Archief

De bovenwoning aan de Gasthuissteeg mèt balkon.

Natuurlijk komen we tijdens zo'n tour de nostalgie er niet onderuit om door de Gasthuissteeg te lopen naar het geboortehuis van drie van de vier jongens, het beruchte balkon te bekijken waaraan Wim en Piet om de beurt Ben lieten bengelen om te zien wie het 't langste vol kon houden. We lopen langs de boerderij van van 't Land, de buurman die er voor zorgde dat het behang bij hen van de muur af kwam door de hooibroei. Wim wees de plek aan waar de haan zat. Als je daar binnenkwam pakte je meteen een bezem en hield die richting haan want anders werd je door die haan besprongen Huuuhh..! En zo liepen we al mijmerend weer verder richting Voerman Museum want daarvoor kwamen we.

En hier woon'n van 't Land en daor zat die hane...
De vrach met heui kon maor net deur de steege. En dat heui ging daor baoven deur die loek'n.
In het stadje Hattem woonden vroeger alle boeren ìn het stadje. Buiten de stad op de Hoenwaard, de uiterwaarden van de IJssel, liepen de koeien zomers.

Er was veel te zien in het Voerman Museum en het Anton Pieck Museum er achter. Vooral de schilderijen met het gezicht op Hattem vanaf de Hoenwaard kan ik waarderen. Ook aan Daendels is een hele kamer gewijd. Tussen de beide musea is een soort binnentuin waar je gezellig kunt zitten met het zicht op de molen.

Johannes Wildeman in zijn jonge jaren met een van zijn honden. Het waren niet alleen herdershonden zo te zien. Dit lijkt meer op een groot soort poedel waarvan wij er ooit ook een hebben gehad, via neef Gerrit. Jammer genoeg zonder de adviezen van Wildeman, want hij was bij ons niet te handhaven. Altijd ging hij er vandoor en werd gezien tot in de verre omtrek van Aalten.

In de bladen van Heemkunde Hattem, waarvan ik er een hele tas vol kreeg van neef Wilhelm, kom ik nog steeds aardige artikelen tegen. Soms in het Hattems. Ook een stukje over Johannes Wildeman, geb. 1912. In de volksmond werd hij de bosbaas genoemd. Die moeten we vast wel tegen zijn gekomen op onze wandelingetjes over het Mierenpaadje en langs de Mariaboom. Ik meen me ook zijn huis te herinneren, een boerderijtje dichtbij Molecaten.
T. Eghuizen vertelt hierover in 2001…:
Disse bosbaas, Johannes Wildeman, woont à sins joor en dag en noe nog in zien îêntien in ’t Attemer bos, säämp met zien onmisbäre wääkse ärde(r)s’hond.
Bi’j ’t uus löp een skoap en ’t ok met zien kipp’m, die veur de kä®värse eier zörg.
In uus ank an de muure in de veu(r)kämer eign op’ezette vogels, een vössien en een vedîênstelijk eing’emääkte tekening.
En vertell’n dät e kan; ’t iene verääl noa ’t ander.

Als veertienjarige jongen was hij al tuinjongen op de buitenplaats ‘Velthuys aan de Veldweg. Hij werd daarop al snel naar de bosbouwschool in Apeldoorn gestuurd door zijn baas die de complete opleiding voor hem betaalde. Maar tijdens de crisisjaren was die voormalige baas, directeur van een hotelketen, opgevolgd en kwam Johannes zonder werk en via de werkverschaffing ging hij aan de slag met de aanleg van een nieuw kerkhof, dat nu allang een oud kerkhof is. Hij hielp met het knotten van de wilgen aan de Nieuweweg en maaide het gras in het Gemeenteplantsoen bij het station dat allang geen station meer is. Het duurde tot dat de gemeentearchitect dhr Plat hem vroeg mee te gaan en hem de gemeentebossen liet zien. Het was één grote troep volgens bosbaas Johannes en hij kreeg de opdracht om op zijn nieuwe werkterrein van zo’n 6 à 700 ha te voorkomen dat konijnen aan het jonge groen vraten, verder de zorg op zich nemen voor het onderhoud en toezicht op houtdiefstal, stroperij en vandalisme. Hij kreeg een jachtgeweer en behaalde de jachtacte. Steevast werd hij begeleid door twee of drie door hemzelf afgerichte herdershonden. Morgen verder...

De Dijkpoort zoals de Hattemer schilder J.W. Liefers hem in het voorjaar van 1959 zag.

Het kan natuurlijk verbeelding zijn, maar het lijkt me toch dat het Achterhoeks heel wat makkelijker te lezen is dan het Hattems.( Wim z'n geboorteplaats) De klank die lijkt op een eu wordt geschreven als öö. En natuurlijk ontbreekt vaak de h waar wij denken dat hij hoort te staan en waar hij niet staat wordt die soms wèl gebruikt.
In een van de boekjes van neef Wilhelm van Heemkunde Hattem kom ik de volgende oude Attemer zegswijzen tegen. De tweede en de vierde komen we wel bekend voor.

IJ löp tuss’n deur en drumpel- Hij is ongedurig
’t Dug van gien kante- Er klopt niks van
Zie is de duuvel ontkrööp’m op ell’n lichte dag- Ze is een slimme vrouw
A’j altied de mond old, ku’j met de duuvel wel uuz’n- Je moet voor jezelf opkomen

Onze oppas op huize Schaapstreek is op een laag pitje gezet want opper-oppassers Anne en Tiny nemen nu de honneurs waar. De beide katten hebben zich naar verluid meteen gemeld en zijn niet van de bank te krijgen.
Intussen hebben we gisteren buurvrouw Wielens in haar zondagse outfit de dubbele sluizen in de Veenvaart Erica- Ter Apel laten zien en halte Tramweg met een bezoek vereerd. Toen we langs Museum Brands kwamen zei ze :’O die Jans Brands is vrogger bie-j ons nog ewes met de verbouwing. Hee vroeg of e effen op zolder much kieken of der nog wat biezunders veur um bij was’. Toen we dus op de terugweg weer langs Museum Brands kwamen gingen we er aan en buurvrouw keek haar ogen uit met al die oude spullen van vroeger die ze nog herkende. We kregen zelfs een paar gidsen mee, vrijwilligers, om van alles uit te leggen. Ze was erg tevreden over de gezellige middag en daar doe je het toch voor…De verzameling van Jans Brands was uit z’n huis gegroeid en er waren zoveel sponsors dat er een mooi museum aan gewijd is naast zijn huis aan de Heerenstreek in Nieuw Dordrecht. Er is een complete bibliotheek met oude boeken bij die je mag inkijken, … wel met speciale handschoenen aan.
Vanmiddag haalden we Anne en Tiny op om een gezellige middag te hebben. Ze hadden Emmen al vaker met een bezoekje vereerd en nu kwamen we langs ’t Fabriek waar een expositie van 9 hout kunstenaars was te bewonderen. Anne schildert zelf ook mooi en vond het zeker de moeite waard. Leuk om ze op deze manier eens bij ons te hebben. Beiden waren helemaal weg van Queeny en Storm die zich dan ook voorbeeldig gedroegen. Tijdens het rondje op het erf kwamen we bij de Finse Kota en we besloten om Wim z’n favoriete soepje daar te gaan nuttigen. Later dan verwacht brachten we ze weer terug naar hun logeeradres. Voor herhaling vatbaar!