Een gouden tip!!

 

Aan 't kantkussen

In schaduw van 't schuurtje,

Aan 't kalkwitte muurtje

staat daag'lijks haar stoel.

Daar stelt zij haar kussen

En legt er de lussen

gereed voor het doel.

*

Daar steekt zij haar spelden,

Die 't raadsel vermelden

van 't peut'rig patroon.

Daar vlechten haar handen

De sneeuwitte randen

zoo sierlijk en schoon.

*

Daar toov'ren haar vingers

Tot ranken en slingers

den simpelen draad . . .

En 't lied van de klosjes,

Zoo luchtig en losjes

vervaagt er pas laat.

*FROUWIEN KUYPER

In 1860 behaalde de kantschool een zilveren medaille op een “Nijverheids tentoonstelling” in Haarlem. Als beloning mochten de kinderen op reis naar Brugge.

Het Rijksmuseum te Amsterdam bezit “ De staalkaart van kanten” uit de Sluise school. Die geeft een overzicht van de verschillende kantsoorten  die er vervaardigd werden.

We herkennen Duchesse kant, Mechelse kant, Valenciennes kant, Point d’ Alençon, Guipure, Vlaanderse kant, Parijse kant, Tule kant…

Kort gezegd :

Er was praktisch geen kantsoort die hier niet werd geklost !

In 1860 nam de Sluise kantschool met succes deel aan de wereldtentoonstelling te Londen.

Volgens verslagen uit die tijd, konden de ingezonden werken wedijveren met de Belgische kanten en de kantschool van Sluis kreeg dan ook een eervolle vermelding !!

Daarom stuurde de directrice een verzoek aan het “Bestuur van het departement Sluis”, meer bepaald aan de “Vereniging tot Nut van het Algemeen”, waarin zij melding maakte van het bestaan van de school. Tevens dringt zij er aan op ondersteuning en instandhouding van de kantschool.

Het is evenwel niet geweten of er aan dit verzoek gevolg werd gegeven.

Toch heeft de secretaris van deze vereniging, de heer J.F. Van Dale, in 1857 de vergadering geadviseerd het gedane verzoek ter kennisgeving op te nemen en ook de jaarverslagen van de kantschool in de bibliotheek te bewaren.

Volgens de secretaris moest de bewaarschool toegankelijk zijn voor alle  kinderen.

In 1859 heeft de vereniging zelf de kantschool en de bewaarschool overgenomen en werd er na deze vermelding in de notulen van het “Nutsdepartement” ,niet meer over de kantschool gesproken.

Uit het archief blijkt dat er in 1857 vier leraressen aan de kantschool verbonden waren.

 
FOTO's :
2 Kantwerken van José van Pamelen-Hagenaars, uit haar boek "Duchesse kant".

In de Verenigde Arabische Emiraten heeft men zelfs een postzegel uitgegeven met een afbeelding van het kussen voor passementwerk.

Niet alle heil komt van boven…in dit geval komt de hulp uit Beveren!!!

In het bericht van 8 februari vroeg ik mij af wat nu eigenlijk de bedoeling is van dat kussen met bobijntjes uit het museum van Oman.

Vandaag kreeg ik een brief van een “kantkennis” uit Beveren die een tipje van de sluier heeft opgelicht!

Het kussen dient om passementen te maken.

Ik ben dus weer op internet gaan “grasduinen” met dit resultaat :

Een passement is een boordsel, garneersel, koord, sierband…ook tressen en badges op uniforms.

Inderdaad, de schoonmoeder van mijn zoon zegt dat er een fijn  lint aan het kussen hing. Dit lintje wordt verwerkt in de badges waarmee de Omaanse uniformen versierd zijn.

Hier enkele voorbeelden.

Opmerkelijk is de afbeelding van een palmblad dat dikwijls voorkomt.
    

Daardoor wordt dit passementwerk “Palm lace” genoemd!

De school werd opgericht met de volgende doelstelling :

De kantnijverheid tot ontwikkeling brengen
De armoede lenigen
De bedelarij weren
 

                       De kantschool werd een succes!!!

 Ongeveer 100 meisjes kregen gratis les van een Belgische kantklosster uit het naburige Westkapelle.

Zoals in alle kantscholen kregen de meisjes ook hier onderricht in naaien, breien en algemene ontwikkeling.

Spijtig genoeg waren er ook veel arme kinderen die de kantschool onmogelijk konden bezoeken omdat ze op broertjes of zusjes moesten passen terwijl hun ouders op het land werkten.

Dit probleem werd opgelost door de oprichting van een heuse “bewaarschool”!!

De aankoop van het lokaal, de inrichting en het loon van de dame die voor de opvang zorgde, vergde veel geld. Daarom werden de kanten die in de kantschool gemaakt werden, te koop aangeboden.

Uit de archieven blijkt echter dat de verkoop onvoldoende geld opleverde om het gestelde doel te bereiken.

In 1854 richtte het echtpaar Renier-Van Willes samen met enkele andere notabele dames, nog een kantschool op in Sluis.

Mevrouw Renier nam de leiding van de kantschool op zich.

Het schoolbestuur zond, op hun kosten, een meisje uit Sluis naar Brugge om zich te bekwamen in het kantklossen met als enig doel die kennis door te geven in de Sluise kantwerkschool.

Z. M. Koning Willem III subsidieerde de school en H. M. Koningin Sofie der Nederlanden was de beschermvrouw.

Het motto van de kantwerkschool was :

“Doe wel en zie niet om !!”

De mogelijkheid bestaat dat de school van Kaatje van Siszen ook nog bestond en dat er dus sprake was van enige rivaliteit maar dit is enkel een veronderstelling.

De leerlingen kregen niet alleen les in kant maar er werd ook aandacht besteed aan de algemene ontwikkeling.

Op de Rooms-Katholieke school heerste er een strenge tuchtregel zoals blijkt uit het lessenrooster :

Het eerste uur mocht er gepraat worden.

Het tweede uur moest men zwijgen.

Het derde uur werd er gezongen.

Het volgende liedje werd waarschijnlijk op deze school gezongen :

Tien frank d’elle,

Kreeg Izabelle

Maar ’t is zo’n felle

Ze kijkt niet naar omhoog

De vingers rollen

De stokken knollen

Ze zit te draaien op haar stoel.

Dit is vrijwel het enige wat er van de kantschool van Kaatje van Siszen geweten is.

 “Withofkant”

is ontstaan uit de

“Sluise Duchessekant”.

Daarom wil ik eerst een woordje uitleg geven over het ontstaan van de "Kantwerkschool" te Sluis in Zeeuws-Vlaanderen.

Voor de scheiding der Nederlanden hadden de Noordelijke Nederlanden geen eigen kanttraditie. Vrijwel alle kant was afkomstig uit de Zuidelijke Nederlanden met name Brugge, Antwerpen, Beveren-Waas, Brussel…

Na de scheiding in 1830 wilde men ook in Nederland een eigen kantproductie opzetten als teken van onafhankelijkheid tov België.

Er werden verschillende kantscholen opgericht onder leiding van uit België afkomstige kantleraressen.

Ook in het Zeeuws-Vlaamse Sluis was er zo’n kantschool onder leiding van de Belgische Kaatje van Siszen.

Kaatje, die eigenlijk Francisca van Belle heette, was gehuwd was met een

Nederlandse schoorsteenveger Jacobus Franciscus Huygens..

Oman

Onze jongste zoon Bob werkt in Oman en woont met zijn gezin in het Emiraat Ras al Khaimah.

In het kerstverlof zijn schoonmoeder en schoonzus op bezoek geweest en groot was mijn verbazing toen ze mij deze foto toonden.

In een museum zagen ze een kantklossende dame, spijtig genoeg was het een pop anders waren ze meer bijzonderheden te weten gekomen.

In maart vertrekken wij en een bezoek aan dat museum staat zeker op de agenda.

In de plaats van klosjes gebruikt men bobijntjes zoals wij die kennen van het vroegere naaigaren. Daar wil ik dus het fijne van weten!!

Er schuilt meer

in het hart van een boom

dan de bijl bloot maakt.

Vlinder

Je hebt de vrijheid

Te vliegen waarheen je

Maar wilt;

Je vleugels, zo teder,

Zijn sterk genoeg om jou te dragen.

Jouw mooie kleuren

Glinsteren in de zachte lentelucht

En ieder die je ziet

Wordt meteen vrolijker.

Kleine vlinder, blijf vliegen

En neem mij mee

Op je kleurrijke reis...

  Naryana DelAmado



 

Prachtig staaltje van “kant-kunst”!!

Het Duitse Schneeberg staat niet alleen bekend om zijn kantwerk maar ook om zijn prachtig houtsnijwerk.

Dit tafereeltje, in het museum, toont ons de plaatselijke huisarbeid :

Spinnen

Kantklossen

Borduren

Houtsnijwerk

 

Maskers van de Avelgemse kantkring,

op de opendeurdagen bij Bart & Francis in Kortrijk.

Dit zijn maar enkele van de tentoongestelde werken.

Een patronenmap met het hele gamma werd te koop aangeboden.

Om een mobile te klossen moet je eerst hem eerst in papier maken.

Zo kun je beter zien hoe de verschillende delen in elkaar passen en sta je na het vele kloswerk niet voor verrassingen.

Klik op foto om te vergroten

De teerling is geworpen...





Nutteloos object maar toch goed gevonden.