Zolang Ik in de wereld ben, ben Ik het licht van de wereld.

Voor Abraham werd, ben Ik.

Niemand van de aanwezigen kende Abraham persoonlijk, niemand had hem ooit ontmoet - behalve God Zelf. Hij was hier aanwezig. In het 'ben Ik' (eigenlijk 'Ik ben') herkennen we de ontmoeting van de Heer met Mozes - en hier is Hij. Begrijpen de aanwezigen dit?

Hij kende niet alleen Abraham, Hij kende de Vader en als mens deed Hij precies wat de Vader vroeg, als enige op aarde. Opnieuw biedt Hij iets geweldigs aan: leven waar de dood geen vat op heeft. Eeuwig leven.

Abraham had daar naar uitgezien en had geloofd dat Hij komen zou om het waar te maken. Wij kunnen erop terugkijken en geloven dat Hij daartoe gestorven is en weer is opgestaan. Toen en nu: het gaat erom dat je gelooft dat de Zoon ons het leven van de Vader geven wil!

de waarheid zal u vrijmaken.

Het is niet altijd leuk om de waarheid onder ogen te zien, maar het is wel de eerste stap naar een werkelijke bevrijding van ons eigen ik. Dan blijkt wie we zijn: slaven van de zonde. We zitten vast in onze slechte gewoontes - al is dat soms alleen zichtbaar voor wie in onze gedachten kan kijken. En hier blijkt dat Hij dat kan!

Misschien denkt u dat Hij hen veroordeelt? Nee, Hij biedt ze juist iets kostbaars aan: bevrijding. Maar dan moeten ze eerst erkennen wie en wat ze zelf zijn en wie Hij is. Dan komt ook de overgave: ik kan het niet zelf, wilt U het doen? Dan kan Hij aan het werk om de slavernij te breken. Wanneer dan de Zoon u vrijgemaakt heeft, zult u werkelijk vrij zijn.

Ik ben van boven.

Het is onbegrijpelijk dat er nog steeds mensen zijn die Jezus beschouwen als een groot leraar. Iemand met zulke pretenties als wij vandaag in ons gedeelte lezen, maakt zichzelf daarvoor toch veel te groot? Als het waar is wat Hij zegt, dan is Hij totaal anders, een mens, maar tegelijk meer dan een mens. En als het niet waar is, kun je Hem moeilijk een 'goede leraar' noemen. Dan is er op zijn minst sprake van grootheidswaan.

Als wij met ons hart naar Jezus luisteren, horen wij dan waarheid en goedheid? Als dat zo is - en miljarden mensen hebben al erkend dat het inderdáád zo is - dan is Jezus wat Hij zegt te zijn. Van boven. Hij is de 'Ik ben'.

Ik ben het licht van de wereld.

Licht is nuttig. Het helpt je de weg te zien, je kunt waarnemen waar je heen gaat, het helpt je bij het oriënteren. Voor iemand die onderweg is naar een bestemming is licht een noodzaak.

Deze beide kanten zitten ook aan de Heer Jezus, die het licht is in ons leven. Hoe functioneert zijn licht bij ons?

Ik veroordeel u ook niet.

Niet veroordelen is moeilijk. Veel christenen die dit gedeelte lezen, zien eigenlijk in de toevoeging die de Heer geeft 'Ga heen, zondig van nu af niet meer' eigenlijk tóch een soort veroordeling. Hij zegt immers wél dat het zonde was! Wat de Heer zegt is natuurlijk geen verborgen veroordeling, het is een liefdevolle bemoediging voor de toekomst, zonder over het verleden te oordelen. Zo kan het dus: bemoedigen zonder te veroordelen. Laten we niet te snel zeggen dat wij dat ook doen, want het is écht heel moeilijk!

U bent goden.

De 'goden' waarvan in deze psalm sprake is, zijn de machtigen en de heersers. Degenen die beslissen over anderen, die rechtspreken, maatregelen nemen, wetten uitvaardigen. Zij hebben macht, en in het uitoefenen daarvan worden zij geleid door geestelijke machten waarmee zij in verbinding staan. Zijn die geestelijke machten achter de leiders van het volk demonen, afgoden, dienaren van de duisternis? Of laten de leidslieden zich leiden door de levende God, door de Heilige Geest, door de Bijbel? De Bijbel geeft ons niet voor niets opdracht om te bidden voor hooggeplaatsten (1 Timoteüs 2:2).

Ondertussen zou dit ons ertoe kunnen verleiden om deze psalm uitsluitend op anderen toe te passen, en niet op onszelf. Het is daarom goed om ons te realiseren dat wij allemaal macht uitoefenen. In een huwelijk tussen man en vrouw, in een gezin, tussen vrienden, in de werkkring, in de kerk. We zijn nooit mensen die alleen maar macht ondergaan, maar we oefenen die ook uit op anderen. Door woorden, door druk uit te oefenen, door dwars te zijn of juist vooruitstrevend, door een beroep te doen op de goede wil of de Bijbel of op maatschappelijke gebruiken. Allerlei methoden gebruiken wij om mensen dingen te laten doen. Op zichzelf is dat niet verkeerd. De vraag is of wij het in alle eerlijkheid doen, met de goede geestelijke gezindheid van nederigheid, met de doelstelling het beste voor anderen te bereiken. Of gebruiken wij onze macht om onze eigen belangen te dienen, en er het beste voor onszelf uit te halen? In dat laatste geval zijn wij niet anders bezig dan de machthebbers van de wereld die worden geïnspireerd door duistere geestelijke machten. Wij zijn dagelijks een onderdeel van diezelfde strijd!

'SCHIJN IN MIJ, SCHIJN DOOR MIJ'

In een museum stond een prachtig model van een bekende kathedraal. Maar het was bedekt met stof van jaren en niemand bewonderde het, hoewel het op zichzelf een kunstwerk was. Tot op een dag een medewerker van het museum de kathedraal vanbinnen en vanbuiten eens goed schoonmaakte en er een lamp in plaatste. Het licht liet de prachtige binnenkant van de kathedraal zien en ook de gebrandschilderde ramen werden nu pas echt goed zichtbaar. Vanaf die dag bleven alle bezoekers staan en bewonderden het kunstwerk. Het licht dat van binnenuit was gaan schijnen, was de oorzaak van deze grote verandering. Wij zingen in een lied: 'Schijn in mij, schijn door mij.' Als wij gereinigd zijn door het bloed van de Heer Jezus, dan vindt er bij ons een grote verandering plaats. Dan wordt ons lichaam een tempel van de Heilige Geest. Dan komt het licht van de Heer Jezus in ons en wordt door ons zichtbaar. Dan valt de aandacht niet meer op ons, maar de Heer Jezus wordt zichtbaar door ons. En niet wij, maar Hij wordt bewonderd.

Komt de Christus dan soms uit Galilea?

De bijbelgetrouwe luisteraars hadden een serieus probleem. Ze wisten uit hun bijbel waar de Messias vandaan zou komen, en dat klopte niet met wat ze over Jezus dachten te weten. Wonderlijk: hun bijbelkennis lijkt hen in de weg te staan. Maar het probleem was niet de vervulling van de bijbelse belofte, het probleem was hun eigen kennis over Jezus. Zij dáchten te weten waar Hij vandaan kwam. Op dezelfde wijze moeten ook wij onze eigen meningen af en toe goed relativeren. De Bijbel is wel onfeilbaar, maar wat wij ermee doen en wat wij eruit concluderen, zou wel eens beïnvloed kunnen zijn door óns feilbaar denken.

Ik ken Hem.

HET OPEN VERHAAL

De Heer Jezus heeft het verhaal verteld dat meestal de gelijkenis van de verloren zoon genoemd wordt.

We weten wel dat niet die zoon de hoofdrolspeler uit dat verhaal is, en ook niet de eigengerechtige oudste zoon, maar de vader: 'Toen hij nu nog veraf was, zag zijn vader hem.' De vader zag, hoewel hij nog ver weg was, dat het de zoon was naar wie hij alle dagen had uitgekeken.

Het lijkt of het verhaal niet helemaal af is. Want de oudste zoon, die zich zo verongelijkt voelde en zo'n goeie dunk van zichzelf had, wilde niet naar binnen gaan. Wat gaat hij nou uiteindelijk doen? Komt hij binnen of blijft hij koppig buiten staan? Het staat er niet. Waarom niet?

Omdat jij, die het zo goed met jezelf hebt getroffen, die zoveel succes hebt en zo geslaagd bent in het leven, en dat zelf ook zo goed weet en waardeert, omdat jíj die vraag voor jezelf moet beantwoorden.

  God geve het! - door van je voetstuk af te stappen en naar binnen te gaan, om daar naast je broer, je zuster, je weet wel wie, te gaan zitten!

IEDERE OCHTEND ...

... heb ik een afspraak met God.

Ik heb mij dikwijls afgevraagd wat er gebeurt als de God die van mij houdt, komt om mij te ontmoeten. Wat gaat er in Hem om als Hij vraagt: 'Henry, waar ben je?' - en ik ben er niet? Ik merkte ook in mij eigen leven: ik houd mijn stille tijd, niet om een relatie tot stand te brengen, maar omdat ik die relatie reeds heb en ernaar verlang Hem in mijn stille tijd te ontmoeten. Ik wil tijd met Hem doorbrengen, en die samen doorgebrachte tijd verrijkt en verdiept de relatie die ik met Hem heb.

Veel mensen zeggen: 'Voor mij is het een hele strijd tijd alleen met God door te brengen.' Als u ook met dit probleem te kampen hebt, wil ik u een voorstel doen: maak het tot een prioriteit in uw leven om Hem met heel uw hart te leren liefhebben. Houd uw stille tijd omdat u Hem kent en liefhebt, en niet uit plichtsgevoel of om iets over Hem te ervaren. U zult het verschil merken in uw leven.

Mijn leer is niet van Mij.

Als wij in de kerk zijn opgegroeid en doordrenkt zijn met bijbelse leer, lopen we het risico dat we zo gewend zijn aan alle onderdelen van de leer dat die ons niet meer kunnen verbazen. Voor de omstanders van de Heer Jezus was dat anders. Veel discipelen hadden Hem verlaten, een deel van zijn familie geloofde niet in Hem. Dat had alles te maken met zijn pretenties: dat alles wat Hij deed en zei rechtstreeks uit de hemel kwam. Het is goed om eens stil te staan bij dat heel bijzondere. Laten we ons maar verbazen over de leer van Jezus, laten we die maar diep tot ons laten doordringen!

Want ook zijn broers geloofden niet in Hem.

Ongeveer dertig jaar lang hadden de broers en zussen van de Heer Jezus Hem al gekend. Al die tijd hadden ze Hem dagelijks meegemaakt. Maar dat was geen garantie voor geloof. Daarvoor moesten ze ieder individueel een persoonlijke keus maken. Wij kunnen tientallen jaren in de kerk komen, het evangelie horen, gelovigen (goede en minder goede) om ons heen zien, braaf in de sporen lopen waardoor wij geaccepteerd worden. Maar dat is nog geen geloof. Het draait ook bij ons om dat éne: de persoonlijke keus voor Jezus. Ook na soms tientallen jaren is het daarvoor niet te laat.

Heer, naar wie zullen wij toe gaan?

Veel volgelingen verlaten de Heer Jezus. Als ze meditatieopdrachten hadden gekregen, of strenge regels in het kader van een verbond, ja, dan zouden ze Jezus wel willen volgen. Maar nu Jezus niets anders vraagt dan in Hem te geloven en zich dagelijks met Hem te verbinden, nee, nu zijn ze teleurgesteld en gaan ze op zoek naar een religie die meer bij hun persoonlijke ideeën past. Slechts een paar volgelingen herkennen de échte genade in de woorden van de Heer. Dít zijn woorden van eeuwig leven. Bij déze Heer willen ze horen!

JOUW GROTE OPDRACHT

Gisteren is voorbij. Wat overblijft, is vandaag - tot de dag dat je zult sterven. Wat ga jij doen met jouw resterende tijd?

Ik toetste u.

Natuurlijk had Israël het tijdens de uittocht uit Egypte niet zo ervaren. Ze hadden dorst, ze waren gefrustreerd geraakt door onverwachte tegenvallers, door de hitte van de dag en de kou van de nacht. In zulke omstandigheden kun je steeds minder hebben van de mensen om je heen, je raakt steeds sneller geïrriteerd. U weet wel hoe dat gaat. Uiteindelijk was hun frustratie ook naar God doorgebroken: is de Heer eigenlijk wel met ons?

Het was een toets van God geweest. Niet een proef om het volk over te halen tot zondigen. Maar een test om zichtbaar te laten worden wat er in hun hart was. In moeilijke situaties blijkt ons karakter!

God wil zo graag dat zijn kinderen Hem in staat stellen om voor hen te zorgen. Hij wil geven, helpen, troosten. Het probleem dat wij vaak ervaren, zit dan ook niet in het karakter van God, maar in dat van ons. Willen wij wel ontvangen? Willen wij wel geholpen worden, getroost worden? Net als bij de Israëlieten zit ons karakter ons soms danig in de weg. Te trots om ons ongelijk toe te geven. Te hoogmoedig om ons voor God te vernederen. Te hardnekkig om getroost te worden. Te vasthoudend om gecorrigeerd te kunnen worden. Alle trekjes die in de geschiedenis van Israël blijken, zijn ook zichtbaar in de geschiedenis van de kerk. En de meeste ook in de geschiedenissen van individuele christenen.

God moet ook in zijn handelen met ons waarschijnlijk regelmatig verzuchten: 'Och, dat mijn volk naar Mij luisterde...' (vers 14). Gelukkig is het nooit te laat om ons naar Hem toe te keren, om bij Hem te schuilen. Want zijn karakter is liefde en trouw, en Hij verandert niet.