Vergeten groenten
De aardpeer
Zonneknollen
De Italianen noemen hem Girasole del Canada, of “zonnebloem uit Canada”, terwijl de Engelsen het hebben over Jerusalem Artichoke. Er is wellicht geen groente wiens naamgeving zo intrigerend is als de aardpeer. Topinamboeren (de Franse naam voor de aardpeer) komen in onze contreien al zo’n 400 jaar voor, maar raakten reeds meermaals in de vergetelheid. Pas vrij recent worden ze opnieuw gewaardeerd en hoe langer hoe vaker gebruikt door topchefs, die de aardpeer vooral appreciëren wegens hun “gronderige” en licht-zoete smaak.
Als plant heeft de aardpeer maar weinig met artisjokken te maken. De benaming Jerusalem artichoke werd gegeven door ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain, die de aardpeer ontdekte aan de oostkust van de Verenigde Staten. Qua smaak deed ze hem denken aan de artisjok. In de jaren na haar introductie in Frankrijk in de eerste helft van de 17de eeuw bereikte de groente een ongekende populariteit, en dat was niet in het minst door de benaming "artisjok". Die naamgeving wordt nog fascinerender wanneer je vergelijkt met andere talen: Erdapfel in het Duits en topinambour in het Frans, naar een Braziliaanse indianenstam die naar Frankrijk werd gebracht rond de periode waarin de plant werd ingevoerd.
Het Engelse "Jerusalem" is wellicht een verbastering van het Italiaanse Girasole, wat letterlijk "naar de zon keren" betekent. De Amerikaanse Indianen noemden ze "zonneknollen", waar de Amerikanen meer recent sunchokes van maakten. Aardperen zijn inderdaad familie van de zonnebloem. Ook de aardpeerplant heeft gele, weliswaar kleinere bloemen en kan tot drie meter hoog groeien. Het eetbare deel van de aardpeer zijn de knollen die tussen de wortels groeien. Deze worden gevormd in de late herfst tijdens het afsterven van de stengels.
Aan de populariteit die de knol genoot aan het eind van de jaren 1600 kwam een abrupt einde toen de volkswijsheid ging vertellen dat de aardpeer lepra zou veroorzaken. Dat vermoeden was gebaseerd op de onregelmatige vorm en de gevlekte schil die deden denken aan de vingers van melaatsen. Sindsdien is de populariteit van de groente door dergelijk imagoprobleem blijven schommelen. Slechts in tijden van oorlog of hongersnood deed de aardpeer het weer goed, hoewel dat dan veel meer te maken had met het gemak en de snelheid waarmee de plant groeit dan met haar culinaire kwaliteiten. De aardpeer was een van die weinige groenten die niet gerantsoeneerd waren tijdens de tweede wereldoorlog. Pas sinds kort is de aardpeer bezig aan een comeback.
Aardperen kunnen op allerlei wijzen worden klaargemaakt, rauw of gepureerd, gekonfijt of geroosterd. Dikwijls worden ze in hun geheel verwerkt, slechts schoongemaakt met een borsteltje.
Aardperen kunnen net als aardappelen in de schil in de oven worden gegaard, uitgespreid op wat grof zout. Zoals bij aardappelen is de smaak dan geconcentreerder en iets ronder dan wanneer ze geschild worden gekookt in lichtgezouten water. Typisch is het rokerige aroma dat tijdens het bereiden ontstaat. De knollen kunnen ook rauw in dunne schijfjes worden gegeten of snel in olie gebakken of gekookt verwerkt worden. Ook in de Noord-Afrikaanse keuken worden aardperen fel gesmaakt, waar ze vooral rauw of geraspt worden gegeten.
De licht-zoete smaak ontstaat door de omzetting van zetmeel in de zoet smakende stof inuline. Hier vinden we de reden waarom de aardpeer ook door diabetici gesmaakt kan worden: bij de vertering van deze inuline komt geen glucose vrij, die door diabetici moeilijk afgebroken wordt.
De aardpeer vind je doorgaans als grillig gevormde knollen met een witte of rode schil. Zeldzamer zijn de langwerpige, gladde knollen, de topinambour fuseaux . Deze geselecteerde aardpeer is minder hobbelig en bultig, en daardoor ook makkelijker te reinigen. De smaak blijft vrijwel identiek.
De aardperen die je vandaag in de winkel (vooral in natuurvoedingswinkels, maar dikwijls ook in de bio-afdeling van je supermarkt) terugvindt, worden vooral uit Frankrijk ingevoerd, waar ze voornamelijk in het noorden en in de Provence worden geteeld. Aardperen zijn het lekkerst aan het eind van de herfst of in de winter. Ze zijn best stevig en strak, met zo weinig mogelijk knobbels.
Je kan aardpeer ook in je eigen tuin planten. Dan verdient het aanbeveling om enkele van de opschietende scheuten van het licht af te schermen om zo scheuten van een tiental centimeter hoogte te kweken, die als voorjaarsdelicatesse geoogst worden. Zowel de scheuten als de knollen hebben een zachte, zoete smaak met – jawel, daar was die Samuel wél juist – een zweem van artisjok.
Bij gerechten waarin aardpeer de hoofdrol speelt, hoort – zoals bij alle groenten – een wijn met dezelfde smaakcomponenten als de groente zelf: een licht-zoete, "gronderige" smaak.
26 reacties op dit bericht
Fijne avond Fjaka
Dag Fjak@
Hallo Hier ben ik weer eventjes de groetjes brengen
Onze vriendschap is als een bos met rozen...
Supermooi... daarom hebben voor elkaar gekozen.
wens je een fijne zaterdag geniet ervan
bezoek ook eens mijn 2de blogje
Lieve groetjes Roosje
Lana en Pip wensen jullie een warme groet
Ik kom je een fijne zondag wensen
Wat ons land nodig heeft zijn minder mensen die in dezelfde straat wonen en meer buren.
Fijne avond met een lekker glas bubbels .
Fijne avond Fjaka
geniet van de bubbels ( knipoog )
en voor morgen : een heel zonnige en gezellige 1 Mei gewenst ! met of zonder bubbels , je mag kiezen , maar ik ga er eentje nemen ! proost alvast !!
dag Fjaka
Goedenamiddag Fjak@
Op deze mooie lentezaterdag en na onze mooie 7-0 overwinning tegen Peruwelz-Moeskroen kom ik Jullie ALLEN een mooie en zonnige resterende namiddag en voor straks een deugddoende nachtrust toewensen met vele lieve zonnige lentegroetjes vanwege Jos.
Lieve weekendgroetjes
Geen boom zo hoog of hij valt eens om.
Geen nacht zolang, of hij wijkt voor de zon.
Maar al zou alles verloren gaan,
Echte vriendschap blijft bestaan.
Een hele fijne dag
Een warme knuff van Gré
xxxxx
goede middag fjaka
gisteren zullen er vele glaasjes gedronken zijn in Engelland
ik wens je een zomerse zaterdag
en morgen een prachtige 1 Mei Zondag
Liefs en een knuf Frieda
weekendgroetjes Fjaka
een heel fijn weekend met lieve groetjes en een warme knuffel van je blogmaatje, Greetje
die bubbels maken het lekker, Fjaka, hihi
Bezoekje
Een Prettig Weekend Fiak@
Lieve groetjes dikke knuffel maatje
Wens je een fijne zaterdag
Alle dagen van de week hebben hun charme,
Maar de zaterdag wil ik speciaal omarmen.
Het begint al in de ochtend als je wakker wordt
Geen schreeuwend geluid van de wekker die je stoort.
Rustig je ogen open doen en je strekt je
nog eens lekker uit,
Dan langzaam opstaan en je bedje uit.
Als eerste een bakkie koffie en daarna de computer aan,
Even mijn mail checken, op hyves kijken,
hoe zou het met mijn vrienden gaan?
Goedemorgen!
eie morgen Fjak@
Fjak@ een aangenaam weekend
Ik hoorde je nog snurken....
ben stilletjes verder gegaan !
Meiklokje tingelingeling,.
We mogen het weer beleven,
alles barst van het leven.
Zonnetje straal, straal, straal,
over zee, berg en daal.
Mensen dans, dans, dans.
vlecht een madeliefjeskrans.
in Mei moet je het doen.
alles barst van het leven.
Een knuffel voelt zo fijn
Een knuffel voelt zo goed
en knuffel omdat het mag
en niet omdat het moet
Dikke knuff.. Jeske
Weekend groetjes Fjaka
Op deze laatste dag van april wens ik je een heel...
Beste Fjak@
Wat vliegt de tijd, net een TGV die voorbij rijd!
GROETJES RACHEL
gezellig weekend lieve vriend(in)
Trucker_John komt met zijn 10 tonner truck door de blogs gereden met zijn vriend Zeno_Blog
Groetjes van Mia
Mooie zaterdag,
dat wens ik u van Harte...
LIEFS MIA
weekend groetjes.
Het geluk is als de zon,
je mag er niet met open ogen naar kijken.
Samen met onze drie schatjes
komen wij een fijn weekend wensen.
Veel liefs van Freddy en Patty en
een dikke knuffel van onze drie lieve rakkers.
Lana en Pip wensen jullie een warme groet
Ik kom je een fijne zaterdag wensen
Een vurige romance wordt vaak ontstoken door een kleine vonk.