Berichten van 1 januari 2008 tot 31 december 2008

De school werd opgericht met de volgende doelstelling :

De kantnijverheid tot ontwikkeling brengen
De armoede lenigen
De bedelarij weren
 

                       De kantschool werd een succes!!!

 Ongeveer 100 meisjes kregen gratis les van een Belgische kantklosster uit het naburige Westkapelle.

Zoals in alle kantscholen kregen de meisjes ook hier onderricht in naaien, breien en algemene ontwikkeling.

Spijtig genoeg waren er ook veel arme kinderen die de kantschool onmogelijk konden bezoeken omdat ze op broertjes of zusjes moesten passen terwijl hun ouders op het land werkten.

Dit probleem werd opgelost door de oprichting van een heuse “bewaarschool”!!

De aankoop van het lokaal, de inrichting en het loon van de dame die voor de opvang zorgde, vergde veel geld. Daarom werden de kanten die in de kantschool gemaakt werden, te koop aangeboden.

Uit de archieven blijkt echter dat de verkoop onvoldoende geld opleverde om het gestelde doel te bereiken.

In 1854 richtte het echtpaar Renier-Van Willes samen met enkele andere notabele dames, nog een kantschool op in Sluis.

Mevrouw Renier nam de leiding van de kantschool op zich.

Het schoolbestuur zond, op hun kosten, een meisje uit Sluis naar Brugge om zich te bekwamen in het kantklossen met als enig doel die kennis door te geven in de Sluise kantwerkschool.

Z. M. Koning Willem III subsidieerde de school en H. M. Koningin Sofie der Nederlanden was de beschermvrouw.

Het motto van de kantwerkschool was :

“Doe wel en zie niet om !!”

De mogelijkheid bestaat dat de school van Kaatje van Siszen ook nog bestond en dat er dus sprake was van enige rivaliteit maar dit is enkel een veronderstelling.

De leerlingen kregen niet alleen les in kant maar er werd ook aandacht besteed aan de algemene ontwikkeling.

Op de Rooms-Katholieke school heerste er een strenge tuchtregel zoals blijkt uit het lessenrooster :

Het eerste uur mocht er gepraat worden.

Het tweede uur moest men zwijgen.

Het derde uur werd er gezongen.

Het volgende liedje werd waarschijnlijk op deze school gezongen :

Tien frank d’elle,

Kreeg Izabelle

Maar ’t is zo’n felle

Ze kijkt niet naar omhoog

De vingers rollen

De stokken knollen

Ze zit te draaien op haar stoel.

Dit is vrijwel het enige wat er van de kantschool van Kaatje van Siszen geweten is.

 “Withofkant”

is ontstaan uit de

“Sluise Duchessekant”.

Daarom wil ik eerst een woordje uitleg geven over het ontstaan van de "Kantwerkschool" te Sluis in Zeeuws-Vlaanderen.

Voor de scheiding der Nederlanden hadden de Noordelijke Nederlanden geen eigen kanttraditie. Vrijwel alle kant was afkomstig uit de Zuidelijke Nederlanden met name Brugge, Antwerpen, Beveren-Waas, Brussel…

Na de scheiding in 1830 wilde men ook in Nederland een eigen kantproductie opzetten als teken van onafhankelijkheid tov België.

Er werden verschillende kantscholen opgericht onder leiding van uit België afkomstige kantleraressen.

Ook in het Zeeuws-Vlaamse Sluis was er zo’n kantschool onder leiding van de Belgische Kaatje van Siszen.

Kaatje, die eigenlijk Francisca van Belle heette, was gehuwd was met een

Nederlandse schoorsteenveger Jacobus Franciscus Huygens..

Oman

Onze jongste zoon Bob werkt in Oman en woont met zijn gezin in het Emiraat Ras al Khaimah.

In het kerstverlof zijn schoonmoeder en schoonzus op bezoek geweest en groot was mijn verbazing toen ze mij deze foto toonden.

In een museum zagen ze een kantklossende dame, spijtig genoeg was het een pop anders waren ze meer bijzonderheden te weten gekomen.

In maart vertrekken wij en een bezoek aan dat museum staat zeker op de agenda.

In de plaats van klosjes gebruikt men bobijntjes zoals wij die kennen van het vroegere naaigaren. Daar wil ik dus het fijne van weten!!

Er schuilt meer

in het hart van een boom

dan de bijl bloot maakt.

Vlinder

Je hebt de vrijheid

Te vliegen waarheen je

Maar wilt;

Je vleugels, zo teder,

Zijn sterk genoeg om jou te dragen.

Jouw mooie kleuren

Glinsteren in de zachte lentelucht

En ieder die je ziet

Wordt meteen vrolijker.

Kleine vlinder, blijf vliegen

En neem mij mee

Op je kleurrijke reis...

  Naryana DelAmado



 

Prachtig staaltje van “kant-kunst”!!

Het Duitse Schneeberg staat niet alleen bekend om zijn kantwerk maar ook om zijn prachtig houtsnijwerk.

Dit tafereeltje, in het museum, toont ons de plaatselijke huisarbeid :

Spinnen

Kantklossen

Borduren

Houtsnijwerk

 

Maskers van de Avelgemse kantkring,

op de opendeurdagen bij Bart & Francis in Kortrijk.

Dit zijn maar enkele van de tentoongestelde werken.

Een patronenmap met het hele gamma werd te koop aangeboden.

Om een mobile te klossen moet je eerst hem eerst in papier maken.

Zo kun je beter zien hoe de verschillende delen in elkaar passen en sta je na het vele kloswerk niet voor verrassingen.

Klik op foto om te vergroten

De teerling is geworpen...





Nutteloos object maar toch goed gevonden.

Eenvoud siert !

Ook een volwerk in stropkant kan mooi zijn.

Dit volwerk heb ik getekend en uitgewerkt op vraag van een cursiste die een

loper voor op haar kast wil klossen.

Een hoed wordt in verschillende delen geklost die nadien aan elkaar worden gehaakt of genaaid.

Hier een hoed in Bucks Point.

Alhoewel ik open sta voor moderne kantontwerpen en technieken word ik stil van creaties zoals deze!!

Prachtige pauw,

 made in Belgium,te zien op de kanttento in het Franse Sebourg.

Détail van de staart.

Vroeger werd er kant geklost enkel en alleen om zijn schoonheid en zijn bestemming.

Nu speelt de persoonlijke inbreng van de kantwerkster een grote rol. Zij experimenteert met ontwerpen, technieken en materialen.

Alhoewel het resultaat er soms eenvoudig uit ziet, gaat er meestal een hele studie aan vooraf!!

 Kant moet niet langer alleen“nuttig” zijn maar ook vernieuwend!!

Prins Carnaval

Ja, ik leid de stoet
opgetogen massa
die deze dagen
doet alsof.

Maatpak verwijnt in
veel te grote schoenen.
Valse lach
achter bonte verf.

die hun roodomrande ogen
laat zien hoe ze werkelijk zijn.
Zuipend, kruipend
komen ze tot hun recht.

Omdat ze net
hun maskers hebben afgezet.

Net echt!!!!

Sommige kantwerksters laten hun fantasie de vrije loop …

Ik zou zeggen :

“Aan tafel”!!

Tentoonstelling te Poitiers, Frankrijk.

Speels, frivool, transparant…

Ook dit is “KANT”!

Danseres

Prijswinnaar op het congres te Sebourg 2007.

Geborduurde waaier met een leuke afbeelding van een kantklosstertje!!  

Tentoongesteld in Poitiers, Frankrijk.

Détail

Prachtige hedendaagse kantcreatie!!
Zowel het onderwerp als de gebruikte garens en materialen verschillen dag en nacht van de klassieke kantontwerpen.





Werken van de Franse kunstenaar Pierre Varenne.




Winnaar van het festival van Tonder, Denemarken.

Mag het een ietsje moderner zijn ?

Broches en hangers in hedendaagse kloskant.

Broches

Prachtige antieke broches.

Men ziet ze niet veel meer maar bij een feestelijke gebeurtenis zoals bv. een huwelijk, heb je er gegarandeerd succes mee.

De rozetten in de broches zijn uitgeknipte delen van antieke, beschadigde kanten die op deze manier een tweede leven krijgen.

In het begin van de 20^ste eeuw werden er geen mutsenkanten meer geklost.

Er ontstonden de zogenaamde nakanten.

Deze waren smaller en andere kantsoorten beïnvloedden de traditionele patronen.

Rond deze tijd richtte men diverse kantscholen op, om het kantklossen meer onder de aandacht te brengen.

De eerste kantschool in 's Gravenmoer was

“het Kantkloske".

Mejuffrouw Waalberg kreeg hier de leiding. Alle meisjes vanaf twaalf jaar die voldoende kennis hadden van lezen, rekenen en schrijven hadden toegang tot de school. Men leerde er Torchon (stropkant), Cluny, Duchesse en Valenciennes kanten. In 1918 kreeg de school de naam "Brabantia" en tien jaar later sloot de school zich aan bij

"Het Molenwiekje" uit Noord-Holland.

Deze vereniging gaf ook les in Elburg, Goes en Voorne-Putten. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zorgde dat er een einde kwam aan het kantwerk in 's Gravenmoer.

In 1983 is in 's Gravenmoer kantkring "Het Molenwiekje" opgericht. Tot op heden zijn er nog maandelijks bijeenkomsten van deze kantkring waarop de leden klossen en ervaringen uitwisselen.

Motieven

De specifieke motieven van de ’s Gravenmoerse kant vinden hun oorsprong in de leefomgeving van de kantwerksters.

Bijvoorbeeld :

§. Het molenwiekje :
patroon dat gebruikt werd door kantwerksters

          uit een molenaarsfamilie  

§.Het bootje :
 typisch patroon voor de vissersfamilies

§.Het boompje :
geklost door de families van fruittelers.

§.De knipschaar :
een strook kant wordt op de “knipschaar” doorgeknipt

§.Het perkinneke :
wordt aan de buitenkant gewerkt met een rij blokjes ernaast

 De motieven worden in linnenslag of schuine halve slag geklost maar de combinatie van schuine halve slag en deze bijzondere motieven, geven ons de
's Gravenmoerse kant!!

De minder draagkrachtige bevolking van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, droeg een keuvel die afgeboord was met rechte, katoenen stroken ’s Gravenmoerse kant, ook wel “Pietekant” genoemd.

 De meer begoede vrouwen droegen een muts die afgezet was met de Beverse kant die veel duurder was. Daarom zie je ook de meeste keuvels met deze tulekant. In mijn geboortedorp Beveren-Waas werd er volop kant geklost voor de Hollandse keuvels.

Sluiermuts met Beverse kant.

De kant

De ’s Gravenmoerse kant is een “Stropkant” ofwel “Torchon” zoals men het in Nederland zegt en wordt geklost met Egyptisch katoen..

Kenmerkend aan de ’s Gravenmoerse kant is de “schuine halve slag” die men normaal in de stropkant niet terugvindt.

Door deze schuine halve slag ontstaan er vertikale lijnen ipv de horizontale lijnen zoals in de gewone halve slag.

De geometrische motieven, geklost in linnenslag of schuine halve slag, zijn dikwijls omgeven door een sierdraad .

Een rapport bestaat meestal uit 2 gespiegelde motieven.

De rechte buitenrand is afgewerkt met een “perkinneke”.

De grond van de kant bestaat uit gesloten speldslagen of wel honinggraatslag.

Voor de keuvel heeft men 210 cm (3 el) kant nodig.

Na alle lieve wensen voor een gelukkig nieuw jaar, na mooie kanten kerstversiering en antieke poppen… is het nu weer tijd om serieus verder te bloggen.

Ik neem de draad weer op want over

 ’s Gravenmoerse kant

(zie 18 december 2007)

is nog het één en ander te vertellen, !

Een keuvel,

ook wel sluiermuts genoemd is een onderdeel van de streekdracht van de Zuid-Hollandse eilanden. De kanten werden voornamelijk in het dorpje 's Gravenmoer (Noord-Brabant) gemaakt en met de boot naar de Zuid-Hollandse eilanden vervoerd en daar werd de keuvel verder in elkaar gezet.

De keuvel bestaat uit de volgende onderdelen:

Het bolletje.
Het bolletje wordt gemaakt van katoen tule waarop men diverse motieven borduurt.
Het bolletje wordt geborduurd met DMC a broder 25 of 30.
Enkele namen van de motieven voor het bolletje zijn: het Cornelenpootje, Schoentje, Rozenknopje en Molen.
Op onderstaande foto's ziet u links het bolletje en op de rechterfoto het bolletje in het midden met de strook tule en daaraan, de buitenste rand, de gekloste strook kant.

Met dank aan Kantkring Het Molenwiekje te ‘s Gravenmoer;

www.hetmolenwiekje.nl

De antieke poppen uit vorige berichten hebben allemaal kledij die versierd is met machinale kant maar ik heb toch een pop gevonden met handgekloste kant.

Dank aan de eigenares die zo vriendelijk is om de foto’s ter beschikking te stellen.

Het kantklossen was ook hier een echte huisnijverheid. Meisjes leerden al op jonge leeftijd kantklossen. In 1819 waren er in ’s Gravenmoer 90 vrouwen en 60 meisjes die kant werkten. Op zo’n relatief kleine populatie, 2200 inwoners geteld in 2004, was dat een groot percentage zodat er geen huis was waar niet geklost werd.

Turfschepen namen de kant mee naar o.a. de Zuid-Hollandse eilanden en werd daar verkocht.

Maar ook in ’s Gravenmoer sloeg de “kantdepressie” toe en einde 19^de eeuw bleven er in het dorp nog amper 50 kantwerksters over.

Uit een onderzoek in 1914 blijkt, dat ze voor een “el”,  ongeveer 70 cm, 12 tot 16 uur nodig hadden.

s Gravenmoer staat in de kantwereld voornamelijk bekend om de mutsenkanten die in de 19e eeuw gemaakt zijn.

De Keuvel.

’s Gravenmoerse kant

Er zijn al heel veel kantsoorten en locaties de revue gepasseerd maar onze noorderburen waren nog niet van de partij.

Daar komt verandering in dank zij de medewerking van

kantkloskring Het Molenwiekje uit ’s Gravenmoer.

De geschiedenis van het kantklossen in ’s Gravenmoer

’s Gravenmoer is een dorp in de gemeente Dongen, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant.

Rond 1365 is het dorp 's Gravenmoer ontstaan op de plaats waar graaf Floris V een aantal moeren (moerassen) liet ontginnen door Steven van Waalwijk. De turf die in dit gebied werd gestoken, werd met aken of geubels vervoerd. Eeuwen lang was dit de voornaamste bron van inkomsten. In de 17e eeuw was er al kantwerk in 's Gravenmoer. Een van de bekendste motieven uit de 's Gravenmoerse kant is dan ook het bootje.

Tijdens de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) is er een groot deel van het archief verloren gegaan.
In 1672 werd het dorp geteisterd door de grote brand maar toch zijn er enkele archiefstukken gespaard gebleven waaruit blijkt dat er toen inderdaad al kant geklost werd.

Omdat ik dit gedicht zo mooi vind plaats ik het nog eens in zijn geheel.

Een engel met een pop

er wordt al druk gerepeteerd
voor 't kinderkerstfeest van de kerk
de rollen zijn secuur verdeeld
is ieder jaar een heidens werk
elk meisje wil Maria zijn
steeds weer de vraag wie Jozef wordt
engelen, herders geen gebrek
daarvan zijn bijna nooit te kort

alle kinderen spelen mee
alleen de kleine Lisa niet
zit met haar babypop op schoot
aan de kant met stil verdriet
wat zou ze graag een engel zijn
met vleugels en een mooi wit kleed
maar Lisa is wat zwakbegaafd
men is bang dat ze haar tekst vergeet

bij 't repeteren komt ze trouw
één van de juffen heeft het door
ze pakt het meisje met haar pop
en zet haar in het engelenkoor
ze krijgt twee vleugels en een kleed
ze heeft geen teksten, geen refrein
de boodschap die voor Lisa geldt:
alleen een mooie engel zijn

op Kerstdag zit de zaal bomvol
als de gordijnen open gaan
wordt 't kerstverhaal zo echt gespeeld,
de mensen klappen, ze gaan staan
de kinderen worden voorgesteld
ze buigen diep van groot tot klein
ineens roept engel Lisa luid:
en mijn pop mocht Jezus zijn

inge klumper

(1928)