak en ook de eet- en feestcultuur, worden door niemand betwist en verzinken qua succes overigens in het niet, vergeleken bij de Angelsaksische inbreng. Voor het overige zijn het uiteraard de allochtonen of hun kinderen die ons kunnen bijbrengen welke andere culturele elementen volgens hen waardevol zijn. Voor een buitenstaander lijken vooral het nationalisme en de godsdienst een aanzienlijke rol te spelen.

Nationalisme

Problemen rond nationalisme hangen samen met het feit dat de mens een sociaal wezen is: niet alleen heeft hij in zijn alledaags handelen zijn medemensen nodig; het valt hem ook moeilijk een voorstelling van zichzelf, een identiteit te vinden, tenzij als lid van een groep, met de anderen als "achtergrond". Maar er bestaan nogal wat verschillen tussen de wijzen waarop mensen, vooral jonge mensen, een "identiteit" zoeken. Vooral sinds de negentiende eeuw heeft men er in veel landen sterk voor geijverd dat mensen zich met hun staat identificeerden, die dan de natie of het vaderland genoemd werd. Men poogde er zelfs in te hameren dat het lieflijk (zoet) en eervol was voor het vaderland te sterven: dulce et decorum est pro patria mori.

In dezelfde periode kwam daarnaast de gedachte naar voren dat er zoiets als een volk kan bestaan, dat niet noodzakelijk samenvalt met de staat. Diverse bewegingen ijverden ervoor dat men zijn identiteit eerder in het toebehoren tot een volk zou zoeken, dan in de staat. De meeste vormen van dat "volksnationalisme" ontstonden door het feit dat bepaalde groepen zich binnen een staat geminoriseerd voelden. Die achterstelling kon uiteenlopende oorzaken hebben en dat heeft ertoe geleid dat men het begrip "volk" niet met één enkel criterium kan omschrijven. "Een volk (of een etnie) is een groep mensen die ge enmerkt kan zijn door, hetzij een gemeenschappelijke godsdienst, hetzij een taal, hetzij een territorium, hetzij, "raciale", (dat wil zeggen gemeenschappelijke, biologisch bepaalde) karakteristieken." Soms kunnen één of enkele van deze kenmerken volstaan om het etnie-(of volks-) karakter tot stand te brengen: het is vooral van belang dat de individuen zich als leden van de etnie ervaren. Volkse of etnische identiteit is een kenmerk van individuen die vinden dat ze tot een bepaalde etnie (of volk) behoren en die de tendens hebben zichzelf te bepalen (zich te identificeren) als lid van die etnie. Bij de Vlamingen is dat nationalisme bepaald door een gemeenschappelijke taal ("de taal is gansch het volk"); voor de Ieren is het de godsdienst, voor de Kroaten en de Serviërs eveneens, voor de joden een combinatie van godsdienst en biologische afstamming; voor de Italianen in de negentiende eeuw stonden taal en territorium centraal en bij de Duitsers werden taal, territorium en gaandeweg een denkbeeldige gemeenschappelijke raciale afstamming beklemtoond; voor het Franse en Belgische nationalisme is vooral een (ten dele mythische) gemeenschappelijke geschiedenis belangrijk. Binnen dat nationalisme werd vaak het "nationalismebeginsel" verdedigd: de stelling dat de staat, de bron van de soevereiniteit, moet samenvallen met het volk. Dat heeft tot gevolg dat, ook nu nog, de termen "natie" en "nationalisme" soms betrekking hebben op de staat (zoals in Frankrijk, Groot Brittanië en de Verenigde Staten.) en soms op het "volk", zoals het Vlaams, joods of Arabisch nationalisme; voor de Duitsers en Italianen vallen de twee betekenissen van "natie" samen. Zowel het volks-als het staatsnationalisme hebben als positief kenmerk dat ze de solidariteit aanwakkeren tussen mensen die meestal binnen dezelfde gemeenschap leven en elkaar dus in alle opzichten wederzijdse steun kunnen verlenen. Maar beide types hebben ook twee negatieve tendensen vertoond:

§  (a) een overspannen solidariteitsgevoel kan zo ontsporen dat men het volk of de natie als de hoogste waarde inschat, zo dat het individu tot een radertje in een raderwerk wordt herleid: ("Alles voor Vlaanderen …"; "Todo por la patria"; "du bist nichts, dein Volk ist alles"). Dat leidt gemakkelijk tot fa natisme en totalitarisme;

§  (b) de aanhankelijkheid aan de eigen natie kan gepaard gaan met een superioriteitsgevoel tegenover anderen (bijvoorbeeld in een bepaalde interpretatie van "Deutschland Deutschland über alles …"); zo ontstaat xenofobie en, als het nationalisme biologisch gefundeerd wordt, racisme.

Volk en cultuur

Hoewel de oorsprong van het zich identificeren als volk soms slechts op een beperkt aantal factoren berust (ofwel territorium, ofwel godsdienst, ofwel taal) bestaat toch bij volkeren en naties een tendens om zich ook, terecht of ten onrechte, een gemeenschappelijke cultuur toe te dichten. Dat leidt ertoe de termen "een cultuur" en "een volk" soms door elkaar te gebruiken. Ook antropologen spreken soms over de Hopi, de Luba, de Dogon, als "een cultuur" terwijl ze eigenlijk een etnie met een bepaalde cultuur bedoelen. Meestal leidt dit, op basis van de context, niet tot misverstanden, maar in het kader van de "multiculturele" problematiek is dat wel het geval. Wanneer je in Vlaanderen aan jongeren van allochtone afkomst vraagt tot welke cultuur ze behoren, dan zullen velen antwoorden: de Turkse cultuur, de Marokkaanse cultuur, de Koerdische cultuur en één enkele keer misschien de Berbercultuur; terwijl deze jongeren (als ze hier van kleins af school gelopen hebben) voor meer dan 90% van wat ik hierboven als de verzameling van culturele fenomenen omschreven heb, deel hebben aan de Vlaamse cultuur, als onderdeel van de West-Europese cultuur van de eenentwintigste eeuw. De verklaring voor die manifest niet authentieke houding omvat twee aspecten:

§  (a) De meeste van die jongeren (behalve de Koerden) identificeren zich in de eerste plaats met een natie-staat: Turkije of Marokko en de cultuurelementen die ze eigen hebben, stellen ze gelijk aan de Marokkaanse of Turkse cultuur. (Voor sommige aspecten, zoals de "hoofddoek" is dat vrij komisch, aangezien die bijvoorbeeld in Turkije niet toegelaten is in de scholen.) Simpel uitgedrukt, "Marokkaan zijn" is voor hen hetzelfde als "tot de Marokkaanse cultuur behoren". Maar in werkelijkheid zijn de cultuurverschillen met de echte Marokkanen zo groot dat de meerderheid onder hen niet in Marokko zou willen of kunnen leven.

§  (b) De belangrijkste factor in deze bevreemdende houding ligt hierin: ze denken dat ze zich als Marokkaan of als Turk moeten beschouwen op grond van hun biologische afkomst. Kortom, hun identificatie is gebaseerd op rootisme.

Racisme en rootisme

Racisme is de overtuiging dat mensen in positieve of negatieve zin bepaald zijn door hun behoren tot een bepaald ras; correcter uitgedrukt, door een reeks (echte of denkbeeldige) eigenschappen die via biologische afstamming verworven zijn en die ze gemeenschappelijk hebben met een groep. Daar komt nog de overtuiging bij dat "rasvermenging" schadelijk is. Een racist definieert andere mensen op grond van hun genetische oorsprong: hij identificeert hen, (en belaadt hen eventueel met stigmata) niet op grond van wat zij als persoon zijn, maar als leden van een groep, waartoe zij, vanwege hun afstamming zouden behoren.
Wat ik rootisme noem is niet zo verderfelijk als racisme, maar het heeft er een verdacht aspect mee gemeen. De term komt van het woord roots, wortels. "Rootisme bestaat erin dat mensen zichzelf op biologische gronden definiëren: de rootist is overtuigd dat de eigen identiteit bepaald wordt door biologische afstamming." Als jongeren in Vlaanderen of Nederland, die hier geboren en getogen zijn, zich toch als Marokkaan beschouwen, ondanks het feit dat ze cultureel grondig verschillen van de inwoners van Marokko, dan baseren ze dat op het feit dat ze biologisch van Marokkanen afstammen. In tegenstelling met de racist, die anderen op basis van biologische afstamming in een vakje duwt, plaatst de rootist zichzelf om gelijkaardige redenen in een vakje. Met dat rootisme gaat veelal de overtuiging gepaard dat men aan de eigen roots trouw moet blijven: bijvoorbeeld de Marokkaanse (Turkse) nationaliteit, cultuur, godsdienst. Ik beschouw het als een belangrijke opgave voor de komende jaren dat we de kinderen van allochtonen ervan overtuigen dat het rootisme zowel om pragmatische als om ethische redenen, een verkeerde houding is.
Boven heb ik reeds in herinnering gebracht dat de mens een sociaal wezen is: om zich in stand te houden, heeft hij, vanaf het begin van zijn bestaan, behoefte gehad aan samenwerking met andere mensen. Aanvankelijk was dat de clan of de stam; bij de vorming van de grotere koninkrijken (in Egypte, Mesopotamië, enzovoorts) breidde deze solidariteit zich uit tot al de inwoners van het rijk, dit tengevolge van de groeiende intensiteit van handelsrelaties, gemeenschappelijke projecten ten behoeve van recht, verdediging, godsdienst, enzovoorts Daarbij blijft men vaststellen dat de basissolidariteit begint bij de kleine groep: gezin, familie, maar uitdeint naar de buren, het hele dorp, de hele stad, enzovoorts Met andere woorden, als er gradaties in solidariteit bestaan, hebben die te maken met het meer of minder nabij zijn van de anderen op het stuk van concrete interactie in het maatschappelijk leven. Het gezegde "een goede buur is beter dan een verre vriend", drukt dat heel goed uit. Het ideaal dat we moeten nastreven, bestaat er uiteraard in dat we deze solidariteit, deze liefde tot de naaste (de meest nabije) in concentrische cirkels uitbreiden tot de hele mensheid.
We moeten toegeven dat zo'n ideaal, dat manifest in het voordeel van allen is, in de loop van de geschiedenis in het gedrang kwam door het feit dat andere vormen van identificatie en solidariteit, deze spontane, voor de hand liggende, doorkruisten. Het aanhangen van een openbaringsgodsdienst heeft mensen, die normaal solidair zouden zijn, tegen elkaar opgezet; hetzelfde werd veroorzaakt door klassentegenstellingen en vormen van racisme.

Onder alle nefaste opdelingen van mensen in groepen is het racisme wel de meest absurde en de meest verderfelijke. De persoonseigenschappen van een mens: aanlegfactoren, karakter, vaardigheden, sociale kwaliteiten, enzovoorts zijn volstrekt niet bepaald door biologische factoren die ze, op grond van afstamming met een groep gemeen zouden hebben. Door deze wetenschappelijk onomstootbare vaststelling wordt het racisme zowel intellectueel als ethisch complete nonsens. Maar hetzelfde geldt voor enkele aspecten van het rootisme. Het feit dat iemand van Marokkaanse (Turkse, enzovoorts) afkomst is, heeft niet tot gevolg dat hij (zij) persoonskenmerken zou hebben die van nature de neiging tot solidariteit en samenwer king met personen van dezelfde afkomst zou versterken. Integendeel, objectief beschouwd is, wie aanleg heeft voor informatica, vooral geschikt om met informatici samen te werken, welke hun afstamming ook moge zijn; wie muzikaal begaafd is, zal zich bij andere musici thuis voelen, wie bij het spoor gaat werken, zal zich normaal met de spoormannen solidair voelen. Kortom, wie even rustig nadenkt, zal tot het besluit komen dat zowel op feitelijke als op ethische gronden het uitgangspunt van een gezonde solidariteit in de reële contacten en interacties met de medemens ligt: familiekring, werkkring, buurt, gemeente en bredere netwerken op het stuk van gezondheidszorg, sociale zekerheid, en tenslotte, ruimer gezien, het land waarin men leeft. Zolang het ideaal van wereldburgerschap niet gerealiseerd is, blijft het gewone burgerschap van dat land (onder meer uitgedrukt in een formele "nationaliteit") de normale vorm van solidariteit, wanneer men het niveau van de directe (face to face) contacten te buiten gaat. (Door federalismen kan dat burgerschap institutioneel enigszins worden opgedeeld: zo hebben Vlamingen de niveaus Vlaanderen, België en Europa.) Wanneer mensen desondanks bij voorkeur het gezelschap of de samenwerking met anderen zoeken, of zich een nationaliteit inbeelden op grond van hun biologische afstamming, dan is dat ofwel het gevolg van racisme, ofwel van rootisme en dus te verwerpen.

Rootisme en gezin

Men moet echter toegeven dat rootisme, hoewel het op zichzelf onverdedigbaar is, tot op zekere hoogte aannemelijk lijkt, omdat het aansluit bij houdingen die men wel geheel of gedeeltelijk kan goedkeuren. Het is ongetwijfeld normaal en zelfs lovenswaardig, solidair te zijn met de eigen familie: ouders, broers en zusters, grootouders. Dat heeft tot gevolg dat men spontaan gebruiken, rituelen en attitudes die in de familie bestaan, zal respecteren. Ook moeten kinderen respect opbrengen voor het feit dat de ouders (die pas na hun jeugd naar hier gekomen zijn), zich blijven identificeren met hun vaderland, hun cultuur, hun godsdienst. Wat ik rootisme noem, gaat echter verder dan deze familiale gebondenheid. Er is een verschil tussen het respecteren van de ouders als Marokkanen en de bewering — tegen de feiten in — dat men zelf Marokkaan is: bewering die eigenlijk betekent dat men zich meer solidair voelt met de bewoners van een ver land Marokko, dat men sporadisch eens bezoekt, dan met de bewoners van het land waar men zijn hele leven mee zal delen en waarvan men zich de cultuur meer en meer eigen maakt. Dat is een discriminatie op grond van biologische afstamming die heel dicht in de buurt van racisme komt.
Terloops, de Israëlische Wet op de Terugkeer, heeft tot gevolg dat iemand die uit een joodse moeder geboren is in Novosibirsk en waarvan de voorouders de laatste tweeduizend jaar geen voet in Palestina gezet hebben, vrije toegang krijgt tot Israël en tot het staatsburgerschap; maar de Palestijn die in de jaren '40 uit zijn huis verdreven werd en nu in Libanon woont, heeft dat recht helemaal niet. Hier kantelt een joodse vorm van rootisme duidelijk om in de richting van racisme: het in vakjes opdelen en discrimineren op grond van biologische afstamming.
Er is een tweede reden waarom rootisme meer begrijpelijk is dan racisme. Wie in een allochtone familie opgroeit, krijgt niet alleen de afstamming mee, maar wordt tevens in de meer familiegebonden aspecten van de oorspronkelijke cultuur opgevoed en daar behoren in concreto toe: de godsdienst en de opvattingen over huwelijk en familiale relaties. Nu is het een van de belangrijke mensenrechten dat een volwassene naar eigen inzicht een godsdienst kan kiezen of eventueel atheïst worden. Zo is het ook een onvervreemdbaar recht met een partner door het leven te gaan die men zelf gekozen heeft, of zelfs geen vaste partner te hebben en slechts losse relaties aan te gaan. Voor kinderen die van hun ouders houden, kan het soms heel pijnlijk zijn deze rechten tegenover hen te affirmeren. Ik kan daarover meespreken omdat ik, na een katholieke jeugd, mijn ouders het verdriet aangedaan heb afstand te doen van dit geloof. Bij veel kinderen van autochtonen komt daar nog bij dat ze bij eendergelijk conflict ook door een gemeenschap worden uitgestoten. Men moet begrijpen dat de angst daarvoor heel wat jongeren in het rootisme terugdringt: men raakt ervan overtuigd dat men de morele plicht heeft aan die roots trouw te blijven; terwijl de eigenlijke roeping van de menselijke persoon erin bestaat een stadium te bereiken waarop men zelfstandig en mondig door het leven kan gaan.
De pijnlijkste reden waarom het rootisme zoveel succes heeft, bestaat echter in het racisme van veel autochtonen. Het is bekend dat veel Duitse joden vóór de opkomst van het nazisme volkomen in het Duitse volk en de Duitse cultuur waren opgenomen: ze hadden met fierheid in de Eerste Wereldoorlog gevochten en velen waren atheïst en voelden zich nauwelijks met het jodendom verbonden. Het racisme van de nazi's echter heeft de en ele individuen die aan de dood ontsnapt zijn tot rootisme gebracht: tot het zichzelf ervaren als jood; immers, zonder een sterk gevoel van solidariteit met de slachtoffers van de shoah, konden ze aan hun leven geen zin meer geven. Indien rootisme ooit aanvaardbaar was, dan wel hier! In een minder extreme vorm hebben diverse uitingen van racisme als noodlottig effect dat degenen die er het mikpunt van zijn, zich precies daarin solidair gaan voelen en dat dan weer aanknopen bij het rootistisch denkkader.
Maar, hoeveel begrip we ook moeten hebben voor de factoren die het rootisme bevorderen, we moeten het inzicht blijven verspreiden dat een mens zich niet door gemeenschappelijke biologische afstamming gebonden mag achten. Ieder individu heeft een opgave tot authenticiteit: ons zelfbewustzijn, het wezenskenmerk van de mens, is onverbrekelijk verbonden aan het vermogen zelf onze keuzes te maken, kortom met het zelfbeschikkingsrecht. De liefde en de solidariteit die ons bindt aan degenen die ons nabij zijn, mag niet leiden tot ontrouw aan onszelf, tot gebrek aan authenticiteit. De begrippen vrijheid en autonomie verliezen hun betekenis wanneer een individu de belangrijkste levenskeuzes niet volkomen zelfstandig kan maken, omdat hij/zij zich gebonden voelt aan de roots. Ook als sociaal wezen moet men authentiek blijven: de begrippen naastenliefde en solidariteit verliezen eveneens hun betekenis wanneer ze meer betrekking hebben op een verre schimmige natie, dan op de mensen waarmee men dagelijks samenleeft.

Godsdienst

Veel duidelijker dan meestal wordt toegegeven, speelt de godsdienst in verband met de zogenaamde "multiculturaliteit" een centrale rol. Zoals boven reeds vermeld, zijn er binnen het christendom allerlei stromingen, waarvan sommige een interpretatie van de bijbel en de godsdienst voorstellen die nog weinig of niet met de resultaten van de wetenschap of met de waarden van de mensenrechten in strijd zijn. In de islam is dat proces, om het op zijn zachtst te zeggen, niet voltooid en zelfs de publicaties in die richting zijn bij de doorsnee moslims niet bekend. Nu vormt godsdienst voor jonge mensen die zich een wereldbeeld moeten vormen, wel een bijzonder probleem. Er zijn veel aspecten van een cultuur waarover geen positief of negatief oordeel te vellen valt: of iemand van Arabische muziek houdt of van de Surinaamse keuken, is een kwestie van smaak. In de grote godsdiensten worden echter beweringen voorgehouden die niet tegelijk waar kunnen zijn. Ofwel is Jezus, ofwel is Mohammed de laatste gezant van God, beide kunnen niet tegelijk waar zijn (ze kunnen wel allebei vals zijn!). Nu moet iedereen toch vroeg of laat op de gedachte komen dat de vraag wat de ware godsdienst is, niet afhangt van je afstamming: als je in een moslimgezin geboren wordt, is Mohammed de laatste profeet, als je in een christelijk gezin geboren wordt, is het Jezus. Dat kan toch geen criterium zijn! Op grond van dezelfde opgave tot zelfstandigheid en authenticiteit, waarvan hierboven sprake, moet ieder mens in zijn groei naar volwassenheid zelf kunnen uitmaken wat hij/zij als de juiste godsdienst of levensvisie zal beschouwen. Dat kan alleen in vrijheid gebeuren wanneer er zo weinig mogelijk sociale of emotionele druk van buitenaf een rol speelt en wanneer het geïnformeerd gebeurt: na kennisname van de argumenten voor en tegen bepaalde godsdiensten en vormen van atheïsme. Spijtig genoeg is bij veel allochtone ouders juist de godsdienst het aspect van hun cultuur waaraan ze het meest gehecht zijn en is geloofsafval bij hun kinderen moeilijk te verwerken. Vooral op dit terrein is dus veel begrip nodig; maar tevens is het des te belangrijker ook in dit verband duidelijk te stellen dat niemand zich op grond van afstamming tot trouw aan een godsdienst verplicht moet voelen.

Besluit

Bij een analyse van de zogenaamde multiculturaliteit (of "interculturaliteit") wordt het volgens mij duidelijk dat die geen betrekking heeft op het grootste gedeelte van wat volgens een correcte definitie "cultuur" is: het gaat vooral om nationalisme en om godsdienst. Zo'n nationalisme (Marokkaans, Turks, Arabisch) kan (buiten de samenleving waar het een element van het burgerschap kan vormen) op geen enkele grond worden gerechtvaardigd. Dat mensen die hier zijn opgevoed en van plan zijn hier voor de rest van hun leven te blijven, de nationaliteit aanhangen van een land waarvan ze nooit een echte burger zullen worden, is een aberratie. De vrijheid van godsdienst daarentegen behoort tot de mensenrechten, maar indien binnen een maatschappij verschillende godsdiensten naast elkaar bestaan, moet men die niet "multicultureel" maar "multigodsdienstig" noemen. In zo'n maatschappij hebben ouders het recht hun kinderen volgens hun eigen levensbeschouwing op te voeden, maar dat recht heeft (ook in verband met autochtonen) duidelijke beperkingen. Kinderen, van welke origine ze ook zijn, hebben het recht op zo'n wijze opgevoed te worden dat de toekomst voor hen volledig open staat. Zij zijn, als ze in Nederland geboren en opgevoed zijn, Nederlandse kinderen, hun taal is het Nederlands (tenzij ze, spijtig genoeg, in een opvoedingssysteem zitten dat hun normale taalontwikkeling belemmert). Elke vorm van opvoeding of onderwijs die hen belet zich de cultuur van het land waarin ze hun leven zullen doorbrengen, eigen te maken, of die in de richting gaat van het vermijden van normale (niet raciaal of etnisch) gebonden contacten met zoveel mogelijk medeburgers, vermindert hun kansen tot volwaardige opname in het maatschappelijk leven en vormt dus een aantasting van hun rechten, ongeacht of dit om racistische, dan wel om rootistische redenen gebeurt.

Niemand heeft een ethische verplichting tot trouw aan de natie, etnie, cultuur of godsdienst van de ouders; wel is er in algemene regel een ethische norm om volledig het burgerschap te beleven van het land waarin men zijn leven wenst door te brengen. Zodra men volwassen is, heeft men het recht te kiezen voor die segmenten van de algemene cultuur waaraan men voorkeur geeft. Dat kunnen cultuurelementen zijn die stroken met die van de eigen opvoeding; maar dat hoeft niet. De opvoeding moet erop gericht zijn de autonomie van de toekomstige volwassene in al die aspecten, inclusief levenswijze en wereldbeeld, te garanderen. Een betoog voor de "multiculturele" maatschappij dat het rootisme zou bevorderen, dat wil zeggen dat de indruk zou wekken dat mensen trouw moeten zijn aan een cultuur, godsdienst, etnie of natie op grond van biologische afstamming, is te verwerpen. Een ware "multiculturele" samenleving bestaat erin dat allen deel hebben aan die onderdelen van de cultuur die de harmonische samenleving van alle individuen bevorderen en dat voor het overige een ruime diversiteit van cultuurelementen bestaat waarmee ieder individu zonder verbod of zonder verplichting contact kan nemen.

Noten

1.   E. Vermeersch, "An Analysis of the Concept of Culture", in Bernardi, Bernardo, (ed.), The Concept and Dynamics of Culture, World Anthropology, Mouton, Den Haag. Zie ook: E. Vermeersch, "Cultuur en Nationalisme", Ons Erfdeel, jan. 1994. p. 73-82., 1977, p. 9-73.

Dit artikel verscheen eerder in Floris van den Berg (red.), Schepping, wereldbeeld en levensbeschowuing, Bureau Studium Generale Universiteit Utrecht, Utrecht, 2003.

 

 

Archeologen vinden een van Jezus' 12 apostelen in Turkije

Een groep archeologen is ervan overtuigd de laatste rustplaats gevonden te hebben van Filippus, een van de twaalf apostelen van Jezus Christus. De heilige zou ontdekt zijn in een ruïne in Pamukkale, ten westen van Turkije. Dat heeft het Turkse persbureau Anatolia laten weten op gezag van Francesco d'Andria, de Italiaanse leider van het archeologenteam.

De kruisiging van Filippus door schilder José de Ribera. (Foto: Wikimedia)

"We hebben jarenlang gezocht naar de graftombe van Sint Filippus", aldus d'Andria. "Ons team van archeologen heeft hem uiteindelijk ontdekt in de ruïne van een kerk, die we vorige maand al opgegraven hebben." De ontdekking is volgens de Italiaan een belangrijke ontwikkeling voor de archeologie en voor het christendom.

Filippus zou volgens de verhalen als martelaar gestorven zijn aan het kruis. De tombe met het stoffelijk overschot is nog niet geopend. Pamukkale heette in de antieke tijd Hierapolis. Filippus zou er het christelijke geloof verkondigd hebben. De plaats staat nu vooral bekend als kuuroord en is zeer in trek bij toeristen. (adha) hln

Conno Cruise

Ronse

Scheten van spruitjesetende schildpad veroorzaken chaos

Een winderige schildpad veroorzaakt een ware chaos in het Sea Life Centre in het Britse Norfolk. Oorzaak zijn de spruitjes die het beestje twee keer te eten krijgt. De scheten, die George door dit dieet produceert, zetten het overstromingsalarm in de waterbak in werking. The Sun was er bij.

Sensoren

De luchtbellen die bij de winden horen, beroeren de sensoren van het aquarium die aangeven dat het waterpeil te hoog is. Flatulente George, een groene zeeschildpad van 46 kilo, laat zo het alarm afgaan wanneer zijn poep spreekt. Er zat niet anders op dan een flinke hoeveelheid water uit het aquarium te laten stromen. (eb) hln

Sea Life opent opvangcentrum voor exotische schildpadden

Waterpark Sea Life in Blankenberge heeft beslist een opvangcentrum voor exotische schildpadden te openen. Het onderwaterpark wordt namelijk overstelpt met mensen die de dieren binnenbrengen.

"Exotische schildpadden worden sinds de jaren 70 naar Europa geïmporteerd en verkocht in vele dierenspeciaalzaken", meldt het park. "Vele dierenwinkels verkopen deze dieren echter zonder de koper de correcte informatie mee te geven."

Groei

Sea Life waarschuwt dat de dieren in enkele jaren tijd tot 30 centimeter groot kunnen worden. "Wanneer de dieren te groot worden voor hun aquarium, laten veel eigenaars hen vrij. Deze schildpadden zijn roofdieren die veel schade toebrengen aan de natuur."

Eiland

Het park wil de dieren nu opvangen en legde speciaal daarvoor een schildpaddeneiland aan. Er is ook een schildpaddenquarantaine waar exotische schildpadden vanaf morgen binnengebracht kunnen worden. (belga/sam)

K. Collins

Tienen

Sint-Niklaas

De 10 meest geliefde eilanden ter wereld

Santorini is het meest geliefde eiland

De lezers van het reismagazine Travel & Leisure hebben Santorini verkozen tot het meest geliefde eiland ter wereld. Daarmee doet het Griekse eiland vijf plaatsen beter dan vorig jaar.

Criteria zoals natuurlijke attracties, uitzichtpunten, activiteiten, restaurants, gastvrijheid en verhouding prijs/kwaliteit werden in acht genomen door de deelnemers aan de enquête om de top-10 samen te stellen.

Opvallende vaststelling: Galapagos donderde van de eerste naar de tiende plaats. De Hawaïaanse eilanden blijken dan weer bijzonder populair met drie vertegenwoordigers in de lijst. (kve) hln

1. Santorini

2. Bali

3. Cape Breton Island (Canada)

4. Borocay (Filipijnen)

5. Eilanden van Great Barrier Reef (Australië)

6. Sicilië

7. Big Island (Hawaï)

8. Kauai (Hawaï)

9. Maui (Hawaï)

10. Galapagos

Grand Hotel Paraiso Mexico beste all-inclusivehotel

Het Iberostar Grand Hotel Paraiso in Mexico is door de populaire website Tripadvisor bekroond tot beste all-inclusivehotel ter wereld. De onderscheiding is gebaseerd op beoordelingen van meer dan 20 miljoen gebruikers van Tripadvisor. Dit prachtige all inclusive hotel beschikt over veel faciliteiten en een uitstekende service voor een heerlijke, luxe en ontspannen strandvakantie.

Iberostar Grand Hotel Paraiso ligt aan de Playa Paraiso, aan de Rivièra Maya. Zeven nachten kan vanaf 2.259 euro per persoon, bij Pegase, vluchten inbegrepen. hln

Cartoon

Het werk van moeders is 42.000 euro waard

Als moeders voor het werk dat ze doen in huis en voor de kinderen zouden betaald worden, dan zouden ze per jaar 42.000 euro verdienen, of 3500 euro per maand. Dat werd berekend door de lonen op te tellen van de personen die dat werk zouden kunnen overnemen: huishoudster, babysit en privéleraar. Die drie zouden samen voor 70 uren werk per week op zich moeten nemen, gemiddeld tien uur per dag dus. Opvallend: zowel werkende als huisvrouwen werden bevraagd.

Die tien uur per dag besteden moeders onder andere aan schoonmaken en koken (69 minuten), opruimen (63 minuten) en wassen (61 minuten). Nog eens 55 minuten worden besteed aan het klaarmaken van de kinderen, 53 minuten in het bedtijdritueel en 47 minuten aan hulp met schoolwerk.

Een kleine driekwartier wordt besteed aan afwassen en nog eens 42 minuten gaan naar de boodschappen. Strijken en de kinderen naar school, feestjes, sport- of muziekles brengen eisen nog eens een uur en 51 minuten per dag op.

Een beetje tijd

Eén op drie van de moeders slaapt minder dan zes uur per nacht, de overgrote meerderheid (83 procent) heeft minder dan een uur per dag voor zichzelf. Het is weinig verwonderlijk dat slechts één op zes gelukkig is met het leven dat ze leidt, al is er niet veel nodig om de moeders gelukkiger te maken: een uurtje extra vrije tijd per dag zou meer dan de helft zoet houden.

De cijfers zijn afkomstig van een studie door gsmprovider Three. Ze bevroegen 3.000 moeders met minstens één kind jonger dan 16 zijn. Sommige van deze vrouwen hielden er nog een parttime of voltijdse job op na. "De moderne moeder brengt veel offers en verzet veel werk, zonder dat ze daar erkenning voor krijgen", concludeert de studie. (edp) hln

Werkende moeders zijn geen slechtere moeders

Zelf vinden de meeste vrouwen het moeilijk hun baby na enkele maanden uit handen te geven aan een onthaalmoeder, crèche of een reeks zorgende (schoon)moeders, meters en suikertantes. Ook een belangrijke groep in de maatschappij heeft er zijn idee over: thuisblijfmoeders zijn betere moeders en dat is beter voor de kinderen. Juist? Niet bepaald: een recente Amerikaanse studie concludeert net dat een carrière geen slechtere moeder maakt noch extra stress genereert.

Alle begin is moeilijk, en dat geldt ook voor het moederschap en de combinatie werk en gezin. Vrouwen die na drie maanden na de bevalling alweer aan het werk waren, waren voorspelbaar genoeg vaker gestresseerd en depressief in vergelijking met de thuisblijfmoeders.

Hoe langer, hoe beter

Een tijdelijk effect zo bleek. Na deze fase draagt een werkende moeder meer bij bij het welzijn van het gezin. Zes maanden na de geboorte blijkt de kans op depressie wel gestegen, maar de stressniveaus zijn gedaald. Op dat moment staat een fulltime job niet langer in de weg van het ouderschap, en zijn werkende moeders even goed in moeder zijn als huismoeders.

Hoe langer moeders werken, hoe beter het lukt om een evenwicht te vinden tussen werk en gezin. Tot 4,5 jaar na de geboorte hebben werklende moeders minder stress dan niet-werkende moeders. Dat heeft als direct gevolg dat het gezinsleven er wel bij vaart, en dat het gezin gelukkiger is.

Voorwaarde: moederschapsverlof

Er is wel een voorwaarde, en dat is tijd. Een goede balans tussen werk en gezin wordt verkregen door een overgangsperiode tussen moeder en werkende moeder, zonder haast of spoed.

"Daarom is een rustig bevallingsverlof essentieel, het laat de vrouw toe te groeien in de moederrol. Maar werk is ook belangrijk voor de moederrol, op voorwaarde dat het niet te snel na de bevalling gebeurt", concludeert de studie. Moeders die uit het professionele leven wegblijven, hebben ook een negatieve impact op de gezondheid van hun kinderen én van zichzelf.

De studie werd uitgevoerde door het Amerikaanse agentschap voor economisch onderzoek, en keek zowel naar mentale als fysieke gezondheid, de relatie tussen moeder en kind en de werkuren, jobflexibiliteit, gevoelen van stress, depressie en algemeen gezinswelzijn sinds de bevalling.

Nu nog de maatschappij en de moeders zelf overtuigen dat werkende moeders niet slecht bezig zijn... (edp) hln

Cartoon

Top-10 airlines met lekkerste maaltijden

Een vliegtuigmaaltijd heeft niet per se smakeloos en eenzijdig te zijn. Deze tien airlines bewijzen dat het anders kan door kwaliteitsvolle en pittige schotels te serveren op grote hoogte.

Voor welke vliegtuigmaatschappij moet je dan kiezen om te kunnen genieten van een heerlijke maaltijd tijdens je vlucht? Boekingswebsite Skyscanner nam de proef op de som en liet 1.200 reizigers lunches beoordelen op het vlak van smaak, presentatie en keuzemogelijkheden.

Emirates kwam als beste uit de test. Passagiers stellen duidelijk oosterse smaken op prijs want zes airlines uit de top-10 zijn gevestigd in het Midden-Oosten en Azië. Vier Europese maatschappijen duiken op in het selecte lijstje maar er valt geen enkele Amerikaanse airline te bespeuren.

Vliegtuigpmaatschappijen schenken tegenwoordig extra aandacht aan de maaltijden. Sommige schakelen zelfs sterrenchefs in om advies te geven en dat werpt zijn vruchten af. (kve) hln

Top-10 airlines met beste maaltijden

1.Emirates
2.Lufthansa
3.Singapore Airlines
4.Aeroflot
5.Qatar Airways
6.Malaysia Airlines
7.Thai Airways
8.Etihad Airways
9.KLM
10.Air France

A la carte dineren hoog in de lucht

Passagiers die reizen in Economy Class bij KLM hebben nu de mogelijkheid om tegen betaling à la carte maaltijden te bestellen op de meeste intercontinentale vluchten met vertrek vanaf Schiphol, zo meldt de website luchtvaartnieuws.nl.

Keuzemogelijkheden

Klanten hebben de keuze uit de à la carte maaltijden Gezond Japans, een licht verteerbaar Japans menu, Bella Italia met de beste Italiaanse smaken, een Indonesische rijsttafel en een exclusieve vegetarische maaltijd, aldus de luchtvaartmaatschappij.

KLM speelt hiermee in op de steeds toenemende vraag om persoonlijke dienstverlening en keuzemogelijkheden. De maaltijden variëren in prijs van twaalf tot vijftien euro. Het gaat om een extra service naast de standaard geboden maaltijden. Passagiers kunnen hun bestelling vanaf 90 dagen tot 48 uur voor de vlucht doen. (kve) hln

Vliegtuig breekt in twee tijdens landing

Een Boeing-737 van Caribbean Airlines is neergestort in het Zuid-Amerikaanse land Guyana. Het vliegtuig, dat 140 passagiers aan boord had, is tijdens de landing op de luchthaven van Georgetown in twee gebroken. Er zouden gewonden zijn maar geen van de inzittenden kwam om het leven.

Het toestel dat uit New York kwam, schoot door op de landingsbaan en brak in twee. Het miste op een haar na een diepe ravijn. Tijdens de landing was het hevig aan het regenen volgens ooggetuigen. Als bij wonder zijn er geen doden gevallen maar het is nog niet geweten hoe erg de gewonden er aan toe zijn.

De autoriteiten beschikten in eerste instantie niet over adequate verlichting en noodapperatuur om een efficiënte reddingsoperatie op het getouw te zetten.

Geschreeuw

Geeta Ramsingh uit Philadelphia vertelde dat iedereen aan het applaudisseren was tijdens de landing toen er plots geschreeuw opsteeg. Na het incident kroop ze naar eigen zeggen op de vleugel van het toestel en sprong van daar op de grond. "Ik ben erg van streek omdat niemand ons kwam helpen in het donker. Een taxichauffeur wou me wel naar de terminal brengen maar vroeg daar 20 dollar voor", verklaarde Geeta Ramsingh.

Deze crash is de ergste uit de geschiedenis op het grondgebied van Guyana. (kve) hln

Vliegtuig

Cartoon

Australische kwallen plagen Spaanse stranden

Aan de Spaanse Costa Blanca zijn enkele stranden gesloten als gevolg van een kwallenplaag. Het gaat om phyllorhiza punctata, ook wel bekend als de Australische gevlekte kwal. De dieren leven normaal in het zuiden van de Atlantische en Stille Oceaan, maar worden ook wel gezien in de Golf van Mexico en nabij de Amerikaanse staat North Carolina.

Biologen van de Engelse Marine Conservation Society (MCS) hebben eerder al gewaarschuwd voor een 'kwallensoep' die noordwaarts trekt. De toename van kwallen in Britse wateren zou het gevolg zijn van overbevissing, vervuiling en mogelijk de opwarming van het klimaat, zegt Peter Richardson van de MCS aan The Times. De hoeveelheid kwallen groeit trouwens op verschillende plaatsen in de wereld.

Voor de baders in Spanje is vooral de concentratie voor de kust van Orihuele, ten zuiden van Alicante, problematisch. Er werden zes stranden gesloten, namelijk Punta Prima, La Mosca, Playa Flamenca, Cala Cerrada, La Zenia en Cala Capitan. De dieren zijn niet echt gevaarlijk voor de mens, maar bevatten wel een gif dat plonspartijen grondig kan vergallen. (sam) hln

Keniaanse president steekt vijf ton illegaal ivoor in brand

In Kenia heeft president Mwai Kibaki bijna 5.000 kilo ivoor in brand gestoken. De handel in ivoor is illegaal, en met de actie wil Kibaki stropers en smokkelaars duidelijk maken dat de landen in de regio niet toestaan dat de criminelen "onze gemeenschappelijke toekomst vernietigen".

De verbranding vond plats in het nationaal park Tsavo, waar zo'n 12.000 olifanten rondlopen. Het ging om 335 slagtanden en meer dan 42.000 ivoren beeldjes die afkomstig waren uit Malawi, Tanzania en Zambia. Het ivoor werd in 2002 in Singapore onderschept, en lag sindsdien in Kenia.

De meer dan 450.000 olifanten in Afrika worden niet alleen bedreigd door stropers en de illegale handel in jachttrofeeën, maar ook door de bevolkingsgroei die hun leefgebied verkleint. (sam) hln

Natuur

G Butler

Enclave met honderden gibbons ontdekt in Vietnam

De witwanggibbons zijn bij de meest bedreigde apen op deze planeet. De voorbije 45 jaar stierven de primaten bijna uit door een combinatie van ontbossing, houtkap en de jacht. Maar ergens diep in de jungle van Vietnam werd een grote groep gibbons aangetroffen. Een hoopvolle verrassing.

Het waren wetenschappers die aan het werk zijn in Pu Mat National Park, in het noorden van Vietnam, die de groep van 455 apen ontdekten. Dat gebeurde door het luide geschreeuw van de apen, typisch voor deze soort tijdens de paartijd. Het is niet ongewoon dat er gibbons wonen in deze regio, maar er werd gedacht dat zij verspreid en in kleine groepjes leefden.


"De groep die we nu gevonden hebben, is even groot als twee derde van wat we dachten dat de totale gibbonpopulatie in Vietnam was", vertellen wetenschappers in de krant. "Dit is dus een bijzonder speciale vondst en bewijst nog maar eens het gigantische belang van het bestaan van beschermde gebieden waar de wilde dieren in alle vrijheid kunnen leven."

Helaas is de toekomst van de 455 witwanggibbons in de enclave niet rooskleurig. Er zijn immers plannen om een weg aan te leggen door het nationale park, waardoor de gibbonpopulatie binnen afzienbare tijd waarschijnlijk helemaal zal verdwijnen. (adb) hln

"Tegen 2100 sterft een op tien dier- en plantsoorten uit"

Een op tien dier- en plantsoorten sterft uit tegen 2100 als de huidige klimaatverandering zich verder zet. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van Exeter in Groot-Brittannië.

De onderzoekers legden vroegere wetenschappelijke voorspellingen over de gevolgen van de klimaatverandering voor plant- en diersoorten naast de bekende Rode Lijst van de Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN), de lijst van soorten die achteruitgaan en met uitsterven bedreigd zijn.

Te voorzichtig

Wetenschappelijke voorspellingen in het verleden bouwden vaak het voorbehoud in dat men niet wist hoe plant- en diersoorten zouden reageren op de klimaatwijziging. Maar de achteruitgang die men nu al vaststelt, komt meestal overeen met de voorspellingen, stelden de onderzoekers van de Universiteit van Exeter vast. Sommige prognoses waren zelfs te voorzichtig, aldus de studie.

De studie toont dat "de impact van de klimaatverandering overal gevoeld wordt, en bij alle dier- en plantgroepen", zegt coauteur Robert Wilson. "Van vogels tot wormen tot zeezoogdieren, van hooggebergte tot jungles en oceanen: wetenschappers blijken het bij het rechte eind gehad te hebben dat klimaatwijziging een echte bedreiging is voor de soorten."

Onzekerheid als excuus

Als er niets verandert, sterft een op tien dier- en plantsoorten uit tegen 2100. "Onze studie zou mensen wakker moeten schudden", zegt Ilya Maclean, hoofdauteur van de studie. "De vele soorten die nu al achteruitgaan, kunnen uitsterven als de huidige gang van zaken aanhoudt. We moeten ophouden om onzekerheden als excuus in te roepen om niet in actie te schieten. Ons onderzoek toont dat de schadelijke effecten van klimaatwijziging nu al plaatsvinden, en zelfs sterker zijn dan voorspeld."

Het is voor het eerst dat zoveel klimaatstudies worden getoetst aan de realiteit van plant- en diersoorten. Het onderzoek werd zopas gepubliceerd in de vakpublicatie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). (ips/adb) hln

K. Collins

Gevonden in vader ’s archief

Wij als mannen zijn ongeveer een halve eeuw te laat geboren.

Lees even wat uit een schoolboekje voor meisjes van 15 uit de jaren ’60. 

Ondanks dat ik van 60 ben (15 jaar te laat...) heb ik meer de indruk dat ik de vrouw ben...

Als de vrouwen van vandaag dit onder ogen nemen, krijgen ze een hartinfarct of schieten zij een kogel door onze hersenen.

Echt uittreksel uit een Katholiek schoolboek voor de afdeling “Huishoudkunde” voor meisjes uitgegeven in 1960.

Maak dat het eten klaar is

Maak de zaken op voorhand klaar, de avond voordien als het moet, zodat een heerlijke maaltijd hem opwacht als hij terug keert van zijn werk. Het is een vorm van duidelijk maken dat je aan hem hebt gedacht en je bezorgd bent over zijn noden. De meeste mannen hebben honger als ze thuis komen en het vooruitzicht op een stevige maaltijd (vooral als het hun lievelingskostje is) maakt deel uit van de noodzakelijke warme verwelkoming..
Wees op tijd klaar 
Neem voor jezelf een kwartier rust voor hij thuis komt om te ontspannen.
Werk uw opmaak een beetje bij, doe een band in je haren en wees fris en bevallig.
Hij heeft een zware dag achter de rug samen met mensen die hem overladen met werk en zorgen.
Wees dus opgewekt en een beetje interessanter dan laatstgenoemden. Zijn zware dagtaak moet opgevrolijkt worden en daar ligt ergens jouw taak dat het zo wordt.
 
Breng orde op zaken 
Maak nog een laatste ronde door de voornaamste kamers van het huis juist voor je man thuis komt.
Verzamel de schoolboeken, speelgoed, papieren enz. en neem nog vlug het stof af op de tafels.
 
Gedurende de koudste maanden van het jaar 
Je moet een gezellig vuurtje aanmaken waarnaast hij zich kan koesteren en ontspannen. Uw man zal het gevoel krijgen van in een ordelijke en rustige haven te zijn aangekomen en dat maakt jou ook gelukkig.
Voor zijn comfort zorgen bezorgt jou een enorme persoonlijke voldoening.
 
Breng het geluid op een minimaal niveau 
Bij zijn aankomst zet je best al het geluid af van wasmachine, droogkast of stofzuiger.
Probeer de kinderen kalm te krijgen. Wees blij hem te zien. Verwelkom hem met een warme glimlach en toon de oprechtheid van uw wil om hem te bevallen.
 
Luister naar hem 

Het zou kunnen dat je een dozijn belangrijke zaakjes aan hem wilt vertellen, maar daarvoor is zijn thuiskomst niet het geschikte moment. Laat hem eerst spreken, herinner je dat zijn onderwerpen belangrijker zijn dan de uwe. Maak ongeveer dat het zijn avond wordt..
 
Maak nooit je beklag als hij laat thuis komt 
Klaag nooit als hij laat thuis komt voor de maaltijd of zelfs als hij de hele nacht wegblijft. Bekijk het als kleinschalig in vergelijking met wat hij heeft moeten doorstaan gedurende de dag. Instaleer hem comfortabel. Vraag hem zich te ontspannen in de zetel of te gaan rusten in bed. Maak een warme of frisdrank klaar.
Schud de kussens op en stel voor zijn schoenen uit te trekken. Spreek hem aan met een zachte, vredelievende en plezante stem. Stel hem geen vragen wat hij heeft gedaan en twijfel nooit aan zijn oordeel of zijn rechtschapenheid. Denk er aan dat hij de meester is in huis en uit deze functie zal hij steeds zijn wil uitoefenen met eerlijkheid en waarheid.
 
Wanneer hij klaar is met eten, ruim de tafel af en doe vlug de afwas 
Als je man vraagt om te helpen wijs zijn voorstel af want hij zou zich kunnen verplicht voelen om het steeds weer te doen en na een zware dagtaak heeft hij geen nood aan extra werk.
Zet hem aan om zich aan zijn favoriete bezigheden te wijden. Toon je interesse hiervoor zonder hem het gevoel te geven dat je op gelijke voet komt op zijn gebied. Als je zelf kleine bezigheden hebt, doe ze zonder praten en storen, want zijn interesse punten zijn meestal belangrijker dan die van de vrouw.
 
Uiteindelijk de avond 
Breng het huis in orde zodat het klaar is voor de volgende morgen. Denk er aan eventueel een ontbijt op voorhand klaar te maken. Het ontbijt van je man is uiterst belangrijk als hij op een positieve manier zijn zware dagtaak moet aanvatten.
Eenmaal dat jullie in de slaapkamer zijn aangekomen maak je je klaar om zo vlug mogelijk in bed te komen.
 
Niettegenstaande de vrouwelijke hygiëne 
Een grote rol speelt, mag het niet de bedoeling zijn dat uw man de rij moet doen om in de badkamer te komen, zoals hij moet doen om zijn trein te halen. Zorg er echter wel voor dat je het beste voorkomen hebt als je gaat slapen. Tracht een voorkomen te hebben dat innemend is zonder uitdagend te zijn. Als je een nachtcrème moet aanbrengen of krulspelden, wacht tot hij slaapt want het zou hem kunnen ergeren bij het zien van een dergelijk schouwspel net voor hij slaap.
 
Wat de intieme relaties betreft met je man 
Het is heel belangrijk je te herinneren wat jullie elkaar beloofden bij het huwelijk en voornamelijk de belofte van gehoorzaamheid. Als hij van oordeel is onmiddellijk te willen slapen dan zal het zo zijn. Te allen tijde word je geleid door de wil van je man en oefen je op geen enkel moment druk op hem uit om hem tot een intieme relatie te stimuleren..
 
Als je man voorstelt te paren 
Aanvaardt met nederigheid maar houdt steeds in het achterhoofd dat het plezier aan de man is besteed  en veel belangrijker is dan dat van een vrouw. Als hij zijn orgasme bereikt is een beetje gekreun van jou kant niet misplaatst, integendeel het zal hem overtuigen dat jij er ook plezier aan hebt beleefd.

Als je man minder normale handelingen voorstelt 
AGedraag je gehoorzamend en lijdzaam maar geef je eventueel ongenoegen aan door een stilzwijgen. Het is waarschijnlijk dat je man onmiddellijk zal inslapen. Breng je kledij weer in orde, breng je schoonheidsproducten aan alsook je haarverzorging.

Nu mag je de wekker zetten

Om zeker even voor je man op te zijn in de morgen. Zo kan je hem een kop thee maken tegen dat hij wakker wordt.

Katholieke doctrine onderwezen door katholieke nonnen!

Zijn dit geen zalige gedachten…???

Open brief aan het Gemeentebestuur.

Betreft: Vianderpark.

Reeds jaren bezit de stad een mooi domein met de naam “Vianderpark”.
In die tijd kon men zwemmen in de ‘Viandra Baden’. Thans zwemmen er alleen nog vissen. Wij hebben de ‘Vianderfeesten gekend’ waar zeer veel volk naar toe kwam.

Op 28 januari 1982 keurde de gemeenteraad een 30-jarige overeenkomst goed over het beheer van de Viandra.

In 2005 verzette een provincie-en gemeenteraadslid zich tegen de verkoop van het geboortebos (een deel van 1ha33 van de Viandra). Er werd zelfs om uitbreiding en betere benutting van het domein gevraagd en hij/zij weigerde akkoord te gaan met een inkrimping van het domein.

Wat was ook weer de verkiezingsslogan van een schepen voor de laatste gemeenteverkiezingen? – “Herwaardering van het Viandra-domein”! – Niets gebeurd!

Thans bezwijkt het domein onder diverse bouwprojecten zoals het Anemonenproject waardoor het geboortebos verdwijnt.

Vroeger had men de camping “Knapzak”. Nu, voor de bezoekers van “Suikerrock”, zorgt de TFC (Tiense fishing club) voor opvang op de Viandra (niet het stadbestuur!).

Na de gemeenteraadszitting van 3 september 2009, waarbij de beheersovereenkomst tussen de stad en de Tiense Fishing club werd stopgezet, werd er na een vraag aan de Provincie, door de deputatie van deze laatste het volgende medegedeeld: ‘Wij kijken helemaal niet uit naar een bijkomend provinciaal domein, maar willen en kunnen wel helpen bij de nieuwe invulling van dit recreatiedomein. Hoe? Door de provinciale dienst Toerisme in te schakelen en de stad Tienen te adviseren, te begeleiden en subsidiekanalen aan te wijzen”.

Over toerisme en recreatie werd er op de hoorzitting van 15 maart 2010 het volgende gezegd: “Aangezien er in het RSV 2.000 ha bijkomende recreatie wordt opgenomen er een betere bestemming voor de Viandra is aangewezen”. De huidige bestemming van de Viandra is dagrecreatie.

Bij de verkiezingen van 1976 had Rik Boel reeds een investeringsplan klaar. Daarin zaten een vijftigmeterbad, een oefenbad, vis- en roeivijvers, tennisvelden, zelfs een frietkot. Het plan droeg de stempel van de stad Tienen maar is nooit uitgevoerd.

Nu verklaart een Schepen dat er veranderingen komen maar geen zwemvijver (wegens te duur in onderhoud en toezicht). Wel ruimte voor de visserij en spel. De cafetaria zou geprivatiseerd kunnen worden, met alleszins ook een eetkaart. (Lijken ons dezelfde beloften als voor 6 jaar - verkiezingsjaar).

De onenigheid tussen het Stadsbestuur en de TFC is voor de liefhebber van de Viandra een interne aangelegenheid waar de stad, door zijn ongezond beleid, de meeste schuld aan treft. De dieren op het domein zijn verdwenen. De stad heeft weer 2 clubs voor 30 jaar de toestemming gegeven om “Viander-Baden” als clublokaal te gebruiken.

“Te duur voor de stad!”: Welke zijn de subsidiekanalen die de Provincie u wilt aanwijzen? Hoeveel kost het de Stad aan locatie om verschillende verenigingen onder te brengen? Hoeveel kosten de jaarlijkse recepties van het Stadhuis? Het onderhoud en bewaking door eigen personeel kost minder dan het door anderen te laten uitvoeren. Het organiseren van enkele winstgevende activiteiten drukken ook de kostprijs van het onderhoud.

Wat het ook mag wezen:

Wij Tienenaars willen ONZE Viandra van vroeger terug.
Dat er geen zwembad kan komen is nog te begrijpen daar wij een prachtig stedelijk zwembad hebben, maar een plonsbad voor de kleintjes moet er af kunnen;
De visvijvers moeten blijven;
De speelplaats en minigolf moeten blijven en verder uitgebouwd worden;
Er moeten meer zitplaatsen op het domein geplaatst worden;
De jaarlijkse “Vianderfeesten” moeten terug keren;
Voor Suikerrock en andere evenementen moeten er kampeermogelijkheden voorzien worden;
Van Viander-Baden kan men op de benedenverdieping een aangenaam restaurant maken;
De 2 nieuwe clubs (De Witte Spreeuwen en Fotokring Artosa) kunnen, na eventuele aanpassingen, vergaderen in de lokalen van de bovenverdieping van Viander-Baden;
Het vissershuis moet blijven want er zal toch niemand in visserkledij het restaurant binnen mogen, laat staan, spelende kinderen die om een drankje of ijsje vragen!;
Er mag geen groen van het domein meer afgestaan worden, in tegendeel, het groen van het internaat van de PNT (Anemonenproject) zou een uitbreiding van het domein moeten worden.

Daar wij in beloften niet meer geloven willen wij dit alles gerealiseerd zien VOOR de gemeenteverkiezingen van volgend jaar!

In naam en vraag van vele Tienenaars,
Danny BOETS

Deze brief bevat 28 bijlagen en een lijst met ± 200 handtekeningen.

Extravagant superjacht is replica van Monaco

Voor de superrijken die maar geen afscheid kunnen nemen van hun geliefde Monaco, is er wellicht een oplossing in zicht. Britse designers dromen er immers van om een drijvende replica te bouwen van het prinsbisdom. Volgens kenners zal dit zonder twijfel het duurste jacht ooit worden.

Het schip met de toepasselijke benaming 'Streets of Monaco' zal maar liefst 150 meter lang zijn. Om een idee te geven: dat is de helft van een uit de kluiten gewassen olietanker.

Opmerkelijk is dat het superjacht miniversies bevat van bekende trekpleisters van het dwergstaatje zoals het racecircuit van Monte Carlo, het beroemde casino, Hotel de Paris, La Rascasse en het Loews Hotel. Verder zijn er ook zwembaden, sauna's , stoombaden, tennisvelden, een cinema en een bibliotheek aanwezig. Het meest in het oog springend is het circuit voor go-karts met een tunnelcomplex op het dek. Klein detail: wie deze Streets of Monaco bestelt, krijgt er ook meteen een duikboot bij.

Indien het schip werkelijk gebouwd wordt, zal het prijskaartje oplopen tot 840 miljoen euro. Hiermee steekt 'Streets of Monaco' het paradepaardje van Roman Abramovich naar de kroon. Zijn superjacht 'Eclipse' kostte 795 miljoen euro en wordt aanzien als het duurste schip van de wereld maar voor hoelang nog? (kve) hln

Extravagant superjacht heeft spuwende vulkaan

Dit is het allernieuwste superjacht dat klaar is om de wereldzeeën te bevaren. Met een 'privévulkaan' en vergezeld van drijvende tropische eilandjes is dit schip een unicum.

Het jacht dat 'Tropical island Paradise' gedoopt werd, is ontworpen door het Britse ontwerpbureau Yacht Island Design. "Het exterieur wil de impressie opwekken van een vulkanisch eiland waar de golven op breken," aldus designer Rob McPherson. "Het is een paradijs met privéstrand en een waterval die van de vulkaan afstroomt en zo het zwembad van water voorziet.

De boot lijkt recht uit de Caraïben te komen. 10 tot 15 gasten kunnen van het drijvende luxepaardje genieten. Binnenin de vulkaan bevinden zich een cinema, bibliotheek, fitness, wellness en suites.

De ontwerpers zijn ervan overtuigd dat het jacht een hit wordt eens het op de markt komt, hoewel het prijskaartje voorlopig ontbreekt. Dit wordt het nieuwste speeltje van de miljonairs. "Alle boten lijken tegenwoordig op elkaar, ons jacht springt er echt uit." Wie zijn wij om hen tegen te spreken? (kve) hln

Bulgarije en Roemenië veel te corrupt voor Europa

"Beide landen hebben een beduidende vooruitgang geboekt, maar er moet nog veel gerealiseerd worden", zegt commisiewoordvoerder Mark Gray over het vijfde evalutierapport van beide landen sinds hun toetreding tot de Unie in 2007. Talrijke wetten zijn reeds aangepast, maar de effecten laten zich nog te weinig voelen, "vooral met betrekking tot processen en veroordelingen".

Te weinig inspanningen
De Europese Commissie vindt dat Bulgarije te weinig wil aan de dag legt om de georganiseerde misdaad en de corruptie te bestrijden, en dat voornamelijk in het gerechtelijk apparaat. Voor Roemenië betreurt het dagelijks bestuur van de Unie de traagheid van het gerecht bij een aantal zaken die bijna verjaard zijn, en ook de lacunes in de wetgeving voor de inbeslagname van goederen uit criminele activiteiten.

Schengenzone
De andere lidstaten moeten binnenkort een beslissing nemen over de toetreding van beide landen tot de Schengenzone. In juni stelden de ministers van Binnenlandse Zaken die beslissing uit in afwachting van het nieuwe evaluatierapport van de Commissie. Of de twee mogen toetreden is een heikel punt: de 'oude lidstaten' zijn grosso modo tegen een snelle toetreding, de 'nieuwe' voor.

Planning
In september volgt de beslissing tijdens de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken in Luxemburg. (belga/sam)

Dagboeken nazi-arts Mengele brengen 170.000 euro op

De dagboeken van nazi-arts Josef Mengele zijn in de Verenigde Staten geveild voor 245.000 dollar, of zo'n 170.000 euro. Er was gerekend op een opbrengst van 400.000 dollar. Wie de koper is, is niet bekend.

De dagboeken van Mengele, vooral bekend van zijn gruwelijke experimenten in het vernietigingskamp Auschwitz, bestaan uit 31 boekdelen, goed voor in totaal 3.400 pagina's. Een anonieme verzamelaar had ze aangeboden aan een veilinghuis uit Stamford, ten noorden van New York.

De dagboeken ontstonden niet in de oorlogstijd. Ze kwamen tot stand in Zuid-Amerika, tussen 1960 en 1975. Mengele vluchtte na de oorlog naar Paraguay en Brazilië. In dat laatste land verdronk hij in 1979.

De 'engel des doods' deed onder meer onderzoek op tweelingen, die hij liet vermoorden om hun lijken open te snijden. (dpa/adha) hln

Natuur

Botox: nieuwe pijnloze manier om borsten te liften

In het verleden hadden vrouwen met complexen over hun hangborsten slechts twee opties: een zware operatie ondergaan of hiermee leren leven. Sinds kort kun je ook botox laten injecteren, dit moet kleine borsten een lift geven, steviger en voller maken.

Bij een traditionele borstlift wordt overtollige huid verwijderd en de borsten geherpositioneerd. Het is een dure ingreep, vraagt een lange hersteltijd en kan de tepels gevoelloos maken. Een nieuwe behandeling, de lift met botox, belooft meteen resultaten zonder bijwerkingen en hersteltijd. De ingreep wordt momenteel al in Engeland uitgevoerd voor 800 euro.

Geen pijn

Een Thaise dermatoloog vond de procedure uit en stelde dit voor op een cosmetische conferentie in 2009. Anti-aging specialist Cecilia Tregear voert de techniek nu in Londen uit. "Botox injecteren in specifieke gebieden rond de borsten maakt deze steviger en geeft een lift aan de huid, meer volume ana de boezem en bestrijdt rimpels in de decolleté die veroorzaakt worden door de zon." De spieren worden niet verlamd en er treedt geen gevoelloosheid op.

"Het is belangrijk dat het hele gebied rond de borst behandeld wordt, dit gaan van de borstkas tot de oksels. Ik geef ook injecties in het tepelhof, dit bestrijdt rimpels en een hangende tepel. Er zijn geen bijwerkingen, er is geen pijn of wonden. Je kunt je kleren meteen terug aantrekken en terug naar het werk gaan. De injectie geeft borsten een lift door de kleine spieren en vezels in de huid te doen samenwerken, wat deze strakker maakt. Je ziet meteen resultaat, maar dat is optimaal na een paar dagen na de injectie. Drie weken na de eerste procedure ga je best voor een nabehandeling, maar dit is niet altijd nodig", aldus Tregear. De artsen beloven een lift van twee centimeter en een toename in volume van ongeveer 10 procent. Dit duurt ongeveer zes maanden, patiënten moeten dan een nieuwe behandeling ondergaan, maar dit varieert van persoon tot persoon. Sommigen reageren beter op botox dan anderen. Je moet met belangrijke factoren rekening houden, als het trainen van de borstspieren en niet roken, waardoor de resultaten langer blijven.

Geen beha meer

De 46-jarige Elaine Hill was een van de eerste dames om deze procedure vorige maand te ondergaan. "Ik keek een halfjaar geleden in de spiegel en merkte dat mijn borsten zijn gaan hangen. Al acht jaar laat ik botox in mijn gezicht injecteren, dus joeg de procedure mij geen schrik aan. Ik voelde geen pijn, had zelfs geen verdovende crème nodig. Achteraf voelde mijn huid strak aan, ik had opnieuw een decolleté en mijn huid was veel strakker. Ik ben tevreden over het eindresultaat, haar borsten zijn in totaal 3 cm gelift. Ik heb terug de boezem van toen ik 20 jaar was. Ze voelen steviger aan, zijn voller en mijn huid is veel egaler. Ik draag soms zelfs geen beha meer, iets wat ik al lang had opgegeven."

Nadelen

Toch is niet iedereen even enthousiast over deze ingreep. De Britse plastische chirurg Patrick Mallucci: "Botox wordt gebruikt om spieren te verlammen en zo de huid egaler te maken. Maar dit werkt niet om te vergroten, te liften of de borsten te verjongen. Het nadeel is dat het ook niet werkt voor goedbedeelde dames. Vanaf een C-cup zie je al geen resultaat meer, want een grote boezem is namelijk te zwaar. Het werkt het best voor dames met kleine hangborsten. (ep) hln

Meer begrip voor borstverkleining dan vergroting

Als het op plastische chirurgie aankomt, schijnen niet alle esthetische ingrepen op evenveel begrip te rekenen. Tanden bleken, flaporen herstellen of een neuscorrectie kunnen nog net, anders is het met een borstvergroting of een liposuctie.

Een onderzoek, uitgevoerd door het maandblad Feeling, geeft aan dat slechts 1 op 2 Vlamingen, plastische chirurgie aanvaardbaar vindt om 'puur esthetische redenen'. Ingrepen als tanden bleken, een correctie van flaporen, een huidcorrectie na een zwaar dieet of een borstverkleining kunnen wel. Het merendeel heeft meer problemen met een puur esthetische ingreep om er jonger of beter uit te zien. De lippen opspuiten bijvoorbeeld eindigen onderaan het lijstje van meest aanvaardbare ingrepen. Ook een penisverlening, schaamlipverkleining, achterwerklift, botox en een borstvergroting worden sneller veroordeeld.

Ongemakken

Volgens moraalwetenschapper Liesbet Lauwereys, verbonden aan vzw De Maakbare Mens die werkt rond ethische vragen bij medische ontwikkelingen, kan een borstverkleining bij de publieke opinie wel omdat die rugklachten kan voorkomen. Een borstvergroting lijkt dan weer voor de Pamela Anderson's onder ons. Kortom, mensen brengen meer sympathie op voor ingrepen die fysieke of psychische ongemakken verhelpen dan puur op esthetisch vlak.

Hypocriet

En toch schuilt een dosis hypocrisie onder de Vlamingen. De cijfers geven aan dat 61 procent van de vrouwen die ontevreden is over haar uiterlijk, open staat voor plastische chirurgie. Ook 47 procent van de tevreden dames zou een ingreep overwegen. Vooral geld schijnt een struikelblok. Als de prijs zou verlaagd worden, overwegen meer mensen een ingreep. (lvl) hln

Ziekenhuis laat twee mama's borstvoeding geven aan elkaars verwisselde baby'

Verwisselde baby's: het is zoiets dat enkel in een onnozele weekendfilm voorkomt. Dénk je. Maar het overkwam helaas ook twee Aussie mama's in het echt in Geelong, in het St John of God-hospitaal, dat de kersverse moeders per ongeluk acht uur lang elkaars baby's meegaf. De kindjes werden zo aan de verkeerde borst aangelegd.

Het verwisselen van de baby's, dat het ziekenhuis weet aan een "menselijke fout", gebeurde vrijdagochtend om 6u30. Om 15 uur werd het hospitaal door een familielid op de hoogte gebracht van de omwisseling. Tijdens de 8,5 uur dat de kindjes niet bij hun natuurlijke moeder waren, kregen ze ook borstvoeding.

De ziekenhuisdirectie heeft haar diepste verontschuldigingen aangeboden aan de families, die het hele weekend speciale opvang kregen van het ziekenhuis. Er bestaan uiteraard procedures om zulke voorvallen te vermijden, met onder meer armbandjes. Maar een menselijke fout is nooit helemaal uit te sluiten. (hlnsydney/jv) hln

Dit bericht gekregen van dokter Rita De Doncker, oogarts,   dochter van Adelson en  Annie De Doncker –Van Vaerenbergh

’t Wordt héél erg in België

Dit doet toch nadenken omtrent de rechtvaardigheidspolitiek die men voert !
Geschreven door een dokter uit Lede, die het beu is 053/764978
Brief van een Vlaamse dokter
Als dokters hun mond openen, kan het tellen,
Lees onderstaande .....

 

Brief van een Vlaamse dokter.....

 

In Artsenkrant lees ik dat zelfstandigen vanaf 1 januari '08 zich verplicht moeten verzekeren voor kleine risico's - wat ik goed vind - maar de bijdrage zal afgerekend worden naar gelang het inkomen. Ondertussen worden 35.000 mensen per jaar ons land binnengepompt - wettelijk - in het kader van familieherenigingen.
Volgens het Nieuwsblad heeft Buitenlandse Zaken aanbevolen zeer ruim te zijn in de toelatingen. Het gaat veelal om (oude) Turken, Noordafrikanen, Kosovaren enz. Zonder hier ooit een dag gewerkt te hebben, zonder enige taalkennis en zonder te zullen moeten werken (vaak gaat het om prille vijftigers - hier worden de autochtonen door de RVA afgejaagd) zijn ze direct in orde met de ziekteverzekering - ook kleine risico's, mits een kleine bijdrage van hun familie.
 
Terwijl ik dit schrijf, heb ik een Russisch-Kazaks kindje laten opnemen op pediatrie met acute mastoïditis. Ze liggen op een éénpersoonskamer - er is HEEL beperkte kennis van het Nederlands.
 
Ze kunnen er altijd bij blijven want ze werken toch niet. Grootvader en grootmoeder Kazak zijn er ook bij.
Ze hebben mij al dadelijk verteld dat bij invullen van papieren voor'dringende opname', zij helemaal niets moeten betalen.
 
Mijn bloedeigen kleindochter heeft hier ook op pediatrie gelegen op een éénpersoonskamer. Mijn zoon heeft véél opleg betaald. Het was ook dringend.
 
Lijdzaam moeten wij toezien hoe ons land op elk gebied leeggeplunderd wordt. Ik verwijs hierbij naar een artikel in een anti-Vlaamse Vlaamse krant waarbij de lof wordt gezwaaid van een Brussels ziekenhuis waar Vlamingen worden veracht. En niet in hun taal worden bediend. Maar wel vreemdelingen.
 
Enfin, als ik deze onterende situatie vol hou en tot mijn 65ste werk, zal ik 35/45 van mijn wettelijk pensioen trekken. Dat zal toch al gauw 500 euro zijn. Uiteraard zal ik moeten blijven verder betalen voor mijn kleine risico's.
 
Tenslotte ben ik maar een autochtone Vlaamse dokter.

Dr. L. Brondeel,
(Neus- Keel en Oorziekten)
Lede
 
P.S. Ik heb ook al minimum vijf plastische neuscorrecties uitgevoerd bij asielzoekers, met goedkeuring van de desbetreffende OCMW's.
Zuiverfunctionele problemen. Volledig terugbetaald !!
 
Gratis voor de allochtoon !!
 
Begrijpen de mensen dan niet dat we ons eigen "graf" aan het graven zijn ?! Iedere Belg zou dit moeten lezen.

Dit is écht een echt beest

Dit monsterachtige, tamelijk imponerende beeld krijg je als je een hydrothermale worm onder een elektronenmicroscoop legt. Het zeediertje werd liefst 525 vergroot zonder dat er photoshop of ander bedrog aan te pas kwam. Het beestje bestaat écht en Philippe Crassous fotografeerde het.

De originele breedte van de foto is 568 µm of 568/1000ste van een millimeter. Dat is een pak groter dan een atoom maar het blijft toch bij de kleinst levende dingen ter wereld. Dankzij de FEI Quante SEM kan het beeld 525 uitvergroot worden en toch scherp blijven.

De worm ziet er nogal griezelig uit, maar u en ik zullen er waarschijnlijk nooit mee in aanraking komen. Hydrothermale wormen leven immers diep in de zee en zijn bijna zo klein als bacteria. Je vindt ze terug nabij hydrothermale bronnen in de oceaan, niet meteen de plaats voor de mens om een bad te nemen.

Deze foto werd genomen door Philippe Crassous die het beeld op de website van FEI liet plaatsen. (hlnsydney/jv) hln

Muggen steeds beter bestand tegen insecticiden

Muggen worden steeds resistenter tegen pyrethroïden, insecticiden die gebruikt worden op muskietennetten. Dat is slecht nieuws voor de strijd tegen malaria.

Voor de Wereldgezondheidsorganisatie zijn pyrethroïden de enige verantwoorde insecticiden voor muskietennetten boven bedden. De insecticiden zijn nauwelijks giftig voor de mens en ze houden de muggen langdurig op afstand. Bovendien gaat het om goedkope stoffen.

Via muskietennetten maar ook via sprays hebben pyrethroïden al heel wat mensen voor een dodelijke malariaprik behoed. Maar door hun grootschalige gebruik blijken ze nu ook steeds minder vat te krijgen op de muggen. De resistentie bij de muggen groeit snel, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie.

Janet Hemingway, directeur van de Liverpool School of Tropical Medicine, zegt dat de internationale gemeenschap te traag heeft gereageerd. "Verschillenden onder ons hadden gewaarschuwd: zodra je op grote schaal werkt, krijg je meer weestand", zei ze aan het vaktijdschrift Nature.

Pyrethroïden zijn synthetische insecticiden. Hun structuur is verwant aan die van de pyrethrines, natuurlijke insecticiden op basis van bloemhoofdjes uit pyrethrumplant.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie moeten nu nieuwe insecticiden ontwikkeld worden die afwisselend met pyrethroïden gebruikt kunnen worden. Hemingway waarschuwt dat de ontwikkeling van nieuwe insecticiden tot zeven jaar kan duren.

Malaria doodt elk jaar een miljoen mensen. Negentig procent van de slachtoffers vallen volgens de Wereldgezondheidsorganisatie in Afrika. (ips/mvdb) hln

Seksloze wandelende takken gaan al een miljoen jaar mee

Een leven zonder seks is misschien niet aan de mens besteed, sommige soorten onder de wandelende takken bestaan al meer dan één miljoen jaar zonder seksuele voortplanting, zo blijkt uit Canadees onderzoek.

Het is bekend dat sommige soorten wandelende takken van het geslacht Timema zich voortplanten zonder enige vorm van seks. Deze insecten, die leven aan de Amerikaanse Westkust, produceren genetische klonen van zichzelf.

Wetenschappers uit Canada probeerden aan de hand van de mutatiesnelheid van de genen te achterhalen hoe lang deze soorten reeds een seksloos bestaan leiden. Uit dat onderzoek is nu gebleken dat met name de Timema tahoe en de Timema genevieva al minstens één miljoen jaar overleven zonder seks.

"Ons onderzoek levert nieuw bewijs dat aseksualiteit niet noodzakelijk resulteert in het snelle verdwijnen van soorten", zo verklaarde vorser Tanja Schwander van de Simon Fraser University in Canada aan de BBC.

In het verleden ging men ervan uit dat soorten met een aseksuele reproductie geen lang leven was beschoren. Ze planten zich weliswaar sneller voort, maar zouden evolutionair op een dood spoor zitten. Ze kunnen zich immers minder aanpassen aan veranderende leefomstandigheden.

De Timema zijn de oudste insecten waarvan bewijzen bestaan dat ze voor zeer lange periodes seksloos kunnen overleven. Hoe ze dat precies flikken, ondanks die darwinistische onheilstijdingen, moet volgens Schwander verder onderzocht worden. (belga/jv) hln

BB

Vliegtuig

737RE toch nog succesnummer voor Boeing?

Door Sam Derdeyn
De vraag die iedereen zich stelt nadat Boeing gisteren zo ongeveer officieel bekendmaakte haar succesvolle 737-reeks van nieuwe motoren te voorzien, is “Kan de 737RE (re-engined, nvdr) een even groot succes worden als de 320neo van concurrent Airbus?”. Het antwoord op die vraag moeten we u helaas schuldig blijven, dat zullen de bestellingen uitwijzen. Alaska Airlines heeft alvast, als tweede Amerikaanse maatschappij en amper één dag na de aankondiging van Boeing, laten weten dat ze heel erg geïnteresseerd zijn in de vernieuwde 737…

© Michael Arcellana – airliners.net

“We zijn uiteraard een groot voorstander van een lager brandstofverbruik, en het zou een goede zaak zijn als Boeing dit eerder vroeger dan later tot een goed einde kon brengen,” zei Bill Ayer, de ceo van de Alaska Air Group tijdens een vergadering op donderdag (21 juli) waarin de resultaten van het tweede kwartaal aan bod kwamen. “Zoals iedereen zijn we pas sinds gisteren op de hoogte van de plannen van Boeing,” voegde Chief Financial Officer Brandon Pederson daaraan toe. Een beslissing over de toekomstige vloot van de maatschappij is er echter nog niet, dat werd voor alle duidelijkheid door beide heren toch nog eens benadrukt.

Jim Albaugh, ceo van Boeing Commercial Airplanes, maakte gisteren (20 juli) bekend dat hij van plan was om de Raad van Bestuur van de Amerikaanse vliegtuigbouwer in augustus aan te raden om op te proppen te komen met een vernieuwde 737, voorzien van nieuwe motoren. Het licht zou officieel op groen moeten springen in het vierde kwartaal van 2011. “We zijn allemaal voor het besparen op onze brandstofrekening, maar hoe zich dat zal vertalen in het plaatsen van onze orders… daarvoor is het nog te vroeg,” zei Pederson. De eerste schattingen tonen aan dat de besparingen met een 737RE zouden kunnen oplopen tot 10 à 12 procent, afhankelijk van de geselecteerde configuratie.

 De 6000ste 737 was er één voor Norwegian © Alejandro Hdez Leon – airliners.net

Ayer (Alaska Airlines) zei ook dat “we heel geïnteresseerd zijn om meer te weten te komen over dit vliegtuig en ernaar uitkijken om er enkele in ontvangst te nemen als het hele plaatje past inzake kostenbesparing en brandstofverbruik, enzovoort”. Boeing verwacht de nieuwe variant formeel voor te kunnen stellen binnen drie à vier weken, als de besprekingen over de fan size van de nieuwe CFM Leap-X motoren afgerond zijn. De 737RE zou in het beste geval al ergens midden dit decennium in dienst kunnen treden. “We hebben een vlootplan en een orderboek bij Boeing op dit moment, waar we tevreden mee zijn en ik denk dat dit nieuwe vliegtuig daar perfect in zou passen,” vertelde Ayer.

Anderzijds kan Boeing misschien ook wel uit heel onverwachte hoek een duwtje in de rug krijgen. Concurrent Airbus zou immers wel eens het slachtoffer van haar eigen succes kunnen worden. Door het grote aantal bestellingen – de enorme orders op de airshow van Le Bourget vorige maand brachten het totaal al op meer dan 1000 – zouden veel geïnteresseerde, potentiële klanten naar achter in de rij worden geschoven indien ze een order plaatsten. De vroegste delivery slots zijn namelijk bijna allemaal opgeëist door enkele vroege vogels en verschillende leasingbedrijven, die een kwart van alle bestelde vliegtuigen vertegenwoordigen.

Ook IndiGo bestelde heel wat A320neo’s © Airbus

John Leahy scheerde hoge toppen in Parijs, de klanten moesten op de stand van de Europese vliegtuigbouwer als het ware in rij aanschuiven om hun deals voor A320neo-varianten aan te kondigen. Het absolute hoogtepunt werd bereikt toen Tony Fernandes (AirAsia) een order voor maar liefst 200 A320neo’s aankondigde. Volgens Airbus zal de A320neo, aangedreven door CFM International Leap-X of Pratt & Whitney PW1000G-motoren, in beide gevallen 15% minder brandstof verbruiken dan de huidige generatie A320′s. De populariteit van die besparing uitte zich in de bestellingen: niet minder dan 667 orders werden genoteerd, waardoor 19 klanten nu in totaal 1.029 toestellen bestelden.

“Toen ik vorig jaar naar de Raad van Bestuur trok om goedkeuring te krijgen voor het A320neo-project, beloofde ik hen sterke verkoopscijfers voor vele jaren,” zei chief executive Tom Enders van Airbus. “Maar ik moet eerlijk toegeven: ik had niet gedacht dat het zo een succesverhaal zou zijn, amper zes maanden nadat we het toestel hebben aangekondigd”. De leveringen staan gepland om te beginnen op het einde van 2015, terwijl de productie zeker tot 2018 zal gelijklopen met de huidige A320. Volgens Airbus is het zelfs mogelijk dat er in het begin van het volgende decennium nog ‘oude’ A320 zullen worden afgeleverd.

 Dat kan voor problemen zorgen, zeggen sommige consultants. “Nu ze zo’n groot orderbestand voor de A320neo hebben, vermoed ik dat Airbus uitkijkt naar een manier om de overgang van de ‘oude’ versie naar de neo sneller te laten verlopen. Het is immers een heel complexe operatie om twee productielijnen op te houden met zoveel verschillende keuzes voor motoren,” zegt Eddy Pienuazek van Ascend. Phil Seymour van IBA zegt dan weer dat ze de oudere varianten langer zullen blijven maken, in een poging om zo de verkoopwaarde van dat model niet teveel te laten kelderen. Een plotse overgang zou de huidige generatie A320′s immers veel minder populair maken.

Volgens Leahy zijn de vroege afleverslots – logischerwijs – heel erg in trek en zijn de eerste openingen maar beschikbaar in 2018-2019. Verschillende bronnen geven echter aan dat er een paar eerdere posities zijn voorbehouden voor strategisch belangrijke klanten en dan denken we bijvoorbeeld aan American Airlines of Air France. “Ik veronderstel dat Airbus wel een paar slots achterhoudt voor strategische redenen,” zei Pieniazek. “Er zijn nog een paar heel belangrijke, mogelijke klanten die ze misschien op die manier willen overtuigen”.

Dubai Aerospace Enterprise: van 200 naar 21 orders

Door Sam Derdeyn,
Dubai Aerospace Enterprise (D.A.E.) verraste in november 2007 vriend en vijand door als nieuwkomer in de leasingbranche door meteen een bestelling van 200 toestellen te plaatsen bij ‘s werelds twee grootste vliegtuigbouwers Airbus en Boeing. In totaal was er een bedrag van 27,2 miljard dollar (19,25 miljard euro) met de bestellingen gemoeid. In de loop van de drieënhalf daarop volgende jaren, annuleerde het bedrijf de ene na de andere schijf… tot er ondertussen nog maar één bestelling voor 21 toestellen overschiet.

 Boeing maakte zondag (17 juli) de recentste annulering bekend, een uitstaande order voor 35 Boeing 737′s. D.A.E. heeft daarmee geen enkel narrowbody-vliegtuig meer in bestelling staan. Enkele dagen geleden, op 14 juli, was de orders and deliveries-pagina al aangepast voor de geannuleerde bestelling, maar het werd toen nog afgedaan als een onbekende klant. Nu is die dus door de Amerikaanse vliegtuigbouwer geïdentificeerd als Dubai Aerospace Enterprise. De enige overblijvende order is er eentje voor 6 B777F’s en 15 747-8F’s.

Vorige maand nog annuleerde D.A.E. een andere bestelling bij Airbus. Toen ging het om 11 A350′s en 34 A320′s. Het was op dat moment al bekend dat de leasingmaatschappij ernstig nadacht over de 737′s die het nog in het orderboek staan had. Vier maand eerder, in februari, zag het bedrijf al af van de aankoop van nog eens 32 andere 737′s en in augustus 2010 moest ook een bestelling van 7 Airbus A350′s, 18 Airbus A320′s, 10 Boeing 777′s en 15 Boeing 787′s eraan geloven. Van de in 2007 70 bestelde 737′s zijn er uiteindelijk slechts 3 geleverd.
(avatar courtesy of Royal S. King)

Grote Franse kikker doet mee aan Reno Air Races

PARIJS - Een Frans team reist binnenkort af naar Amerika om daar tijdens de beroemde Reno Air Races in de Sport Class een gooi naar de titel te doen met de Big Frog. Het bijzondere kunststoffen toestel wordt aangedreven door een viercilinder dieselmotor met 230 pk.

De Big Frog is afgeleid van de kunststoffen Nemesis NXT, waarmee in Amerika aan races wordt deelgenomen. Het Franse toestel krijgt echter niet naar Amerikaans voorbeeld een zescilinder Lycoming-motor, maar een viercilinderblok van Franse makelij. Deze SMA SR 305-23 levert standaard ruim 70 pk minder dan de krachtbron van Lycoming. Het Big Frog-team hoopt dit te compenseren met een lager vliegtuiggewicht.

Uiteindelijk moet het toestel in staat zijn snelheden te halen van meer dan zeshonderd kilometer per uur. Tijdens de races vliegen de toestellen op een hoogte van vijftien meter.

Vliegtuigen

Cartoon

Nederland wil visverbod in 15 procent Noordzee

De Nederlandse staatssecretaris van Landbouw, Henk Bleker, wil een visverbod in 10 tot 15 procent van de Noordzee. De bewindsman zei dit in het tv-programma Uitgesproken.

Net als de milieuorganisatie Greenpeace wil Bleker dat er zogenoemde zeereservaten komen, ofwel gebieden waar vissen in zeer beperkte mate of helemaal niet toegelaten is. Hij heeft drie gebieden op het oog: de Doggersbank, het Friese Front en de Klaverbank. Volgens Bleker vormen deze gebieden 20 procent van de oppervlakte van de Nederlandse Noordzee.

Greenpeace wil in deze gebieden helemaal geen visserij. "Met die denkrichting ben ik het niet oneens. Als je kijkt hoe groot de Noordzee is, dan mag je wel 10 of 15 procent van de Noordzeegebieden aanwijzen waar de natuur even helemaal zijn gang kan gaan. Er blijft nog genoeg over", aldus Bleker.

Verleden week liet Nederland weten voor een groot gedeelte te staan achter nieuwe plannen voor het Europese visserijbeleid. Bleker pliet voor andere vangstmethoden en nieuwe technieken om zo de bijvangst van vissers te verminderen. (belga/kve) hln